ધીરુભાઈ અબાણી   ધીરજલાલ િિરાચદ અબાણી (ઢાચો:Lang-sd)કે જમને ધીરુભાઈ (ઢાચો:Lang-sd)                ં          ં             ...
ધીરુભાઈ અબાણીનો જનમ 28 િિસેમબર 1932 ભારતના (િવે ગજરાત                                                 ુરાજયના જૂનાગઢના) ચો...
બંનેની પકૃિત અને કારોબારની કામગીરીમાં અલગ પદધિત હોવાનું માનવામાં આવે છે .શી દામાણી સાવધવેપારી હતા અને યાનનના માલ-સામાનના િ...
ટેકસટાઈલના વયવસાયમાં ઉિળી તકો હોવાનું લાગતાં ધીરભાઈએ પોતાની પથમ ટેકસટાઈલ િમલ1977 ના વષનમાં અમદાવાદના નરોડા િવિતારમાં શર કર...
પથમ વખત રોકાણ કરી રહેલા રીટેલ રોકાણકારોને રીલાયનસમાં રોકાણ કરવા માટે સંમત કરવામાં ધીરભાઈસફળ રહા હતા.1980 ના દસકાની શરઆતમાં...
િબરિિત ઉછાળો આપવયો અને ધીરભાઈ અંબાણી શેરબજરના બેતાિ બાદશાહ તરીકે િથાિપતથયા. રીલાયનસ સાથેની રમત કેટલી ભારે પડી શકે છે તે અં...
અને લોિિિિટકસ િેતે પણ કારોબરનો િવિતાર કયો.બીબીસી(BBC)[૧૩]માં કંપનીનું સમગતયા વણનનઆ મુિબનું હતું- "12 અબિ ડોલરના અંદાિિત ટન...
માટે લાઈસનસ આપવામાં આવયુ.આ ઘટનાએ બે પિો વચચે ઉતપેરકનું કામ કયુુ અને િપધાનએ વરવા વળાંકો                        ંલીધા.Indian...
માનતા હતા કે દેશમાં એવા ઘણા ઉદોગપિતઓ હતા કે િે ઓ ખોટી અને અનૈિતક પદધિતઓનો ઉપયોગકરતા હોય, પરંતુ ગોએનકા બીજ કોઈને િનશાન બનાવ...
Dhirubhai ane V . P . shinghરાજવ ગાંધી બાદ ભારતના વડાપધાનપદે આવેલ િવશવનાથ પતાપ િસઘ સાથે ધીરભાઈને સૌહાદનભયાનસંબંધો નિહ હોવા...
મોટા હદય રોગના હુ મલાના કારણે 24 િૂ ન 2002 ના રોિ ધીરભાઈ અંબાણીને મુંબઈ ખાતેની બીચ કેનડીહોિિપટલમાં ખસેડવામાં આવયા. આ તેમનો...
Dhirubhai pachi Relienceનવેમબર 2004 માં, મુકેશ અંબાણીએ એક મુલાકાતમાં િવીકાયુુ હતું કે ’માિલકીના મુદ‘ તેમને ભાઈ અિનલ       ...
Film - chalchitrધીરભાઈ અંબાણીના જવન પરથી પેરણા લઈને બનાવવામાં આવી હોવાનું મનાતી િફલમ 12 જનયુઆરી,2007 ના રોિ પદિશત થઈ હતી. ...
   િૂ ન 1998 - ડીનસ મેડલ , નેતતવનું અનોખું ઉદાહરણ આપવા બદલ  ધી વહોટનન િકૂલ, યુિનવિસટી                                ૃ   ...
    "આપણા સપના વધારે મોટા િ હોવા િોઈએ. આપણી મહતવાકાંિા ઊચી હોવી િોઈએ. આપણી     પિતબદધતા વધારે ઊડી િોઈએ. અને આપણા પયતન વધા...
Granthisuchi   યોગેશ છાબિરયા. ઈનવેિટ ધ હેપીઓનેર™ વે (Invest The Happionaire™ Way)    (સીએનબીસી (CNBC), 2008).Binsatthavar...
7. ↑ રીલાયનસ કમયુિનકેશનસ િલ.(Reliance Communications Ltd.) પર ધીરભાઈ        અંબાણીનું સંિિપત જવનચિરત    8. ↑ PDF File)    ...
   "ધી પોિલયિટર િકગ (The Polyester Prince): હેિમશ મેકડોનાલડ   "પોિલયિટરના રાિકુમારની યાદમાં," ટાઈમ મેગેિઝન (Time Magazin...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ધીરુભાઈ અંબાણી

1,753 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,753
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
31
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ધીરુભાઈ અંબાણી

  1. 1. ધીરુભાઈ અબાણી ધીરજલાલ િિરાચદ અબાણી (ઢાચો:Lang-sd)કે જમને ધીરુભાઈ (ઢાચો:Lang-sd) ં ં ંતરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે , તેઓ 28 િિસેમબર, 1932, -6 જુ લાઈ 2002, સઘષષ ં ુંકરીને આપબળે ધનવાન બનેલાભારતીય િતા કે જમણે મબઈમાં પોતાના િપતરાઈસાથે રીલાયનસ ઈનિસટીઝ(Reliance Industries)ની સથાપના કરી િતી. 1977 માં અબાણી ુતેમની કંપની િરલાયનસને જિરમાં લઈ ગયા અને 2007 સધીમાં તેમના પિરવાર ે ુ ં ુ(દીકરાઓ અિનલ અને મકેશની સયકત સપિિ 60 અબજ િોલર િતી, જને પગલે ંઅબાણીઓ િવશના સૌથી વધુ ધનવાન પિરવારોમાં સથાન પામયા િતા.Saruaat nu jivan
  2. 2. ધીરુભાઈ અબાણીનો જનમ 28 િિસેમબર 1932 ભારતના (િવે ગજરાત ુરાજયના જૂનાગઢના) ચોરવાિ ખાતે િિરાચદ ગોરધન અબાણી અને જમનાબેનના ં ૂઘરે [૧] અતયત સામાનય િસથિત ધરાવતા મોઢ વિણક પિરવારમાં થયો િતો. તેઓ સકલ ંટીચરના બીજ સતાન િતા. [૨]16 વષષની ઉમરે તેઓ યેમનમાં આવેલા એિન ખાતે ગયા ંિતા.તેમણે 300 રિપયાના પગારથી એ.બીસ એનિ કું. (A. Besse & Co.)માં કામ કયુ .બેવષષ બાદ એ.બીસ. એનિ કું.(A. Besse & Co.) શેલ(Shell) ઉતપાદનોની િિસટીબયટર ુબની અને ધીરુભાઈને બઢતી સાથે કંપનીના એિનના બદર ખાતેના િિિલંગ સટેશનના ંસચાલનની જવાબદારી સોપવામાં આવી. ં ુકોિકલાબેન સાથે તેમના લગન થયા અને બે દીકરા મકેશ અને અિનલ તથા બે દીકરીઓિનતા કોઠારી અને િરના સલગાવકર થયા. ંReliance Commercial Corporation1962 માં ધીરુભાઈ ભારત પાછા આવયા અને રીલાયનસ(Reliance)ની શરઆતકરી.રીલાયનસ(Reliance) પોિલયસટર યાનષની આયાત અને મસાલાની િનકાસ કરતીિતી.ચપકલાલ દામાણી, તેમના બીજ િપતરાઈ કે જઓ એિન, યમનમાં તેમની સાથે િતા, ની ંસાથે ભાગીદારીમાં કારોબાર શર કયો. રીલાયનસ કમિશિયલ કોપોરે શન(RelianceCommercial Corporation)ની પથમ ઓિિસ મિિિદ બંદરની નરિસનાથ ગલી ખાતે શર કરવામાંઆવી. િે માં ઢાંચો:Convert/sqft. એક ટેિલફોન, એક ટેબલ અને તણ ખુરશી સાથેનો ઓરડો હતો.શરઆતમાં કારોબારમાં મદદ કરવા તેમના પાસે બે સહાયક હતા. 1965 માં, ચંપકલાલ દામાણી અનેધીરભાઈ અંબાણી વચચેની ભાગીદારીનો અંત આવયો અને ધીરભાઈએ પોતાની રીતે શરઆત કરી.
  3. 3. બંનેની પકૃિત અને કારોબારની કામગીરીમાં અલગ પદધિત હોવાનું માનવામાં આવે છે .શી દામાણી સાવધવેપારી હતા અને યાનનના માલ-સામાનના િનમાણમાં રોકાણ માટે અસંમત હતા, જયારે કે ધીરભાઈસાહસવૃિિ માટે જણીતા હતા અને તેઓ માનતા હતા કે ભિવષયમાં િકમતો વધશે અને તેથી નફો મેળવવામાટે માલ-સામાનનું િનમાણ િરરી હતું. [૩] 1968 માં તેઓ દિિણ મુંબઈના અલટમાઉનટ રોડ ખાતેનાવૈભવી એપાટનમેનટમાં રહેવા ગયા. 1970 ના દસકાના અંત સુધીમાં અંબાણીની અંદાિિત સંપિિ રિપયા 10લાખ હતી.એિશયા ટાઈમસ(Asia Times) અવતરણો[૪]: "તેમની લોકો સાથે કામ કરવાની આવડત દંતકથાસમાન હતી. એક પૂવન સિચવે િણાવયું હતું : "તેઓ અતયંત સહાયકારી હતા. તેઓ મોકળા દરવાજનીનીિતને અનુસરતા. કમનચારીઓ સરળતાથી તેમની કેિબનમાં િઈને પોતાની સમિયાઓની ચચાન કરી શકતાહતા." કમનચારીઓ, શેરધારકો, પતકારો કે પછી સરકારી અિધકારીઓ િે વા િવિવધ વગો સાથે કામ કરવાનીચેરમેનની પોતાની આગવી પદધિત હતી. અંબાણીએ અિધકારીઓને ખરીદીને પોતાને અનુકળ કાયદા ૂબનાવડાવયા હોવાનો આરોપ તેમના પિતિપધીઓએ મૂકયો છે .તેમના પારંિભક િદવસો અને ભારતની તતકાિલન તુમારશાહીની ગૂચવાડાભરી અને િડ પદધિતનો પોતાના ંલાભમાં ઉપયોગ કરવાની અંબાણીની કુનેહનો તેઓ સંદભન આપે છે . તેઓ ખોટ સહન કરીને પણ ઘણી વારમસાલાની િનકાસ કરતા અને રેયોનની આયાત માટે રેપલેિનશમેનટ(ફરીથી ભરવાનુ) લાઈસનસનો ઉપયોગ ંકરતા.બાદમાં જયારે ભારતમાં રેયોનનું ઉતપાદન શર થયું તયારે તેમણે રેયોનની િનકાસ શર કરી અને આિનકાસ પણ તેઓ ખોટ ભોગવીને િ કરતા અને નાયલોનની આયાત કરતા. િપધનકો કરતાં અંબાણી હંમેશાએક ડગલુ આગળ રહેતા. આયાતી વિતુઓની ભારે માંગ રહેતી હોવાથી તેમનો નફો ભાગયે િ 300 ટકાથીઓછો રહેતો."Reliance Textiles
  4. 4. ટેકસટાઈલના વયવસાયમાં ઉિળી તકો હોવાનું લાગતાં ધીરભાઈએ પોતાની પથમ ટેકસટાઈલ િમલ1977 ના વષનમાં અમદાવાદના નરોડા િવિતારમાં શર કરી.પોિલયિટર ફાઈબર યાનનના ઉપયોગથીટેકસટાઈલનું ઉતપાદન થતુ હતું.[૫]Indian Legends, Dhirubhai Ambani.[૬]2006).ધીરભાઈએ "િવમલ" (Vimal) બાનડ શર કરી. પોતાના મોટાભાઈ રમિણકભાઈઅંબાણીના દીકરા િવમલ અંબાણીના નામ પરથી તેમણે આ નામ રાખયુ હતુ. ભારતના અંતિરયાળ ંગામડાઓમાં સઘન માકેિટગના કારણે "િવમલ"(Vimal) નામ ઘરે-ઘરે જણીતુ નામ બનયું. ફેનચાઈઝીરીટેઈલ આઉટલેટસ શર કરવામાં આવયા અને તેઓ "ઓનલી િવમલ" ("only Vimal") બાનડના કાપડવેચતા. 1975 ના વષનમાંિવશવ બેનકની (World Bank) ટેકિનકલ ટીમે િવમલના ઉતપાદન એકમનીમુલાકાત લીધી હતી. તે સમયે આ એકમને "િવકિસત દેશના ધોરણો મુિબ પણ શેષ" હોવાનું પમાણપતઅપાયુ હતું.Prarmbhik Jaher Bharnu ( IEPO )ભારતમાં ઈિકવિટ કલટ(શેરમાં રોકાણના પવાહ)ની શરઆતનું શેય ધીરભાઈ અંબાણીને આપવામાં આવે છે .1977 માં દેશના િવિવધ ભાગોમાંથી 58,000 થી વધુ રોકાણકારોએરીલાયનસનો(Reliance) આઈપીઓ ભયો હતો. ગામીણ ગુિરાતના નાના રોકાણકારોને એવુંસમજવવામાં ધીરભાઈ સફળ રહા હતા કે કંપનીના શેરધારક બનવાથી તેમને લાભ થશે.રીલાયનસ ઈનડિટીઝ(Reliance Industries) ખાનગીિેતની પથમ એવી કંપની હતી કે િે ની વાિષકસાધારણ સભાઓ િટેિડયમોમાં યોજતી હોય. 1986 માં, રીલાયનસ ઈનડિટીઝ(RelianceIndustries)ની વાિષક સાધારણ સભા મુંબઈના કોસ મેદાનમાં યોજઈ હતી અને રીલાયનસ પિરવારના35,000 શેરધારકો અને રીલાયનસ કુટુંબે તેમાં ભાગ લીધો હતો.
  5. 5. પથમ વખત રોકાણ કરી રહેલા રીટેલ રોકાણકારોને રીલાયનસમાં રોકાણ કરવા માટે સંમત કરવામાં ધીરભાઈસફળ રહા હતા.1980 ના દસકાની શરઆતમાં અંબાણી પિરવારની અંદાિિત ચોખખી સંપિિ એક અબિ રિપયા િે ટલીહતી.Serbajar par Dhiruvhai nu varchsavઅંશતઃ કનવિટબલ િડબેનચરની સામે 1982 માં રીલાયનસ ઈનડિટીઝ ((Reliance Industries)રાઈટસ ઈશયૂ લઈને આવી. [૯] શેરની િકમતમાં સહેિ પણ ઘટાડો ના થાય તે માટે કંપનીએ શકય તમામપયાસ હાથ ધયાન હોવાની અટકળો ચાલી હતી. આ તકનો લાભ લેવાની ગણતરીએ કલકિાના શેરદલાલોનીબેર કાટેલે રીલાયનસના શેરના શોટન સેલની શરઆત કરી. િે ના િવાબમાં "રીલાયનસના િમતો" તરીકેઓળખાતા શેરદલાલોએ બોમબે િટોક એકસચેનિ(Bombay Stock Exchange) ખાતે રીલાયનસઈનડિટીઝના (Reliance Industries) શોટન સેલના શેર ખરીદવા માંડયા.બેર કાટેલવાળાઓ માનતા હતા કે સોદા પૂરા કરવા માટે બુલસ પાસે ઓછી રોકડ હશે અને તેઓ બોમબે િટોકએકસચેનિની(Bombay Stock Exchange) "બદલા" વેપાર પદધિત હેઠળ સેટલમેનટ કરશે. બુલસેખરીદી ચાલુ રાખી અને સેટલમેનટના િદવસ સુધી પિતશેર 152 રિપયાની સપાટી જળવીરાખી. સેટલમેનટના િદવસે બુલસે શેરની િફિઝકલ ડીિલવરી માગી તયારે બેર કાટેલ ભીસમાંમૂકાઈ. રીલાયનસના શેર ખરીદનાર શેરદલાલોને સોદો પૂરો કરવા માટે િરરી રોકડમાંથી મોટાભાગની રકમબીજ કોઈએ નિહ પરંતુ ધીરભાઈ અંબાણીએ આપી હતી. સેટલમેનટ નિહ થવાના િકિસામાંબુલસે "અનબદલા" (દંડની રકમ) તરીકે શેરદીઠ રિપયા 35 ની માગણી કરી. િે ના લીધે માગ વધી અનેગણતરીની િમિનટોમાં િ રીલાયનસના શેર 180 રિપયા ઉપર પહોચી ગયા. સેટલમેનટના કારણે બજરમાં
  6. 6. િબરિિત ઉછાળો આપવયો અને ધીરભાઈ અંબાણી શેરબજરના બેતાિ બાદશાહ તરીકે િથાિપતથયા. રીલાયનસ સાથેની રમત કેટલી ભારે પડી શકે છે તે અંગે તેમણે િવરોધીઓને સમજવી દીધુ. ંઆ િિથિતનો ઉકેલ શોધવા માટે બોમબે િટોક એકસચેનિ (Bombay Stock Exchange) તણકારોબારી િદવસ માટે બંધ રાખવામાં આવયુ.બોમબે િટોક એકસચેનિ (Bombay Stock Exchange) ં(BSE)ના સિાિધશોએ આ મામલે મધયિથી કરી અને "અનબદલા" દર ઘટાડીને ર. ૨ સુધી લઈ આવયાઅને સાથે એવી શરત રાખી કે બેર કાટેલવાળાઓએ આગામી કેટલાક િદવસોમાં શેરની ડીિલવરી આપવીપડશે. બેર કાટેલે ઊચી િકમતોના િતરે બજરમાંથી રીલાયનસના શેર ખરીદા અને એવું પણ જણવા મળયું કેધીરભાઈ અંબાણીએ પોતે િ બેર કાટેલને શેર પૂરા પાડયા હતા અને બેર કાટેલના આ સાહસમાંથી તેમણેતગડો નફો મેળવયો હતો.આ ઘટના પછી િવરોધીઓ અને પેસ દવારા ઘણા સવાલ ઉઠાવવામાં આવયા. ઘણા લોકોને એ નહોતુંસમજતું કે થોડા વષો પહેલા યાનનના વેપારી તરીકે ઓળખાતી વયિકત પાસે કટોકટીના સમયે આટલી મોટીરકમનું ભંડોળ મેળવવામાં સફળ કઈ રીતે રહી. તે સમયના નાણાપધાન પણવ મુખરજએ સંસદમાં આપશનનો િવાબ આપયો હતો. તેમણે ગૃહને માિહિત આપી હતી કે એક િબન-િનવાસી ભારતીયએ ર. 22કરોડ િે ટલું રોકાણ િરલાયનસમાં 1982-83 દરિમયાન કયુુ હતું. કોકોડાઈલ, લોટા અને િફઆિકો િે વીઘણી કંપનીઓના માધયમથી આ રોકાણ કરવામાં આવયું હતું. આ કંપનીઓ મુખયતવે ઈિલે ઓફ મેનમાંનોધાયેલી હતી. રસપદ વાત એ હતી કે આ કંપનીઓના પમોટર અથવા માિલકની અટકએકસરખી શાહહતી. આ ઘટનામાં રીઝવન બેનક ઓફ ઈિનડયા(Reserve Bank of India) દવારાથયેલી તપાસમાં રીલાયનસ અથવા તેના પમોટરની કોઈ ગેરરીિત કે અનૈિતક વયવહારો બહાર આવયા નિહ.vaividhyakaranસમય વીતતા ધીરભાઈ પોતાના કારોબારમાં વૈિવધયકરણ લાવયા અને પેટોકેિમકલસમાં િનપુણતા હાસલકરવાની સાથે ટેિલકમયુિનકેશનસ, ઈનફમેશનટેકનોલોજ, એનજ, પાવર, રીટેલ, ટેકસટાઈલ, ઈનફાિટકચર સેવાઓમાં, મૂડી બજરો,
  7. 7. અને લોિિિિટકસ િેતે પણ કારોબરનો િવિતાર કયો.બીબીસી(BBC)[૧૩]માં કંપનીનું સમગતયા વણનનઆ મુિબનું હતું- "12 અબિ ડોલરના અંદાિિત ટનનઓવર સાથે 85,000 નું મિબૂત શમબળ ધરાવનારઉદોગ સામાજય".Tika ( problem )અનૈિતક રીતે કામ કરવાના અને પોતાની િરિરયાત મુિબ સરકારી નીિતઓને મરોડવાના આરોપ તેમના પરલાગતા રહા છે અને ચૂંટણીમાં સરકારની રચના માટે તેઓ િકગ-મેકર તરીકે ઓળખાતા હતા. [૧૪](Remembering the Prince of Polyester). મોટા ભાગના સમૂહ માધયમો ઉદોગ-રાિકારણની સાંઠગાઠ િવશે બોલતા હોવા છતાં, સમગ દેશમાં છવાયેલી સમૂહ માધયમોની આંધી વચચેઅંબાણી પિરવારે વધારે સલામતી અનુભવી હતી.Nasli vadiya sathe gharsanબોમબે ડાઈગ(Bombay Dyeing)ના નિલી વાિડયા એક સમયે ધીરભાઈ અંબાણી અને રીલાયનસઈનડિટીઝ (Reliance Industries)ના સૌથી મોટા હિરફ હતા. નિલી વાિડયા અને ધીરભાઈ અંબાણીબંને રાિકીય વતુનળોમાં પોતાના પભાવ માટે તથા મુકત-અથનતંત પહેલાના સમયમાં અઘરામાં અઘરાલાઈસનસ મેળવવાની િમતા માટે જણીતા હતા.1977 - 1979 દરિમયાન િનતા પાટીના શાસનમાં નિલી વાિડયાએ 60,000 ટનની વાિષક િમતાધરાવતા ડાઈ-િમથાઈલ ટેિરફથેલેટ(ડીએમટી) પલાનટની મંિૂરી મેળવી હતી. ઈરાદાપતને લાઈસનસનીમંિૂરી મળે તે પહેલા તેમના માગનમાં અનેક અડચણો આવી હતી. આખરે 1981 માં નિલી વાિડયાને પલાનટ
  8. 8. માટે લાઈસનસ આપવામાં આવયુ.આ ઘટનાએ બે પિો વચચે ઉતપેરકનું કામ કયુુ અને િપધાનએ વરવા વળાંકો ંલીધા.Indian express na lekhઢાંચો:Unreferenced એક તબકકે રામનાથ ગોએનકા ધીરભાઈ અંબાણીના િમત હતા. રામનાથ ગોએનકાનિલી વાિડયાની નજક હોવાનું પણ કહેવાતુ હતું. બંને પિોનો ઝઘડો દૂર કરવા અને સમાધાન માટે રામનાથગોએનકાએ અનેક વખત પયાસો કયાન હતા.ગોએનકા અને અંબાણી વચચેની શતુતાનું મુખય કારણ કારોબારમાંભષાચારની અંબાણીની પદધિત અને ગેરકાયેદસર પગલા હતા, િે ના લીધે ગોએનકા કંપનીમાં પોતાનો ઉિચતિહિસો મેળવી શકયા નહોતા. બાદમાં રામનાથ ગોએનકાએ નિલી વાિડયાને ટેકો આપવાનું પસંદ કયુુ.રામનાથ ગોએનકાએ એક તબકકે એવું કહું હોવાનું મનાય છે કે "નિલી વાિડયા ઈિગલશમેન છે . તેઓઅંબાણીનો સામનો નિહ કરી શકે. હુ ં એક વાિણયો છુ ં . તેને કઈ રીતે પૂરો કરવો તે હુ ં જણં છુ ં " ....િદવસો વીતવાની સાથે તેમના દવારા પકાિશત થતા બોડિશટ દૈિનક ધ ઈિનડયન એકસપેસે (The IndianExpress) રીલાયનસ ઈનડિટીઝ (Reliance Industries)ની િવરદધમાં શેણીબદધ લેખો છાપયા અનેતેમાં દાવો કરવામાં આવયો કે નફો વધારવા માટે ધીરભાઈ અનયાયી પદધિતઓનો ઉપયોગ કરે છે . આ કેસનીતપાસ માટે રામનાથ ગોએનકાએ ઈિનડયન એકસપેસ (Indian Express) ખાતેના પોતાનાકમનચારીઓનો ઉપયોગ કરવાના બદલે િવશવાસુ િમત અને સલાહકાર, ચાટનડ એકાઉનટનટ એસ. ગુરમૂિતનેઆ કામગીરી સોપી. એસ. ગુરમૂિત ઉપરાંત ઈિનડયન એકસપેસ (Indian Express)ના કમનચારી નિહએવા પતકાર માણેક દાવરે લેખો આપવાનું શર કયુ.અંબાણીના િવરોધી એવા ઉદોગપિત િમનાદાસ મૂરાનજ ુપણ આ અિભયાનમાં સામેલ હતા.સમાિના િવવધ વગો દવારા અંબાણી અને ગોએનકા બંનેની પુષકળ ટીકાઓ થઈ અને ઢગલો વખાણ પણથયા.પોતાની અંગત દુશમનાવટ માટે રાષીય દૈિનકનો ઉપયોગ કરતા હોવાથી ગોએનકાની ટીકા થઈ. ટીકાકારો
  9. 9. માનતા હતા કે દેશમાં એવા ઘણા ઉદોગપિતઓ હતા કે િે ઓ ખોટી અને અનૈિતક પદધિતઓનો ઉપયોગકરતા હોય, પરંતુ ગોએનકા બીજ કોઈને િનશાન બનાવવાના બદલે માત અંબાણીની િ ટીકા કરતા હતા.પોતાના િનયિમત કમનચારીઓની કોઈ મદદ વગર આ લેખો ચલાવવાની િમતા બદલ ટીકાકારો ગોએનકાનીપશંસા પણ કરતા હતા. દરિમયાનમાં ધીરભાઈ અંબાણીનું નામ વધારે જણીતું બનયું અને તેમના પશંસકોપણ વધયા હતા. િનતાનો એક વગન વયાપારી સૂઝ અને વહીવટી માળખાને પોતાની ઈચછા મુિબ વળાંકઆપવાની િમતા માટે ધીરબાઈ અંબાણીની પશંસા કરવા માંડયો.ધીરભાઈ અંબાણીને હદય રોગના હુ મલા બાદ િ આ સંઘષનનો અંત આવયો. ધીરભાઈ અંબાણી સાનિડએગોમાં સારવાર લઈ રહા હતા તયારે તેમના દીકરાઓ મુકેશ અંબાણી અને અિનલ અંબાણીએ કારોબારસંભાળયો હતો.ઈિનડયન એકસપેસે (The Indian Express) રીલાયનસ સામે આિેપો કરવાનું બંધ કરીરીલાયનસ ઈનડિટીઝ(Reliance Industries)ને યોગય દંડ નિહ કરવા માટે સરકાર પતયિ રીતે િવાબદારહોવાનો આરોપ મુકયો હતો.વાિડયા-ગોએનકા અને અંબાણી વચચેની લડાઈએ નવી િદશા લીધી અને તે રાષીયસમિયા બની.ગુરમૂિત અને અનય પતકાર મુલગાંવકરે રાષપિત ગયાની ઝૈલ િસઘ સાથે મળીને ટુકડી બનાવીઅને તેમના તરફથી વડાપધાનને ધમકી આપતો પત લખયો. રાજવ ગાંધીને પત મોકલતા પહેલા ઝૈલ િસઘેતેમાં ફેરફાર કયાન હોવાની માિહિતથી અજણ ઈિનડયન એકસપેસે (The Indian Express) ચટપટીખબર તરીકે રાષપિતના પતનો ડાફટ પસાિરત કયો.આ તબકકે અંબાણી યુદધ જતી ગયા.હવે પછીની લડાઈવડાપધાન રાજવ ગાંધી અને રામનાથ ગોએનકા વચચેનો સીધો િં ગ હોવાના કારણે અંબાણી ચૂપચાપ આિવવાદમાંથી ખસી ગયા.તયાર બાદ સરકારે િદલહીના સુદર નગર ખાતેના એકસપેસના અિતિથ ગૃહમાં દરોડો ંપાડયો અને મુલગાંવકરના હિતાિરોમાં સુધારા સાથેનો મૂળ ડાફટ શોધયો. પિતિકયાના ભાગરપે 1988-89સુધીમાં રાજવની સરકારે ઈિનડયન એકિપેસ (Indian Express) સામે સંખયાબંધ આરોપો મૂકયા.આમછતાં ગોએનકા મહાપુરષ તરીકેને પોતાની છિબ જળવી શકયા, કારણ કે ઘણા લોકો એવું સમિતા હતા કેગોએનકા કટોકટીના સમયના હીરો િે વી ભૂિમકા ભિવતા હતા .
  10. 10. Dhirubhai ane V . P . shinghરાજવ ગાંધી બાદ ભારતના વડાપધાનપદે આવેલ િવશવનાથ પતાપ િસઘ સાથે ધીરભાઈને સૌહાદનભયાનસંબંધો નિહ હોવાની વાત િવશાળ ફલક પર જણીતી હતી. મે 1985 માં વી.પી. િસઘે અચાનક િ ઓપનિનરલ લાઈસનસ શેણીમાંથી શુદધ કરાયેલ ટેરેફથેિલક એિસડની આયાતને દૂર કરી.પોિલઅિટર િફલામેનટયાનનના ઉતપાદન માટે કાચા માલ તરીકે તે અતયંત મહતવનું હતું. િે ના લીધે રીલાયનસ માટે પોતાની કામગીરીચાલુ રાખવાનું અતયંત મુશકેલ બનયુ. સરકાર દવારા જહેરનામુ બહાર પાડીને પીટીએની આયાતની શેણી ંબદલવામાં આવી તો િવિવધ નાણાકીય સંિથાઓ પાસેથી કેિડટના પતો મેળવીને સમગ વષનની િરિરયાતિે ટલું પીટીએ મેળવવા માટે રીલાયનસ સફળ રહું હતું. 1990 માં લાઈફ ઈનશયોરનસ કોપોરેશન ઓફઈિનડયા (Life Insurance Corporation of India) અને િનરલ ઈનશયોરનસકોપોરેશન(General Insurance Corporation) િે વી સરકાર હિતકની નાણાસંિથાઓએ લાસનનએનડ ટુબો(Larsen & Toubro) પર વહીવટી અંકુશ મેળવવાના રીલાયનસના પયતનોને અવરોધયા હતા.પરાિયની આશંકાએ અંબાણીઓએ કંપનીના બોડનમાંથી રાજનામુ આપયું. ધીરભાઈ કે િે ઓ એિપલ 1989માં એલએનડટીના ચેરમેન બનયા હતા, તેમણે િટેટ બેનક ઓફ ઈિનડયા(State Bank of India)ના પૂવનચેરમેન ડી. એન. ઘોષ માટે માગન કરવા હોદા પરથી િવદાય લીધી. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે ધીરભાઈઅંબાણીની કરચોરી પકડવાના કારણે વી. પી. િસઘને સંરિણ મંતી તરીકે ખસેડવામાં આવયા હતા.Avsan િચત:Dhirubhai-Final Journey.jpgઅંિતમ યાતા: ધીરભાઈ અંબાણીની અંિતમયાતામાં હજરો લોકો િોડાયા હતા. િહનદુ પરંપરા મુિબિપતાના શરીરને ઊચકીને િતા મુકેશ અંબાણી અને અિનલ અંબાણી િોઈ શકાય છે .
  11. 11. મોટા હદય રોગના હુ મલાના કારણે 24 િૂ ન 2002 ના રોિ ધીરભાઈ અંબાણીને મુંબઈ ખાતેની બીચ કેનડીહોિિપટલમાં ખસેડવામાં આવયા. આ તેમનો બીિો હુ મલો હતો, પથમ હુ મલો ફેબુઆરી 1986 માં આવયોહતો અને તેમના િમણા હાથે લકવો થયો હતો.એક અઠવાિડયા કરતાં વધારે સમય સુધી તેઓ બેભાનઅવિથામાં રહા. તબીબોની ટૂકડી તેમનું જવન બચાવવામાં િનષફળ રહી.તેઓ 6 િુ લાઈ, 2002,ના રોિરાતે 11:50 ની આસપાસ મૃતયુ પામયા. (ભારતીય પમાણ સમય).તેમની અંિતમ સંિકાર િવિધમા માત ઉદોગપિતઓ, નેતાઓ અને સુપિસદધ માણસો િ નિહ, પરંતુહજરોની સંખયામાં સામાનય લોકો પણ ઉપિિથત રહા હતા. િહનદુ પરંપરા અનુસાર તેમના મોટા દીકરા મુકેશઅંબાણીએ અંિતમ સંિકાર કયાન હતા. મુંબઈ ખાતેના ચંદનવાડી િમશાનગૃહ ખાતે 7 િુ લાઈ, 2002 નારોિ સાંિે 4:30 કલાકે (ભારતીય પમાણ સમય) તેમને અિગનદાહ અપાયો હતો.તેઓ પતની કોિકલાબેન અંબાણી, બે દીકરાઓ મુકેશ અંબાણી અને અિનલ અંબાણી અને બે દીકરીઓ નીનાકોઠારી તથા દીિપત સલગાંવકરને િવલાપ કરતા મૂકી ગયા.ધીરભાઈ અંબાણીએ બોમબેના મૂળજ-િે ઠા ટેકસટાઈલ માકેટમાંથી નાના વેપારી તરીકે પોતાની લાંબી યાતાશર કરી હતી. મહાન ઉદોગપિત તરીકે તેમને માન આપવા માટે મુબઈ ટેકસટાઈલ મચનનટસે 8 ંિુ લાઈ, 2002 ના રોિ બજર બંધ રાખવાનો િનણય લીધો.ધીરભાઈના અવસાન સમયે રીલાયનસ િૂ થનુંકુલ ટનન ઓવર ર. 75,000 કરોડ અથવા 15 અબિ અમેિરકી ડોલર હતું. 1976-77 માં રીલાયનસ િૂ થપાસે ર. ૭૦ કરોડનું વાિષક ટનનઓવર હતું અને અતે ઉલલેખનીય છે કે ધીરભાઈએ માત રિપયા ૧૫,૦૦૦(૩૫૦ અમેિરકી ડોલર)થી પોતાનો કારોબાર શર કયો હતો.ઢાંચો:Quotationઢાંચો:Quotation
  12. 12. Dhirubhai pachi Relienceનવેમબર 2004 માં, મુકેશ અંબાણીએ એક મુલાકાતમાં િવીકાયુુ હતું કે ’માિલકીના મુદ‘ તેમને ભાઈ અિનલ ેઅંબાણી સાથે મતભેદો હતા. તેમણે એવું પણ િણાવયું હતું કે આ મતભેદો ’’અંગત િેતમાં છે .‘‘આના કારણેકંપનીની કામગીરી પર કોઈ િવપિરત અસર નિહ પડે તેવું તેઓ માનતા હતા અને તેમણે િણાવયું હતું કેરીલાયનસ એ સૌથી વધારે કુશળતાપૂવક સંચાિલત કંપની છે . ભારતીય અથનતંત માટે રીલાયનસ ઈનડિટીઝનું નમહતવ િોતાં આ મુદો ભારતના સમૂહમાધયમોમાં છવાઈ ગયો હતો.આઈસીઆઈસીઆઈ બેનક(ICICI Bank)ના મેનેિિગ િડરેકટર કુદાપુર વામન કામથ, અંબાણી પિરવારના ંનજકના િમત હતા અને આ [૧૬] તરીકે સમૂહમાધયમોમાં િોવા મળયા. આ મુદો ઉકેલવા માટે ભાઈઓએમાતા કોિકલાબેન અંબાણીને તમામ સિાઓ આપી હતી. 18 િૂ ન, 2005 ના રોિ કોિકલાબેન અંબાણીએએક અખબારી યાદી દવારા સમાધાનની જહેરાત કરી.ઢાંચો:Quotationરીલાયનસ સામાજયને ભાઈઓ વચચે વહેચવામાં આવયું અને મુકેશ અંબાણીને આરઆઈલ(RIL) અનેઆઈપીસીએલ (IPCL) મળી, જયારે કે નાના ભાઈ અિનલ અંબાણી રીલાયનસ કેિપટલ(RelianceCapital), રીલાયનસ એનજ(Reliance Energy) અને રીલાયનસ ઈનફોકોમ(RelianceInfocomm)ના વડા બનયા. મુકેશ અંબાણીના વડપણ હેઠળનું િૂ થ રીલાયનસ ઈનડિટીઝિલિમટેડ(Reliance Industries Limited) તરીકે તથા અિનલ અંબાણીના િૂ થને અિનલ ધીરભાઈઅંબાણી ગૂપ(એડીએજ)(Anil Dhirubhai Ambani Group (ADAG)) તરીકે ઓળખવામાં આવેછે .
  13. 13. Film - chalchitrધીરભાઈ અંબાણીના જવન પરથી પેરણા લઈને બનાવવામાં આવી હોવાનું મનાતી િફલમ 12 જનયુઆરી,2007 ના રોિ પદિશત થઈ હતી. ભારતના ઉદોગિગતમાં પોતાનું િથાન િમાવવા માટે સંઘષન કરતાંવયિકતની અને તેના શિકત ગૂપ નામના કાલપિનક ઔદોિગક િૂ થની કથા વણનવતી િહનદી િફલમ ગુર (2007િફલમ)નું િદગદશનનમિણ રતનમે કયુુ હતું અને િસનેમાટોગાફી રાજવ મેનનની હતી તથા સંગીત એ.આર.રહેમાનનું હતું. િફલમના મુખય કલાકારોઅિભષેક બચચન, િમથુન ચકવતી, ઐશવયાન રાય, માધવન અને િવદાબાલન છે . િફલમમાં ધીરભાઈ અંબાણી પર આધાિરત હોવાનું મનાતું ગુર કાંત દેસાઈનું પાત અિભષેકબચચન ભિવે છે િમથુન ચકવતી માિણકદાની ભૂિમકા ભિવે છે , િે વાિતિવક જવનમાં રામનાથગોએનકા સાથે અતયંત સામયતા ધરાવે છે અને ભારતના સૌથી ખરાબ કોપોરેટ યુદધમાં રીલાયનસ િૂ થ પરપહારો કરીને 20 વષન પહેલા રાષીય ખયાિત મેળવનાર એસ. ગુરમૂથીનું પાત માધવન ભિવે છે . ગુર કાંતદેસાઈના પાતની મદદથી િફલમમાં ધીરભાઈ અંબાણીની શિકતઓનું પણ િનરપણ કરવામાં આવયું છે .અિભષેકને અપાયેલું નામ "ગુરભાઈ" પણ "ધીરભાઈ"ના મૂળ નામ સાથે સમાનતા ધરાવે છે .Puskar ane sanman નવેમબર 2000- મેન ઓફ સેનચયુરી, ભારતના કેિમકલ ઉદોગના િવકાસમાં િવશેષ પદાન માટે કેમટેક ફાઉનડેશન અને કેિમકલ એિનિિનયિરગ વલડન દવારા તેમને આ સનમાન અપાયુ હતુ. ં 2000, 1998 અને 1996 માં – પાવર 50 - એિશયાના સૌથી વધુ શિકતશાળી વયિકતઓની યાદીમાં સમાવેશ, એિશયાવીક(Asiaweek) મેગેિઝન દવારા .
  14. 14.  િૂ ન 1998 - ડીનસ મેડલ , નેતતવનું અનોખું ઉદાહરણ આપવા બદલ ધી વહોટનન િકૂલ, યુિનવિસટી ૃ ઓફ પેિનિલિવિનયા(The Wharton School, University of Pennsylvania). સૌ પથમ વહોટનન િકૂલનું ડીન મેડલ પાપત કરનાર ભારતીયનું ગૌરવ ધીરભાઈને મળે છે [૧૭] ઓગિટ 2001 – ધી ઈકોનોિમક ટાઈમસ(The Economic Times) એવોડન, કોપોરેટ શેષતા માટે લાઈફ ટાઈમ એિચવમેનટ માટે.  ધીરભાઈ અંબાણી મેન ઓફ 20 એથ સેનચયુરી, ફેડરેશન ઓફ ઈિનડયન ચેમબસન ઓફ કોમસન એનડ ઈનડિટી(Federation of Indian Chambers of Commerce and Industry) (FICCI) દવારા જહેર થયા. ટાઈમસ ઓફ ઈિનડયા (Times of India) દવારા 2000 માં હાથ ધરાયેલા સવેિણમાં "ગેટેિટ કીએટર ઓફ વેલથ ઈન ધી સેનચયુરીસ" જહેર થયા. તેઓ ભારતના સાચા પુત છે .SsSdDAWDJanita Avtaroધીરભાઈને શરઆતથી ભારે આદરપૂવનક િોવામાં આવે છે .પેટો-કેિમકલના વયવસાય િેતે તેમની સફળતાઅને સંઘષન કરીને સામાનય માણસમાંથી ધનવાન બનવાની િસિદધએ ભારતના લોકોના મનમાં તેમનેઅનુસરણીય વયિકતનું િથાન અપાવયુ.વયાપારી નેતા હોવાના કારણે તેઓ એક પેરક પણ હતા. તેમણે બહુ ંઓછા જહેર વકતવયો આપયા છે , પરંતુ તેમાં રહેલા મૂલયોના કારણે તે વકતવયો આિે પણ યાદ કરાય છે ."30 લાખ રોકાણકારોની શિકત સાથે આરઆઈએલ (RIL) "િવશવની સૌથી મોટી કંપની"નો િખતાબમેળવશે""મને "ના" શબદ સંભળાતો નથી"."" રીલાયનસ માટે િવકાસના કોઈ સીમાડા નથી. હુ ં મારાસપના બદલતો રહુ ં છુ ં . તમે સપના િોશો, તયારે િ તેને સાકાર કરી શકશો."" મોટું િવચારો, ઝડપી િવચારોઅને આગળનું િવચારો. િવચારો કોઈની જગીર નથી"
  15. 15.  "આપણા સપના વધારે મોટા િ હોવા િોઈએ. આપણી મહતવાકાંિા ઊચી હોવી િોઈએ. આપણી પિતબદધતા વધારે ઊડી િોઈએ. અને આપણા પયતન વધારે મહાન િોઈએ. રીલાયનસ અને ભારત માટેનું આ મારં સપનું છે ." "નફો મેળવવા માટે તમારે કોઈના આમંતણની િરર નથી." "િો તમે દઢ િનશચયશિકત અને યથાથન પયતન સાથે કામ કરશો તો સફળતા સામેથી મળશે." "મુશકેલીઓ નડે તો પણ તમારા ધયેયને છોડશો નિહ, અને િવપિરત સંિોગોને તકમાં પિરવિતત કરો." "યુવાનોને ઉિચત વાતાવરણ આપો. તેમને પેરણા આપો. તેમને િરરી મદદ કરો. દરેક પાસે શિકતનો અખૂટ ભંડાર છે . તેઓ પિરણામ આપશે." "મારા ભૂતકાળ, વતનમાન અને ભિવષય વચચે એક સામયતા છે અને તે છે ઃ સંબંધો અને િવશવાસ. આ આપણા િવકાસનો પાયો છે " "અમે લોકો પર િવશવાસ મૂકીએ છીએ."  "સમયમયાનદાનું પાલન કરવું તેના કરતાં સમયમયાનદા કરતાં પહેલા કામ પાર પાડવાની હુ ં અપેિા રાખુ છુ ં ." "કયારેય િનરાશ થશો નિહ, િહમત મારં હિથયાર છે ."  "આપણે શાસકો બદલી શકતા નથી, પરંતુ તેમની આપણા પર શાસન કરવાની પદધિત િરર બદલી શકીએ છીએ."  "ધીરભાઈ એક િદવસ િતા રહેશે. પરંતુ રીલાયનસના કમનચારીઓ અને શેરધારકો તેને આગળ વધારશે.રીલાયનસ હવે એક િવચારધારા છે કે િે માં અંબાણીઓ હોય કે ના હોય તેનું બહુ મહતવ નથી."
  16. 16. Granthisuchi યોગેશ છાબિરયા. ઈનવેિટ ધ હેપીઓનેર™ વે (Invest The Happionaire™ Way) (સીએનબીસી (CNBC), 2008).Binsatthavar jivan charitrઘણાં વષો સુધી ફાર ઈિટનન ઈકોનોિમક રીવયુ ના દીલહી બયુરોના વડા રહેલા હેિમશ મેકડોનાલડે 1998 માંઅંબાણીનું િબનસિાવાર જવનચિરત પકાિશત કયુુ હતું, િે માં તેમની િસિદધઓ અને તુિટઓ બંનેની નોધકરવામાં આવી હતી, પરંતુ આ પુિતક ભારતમાં પકાિશત કરવામાં આવે તો કાયદેસરની કાયનવાહીનીઅંબાણીઓએ ધમકી આપી હતી.[૧૮]Sandarbh ane Note 1. ↑ ઈિમપનટસ ઓફ ડેિમ-ગોડ, ધીરભાઈ અંબાણી, િબના ઉદેશી દવારા 2. ↑ http://www.iloveindia.com/indian-heroes/dhirubhai-ambani.html 3. ↑ ધી ટુ ફેસીસ ઓફ ધીરભાઈ અંબાણી(The two faces of Dhirubhai Ambani), પાણિોય ગુહા ઠકુરાતા દવારા. 4. ↑ http://www.atimes.com/atimes/south_asia/DG09Df01.html 5. ↑ ઈિનડયન લીિનડસ, ધીરભાઈ અંબાણી 6. ↑ એસેિડ ઓકટોબર, 28.
  17. 17. 7. ↑ રીલાયનસ કમયુિનકેશનસ િલ.(Reliance Communications Ltd.) પર ધીરભાઈ અંબાણીનું સંિિપત જવનચિરત 8. ↑ PDF File) 9. ↑ ધી ટુ ફેસીસ ઓફ ધીરભાઈ અંબાણી (The two faces of Dhirubhai Ambani) પાણિોય ગુહા ઠકુતાન દવારા 10. ↑ ધી ગેટ ઈિનડયન િકેમ, િટોરી ઓફ િમિસગ ર. 11. ↑ 4000 કરોડ (The Great Indian Scam, Story of Missing Rs.4000 Crore) એસ.કે. બરઆ અને િે .એસ. વમાન દવારા(ISBN 81-7094-128-8) પાના 16 & 17 12. ↑ આ યોદધા માટે જવન એ મોટી લડાઈ હતી, માનસ ચકવતી, Rediff.com 13. ↑ બીબીસી નયૂઝ | િવશવ | દિિણ એિશયા | ભારતના ટોચના ઉદોગપિત મૃતયુ પામયા 14. ↑ પોિલયિટરના રાિકુમારની યાદમાં 15. ↑ મુકેશ અંબાણીએ અિનલ સાથેના મતભેદો િવીકાયાન - 16. ↑ મુદો ઉકેલવામાં મદદરપ મહતવપૂણન વયિકત 17. ↑ ધીરભાઈ વહોટનન િકૂલ ડીન મેડલ મેળવનાર પથમ ભારતીય બને છે 18. ↑ અંબાણીLinks Dhirubhai Ambani from peopleforever.org Dhirubhai Ambani from dhirubhai.net ધીરભાઇ અંબાણી ઇિનિટટયુટ ઓફ ઇનફોમેશન એનડ કોમયુિનકેશન ટેકનોલોજ
  18. 18.  "ધી પોિલયિટર િકગ (The Polyester Prince): હેિમશ મેકડોનાલડ "પોિલયિટરના રાિકુમારની યાદમાં," ટાઈમ મેગેિઝન (Time Magazine), 15 િુ લાઈ 2002 Dhirubhai Ambani in Memoriam, Rediff.com કેમટેક ફાઉનડેશન ખાતે સંબોધન કરતાં ધીરભાઈ અંબાણી - PharmaBiz.com - ગુરવાર, જનયુઆરી 23, 2003 ધીરભાઈ અંબાણીએ મેનેિમેનટને સંપૂણન નવો-વાદ આપયો Rediff.com પર એ.જ. િકશનમૂિત ધીરભાઈ અંબાણી તરફથી મહાન પાઠો Rediff.com પર એ.જ. િકશનમૂિત મુકેશ અંબાણી િવ.શી ધીરભાઈ અંબાણીના પુત. ધીરુભાઈ અબાણી મોટું િવચારતા કઈ રીતે શીખયા ?.

×