ตัวอย่างโครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีโดยสรุป เรื่องหัวบุกผง

59,398 views

Published on

ตัวอย่างโครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีโดยสรุป เรื่องหัวบุกผง

  1. 1. ตัวอยางโครงงานกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพและเทคโนโลยีโดยสรุป เรื่องหัวบุกผง บทที่ 1 บทนํา แนวคิด ที่มาและความสําคัญของโครงงาน จากการที่คณะผูจัดทําไดเห็นผูปกครองและชาวบานนําเอกหัวบุก ตนบุกมาประกอบอาหารไมวาจะเปนอาหารคาวและอาหารหวาน แตหัวบุกก็ยังมีเหลืออยูอีกมาก และไมสามารถเก็บไวไดนาน ดังนั้นคณะผูจัดทําจึงมีความคิดและไดปรึกษากันวา ถาหากเรานําเอาหัวบุกที่มีอยูมาดัดแปลงหรือแปรรูปเปน “หัวบุกผง” ดวยกรรมวิธีงายๆ เพราะสามารถเก็บไวไดนานอีกทั้งยังคงคุณคาของอาหารดานโภชนาการ เพือเปนการสะดวกที่จะนําไปใชไดหลายอยาง ่วัตถุประสงค1. เพื่อแปรรูปหรือดัดแปลงหัวบุกที่มีอยูในทองถิ่นใหเกิดประโยชนสูงสุด2. เพื่อสามารถเปนการประหยัดรายจายและเปนอาชีพเสริมของตนเองและครอบครัวไดผลที่คาดวาจะไดรับ1.ไดหัวบุกผงนําไปดัดแปลงเปนอาหารและของขบเคี่ยวตางๆ2. เปนการประหยัดรายจายและเปนการประหยัดเวลา3. เปนแนวทางในการทํากิจกรรมเสริมตามโครงการเสริมรายไดระหวางเรียน4. สงเสริมความคิดริเริ่มสรางสรรค5. รูจักการนําวัสดุที่มีอยูในทองถิ่นมาใชใหเกิดประโยชนและรูจักการแปรรูปอาหารตัวแปรที่ศึกษา1. ตัวแปรตน หัวบุก2. ตัวแปรตาม หัวบุกผง3. ตัวแปรควบคุม ความแกของหัวบุก อุณหภูมิ เวลา
  2. 2. สมมติฐานในการศึกษา นําหัวบุกที่อบสุกแลวไปตากใหแหง แลวนําไปปนใหละเอียดเปนผง สามารถนําไปเปนสวนผสมของอาหารหวานและของขบเคี้ยวหรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพไดคํานิยามศัพทเชิงปฏิบัติการ การอบ หมายถึง การทําใหสุกและสามารถนําไปรับประทานได อุณหภูมิ หมายถึง การทําใหละเอียดเปนผงโดยใชเครื่องปน บทที่ 2 ทฤษฎีและเอกสารที่เกี่ยวของ ในการจัดทําโครงงานกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพและเทคโนโลยี คณะผูจัดทําไดศึกษาคุณสมบัติของหัวบุกประกอบการคิดคนทดลองดังตอไปนี้ลักษณะของบุก บุกเปนพืชลมลุกชนิดหนึ่ง มีลําตนแตกตางกันออกไป บางตนสูงใหญ บางตนเล็ก ลําตนจะเปนสีขาวนวลและมีสีเขียวสลับกัน จะมีมากในฤดูฝนประมาณเดือนมิถุนายน-เดือนตุลาคมจากนั้นลําตนจะคอยๆ เหี่ยวและแหงแตใตดินจะมีหัวบุกอยู ซึ่งหัวบุกนี้จะมีอายุแกเต็มที่ประมาณเดือนธันวาคม-เดือนกุมภาพันธ ตนบุกแบงออกเปน 3 ชนิดดวยกันและแตละชนิดจะมีลักษณะที่แตกตางกันออกไป ดังนี้1.บุกหนามหรือบุกปา ลักษณะของบุกชนิดนี้ลําตนจะมีหนามเล็กๆ ทั่วลําตนและมียางซึ่งยางของบุกเมื่อถูกหรือจับจะมีอาการคัน บุกชนิดนี้สวนมากจะนํามาเปนอาหารของสัตวคือ หมูและดอกของบุกชนิดนี้นํามาประกอบหรือเปนสวนผสมของน้ําพริกมะกอกได2. บุกเกลี้ยง ลักษณะของบุกชนิดนี้ลําตนจะเหมือนกันกับบุกหนามแตจะผิดกันตรงลําตนไมมีหนาม แตจะมียางลักษณะเดียวกันกับบุกหนาม เมื่อถูกหรือจับยางจะมีอาการคัน บุกชนิดนี้สามารถนํามาทําเปนอาหารไดทั้งคนและสัตว หรือที่นํามาแปรรูปสกัดเปนบุกคอนยัคกี้3.บุกเบือ ลักษณะของบุกชนิดนี้ลําตนจะมีลักษณะเดนคือ ไมมีหนามและจะมีสีเขียวกับสีขาวนวลที่เจือจางกวาบุกทั้งสองชนิดที่กลาวมา บุกชนิดนี้จะนิยมปลูกกันตามบานเพราะจะใชเปนอาหารไดตั้งแตตนออนจนถึงตนที่แก สามารถนํามาแกงสมหรือแกงเหลือง และหัวบุกยังสามารถนํามา
  3. 3. ประกอบเปนอาหารหวาน อาหารคาว และของขบเคี้ยวไดอีกดวยบุกทั้งสามชนิดที่กลาวมานี้สวนมากจะมีแถบภาคเหนือแตก็ไมมีทุกจังหวัด จะมีมากเปนบางจังหวัด และบุกทั้งสามชนิดจะมีลักษณะของลําตน ใบ หัว ที่คลายกันมากที่สุด หากไมสังเกตจะแยกไมออกวาบุกชนิดใดที่เปนบุกปา บุกชนิดใดที่เปนบุกเกลี้ยง และบุกเบือการถนอมอาหาร การถนอมอาหาร หมายถึง การทําใหอาหารอยูไดนานวัน รวมถึงการดัดแปลงหรือการแปรรูปอาหารดวยกรรมวิธีตางๆ โดยอาหารนั้นจะไมสูญเสียคุณคาและอยูไดนานหลักเกณฑการถนอมอาหาร1. ความสะอาดและการทําลายยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อโรค2. เลือกวิธีการถนอมอาหารใหเหมาะสมกับชนิดของอาหารวิธีการถนอมอาหารมีหลายวิธี1. การทําใหแหง โดยการตากแดด2. การเชื่อม3. การรมควัน4. การกวน5. การอบแหง6. การแชอิ่ม และการบรรจุขวดประโยชนของการถนอมอาหาร1. ชวยเก็บอาหารไวไดนานและมีอาหารไวรับประทานนอกฤดูกาล2. ทําใหเกิดอาหารชนิดใหมขึ้น3. ชวยเพิ่มรายไดใหแกตนเองและครอบครัว
  4. 4. บทที่ 3 วัสดุอุปกรณ และวิธีการดําเนินการวัสดุอุปกรณ1. หัวบุกคอนขางแกจัด2. เครื่องปน3. กระปองหรือขาดโหลมีฝาปด4. มีดปอก5. ตะแกรงหรือเครื่องรอนแปง6. ทัพพีหรือชอน7. เขียง8. เตาอบ9. คีม10. มีดหั่น11. ถาดหรือกะละมังวิธีการดําเนินการ1. เลือกหัวบุกที่มีลักษณะคอนขางแกจัดและหัวที่มีขนาดใหญพอสมควร2. นําหัวบุกลางน้ําเพื่อใหดินที่ติดออกใหหมด3. นําหัวบุกปอกเปลือก แลวนํามาหั่น หรือฝานใหมีขนาดความหนาเทาๆ กันเมื่อนําหัวบุกที่ผานไปอบจะทําใหหัวบุกสุกและมีสีเสมอกัน4. นําหัวบุกที่อบสุกแลวไปอบในเตาอบที่อุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส และใชเวลาในการอบประมาณ 10 นาที5. นําหัวบุกที่อบสุกแลวไปตากแดดหรือปลอยทิ้งไวใหเย็นเพื่อใหหัวบุกกรอบ เมื่อนําไปปนจะทําใหสะดวกและปนละเอียดเปนผงงายขึ้น
  5. 5. บทที่ 4 ผลการศึกษาคนควา จากการทําโครงงานนี้ เมื่อนําหัวบุกมาแปรรูปเปนหัวบุกผง คณะผูจัดทําตองนําหัวบุกมาปอกเปลือก แลวนํามาหั่นหรือผานเปนชิ้นที่มีความหนาเทาๆ กัน หลังจากนั้นนําหัวบุกไปอบในเตาที่มีอุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส โดยใชเวลาในการอบ 10 นาที เมื่ออบสุกแลวนําหัวบุกไปตากแดดอีกครั้งหนึ่งตาราง แสดงผลการอบหัวบุก รายการ อุณหภูมิ(C •) เวลา (นาที) ผลของการอบ หัวบุก 100 10 หัวบุกจะมีสีขาวนวลหรือสีครีม เมื่อนําหัวบุกไปปน หัว บุกจะมีลักษณะเปนเม็ดเล็กๆ ไมละเอียดเทาที่ควร หัวบุกจะมีสีน้ําตาลออนๆ หรือสีออกเหลืองออนๆ เมื่อ 150 10 นําหัวบุกไปปน หัวบุกจะมีลักษณะเปนผงละเอียดและ มีสีนารับประทาน จากตารางพบวา ในการอบหัวบุกเราตองใชอุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส โดยใชเวลา 10นาทีจะไดหัวบุกที่มีสีน้ําตาลออนหรือสีเหลืองออน เมื่อนําไปปนแลวจะเปนผงละเอียดและมีสีสวยงาม
  6. 6. บทที่ 5 สรุปผล อภิปรายผล และขอเสนอแนะสรุปผล การนําหัวบุกดิบมาแปรรูปเปนผง โดยการใชเตาอบสามารถนําไปใชประโยชนไดหลายอยางเชน1. สามารถเก็บหัวบุกไวไดเปนระยะเวลานาน2. เปนการถนอมอาหารวิธีหนึ่ง เพราะในชวงฤดูฝนหัวบุกมีมากทําใหสูญเปลาประโยชน และอีกประการหนึ่งไมมีราคาและไมมีตลาดรับรองอภิปรายผล จากผลการคนควาและทดลอง จะเห็นไดวาหัวบุกสามารถนํามาแปรรูปเปนหัวบุกผง ซึ่งมีรสชาติหอมอรอยเหมาะที่จะนําไปเปนสวนผสมของขนมหวาน เชน ขนมเปยกปูนขนมสอดไสขนมเทียนไสเค็ม ตะโก เม็ดขนุน หรือขนมบัวลอย และอาจนําไปเปนสวนผสมกับเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพประโยชนของโครงงาน1. สามารถแปรรูปอาหาร และไดสูตรใหมซึ่งมีรสชาติอรอย2. สามารถเก็บไวไดนาน และยังคงคุณคาของอาหารอยู3. สามารถนําไปเปนสวนประกอบของขนมชนิดตางๆ ไดขอเสนอแนะ1. หัวบุกที่อบแหงไหมเกรียมไมควรนํามาทําเปนหัวบุกผง เพราะอาจจะทําใหมีรสขม2. ในการอบหัวบุกควรปรับอุณหภูมิของเตาอบ หรืออาจจะลดเวลาที่ใชในการอบ (กรณีการหั่นบุกอาจจะบางเกินไป3. กรณีไมมีเตาอบอาจจะใชแสงแดดจากธรรมชาติในการทําใหแหง4. การทําโครงงานครั้งตอไปอาจจะแปรรูปผักชนิดอื่นๆ ในลักษณะเดียวกัน ที่มา : โครงงานเรื่องหัวบุกผง จากโรงเรียนบานแมกื้ดหลวงกัญไชยมิตรภาพที่ 182 จังหวัดตาก ชนะการประกวดโครงงานครั้งที่ 2 ปการศึกษา 2544
  7. 7. ขอแนะนําสําหรับรับนักเรียนในการเลือกเรื่องที่จะทําโครงงาน การเรียนรูโดยกิจกรรมการทําโครงงาน เปนการสงเสริมใหนักเรียนไดแสดงความสามารถและพัฒนาตนเองไดอยางเต็มที่ โดยเปนไปตามธรรมชาติ ตามความถนัดและความสนใจ เนนในเรื่ อ งคุ ณ ธรรม และกระบวนการเรี ย นรู อ ย า งมี ขั้ น ตอน ทั้ ง ในเรื่ อ งที่ เ กี่ ย วกั บ ตนเอง สั ง คมวิทยาศาสตร เทคโนโลยี ธรรมชาติ สิ่งแวดลอม ศิลปวั ฒ นธรรม ภูมิป ญญาไทย ความรู และวิทยาศาสตร เทคโนโลยี ธรรมชาติ สิ่งแวดลอม ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปญญาไทย ความรู และทักษะดานคณิตศาสตร ดานภาษา การประกอบอาชีพเพื่อใหสามารถนําไปใชในการดํารงชีวิตไดอยางมีความสุข การฝกทําโครงงาน เพื่อการเรียนรูที่เกิดขึ้นไดทุกเวลา ทุกสถานที่ ทั้งเปนการประสานความรวมมือกับทุกฝายของชุมชน นักเรียนจะไดเรียนรูอยางมีความสุข เกิดการพัฒนาทั้งทางดานรางกาย สติปญญา อารมณและสังคมอยางสมบูรณ สามารถประเมินผลการเรียนรูควบคูไปกับการรวมกิจกรรมตามความเหมาะสมกับวัย และระดับความสามารถของนักเรียน ฉะนั้น เมื่อนักเรียนไดรวมกิจ กรรมการเรียนการสอนจากครูอาจารยผูสอนแลวนักเรียนจะตองเปน ผูคิ ด กําหนดหัว ขอโครงงานที่จะศึก ษาคน ควาดําเนิน การวางแผนออกแบบ สํารวจทดลอง ประดิษ ฐ เก็บรวบรวมขอมูล แปรผล สรุปผลและเสนอผลงานโดยตัว นัก เรียนเอง ครูอาจารยจ ะเปน เพียงผูดูแลและใหคําปรึก ษาเทานั้น โครงการแรกที่นัก เรียน ไดทําและประสบผลสําเร็จจะสรางความมั่นใจ และเปนแรงผลักดันใหนักเรียนทําโครงงานตางๆ ไปได นักเรียนจึงควรเลือกโครงงานที่เหมาะสมกับความรู ความสามารถของนักเรียนเอง ทั้งนี้เพราะการเริ่มตนดวยความสําเร็จยอมเปนการเริ่มตนที่ดีเสมอ จึงขอแนะนําใหนักเรียนทําโครงงานประเภทสํารวจกอนโครงงานประเภททดลองและประเภทสิงประดิษฐ ่ บรรณานุกรมสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ . การงานอาชีพและเทคโนโลยี ป.1 .สํานักพิมพ บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จํากัด ,กรุงเทพ, 2550.

×