Prse taalcult30mei

677 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
677
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
65
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Prse taalcult30mei

  1. 1. Invloed van het Fries op het Engels cq Nederlands en vice versa Henk, Jolanda en Willeke
  2. 2. Inhoud <ul><li>Invloed van het Fries op Nederlands (bij friezen en nederlanders) </li></ul><ul><li>Invloed van het Fries op het Engels/Nederlands (geschiedenis) </li></ul><ul><li>Invloed van het Nederlands/Engels op het Fries </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Frysk </li></ul>- Invloed op Friezen die Nederlands spreken. - Invloed op Nederlanders die (geruime tijd) in Fryslân wonen.
  4. 4. Een paar zinnen in het Frysk <ul><ul><li>“ Dat kin dat wol út” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Kinst dêr wol oer?” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ De hûn is ûtnaait!” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Op him kinst rekkenje, moatst mar rekkenje” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ja, no?” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik sil efkes in slach yn ‘e rûnte.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik gean út fan hûs, nei pake en beppe.” </li></ul></ul>
  5. 5. Een paar zinnen in het Frysk <ul><ul><li>“ Ik moat der moarn om sân oere ôf.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik gean te fytsen.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Dat sei ús heit.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Hy docht dat om it hertsje.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“’ t Is betiid.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Is de doar fêst as los?” </li></ul></ul>
  6. 6. De ‘foute’ vertaling (vaak letterlijk vertaald uit het Frysk) <ul><ul><li>“ Dat kan wel uit.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Kun je daar wel over?” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ De hond is uitgenaaid!” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Op mij kun je rekenen, moet je maar rekenen.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ja, nou?” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik ga een slag in de rondte.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik ga uit van huis bij opa en oma.” </li></ul></ul>
  7. 7. De ‘foute’ vertaling (vaak letterlijk vertaald uit het Frysk) <ul><ul><li>“ Ik moet er morgen om zeven uur af.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik ga te fietsen.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Dat zei onze vader.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Hij doet dat om het hertje.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“’ t Is betijd.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Is de deur vast of los?” </li></ul></ul>
  8. 8. De correcte vertaling <ul><ul><li>“ Dat kan financieel gezien wel.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Kun je daar wel tegen?” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ De hond is ontsnapt!” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Op mij kun je rekenen, daar kun je vanuit gaan.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ja, is het niet?” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik ga even een blokje om.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik ga logeren bij opa en oma.” </li></ul></ul>
  9. 9. De correcte vertaling <ul><ul><li>“ Ik moet morgen om zeven uur opstaan. </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Ik ga fietsen.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Dat zei mijn vader.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Hij doet dat telkens/om de haverklap.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“’ t Is vroeg.” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Is de deur op slot of niet op slot?” </li></ul></ul>
  10. 10. Conclusie: Invloed op Friezen die Nederlands spreken. <ul><li>Tweede taal </li></ul><ul><li>Overheersing </li></ul><ul><li>Denkwijze </li></ul><ul><li>Formaliteit </li></ul>
  11. 11. Conclusie: Invloed op Nederlanders die (geruime tijd) in Fryslân wonen. <ul><li>De ‘foute’ vertaling </li></ul><ul><li>Beïnvloed door Frysken </li></ul><ul><li>Assimilatie </li></ul>
  12. 12. <ul><li>Geschiedenis </li></ul>- Oud Fries - Oud Engels Overeenkomsten van (oud) Engels en Nederlands/Fries
  13. 13. Geschiedenis Oud Engels  700 – 1066 Middel Engels  1066 – 1470 Slag bij Hastings Oud Fries  1100 – 1575 Middel Fries  1575 – 1800
  14. 15. “ Bekend” oud Engels Tolkien – Lord of the Rings Beowulf http://www.youtube.com/watch?v=WN256Adtrlc&feature=related http://www.youtube.com/watch?v=4L7VTH8ii_8
  15. 16. Overeenkomsten Engels – Fries/Nederlands Brea, bûter en griene tsiis, is goed Ingelsk en goed Frysk.   Bread, butter and green cheese, is good English and good Frysk Frysk English ear ear tsiis cheese kaai key doar door boat boat rein rain tiisdei Tuesday
  16. 17. http://www.youtube.com/watch?v=AcfqgR4dHgg
  17. 18. Wat kunnen we hier mee als docent? <ul><li>Herkenning van woorden </li></ul><ul><li>Interessante geschiedenis </li></ul><ul><li>Motivatie </li></ul>
  18. 19. Invloed van het Nederlands op de Friese taal <ul><li>Friesland tot 16 e eeuw onafhankelijk en eentalig. </li></ul><ul><li>Fries was officiële taal van bestuur en rechterlijke macht. </li></ul><ul><li>1579: Friesland deel van Republiek der Verenigde Nederlanden. </li></ul>
  19. 20. <ul><li>Invloedrijke Hollanders trekken naar Friese steden  Stadsfries </li></ul><ul><li>Daarna onstaat ook het Bildts. </li></ul><ul><li>Tot 19 e eeuw Fries vrijwel alleen gesproken taal. </li></ul><ul><li>Taalhierarchie in Friesland: </li></ul><ul><li>Nederlands </li></ul><ul><li>Stadsfries </li></ul><ul><li>Fries </li></ul>
  20. 21. <ul><li>De Friese taal krijgt steeds meer aanzien vanaf de 20 e eeuw. </li></ul><ul><li>Fries op basisscholen, voortgezet onderwijs, etc. </li></ul><ul><li>Diglossie </li></ul>
  21. 22. Tegenwoordige invloed <ul><li>Vooral lexicaal: </li></ul><ul><ul><li>sneon  saterdei </li></ul></ul><ul><ul><li>stavering  spelling </li></ul></ul><ul><ul><li>dwaande wêze  bezig wêze </li></ul></ul><ul><ul><li>Ook grammaticaal: </li></ul></ul><ul><ul><li>Ik ha dy rinnen sjoen </li></ul></ul><ul><ul><li>Ik heb jou zien lopen </li></ul></ul><ul><ul><li>Ik ha dy sjen rinnen </li></ul></ul>

×