Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Pedagogy2.0 pl

764 views

Published on

opis

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Pedagogy2.0 pl

  1. 1. Pedagogika Web 2.0Pedagogika Web 2.0 ........................................................................................................................................... 1   Streszczenie .................................................................................................................................................... 2  I. Innowacyjne koncepcje i teorie na temat nauczania w środowisku cyfrowym ................................................ 3   1. Definicja Web 2.0 ..................................................................................................................................... 3   2. Uczenie się w społeczności i nowa kultura procesu uczenia się ............................................................. 3   3. Ekosystem uczenia się. Myślenie ekosystemowe................................................................................... 4   4. Europejski ramowy opis kwalifikacji zawodowych w uczeniu się przez całe życie (European Qualifications Framework for Lifelong Learning – EQF) .............................................................................. 6   5. Edukacja elektroniczna na poziomie szkolnictwa wyższego.................................................................... 7   6. Edukacja elektroniczna na poziomie ponadpodstawowym ...................................................................... 7   Wnioski ............................................................................................................................................................ 7  II. Schemat pedagogiczny – wykorzystanie technologii Web 2.0 w edukacji ...................................................... 8   Wprowadzenie ................................................................................................................................................. 8   Schemat pedagogiczny ................................................................................................................................... 8   Sytuacja edukacyjna .................................................................................................................................... 9   Refleksja ...................................................................................................................................................... 9   Obszar nauczyciela ...................................................................................................................................... 9   Pedagogia .................................................................................................................................................... 9   Pedagogia wyższego poziomu ..................................................................................................................... 9   Teorie procesu uczenia się ........................................................................................................................ 10   Temat ......................................................................................................................................................... 12   Poziom edukacji ......................................................................................................................................... 12   Wyniki procesu uczenia się ........................................................................................................................ 12   Zadania ...................................................................................................................................................... 12   Technologie ................................................................................................................................................ 12   Obszar ucznia ............................................................................................................................................ 14   Działania .................................................................................................................................................... 15   Technologie Web 2.0 ................................................................................................................................. 15   Wyniki zadań/działań uczniów ................................................................................................................... 15   Kluczowe punkty najlepszych praktyk w zastosowaniu Web 2.0 w edukacji ................................................. 15  III. Schemat wdrożeniowy platformy Web2.0ERC............................................................................................. 15   Literatura źródłowa ........................................................................................................................................ 22   Strona 1Projekt Web 2.0 European Resource Centre jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  2. 2. StreszczenieDokument "Pedagogika Web 2.0" składa się z kilku części o następującej tematyce: Teoretyczne koncepcje związane z nauczaniem w epoce mediów cyfrowych i przy użyciu technologiiWeb 2.0 Schemat pedagogiczny Web 2.0 Schemat wdrożeniowy platformy Web 2.0W części 1 opisano niektóre rozwijane w ostatnim czasie koncepcje teoretyczne związane z nauczaniem wepoce mediów cyfrowych i z zastosowaniem technologii Web 2.0; obejmuje ona również zagadnienieformalnej, nieformalnej i półformalnej edukacji w ramach programu edukacji ustawicznej promowanego przezUnię Europejską (ang. European Union Lifelong Learning) i z punktu widzenia strategii lizbońskiej; krótkoomówiono obecny stan edukacji elektronicznej (e-learning) na poziomie ponadpodstawowym i wyższym wEuropie.W części tej zawarto też wnioski dotyczące wykorzystania narzędzi Web 2.0 na poziomieponadpodstawowym i wyższym oraz w edukacji dorosłych.Część 2 przedstawia schemat pedagogiczny i model pedagogiczny Web 2.0 wprowadzone przez zespółprojektu Web2.0ERC. Zawiera ona dokładną analizę teorii pedagogicznych stanowiących podstawę projektuoraz szczegółową dyskusję nad elementami tego modelu.W części 3 zaprezentowano schemat wdrożeniowy platformy Web2.0ERC opracowany w wyniku badańteoretycznych i doświadczeń gromadzonych w czasie trwania projektu.Część 4 zawiera uproszczone przewodniki pedagogiczne dotyczące wdrażania koncepcji Web2.0ERC wpraktyce pedagogicznej.Dokument jest oparty na dogłębnych badaniach nad współczesnymi teoriami dotyczącymi procesu uczeniasię w szerokim kontekście, który wykracza poza obszar edukacji i obejmuje przypadki zastosowaniatechnologii informacyjnych i komunikacyjnych w ogólności, a szczególnie Web 2.0 do różnorodnych celówzwiązanych z nauczaniem. Zespół zapoznał się z oficjalnie publikowanymi źródłami, źródłami w formacie Web2.0, różnymi dokumentami projektowymi i platformami, również ze źródłami o nieustalonym i niepewnympochodzeniu. Odzwierciedla to wysiłek i starania zespołu ukierunkowane na uwzględnienie wszystkichmających zastosowanie teorii i reguł pedagogicznych obecnych na wszystkich poziomach edukacji. Strona 2Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  3. 3. I. Innowacyjne koncepcje i teorie na tematnauczania w środowisku cyfrowym1. Definicja Web 2.0Poszukiwanie możliwych zastosowań zasobów internetowych nowej generacji, znanych obecnie jako Web2.0, w obszarach edukacji na poziomie szkół ponadpodstawowych i wyższych oraz szkoleń dla nauczycieli iedukacji dorosłych zaowocowało innowacyjnymi teoriami na temat procesu nauczania i uczenia się.Te koncepcje i teorie mają dostarczyć odpowiedzi na pytania powstające w wyniku rozwoju wyjątkowodynamicznego środowiska cyfrowego. Mają też doprowadzić do zniesienia rozdziału między myśleniemindywidualnym, opartym na statycznej, linearnej wiedzy i zdobywaniu informacji z różnych źródeł z użyciemtechnologii Web 1.0 a myśleniem sensorycznym i sieciowym, które jest możliwe dzięki Web 2.0 i Internetowi3D.Web 2.0 można zdefiniować jako "społecznościowe wykorzystanie sieci, które umożliwia współpracę isprawia, że jednostki stają się aktywnymi uczestnikami w procesie tworzenia wiedzy i udostępnianiainformacji. Web 2.0 obejmuje blogi, wiki, portale i zakładki społecznościowe. W centrum Web 2.0 znajduje siękultura udostępniania, interakcji, aktywnego tworzenia treści i ciągłej komunikacji w środowisku sieciowym”(Gould, 2010).2. Uczenie się w społeczności i nowa kultura procesu uczenia sięKoncepcje rozwijane przez 15 ostatnich lat przez naukowców takich jak między innymi John Seeley Brown, D.A. Wiley i E. K. Edwards w kontekście zastosowania Web 2.0 w edukacji można traktować jako punktwyjściowy. Jedna z głównych koncepcji głosi, że w epoce mediów cyfrowych kluczowym procesem staje sięuczenie się w społeczności (Hagel, J. i J. S. Brown, 2008: 96). Brown podnosi na przykład kwestię nowejspecyfiki procesu uczenia się. Wskazuje on, że nasze rozumienie niektórych treści jest konstruowanespołecznie w rozmowach i komunikacji dotyczącej tych treści, czyli w interakcji z innymi. W wyniku tegonastępuje zmiana akcentu z tego, czego się uczymy, korzystając z technologii informacyjnych, na rzecz tego, 1jak się uczymy .Inną szczególną cechą uczenia się w społeczności wskazaną przez Browna (2009) jest istnienie dogodnychwarunków i szans stwarzanych przez platformy opensourceowe. Pozwalają one na nawiązywanie kontaktówmiędzy coraz większą liczbą uczących się oraz na uczestniczenie w procesie tworzenia i użytkowania treści.Wynika stąd stawiane przez Browna podstawowe pytanie o to, jak przyspieszyć proces uczenia się.Oprócz tego Hagel and Brown (2008) rozwijają myśl, że w przypadku uczestników projektów open sourceuczenie się przebiega na czterech poziomach: obserwacji i pracy z kodem napisanym przez innych;obserwacji działania kodu napisanego samodzielnie; otrzymywania opinii i komentarzy od osóbkorzystających z napisanego przez uczestnika kodu; oraz dostępu do opinii i komentarzy na temat kodustworzonego przez innych programistów pracujących nad oprogramowaniem open source. Uczestnicy ci,przystępując do projektu, mają status początkujących, ale wraz z poszerzaniem własnych umiejętnościtworzenia kodu stają się mentorami czy też instruktorami dla kolejnych uczestników.W ten sposób uczestnicy kształtują własne środowisko nauki i gromadzą niezbędne zasoby, którewykorzystują wtedy, gdy jest to dla nich dogodne. Wspomniani dwaj autorzy twierdzą, że proces uczenia sięw każdym przypadku przyjmuje taką samą strukturę, niezależnie od dziedziny wiedzy(http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:wJsZvk51phYJ:www.esut.edu.ng/Glossary%2520S i.html) .W serii wykładów wideo przedstawianych na uniwersytetach i konferencjach, a także w publikacjach Brownuzasadnia swoje tezy dotyczące rozwoju nowej kultury uczenia się w ezre mediow cyfrowych (Brown: 2009). Strona 3Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  4. 4. W jego opinii następujące nieustannie zmiany, obejmujące współczesne społeczeństwo, prowadzą dowielkiego przełomu w edukacji, w sposobie uczenia się, w mediach itd. Oznacza to, że najważniejsząumiejętnością dla uczących się jest tworzenie grup i uczestniczenie w działaniach grupowych. Nauka w grupieprzebiega zgodnie z następującym modelem:tworzenie à tworzenie i przemyślenia à tworzenie, przemyślenia i dzielenie sięTe nowe warunki prowadzą do zmian w kulturze uczenia się – jest to kultura uczenia się, nauczania i iiprzekazywania doświadczeń między uczącymi się . Brown nazywa tę kulturę kulturą współuczestnictwa, któracechuje się przejmowaniem od innych i łączeniem znanych już elementów w nowe całości, wprowadzaniemniewielkich zmian i ponownym udostępnianiem rezultatów. Typowa jest tu reguła wzajemności, a tożsamośćuczącej się osoby powstaje w procesie tworzenia i udostępniania.Ponadto uczymy się od innych w tym samym stopniu, w jakim oni uczą się od nas, co wzmaga naszązdolność do kierowania własnym rozwojem i prowadzi do, jak podkreśla Brown, bycia "bardziej innowacyjnymw grupie niż w pojedynkę". Inni autorzy, mówiąc o tym zjawisku w procesie uczenia się, stosują termin iiisynergia . Rozumieją przez niego najczęściej “dynamiczną, ożywioną atmosferę, tworzącą się w grupachonline, w których uczestnicy współpracują i komunikują się ze sobą”, co daje lepsze rezultaty niż potencjalne ivłączne wyniki pracy indywidualnej . W przeciwieństwie do badaczy, którzy uważają Web 2.0 za alternatywędla obecnego modelu nauczania, Brown (2004) formułuje wniosek, że edukacja w internetowym, wirtualnymśrodowisku może współistnieć z tradycyjnym modelem, a nawet wzbogacać go.W procesie tworzenia innowacyjnych praktyk edukacyjnych związanych z wykorzystaniem urządzeńelektronicznych należy pamiętać o tym, co eksperci tacy jak na przykład Richard J. Light (2001), a takżeBrown, uważają za najważniejszy czynnik decydujący o powodzeniu procesu uczenia się, a mianowicie ozdolności uczących się do tworzenia grup i uczestniczenia w działaniach grupowych. Na podstawieprzeprowadzonego eksperymentu Richard J. Light doszedł do wniosku, że gdy uczniowie uczą się w grupach,nawet jeden raz tygodniowo, bardziej angażują się w naukę, są lepiej przygotowani do zajęć i osiągają lepszewyniki niż ci, którzy pracują samodzielnie. To ostatnie spostrzeżenie można uznać za ważne w sytuacjiwprowadzania elementów interaktywnych do procesu uczenia się i nauczania. Pozwoli to udoskonalićniektóre aspekty tradycyjnej praktyki.W ostatnim czasie nasila się i zyskuje popularność koncepcja uczenia się w społecznościach jakouczestnictwa i w gruncie rzeczy współpracy i komunikacji praktycznie z całym światem. Jednym z aspektówtego zjawiska, który można obecnie zaobserwować, jest zastosowanie środowisk społecznościowych napotrzeby konferencji szkoleniowych w zakresie technologii (zob. np. http://www.conference20.com). Brownuważa, że konieczna jest zmiana obecnego myślenia o wiedzy, która nie powinna być już postrzegana tylkojako treść przenoszona od nauczyciela do ucznia, ale jako społeczny obraz edukacji. Takie jej rozumienieprowadzi do zmiany takich funkcjonujących stereotypów, jak “Ja myślę, dlatego…” na “my uczestniczymy,dlatego…”, “dostęp do informacji” na “dostęp do ludzi”, “Uczę się dla wiedzy” na “Uczę się, aby być…”.Oznacza to także traktowanie uczących się jako partnerów. Steve Hargadon, założyciel siecispołecznościowej Classroom 2.0, gospodarz serii wywiadów Future of Education (Przyszłość edukacji) orazwspółprzewodniczący konferencji Global Education Conference, postrzega ważną rolę tych koncepcji wpostępujących przekształceniach jako wyraz tendencji panujących w nowoczesnym Internecie.3. Ekosystem uczenia się. Myślenie ekosystemoweEkologia uczenia się, projektowanie ekologiczne, projektowanie ekosystemów, ekosystem uczenia się imyślenie ekosystemowe są to terminy wyrażające nowy sposób patrzenia na środowisko edukacyjne wepoce mediów cyfrowych. Wielu autorów przedstawiło szczegółowe definicje i opisy powyższych pojęć [patrz:Wilson (1995), Brown (1996, 1999), Davenport & Prusak (1997), Guzdial (1997), Hewitt & Scardamalia(1997), Nardi & O’Day (1999), Looi (2000, 2001), Siemens (2005), Downes (2006)].Obecnie w wyniku działań na polu teoretycznym postrzeganie edukacji jako ekosystemu zyskuje corazwiększą popularność. Zastosowanie tego nowego terminu pozwala przenieść zestaw cech łączonych zekosystemem rozumianym jako otwarty, złożony, zmienny system wyróżniający się rozmaitością i dynamikąpowiązanych ze sobą elementów na nowe, cyfrowe środowiska edukacyjne. Strona 4Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  5. 5. Zestaw ten jest wykorzystywany do przedstawienia społeczności wirtualnych opartych na szczególnychzainteresowaniach. Powstają one na całym świecie i mieszają się z grupami lokalnymi, które bazują nakontaktach bezpośrednich, na przykład w szkole. W ten sposób powstaje nowe środowisko edukacyjnejednocześnie na poziomie lokalnym i globalnym, które wg Browna: ustanawia kulturę, w której respektowane są niejasne granice między tworzeniem a konsumowaniem wiedzy; umożliwia nauczycielom i menedżerom nieformalne komunikowanie się z uczniami i podwładnymi i pełnienie wobec nich roli mentorów i doradców; daje dostęp do zasobów dużo szerszych niż dostępne lokalnie.W wyniku tego pojawiają się nowe koncepcje przydatne dla społeczności lokalnych.Przedstawiony poniżej schemat Browna ilustruje syntezę wiedzy na temat ekosystemu uczenia sięv. Schematten zawiera wszystkie kluczowe terminy. Rolą ekosystemu uczenia się jest łączenie uczestników i zasobów wszerokim środowisku edukacyjnym poprzez współpracę, współdzielenie, publikowanie, refleksję, uczenie się irozwój. Rys. 1: Przejście do paradygmatu nauczania na XXI wiekMetafora procesu uczenia się jako ekosystemu zastosowana przez Wilsona (1995) i rozwinięta przez Looi(2000, 2001) pozwala spojrzeć na środowiska edukacyjne jako na złożone systemy i uzyskać wgląd w różnepoziomy procesu uczenia się, na których osoby uczące się wchodzą w interakcje zarówno w ramach jednegopoziomu, jak i pomiędzy poziomami.Z drugiej strony metafora ta poszerza nasze rozumienie procesu uczenia się przez uwzględnienie typowychdla niego tysięcy połączeń i interakcji między uczestnikami.Opierając się na koncepcji procesu uczenia się jako ekosystemu można też spotkać się z opiniami, że rozwójWeb 2.0 umożliwia istnienie różnorodnych społeczności osób uczących się, w których uczestnicy dziękiinterakcji z innymi czerpią ogromne korzyści vi. Oznacza to również, że każdy uczestnik ekosystemu Strona 5Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  6. 6. edukacyjnego realizuje własne cele, które jednak mieszczą się w określonych granicach danej dziedzinywiedzy. W tym procesie każdy kształtuje własne kompetencje dotyczące uczenia się (Siemens, G.: 2006).Można więc wysnuć wniosek, że ekosystem edukacyjny jest związany z wykorzystaniem blogów, wiki,różnych narzędzi ułatwiajacych współpracę, wszelkich środków komunikacji (Skype, sieci społecznościoweitp.). Szczególna rola nauczycieli w organizowaniu takiego środowiska polega na tym, że nie decydują oni otym, co dzieje się w tym systemie. Co więcej, nauczyciele napotykają na poważne wyzwanie związane zwłączaniem do tego procesu celów edukacji na poziomie ponadpodstawowym i wyższym.Jedno z podstawowych pytań w związku z wdrażaniem tych koncepcji i teorii w edukacji dotyczy rolinauczycieli. W tradycyjnym modelu nauczania możliwe są różne role nauczyciela/prowadzącego. Jednak jegonajważniejszą funkcją jest przedstawienie spójnej wizji w obszarze danego przedmiotu. W zmienionychwarunkach epoki mediów cyfrowych sieci społecznościowe i technologiczne powodują, że rola nauczycielamusi zostać na nowo zdefiniowana, ponieważ nie jest on już jedynym ekspertem w grupie. Ponadto uczącysię maja dostęp nie tylko do rozmaitych koncepcji, ale również bezpośrednio do ich twórców. Możliwościkontaktowania się i prowadzeniu dialogu za pośrednictwem sieci są w zasadzie nieograniczone, a uczący sięmogą z nich dowolnie korzystać. Dlatego podstawowym zadaniem nauczycieli jest obecnie organizacjaprocesu nauczania w warunkach zacierania się granic między edukacją formalną i niezależną.4. Europejski ramowy opis kwalifikacji zawodowych w uczeniu się przez całeżycie (European Qualifications Framework for Lifelong Learning – EQF)Strategia lizbońska (2001), której głównym celem jest uczynienie z Europy “najbardziej konkurencyjnej i viidynamicznej, opartej na wiedzy gospodarki świata” doprowadziła do uruchomienia wielu inicjatyw na poluedukacji.W kontekście europejskiej edukacji wyróżnia się edukację formalną, nieformalną i półformalną. Celem jestwłaściwa ocena każdego z tych typów edukacji i wyznaczenie ich miejsca w procesie kształceniaustawicznego. Edukacja formalna ma miejsce, gdy ucząca się osoba bierze udział w programie szkoleniowymprowadzonym przez instytucję edukacyjną, centrum edukacji dorosłych lub w miejscu pracy. Edukacjaformalna jest zwykle poświadczana dowodem zaliczenia lub certyfikatem. Z kolei edukacja półformalnapolega na tym, że jej uczestnik realizują program kształcenia, ale najczęściej jego wyniki nie podlegają oceniei zapewnia on zdobycia certyfikatu. Tym niemniej może być organizowana przez instytucje edukacyjne,jednak istotne jest, by na jej przebieg miał wpływ uczestnik (CEDEFOP, Tissot, 2004). Ostatni typ edukacji,edukacja nieformalna (często określana jako doświadczenie i nauka nieintencjonalna), jest wynikiemcodziennych działań związanych z pracą, życiem rodzinnym i zainteresowaniami. Nie przebiega ona wsposób zorganizowany (nie jest zorientowania na cele i czas, brak jest wsparcia instytucjonalnego). Edukacjanieformalna jest zwykle niezamierzona przez uczącego się i zwykle nie prowadzi do otrzymania certyfikatu.W Unii Europejskiej edukacja ustawiczna jest postrzegana jako ważna z punktu widzenia społeczeństwa ijako jeden z głównych czynników rozwoju i doskonalenia zawodowego oraz aktywnego uczestnictwaobywateli w rzeczywistości ekonomicznej. Jest to też konieczny warunek nieograniczonego przepływu siłyroboczej. Oprócz tego stało się to zasadą przewodnią dla dalszego rozwoju systemu edukacyjnego wpaństwach członkowskich (zob. np. Bułgarska narodowa strategia stałego dokształcania zawodowego 2005–2010).Kształcenie ustawiczne jest definiowane jako podstawowa potrzeba każdego obywatela Unii Europejskiej wkontekście pełnego uczestnictwa w życiu społecznym, aktywnego udziału w procesach zachodzących wmiejscu pracy, mobilności itd. Mimo że Europejski ramowy opis kwalifikacji zawodowych w uczeniu się przezcałe życie (European Qualifications Framework for Lifelong Learning – EQF) (2007) nie ustala hierarchiiważności ośmiu kluczowych kompetencji, podkreśla ich wzajemne powiązanie. “Coraz powszechniejszainternalizacja, szybkie tempo zmian, nieustający postęp technologiczny oznaczają, że obywatele Europymuszą posiadać i rozwijać nie tylko konkretne umiejętności, bezpośrednio związane z wykonywaną pracą, aleteż ogólne kompetencje o szerokich zastosowaniach, które pozwolą im przystosować się do zmiennychwarunków”.Europejski ramowy opis kwalifikacji zawodowych w uczeniu się przez całe życie (European QualificationsFramework for Lifelong Learning – EQF) został opracowany w ramach programu prac "Edukacja i szkolenie Strona 6Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  7. 7. 2010". Obejmuje on 8 kluczowych kompetencji: komunikacja w języku narodowym, komunikacja w językuobcym, podstawowe umiejętności matematyczne, kompetencje w zakresie nauk ścisłych i technologii,kompetencje cyfrowe, umiejętność uczenia się, kompetencje społeczne i obywatelskie, przedsiębiorczość iekspresja kulturowa.Kompetencje cyfrowe, bezpośrednio związane z omówionymi wyżej innowacyjnymi teoriami procesu uczeniasię i z rozwijającymi się narzędziami Web 2.0 do tworzenia treści i komunikacji, są wymienione na czwartymmiejscu tej listy, tuż za komunikacją w języku narodowym i obcym, podstawami matematyki i kompetencjamiw zakresie nauk ścisłych i technologii. W ramowym opisie kompetencja ta jest definiowana jako niezbędna dlajednostki w realizacji obowiązków zawodowych, osobistych zainteresowań i w komunikacji. Obejmuje todowolne, krytyczne zastosowanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych do zdobywania, oceniania,przechowywania, tworzenia, prezentowania i wymiany informacji , a także w celach komunikacyjnych i dopracy zespołowej w sieci.5. Edukacja elektroniczna na poziomie szkolnictwa wyższegoPowszechne dzisiaj zastosowanie nowoczesnych urządzeń technologicznych we wszystkich sferach życiapublicznego musi prowadzić do ponownego zdefiniowania i oceny podstawowych teoretycznych ipraktycznych modeli edukacji. Coraz częściej badacze i pracownicy oświaty koncentrują się na wzmacnianiuroli form edukacji zdalnej opartych na wykorzystaniu Internetu, technologii ICT, a ostatnio również Web 2.0 viii(zob. Moore, 2003 ; Nikolov, 2009). Najpowszechniejszy model wdrażanie e-edukacji w szkołach wyższych,na przykład, polega na łączeniu edukacji elektronicznej z innymi formami typowymi dla uniwersytetu. WedługNikolova (2008) już wkrótce da o sobie znać potrzeba wprowadzania elektronicznej edukacji wraz zodpowiednimi modelami, standardami i procedurami.6. Edukacja elektroniczna na poziomie ponadpodstawowymStan e-edukacji w obszarze edukacji ponadpodstawowej w krajach europejskich jest następujący. Istniejąodosobnione przykłady dobrych praktyk, najczęściej w szkołach. Portal internetowy e-Twinning, założonyprzez Komisję Europejską w celu umożliwienia i wspierania międzynarodowych inicjatyw obejmującychwspólne projekty klas lub szkół, wymianę informacji i współpracę można uznać za wyjątkowy przykładstymulowania i wdrażania e-edukacji i edukacji opartej na Web 2.0. Jednak te pojedyncze przypadkiwykorzystania technologii ICT i Web 2.0 muszą zostać usystematyzowane i dokładnie zbadane. Koniecznejest stworzenie odpowiednich modeli, standardów i procedur właściwych dla edukacji na poziomieponadpodstawowym.WnioskiRosnąca popularność omawianych teorii na temat konektywizmu, ekosystemu edukacyjnego oraz pedagogikisieciowej (z których część nie była opracowywana do zastosowana bezpośrednio w dziedzinie edukacji) icoraz większe zainteresowanie nimi zaczęły silnie wpływać na wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań wkonkretnych obszarach edukacji ponadpodstawowej i wyższej oraz kształcenia ustawicznego. Jednak teoriitych nie można traktować jako alternatywy dla tradycyjnej edukacji. Przeciwnie, muszą być one rozpatrywanejako potencjalny katalizator procesów zachodzących w ramach edukacji tradycyjnej poszerzający jejspołeczne podstawy.Zacieranie się granic między edukacją formalną, półformalną i nieformalną, znajdujące szczególne odbicie wtych teoriach, nie prowadzi do ich całkowitego zlania się. Powstały nowe pojęcia, które są teraz powszechnieużywane (między innymi uczenie się w społeczności, uczenie się w sieci, konektywizm, ekosystemedukacyjny itd.). Zależnie od zmian zachodzących w epoce mediów cyfrowych niektóre z tych terminów mogąbyć używane wymiennie. Jednak ich znaczenie jest wzbogacane przez potencjał zasobów Web 2.0, coprowadzi z kolei do bardziej intensywnych, interdyscyplinarnych i opierających się na zaawansowanejwspółpracy i innowacjach koncepcji i praktyk edukacyjnych.podsumowując, wyjkorzystanie Web 2.0 w edukacji opiera się na następujących zasadach:1. Wyjście poza paradygmat dydaktyczny w celu promowania • autonomii osoby uczącej się (nauka skutecznego uczenia się) • aktywnego i pogłębionego uczenia się Strona 7Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  8. 8. • uczenia się we współpracy 2. Wyjście poza konstruktywizm (od nauczania do uczenia się) • Autentyczne uczenie się • Uczenie się we współpracy • Osoby uczące się jako twórcy treści • Praca w sieci i praca zespołowa • Uczenie się wszędzie i w każdym wieku 3. Wyjście poza ściany klasy • Łączenie różnych trybów nauki • Otwieranie procesu nauczania na szersze grupy odbiorców 4. Nowe role nauczycieli • Wspomaganie i i ułatwianie procesu uczenia się • Nauczanie przez "budowanie rusztowania" • Rola mentora • Tworzenie planów procesu uczenia sięII. Schemat pedagogiczny – wykorzystanietechnologii Web 2.0 w edukacjiWprowadzenie W tej części zostanie przedstawiony schemat pedagogiczny, który umożliwia nauczycielom bardziej efektywne wykorzystanie technologii Web 2.0 i pomaga w tworzeniu środowiska nauki ukierunkowanego na potrzeby uczniów. Na rysunku 2.0 przedstawiono schemat, który może pomóc w tworzeniu środowiska nauczania ukierunkowanego na potrzeby uczniów i ułatwić nauczycielom wybór technologii odpowiednich w punktu widzenia pożądanych wyników w nauczaniu danego przedmiotu i na danym poziomie edukacji. Schemat ten został opracowany tak, by uwzględnić stanowisko nauczyciela, teorie pedagogiczne wyższego poziomu oraz teorie procesu uczenia się, które najbardziej odpowiadają oczekiwanym wynikom.Schemat pedagogiczny Refleksja Sytuacja edukacyjna Obszar nauczyc Teorie iela pedagogiczne i Poziom tematów i edukacji dot. procesu uczenia się Wyniki procesu uczenia się Zadania Technologie Web 2.0 – specyfikacja i wybór Obszar ucznia Działania Strona 8 Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji. Technologie Web 2.0
  9. 9. Rysunek 2: Schemat pedagogicznySytuacja edukacyjnaZewnętrzna część schematu odnosi sie do sytuacji edukacyjnej, w której znajdują się wszystkie pozostałeobszary i elementy. Sytuacja edukacyjna to każda sytuacja, w której przebiega proces uczenia się. Dotyczy toedukacji na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym, szkolnictwo wyższe i dalsze formy kształcenia,również zawodowego.RefleksjaRefleksja jest zawarta w obszarze sytuacji edukacyjnej, ponieważ zarówno nauczyciel, jak i uczeń będąpodejmować różne formy refleksji. Refleksje można zdefiniować jako "aktywne, ciągłe i uważne rozważaniekażdego przekonania lub domniemanej formy wiedzy w kontekście ich podstaw i dalszych wniosków, doktórych prowadzą (Dewey 1933: 118). Z punktu widzenia nauczyciela byłyby to takie pytania jak "czyzastosowany zestaw zadań pozwolił uczniom uzyskać oczekiwane wyniki, czy uczniowie zrozumieli zadania ztego zestawu?". Ze strony uczniów ważnymi pytaniami będą te dotyczące sposobu wykonania zadań ialternatywnych możliwości ich realizacji.Obszar nauczycielaObszar nauczyciela obejmuje wszystkie elementy, które nauczyciel powinien rozważyć lub na które mabezpośredni wpływ – teorie pedagogiczne i dotyczące procesu uczenia się, przedmiot nauki, poziom edukacji,wyniki procesu uczenia się, technologie Web 2.0 oraz zestawy zadań.PedagogiaW edukacji pedagogia odnosi się do teorii lub filozofii mówiących o tym, w jaki sposób ludzie uczą się i jaknauczyciele mogą w tym pomagać.Pedagogia wyższego poziomuKonstruktywizmKonstruktywizm jest pedagogią wyższego poziomu, której korzenie tkwią w filozofii, psychologii i cybernetyce iktóra głosi dwie podstawowe zasady (Husen & Postlewaite, 1989, p 114):(i) Wiedza nie jest odbierana w pasywny sposób, lecz aktywnie budowana przez świadomy podmiot.(ii) Funkcja poznania posiada zdolność adaptacji i umożliwia organizowanie świata eksperymentalnego, nie odkrywanie rzeczywistości ontologicznej. Strona 9Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  10. 10. Konstruktywizm obejmuje zestaw różnych konstruktywistycznych teorii pedagogicznych i teorii procesuuczenia się, jak zostanie omówione poniżej.Teorie procesu uczenia sięKonstruktywizmTeoria konstruktywistyczna mówi, że wiedza jest aktywnie konstruowana przez jednostkę i że jest to procespolegający na adaptacji, w którym jednostka tworzy znaczenie na podstawie doświadczenia (Lameras et.al.,2007). U źródeł konstruktywistycznego paradygmatu znajduje się proces uczenia się, co oznacza, że uczeniesię przebiega w sytuacjach bliskich życiu codziennemu i przez związane z nim zadania (Paus-Hasebrink,2010). Zgodnie z paradygmatem "nauczania w sytuacji", uczniowie są zawsze poddawani wpływomspołecznym i kulturowym, zależnym od miejsca, w którym przebiega proces uczenia się. Będzie to tez miałowpływ na wyniki procesu uczenia się (Mayes & Freitas, anon). Dlatego konstruktywizm podkreśla potrzebęskupienia się na powiązaniach między pojęciami i na kontekście przez uczestniczenie w autentycznych,wziętych z życia sytuacjach. Angażując się w działania oparte na rzeczywistych sytuacjach, uczeń w aktywnysposób przetwarza informacje w interakcji ze skomplikowanym środowiskiem edukacyjnym. Pozwala toosobom uczącym się rozwijać, oceniać i poznawać zagadnienia w różnych perspektywach (Lameras i in.,2007).KonstrukcjonizmSeymour Papert z Massachusetts Institute of Technologies (MIT) jako pierwszy przedstawił konstrukcjonizmjako teorię procesu uczenia się. Według Paperta konstrukcjonizm podziela założenia konstruktywizmu natemat uczenia się w procesie budowania struktur wiedzy poprzez postępującą internalizację, jednakwprowadza dodatkowe twierdzenie: że szczególnie sprzyjającym czynnikiem jest świadome zaangażowanieucznia w publiczne konstruowanie całości, czy to będzie zamek z piasku na plaży, czy też teoria powstaniażycia. W skrócie – konstrukcjonizm koncentruje się bardziej wokół "sztuki uczenia się" czy tez "nauki uczeniasię" i kładzie nacisk na naukę przez tworzenie. Podkreślane jest również włączanie się uczniów w interakcje zwytworami (własnymi lub cudzymi) i wpływ tego na proces uczenia się, kierowany samodzielnie przez ucznia,co prowadzi do konstruowania wiedzy (Ackermann, anon). W związku z powyższym można stwierdzić, żekonstrukcjonizm skupia się przede wszystkim na procesach lingwistycznych w przeciwieństwie do procesówmentalnych (Talja et.al., 2001). Papert podkreśla dalej rolę odgrywaną przez narzędzia, media i kontekst wprocesie indywidualnego rozwoju oraz fakt, że przez zintegrowanie obu perspektyw zostają wzmocnioneprocesy prowadzące do rozumienia doświadczeń, a w konsekwencji – nieustannie optymalizowana jestinterakcja ze światem zewnętrznym (Ackermann, anon).KonektywizmSiemens (2005) opisuje konektywizm jako paradygmat procesu uczenia się w XXI wieku i teorię epoki mediówcyfrowych. Twierdzi on, że “konektywizm przedstawia model procesu uczenia się, który uwzględnia ruchytektoniczne zachodzące w społeczeństwie, w którym uczenie się nie jest już działaniem wewnętrznym,indywidualnym" (Siemens, 2005, pp 7). Siemens dowodzi, że konektywizm opiera się na fakcie, że decyzjepodejmowane są w zmieniających się warunkach, w miarę nabywania nowych informacji. Kluczowa jest więczdolność do odróżniania informacji ważnych od nieistotnych. Według Siemensa bezpośrednio dostępnawiedza może znajdować się "na zewnątrz" (w organizacji lub w bazie danych), dlatego proces uczenia siępowinien koncentrować się na łączeniu wyspecjalizowanych zestawów informacji; połączenia, które pozwalająna poszerzanie wiedzy, są istotniejsze niż obecny stan wiedzy. Siemens przedstawia osiem zasadkonektywizmu:• Uczenie się i wiedza opiera się na różnorodności opinii• Uczenie się jest procesem polegającym na łączeniu wyspecjalizowanych węzłów, czyli źródeł informacji• Wiedza może być przechowywana poza umysłem człowieka• Możliwość poszerzania wiedzy jest ważniejsza niż obecny stan wiedzy• Rozwijanie i utrzymywanie połączeń jest konieczne dla procesu ciągłego uczenia się• Podstawową zdolnością jest umiejętność dostrzegania powiązań między dziedzinami i koncepcjami Strona 10Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  11. 11. • Adekwatność (dokładna, aktualna wiedza) jest celem wszystkich działań w procesie uczenia się rozumianym na sposób konektywistyczny.• Podejmowanie decyzji samo w sobie jest uczeniem się. Wybór treści nauczania i znaczenia przychodzących informacji jest postrzegane przez pryzmat zmieniającej się rzeczywistości. Konkretna odpowiedź, choć poprawna dzisiaj, jutro może być niewłaściwa z powodu zmian w układzie informacyjnym wpływającym na podejmowana decyzję.Kognitywne terminowaniePrzed wprowadzeniem formalnej edukacji procesy nauczania i uczenia się przebiegały w formieterminowania. Rodzice na przykład mogli uczyć swoje dzieci mowy, pokazywać im, jak uprawiać ziemię, szyćubrania, dopuszczając je w miarę możliwości do tych prac. Terminowanie ułatwiało przekazywanie wiedzykoniecznej do wykonywania skomplikowanych czynności, od rzeźbiarstwa po medycynę. Obecnieterminowanie zostało w większości zastąpione przez formalną edukację, z wyjątkiem nauki języka, niektórychobszarów szkolnictwa wyższego i kształcenia zawodowego (Collins i in., 1991). Kognitywne terminowanie mapolegać na stosowaniu wiedzy do rozwiązywania napotykanych w praktyce problemów (Collins, anon).Uczenie się we współdziałaniuUczenie się we współdziałaniu polega na aktywnym uczeniu się w grupie (McConnell, 2006). Felder i Brent(2007, s. 1) definiują uczenie się we współdziałaniu w ten sposób: “...uczniowie pracujący w zespołach nad przydzielonymi zadaniami lub projektami w warunkach, w których spełnione są określone kryteria, włączając indywidualną ocenę członków zespołu wystawianą na podstawie realizacji zadania czy projektu”.Wielu uczniów, którzy doświadczyli pracy zespołowej, nie wspomina jej dobrze. Na przykład praca mogłazostać wykonana przez jednego czy dwóch członków grupy, podczas gdy pozostali otrzymali taką samąocenę; grupa mogła zostać zdominowana przez osoby, które odrzucały pomysły innych; działania mogły teżzostać równo rozdzielone między uczestników, ale bez informacji na temat tego, co robią pozostali członkowiegrupy. Uczenie się we współdziałaniu stanowi próbę ograniczenia tych niekorzystnych sytuacji związanych zpracą w grupie przez maksymalizację możliwości uczenia się i satysfakcji wynikającej z uczestnictwa w grupieo dużej efektywności (Felder i Brent, 2007). Uczenie się we współdziałaniu jest ważnym przykłademodchodzenia od tradycyjnego modelu nauczania skoncentrowanego wokół nauczyciela i wykładu, któryfunkcjonuje w większości instytucji edukacyjnych. Podczas zajęć opartych na współdziałaniu materiałszkoleniowy jest wykorzystywany jako zachęta do dyskusji i aktywnego uczestnictwa, obecnych oboktradycyjnych form wykładu i stawiania ocen (Smith i MacGregor, 1992). Ta teoria procesu uczenia się jestzgodna z założeniami konstruktywizmu, w którym aktywne uczestnictwo jest kluczowym elementem nauki.Uczenie się we współpracyUczenie się we współpracy odnosi się do podejścia instruktorskiego, w którym uczniowie są zachęcani dowspólnej pracy podczas rozwiązywania problemów i wykonywania zadań. W idealnej formie współpracaobejmuje obustronne zaangażowanie uczniów we wspólne rozwiązywanie problemu czy nabywanie wiedzy.Uczenie się we współpracy jest więc metodą zgodną z nowymi koncepcjami na temat uczenia się iodchodzącą od tradycyjnego modelu "bezpośredniego przekazu", w którym uczniowie są pasywnymi,izolowanymi odbiorcami wiedzy i umiejętności przekazywanych z zewnętrznego źródła (De Corte, 1996;Dillenbourg, 1999).Ta teoria uczenia się jest zgodna z filozofią społecznego konstruktywizmu, w której zakładane jest aktywneuczestnictwo we współpracy koncentruje się na społecznych aspektach i praktykach wspólnego budowaniaznaczeń, a nie na działaniach jednostek w grupie. Stahl (2002) twierdzi, że odpowiednie podstawyteoretyczne dla kooperatywnego uczenia się wspomaganego komputerem (Computer SupportedCollaborative Learning, CSCL) muszą wyjaśniać, w jaki sposób działania indywidualne istnieją w sferzespołecznej, nie zapominając jednocześnie o tym, że sfera społeczna wyrasta z działań indywidualnych; dotego wymiaru odnoszą się pojęcia praktyki, działania, reprodukcji społecznej, strukturyzacji i realizacji.Uczenie się we współpracy oparte na ICT uważa się obecnie za jedną z najbardziej obiecujących metodprowadzących do poprawy efektywności nauczania i uczenia się (Strijbos, Martens i Jochems, 2004).Wykorzystanie Web 2.0 do celów edukacyjnych może doprowadzić do przekształcenia kontekstu nauczaniaprzez umożliwienie udostępniania treści i zasobów, kierowania procesem edukacji przez uczącego się, Strona 11Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  12. 12. uczenia się we współpracy, w każdym miejscu i przez całe życie (Ravenscroft, 2009; Roussinos i Jimoyiannis,2011). Oprócz tego narzędzia Web 2.0 pozwalają utworzyć spersonalizowane środowisko dla procesuuczenia się, w którym to osoba ucząca się kieruje całym procesem, w kontekście uczenia się we współpracy(McLoughlin i Lee, 2010).Bardziej radykalny model, nauczanie w sytuacji, został zaproponowany przez Lavea i Wengera (1991).Uczenie się jest tu postrzegane nie jako proces nabywania określonych form wiedzy, lecz jako procesprzebiegający w relacjach społecznych i sytuacjach współuczestnictwa i współpracy. Na najwyższympoziomie model ten prowadzi do powstania wspólnot praktyków, w których członkowie uczestniczą w procesiegrupowego uczenia się w danej dziedzinie. Mogą dzięki temu pomagać sobie nawzajem i motywować się dopracy nad podobnymi problemami, badając nowe techniki, szukając nowych form wiedzy i wyrazu itd.Technologie Web 2.0 i media społecznościowe stanowią idealne środowisko wspomagające rozwójefektywnych wspólnot praktyków.TematPrzedmiot nauki może odgrywać znaczną rolę przy wybieraniu przez nauczyciela technologii.Poziom edukacjiWybór odpowiedniej technologii może też zależeć od poziomu edukacji, na którym znajduje się uczeń. Naprzykład większość dzieci w wieku szkolnym potrafi korzystać z Wikipedii i z tego względu wiki może byćbardziej odpowiednia dla uczniów na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym.Wyniki procesu uczenia sięWyniki procesu uczenia się to oczekiwane przez nauczyciela osignięcia uczniów. Istnieje tu bezpośredniepowiązanie z wynikami osiąganymi przez uczniów podczas wykonywania zadań, ponieważ rolą nauczycielajest wydanie oceny stwierdzającej, czy oczekiwane wyniki zostały osiągnięte.ZadaniaZadania są to działania, których wykonania nauczyciel oczekuje od uczniów. Przykładowo – uczniowiepracują w zespołach, w których mają wspólnie przygotować prezentację w programie Power Point.Elementem tego zadania może być formalny zapis działań podjętych w celu stworzenia prezentacji.Nauczyciel może doradzić uczniom, aby sw celu wypełnienia tego wymagania korzystali z wiki i dowolnegoinnego narzędzia Web 2.0 (np. współużytkowane dokumenty). Między zadaniami a technologiami Web 2.0istnieje sprzężenie zwrotne, które polega na tym, że niektóre zadania mogą wymagać dostosowania dorealizacji w środowisku Web 2.0.TechnologieW tym przypadku technologie oznaczają jakikolwiek typ technologii, zwłaszcza technologie Web 2.0, któremożna wykorzystać w edukacji. Sieci społecznościowe umożliwiają użytkownikom tworzenie własnych treści izarządzanie nimi oraz udostępnianie ich innym w celu wzbogacenia dyskusji w interaktywny sposób. Wiki,blogi, fora itp. otwierają drogę dla nowych metod nauczania, od poziomu podstawowego wzwyż. Oferują onenowe sposoby wspierania nauczani opartego na realizacji projektów, umożliwiając uczenie się wewspółdziałaniu (Paus-Hasebrink, 2010). Nauczyciel może wskazać uczniom konkretne technologie, którychzastosowanie będzie wymagane do wykonania zadań. Poniżej zostaną omówione różne technologie Web 2.0.(a) WikiW literaturze akademickiej istnieje kilka definicji wiki, chociaż najczęstszym określeniem jest “… witrynainternetowa (lub inny zbiór dokumentów hipertekstowych) które pozwalają użytkownikom na dodawanie treści,tak jak na forum internetowym, ale również na ich edytowanie przez każdego użytkownika” (Avram, 2006, s.3). Jednym z głównych obszarów, w których wiki znajdują szerokie zastosowanie, jest edukacja dorosłych ibranża szkoleniowa. Pracownicy oświaty zauważają potencjał edukacyjny wiki wynikający z umożliwianiaprzez te narzędzia pracy grupowej i wspierania kultury uczenia się poprzez sieć (Larusson i Altermann, 2009; Strona 12Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  13. 13. Lundin, 2008). Wiki są też wykorzystywane do promowania zaangażowania uczniów na kursach przezumożliwienie im tworzenia i rozwijania treści kursu na klasowych wiki (Cole, 2009).Te cechy tłumaczą rosnące zainteresowanie wiki w obszarach edukacji i pedagogiki. Jest to narzędzie dającewiele możliwości, które ułatwia uczniom (Roussinos i Jimoyiannis, 2011) • angażowanie się w proces nauczania, uczestnictwo i refleksję oraz tworzenie społeczności • naukę pracy w zespole i uczenie się od siebie nawzajem • planowe, wspólne tworzenie treści i w konsekwencji wspólne konstruowanie wiedzy • poszerzoną naukępoza miejscem zwykłych zajęć dzięki dostępowi do zasobów i możliwości korzystania z nich z dowolnego miejsca • mieszany tryb nauki działania i wspólne zajęcia, których realizacja podczas zajęć w klasie jest niemożliwa.Dzięki temu, że wiki najlepiej sprawdzają się w pracy zespołowej, są stosowane w edukacji na różne sposobyi w celu osiągnięcia rozmaitych rezultatów. Coraz więcej jest dowodów na to, że wiki nadają się dowykorzystania w różnych kontekstach edukacyjnych. Przegląd literatury dotyczącej zastosowania wiki wedukacji prowadzi to określenia następujących kategorii zastosowań wiki w edukacji: a) działania w obszarzeWikipedii: rozwijanie i modyfikacja treści, b) narzędzie do zarządzania kursem, c) narzędzie do grupowegotworzenia treści, d) środowisko przeprowadzania projektów, e) e-portfolio, f) narzędzie do prowadzenia badańi gromadzenia danych oraz g)narzędzie do tworzenia prezentacji. W większości sytuacji warto wykorzystywaćwiki na więcej niż jeden z wymienionych sposobów.(b) ForumFora internetowe są tez nazywane tablicami informacyjnymi, grupami dyskusyjnymi czy elektronicznymibiuletynami. Forum internetowe działa, pozwalając “… użytkownikowi publikować wiadomości, które innimogą przeczytać i odpowiedzieć na nie” (Weisskirch i Milburn, 2003, s. 216). Tematy publikowane na forumnazywane są "wątkami", a odpowiedzi – "postami" (Khan, 2009, s.1). Fora są używane w edukacji dorosłych ido celów szkoleniowych. Fora oferują nauczycielom alternatywny kanał komunikacyjny przez który mogąprowadzić dialog z uczniami oraz umożliwiać uczniom dyskusje we własnym gronie. Nauczyciele organizująkomunikację i monitorują dyskusje w klasie przez “… publikowanie pytań, zlecając wyszukanie informacji,prowokując do dyskusji, przeprowadzając ankiety wśród uczniów i uczestnicząc w dyskusjach” (Wijekumar iSpielvogel, 2006, s. 222).(c) BlogiŁatwość publikowania, sekwencjonowania i organizowania informacji na blogach przez poszczególne osoby igrupy przyczynia się do ich rosnącej popularności i umożliwia wykorzystanie ich w wielu różnych kontekstach.W edukacji narzędzia do prowadzenia blogów, takie jak Blogger, WordPress i Edublogs, pozwalają uczniom inauczycielom na prezentowanie w układzie chronologicznym swoich doświadczeń i przemyśleń i naudostępnianie ich innym. Blogi oferują funkcję filtrowania postów oraz interfejs, który zachęca uczniów dokreatywnego wyrażania swoich poglądów przy użyciu multimediów, co zapewnia szeroki zakres reprezentacjitreści (Bower i in. 2009).Pedagogiczne afordancje blogów dają szerokie możliwości(Angelaina i Jimoyiannis, 2011) • wspólnego tworzenia treści i w konsekwencji wspólnego konstruowania wiedzy • komunikacji i uczestnictwa, ponieważ rozszerzają obszar uczenia się poza ściany klas • stosowania mieszanego trybu nauki dzięki skutecznemu zacieraniu granic między szkołą i edukacją formalną a edukacją pół- i nieformalną.Dzięki temu, że blogi najlepiej sprawdzają się w pracy zespołowej i w komunikacji, są stosowane w edukacjina różne sposoby i w celu osiągnięcia rozmaitych rezultatów. Przegląd literatury dotyczącej zastosowańblogów w edukacji pozwala wyodrębnić następujące kategorie blogów: a) narzędzia do zarządzania kursamionline, b) fora dyskusyjne, c) e-portfolio, d) blogi grupowe, e) środowisko uczenia się przez projekty oraz f)narzędzie do prowadzenia badań. W większości sytuacji warto wykorzystywać blogi na więcej niż jeden zwymienionych sposobów.(d) Tworzenie dokumentów współużytkowanychJedną z najbardziej popularnych aplikacji do współużytkowania dokumentów jest Google Docs. Google docsto internetowy, łatwy w użyciu edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny i narzędzi do tworzenia prezentacji, któryumożliwia uczniom i nauczycielom tworzenie, przechowywanie i udostępnianie dokumentów na bieżąco, w Strona 13Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  14. 14. bezpieczny sposób, oraz współpracę online w czasie rzeczywistym. Dokumenty można tworzyć od zera lubna podstawie istniejących, wczytanych do aplikacji dokumentów, arkuszy i prezentacji. Użytkownicy niemuszą pobierać oprogramowania, a ich materiały są bezpiecznie zapisane w sieci i dostępne z każdegokomputera z łączem internetowym (Google, 2011). Według Google (2011) opcje udostępniania Google Docspozwalają nauczycielom i uczniom decydować, kto ma dostęp do dokumentów i kto może je edytować.Stanowi to ułatwienie pracy w grupie, uczy wzajemnego poprawiania swoich materiałów i współpracy.Nauczyciele mogą publikować informacje dotyczące nadchodzących zadań i monitorować postępy uczniów winteraktywnym procesie. Mogą też udzielać uczniom pomocy natychmiast, gdy jest potrzebna, i śledzić wkładpracy uczniów w historii zmian. Z punktu widzenia uczniów Google Docs pomaga w organizacji pracy izwalnia ich z konieczności pamiętania o zapisywaniu pracy, ponieważ odbywa się to automatycznie (Google,2011).(e) Zakładki społecznościoweSystemy zakładek społecznościowych pozwalają użytkownikom wskazywać słowa kluczowe i znaczniki dlainteresujących zasobów sieciowych, co ułatwia ich organizowanie i udostępnianie innym członkomspołeczności. Przykłady aplikacji do tworzenia zakładek społecznościowych: del.icio.us (http://del.icio.us) iFlickr (http://flickr.com) do tagowania, odpowiednio, stron internetowych i obrazów (Farooq, 2007). Aplikacjadel.icio.us było to jedno z pierwszych narzędzi do zarządzania zakładkami społecznościowymi. Zostałaopublikowana w 2003 roku i szybko zyskała duże grono użytkowników (Buchanan i Hinze, 2005; Barsky iPurdon, 2006). Niezależnie od wybranego systemu wszystkie tego typu narzędzia mają wiele cechwspólnych:1. Umożliwiają tworzenie osobistych kolekcji zakładek gotowych do szybkiego udostępnienia2. Kolekcje zakładek są przechowywane centralnie, co sprawia, że mogą być przeglądane z każdego komputera z łączem internetowym.3. Użytkownik wprowadza określone słowa kluczowe, czyli znaczniki, dla każdej zakładki, co pozwala mu na organizowanie i prezentowanie kolekcji z czytelnymi etykietami.4. Korzystanie z wielu znaczników pozwala na umieszczanie zakładek w kilku kategoriach jednocześnie.5. Przejrzystość – mimo że zakładki są tworzone przez jedną osobę, inni mogą je przeglądać.Wynika stąd, że narzędzia do tworzenia zakładek społecznościowych oferują doskonały sposób naprzeszukiwanie zasobów. Pozwalają na przykład wyszukiwać pod kątem określonego tematu i dają dostęp dostron internetowych otagowanych przez innych użytkowników podobnymi znacznikami, dzięki czemuwidoczne są zbiorcze listy innych użytkowników o takich samych zainteresowaniach.(f) PodkastyPodkast jest to plik audio lub wideo przesyłany przez Internet do odpowiedniego odtwarzacza. Forma ta stałasię popularna jako środek rozpowszechniania mediów wśród dużej grupy odbiorców (Frydenberg, 2008;Lenders i in. 2008). Podkast składa się z plików MP3 i jest tworzony dla subskrybentów, którzy korzystają zoprogramowania klienckiego. Klienty przesyłają do serwerów zapytania o aktualizacje subskrybowanychtreści przy użyciu protokołu syndykacji, takiego jak RSS (Bongey i in., 2006, Lenders i in., 2008). WedługBongeya i in., (2006), wyjątkowość podkastów polega na połączeniu metody automatycznej dystrybucji zprzystosowaniem do formatów mobilnych. Frydenberg (2008) opisuje podkasty jako przejrzyste dlaużytkowników, co czyni je akceptowanym kanałem jednokierunkowej komunikacji między nauczycielem auczniem. Środowiska akademickie uznały, że narzędzie to oferuje możliwość tworzenia podkastówzawierających wykłady lub inne rodzaje materiałów szkoleniowych.Obszar uczniaObszar ucznia obejmuje elementy związane z obowiązkami ucznia – zadania, narzędzia Web 2.0 i oceny.Znajduje się w obszarze sytuacji edukacyjnej i refleksji, ale poza obszarem nauczyciela, ponieważ zwykleuczniowie w sposób niezależny podejmują wykonywanie zadań określonych przez nauczyciela. Istniejejednak bezpośrednia relacja między obszarami ucznia i nauczyciela, jak pokazano na schemacie. Strona 14Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  15. 15. Działania Działanie jest to przeprowadzona przez ucznia interpretacja zadania określonego przez nauczyciela. Technologie Web 2.0 Nauczyciel może określić technologie, które uczniowie mają zastosować, aby pomyślnie wypełnić zadanie. Uczniowie mogą jednak wybrać inne technologie Web 2.0, aby rozszerzyć realizację zadania. Wyniki zadań/działań uczniów Sposób, w jaki nauczyciel określa, czy osiągnięto oczekiwane wyniki. Wyniki procesu uczenia się i wyniki zadań wykonywanych przez uczniów muszą być ze sobą związane (zgodnie ze schematem). Pozwoli to nauczycielowi w razie potrzeby na poprawienie doboru technologii i zadań. Jeśli zostały osiągnięte pożądane wyniki, można pozostać przy pierwotnym zestawie technologii i zadań; jeśli jednak wyniki były gorsze niż oczekiwane, nauczyciel będzie mógł wprowadzić odpowiednie zmiany.Kluczowe punkty najlepszych praktyk w zastosowaniu Web 2.0 wedukacji Zgodnie z założeniami pedagogiki Web 2.0 i autentycznego uczenia się najlepsze praktyki zastosowania blogów i wiki w edukacji można opisać następującymi regułami: • przydzielone zadania są uzasadnione w kontekście celów nauczania • udzielane są jasne, bezpośrednie informacji dotyczące celowości wykorzystania narzędzia Web 2.0 (wiki czy bloga) • uczniowie zapoznają się z dobrymi przykładami i mają wystarczająco dużo czasu na praktyczne zapoznanie się z blogiem czy wiki (najlepiej jest zacząć od wykorzystania platformy Web 2.0) • należy przedstawić przejrzysty plan zastosowania narzędzia Web 2.0 z uwzględnieniem kluczowych terminów i zagadnień • zdefiniowano role, działania i zakres pracy indywidualnej uczniów • zapewniono niezbędną pomoc techniczną i wsparcie dla działań uczniów • dołączono szczegółowe instrukcje dotyczące użycia narzędzi Web 2.0 w formie osobnej strony (FAQ) • uczniowie są stale motywowani do zaangażowania, reflesji i współpracy między sobą • nauczyciel moderuje dyskusje i dzielenie się pomysłami przez uczniów • dostrzeganie uczniów nieangażujących się i pomoc im w sprawach technicznych i merytorycznych • stałe monitorowanie wykorzystania narzędzi Web 2.0 (np. czytanie postów uczniów). • uczniowie maja zapewnione wsparcie w swoich działaniach i otrzymują informacje zwrotne • w przypadku narzędzia takich jak blog wymagane jest umieszczanie postów przez wszystkich uczniów • budowanie kultury zaufania i współpracy w obszarze narzędzia Web 2.0 • przypominanie uczniom o terminach i harmonogramie • należy przekazać informację, że zaangażowanie we współpracę i wkład pracy będzie podstawą oceny • należy zapewnić dostępność zadań wykonywanych indywidualnie i grupowo.III. Schemat wdrożeniowy platformy Web2.0ERC Strona 15 Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  16. 16. Propozycja Uzasadnienie/czynniki do rozważenia1. Ocena sytuacji w instytucji • Czy kultura panująca w danej instytucji edukacyjnej pozwala na realizację inicjatywy Web 2.0 i czy technologia Web 2.0 może zostać włączona w funkcjonowanie organizacji? • Jak działa dana instytucja edukacyjna i jak sformułowano jej misję i cele? Czy nowa technologia pomoże w realizacji tych celów? • Analiza SWOT – jakie są pozytywne i negatywne aspekty wprowadzenia nowej technologii? • Czy wielkość instytucji edukacyjnej i program kursów uzasadnia zastosowanie narzędzi Web 2.0 do celów komunikacyjnych i udostępniania informacji w klasach? Na przykład narzędzia Web 2.0 mogą być bardziej przydatne w instytucji edukacyjnej, w której istnieje wirtualny kampus z niezależnymi od lokalizacji geograficznej wirtualnymi klasami. • Ocena struktury i sposobu funkcjonowania wydziałów oraz programu nauczania – czy użycie platformy Web 2.0 pomoże w osiągnięciu celów kursów na wydziale? W niektórych sytuacjach zależnie od treści kursu i celów programu nauczania narzędzia Web 2.0 mogą nie być efektywne. • Czy kadra nauczycielska będzie korzystać z narzędzi Web 2.0 podczas zajęć? Niektórzy nauczyciele, korzystający z poczty elektronicznej, komunikacji bezpośredniej i formalnych notatek przekazywanych podczas kursu, mogą nie odczuwać potrzeby stosowania narzędzi Web 2.0 do przekazywania informacji i działań pedagogicznych.2. Ocena infrastruktury • Ocena infrastruktury zarządzania wiedzą w instytucji zarządzania wiedzą pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy ta infrastruktura wymaga modyfikacji w celu umożliwienia wdrożenia technologii Web 2.0. • Należy przeprowadzić audyt zarządzania wiedzą, aby ocenić zgodność narzędzi Web 2.0 z bieżącą infrastrukturą zarządzania wiedzą. • Przegląd kanałów najczęściej używanych przez uczniów i pracowników do korzystania z zasobów wiedzy pozwoli ocenić, czy wprowadzenie narzędzi Web 2.0 usprawni ten proces.3. Ponowna ocena infrastruktury • Należy określić, w jaki sposób narzędzia Web 2.0 będą komunikacyjnej mogły być zintegrowane i wykorzystane przez nauczycieli w połączeniu z obecnie stosowanym systemem komunikacji i metodami nauczania, aby zagwarantować, że Web 2.0 będzie stanowić uzupełnienie istniejących kanałów komunikacji i nauczania. • Ocena obecnego poziomu współdziałania w instytucji edukacyjnej pozwoli stwierdzić, jak przedstawia się kwestia komunikacji między nauczycielami i uczniami, i stwierdzić, czy możliwa jest integracja narzędzi Web 2.0, która wzbogaci możliwości komunikacyjne podczas kursów. • Należy przeprowadzić również ocenę kanałów komuniakcyjnych używanych przez wydziały i na potrzeby kursów, aby stwierdzić, które z nich mogą najlepiej uzupełnić czy też wspomagać zastosowanie Web 2.0.4. Wyznaczenie granic Web 2.0 • Określenie parametrów i docelowych użytkowników narzędzi Web 2.0 pozwoli skoncentrować się na ich celach i przeznaczeniu. Uczniowie i nauczyciele otrzymają Strona 16Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  17. 17. informację o powodach wprowadzenia tych narzędzi i ich zastosowaniach. • Ważne jest, by przed wprowadzeniem narzędzia Web 2.0 podjąć decyzję, kto będzie z niego korzystał (np. tylko uczniowie czy wszystkie osoby w kampusie). • Należy wskazać, które wydziały próbnie wprowadzą narzędzie Web 2.0. Dzięki temu uzyskane zostaną dodatkowe informacje na temat stosowania tego narzędzia przed formalnym wprowadzeniem go do programu kursów. • Należy zdecydować, czy wdrożona zostanie jedna dostępna dla wszystkich platforma Web 2.0, czy osobne platformy dla każdego kursu/projektu.5. Określenie kontekstu • Decyzja w sprawie kontekstu zastosowania narzędzia Web zastosowania Web 2.0 2.0 zdeterminuje, gdzie i do jakich scenariuszy będzie ono stosowane. • Przed wprowadzeniem narzędzia Web 2.0 należy rozważyć, w jakich kontekstach edukacyjnych będzie ono stosowanie (np. w projektach).6. Definiowanie przeznaczenia • Należy określić przeznaczenie narzędzia czy platformy platformy Web 2.0 Web 2.0 i w jakich celach będą używane. • Na przykład – czy platforma Web 2.0 ma wspomagać komunikację w projektach, służyć do przekazywania uczniom różnych informacji, np. w formie biuletynu, ułatwiać pracę w sieciach społecznościowych podczas zajęć, czy umożliwiać przesyłanie uczniom ocen z zadań wykonywanych na kursach). • Najważniejsze jest określenie przedmiotu nauczania oraz ukierunkowania platformy Web 2.0. Oprócz tego, do czego będzie wykorzystywana platforma Web 2.0, należy też przemyśleć, jaki typ treści będzie na niej udostępniany. Informacje te trzeba zamieścić w wytycznych dla nauczycieli i uczniów podczas prezentacji platformy i nauki korzystania z niej.7. Ustalanie harmonogramu • Ważne jest wprowadzenie harmonogramu, co umożliwi dostosowanie szablonu platformy na wczesnym etapie, odpowiednie przetestowanie jej i stworzenie dokumentacji, która będzie przydatna na etapie programu pilotażowego. • Należy ustalić optymalny moment wprowadzenia platformy w instytucji edukacyjnej (np. w okresie, gdy nauczyciele i uczniowie są mniej obciążeni pracą i terminami). • Z myślą o późniejszym zastosowaniu, na przykład przy wprowadzaniu innych technologii Web 2.0, warto zachować zapis procesu wdrażania.8. Zapewnienie wsparcia kadry • Nauczyciele powinni przedstawić uczniom właściwy dydaktycznej przykład aktywnego włączania się w tworzenie i rozwijanie treści dostępnych na platformie. Niepowodzenie w tym aspekcie będzie odebrane przez uczniów jako dowód negatywnego stosunku nauczycieli do platformy Web 2.0. • Należy ułatwić uczniom pierwsze kroki w korzystaniu z platformy, pozwalając im na eksperymentowanie z jej funkcjami.9. Zapewnienie wsparcia dla • Ważne jest, aby zademonstrować, że inicjatywa Web 2.0 kadry dydaktycznej od samego początku ma wsparcie kierownictwa instytucji. Nauczyciele muszą zdać sobie sprawę, że wprowadzane narzędzia Web 2.0 mają być uzupełnieniem dla dotychczasowych kanałów nauczania, a nie je zastępować. • Należy zaprezentować nauczycielom, jak w praktyce Strona 17Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  18. 18. platforma Web 2.0 może dostosować i uzupełnić dotychczasowe metody nauczania. Zapewni to wyższy poziom akceptacji dla innowacji i może stanowić przełomowy moment w jej wdrażaniu.10. Wyznaczenie osoby • Oprócz przekonania nauczycieli warto wyznaczyć osobę odpowiedzialnej odpowiedzialną za proces wdrażania nowego narzędzia. Może być to ktoś z kadry dydaktycznej. Inicjatywa Web 2.0 może tylko zyskać na poparciu z jeszcze jednej strony. • Zachęcenie uczniów do korzystania z platformy też będzie ważnym etapem jej wdrażania. • Osoba odpowiedzialna musi być odpowiednio zmotywowana i dobrowolnie podejmować się zadania wspomagania innych nauczycieli w zapoznawaniu się z platformą. Najlepiej, gdy osoba taka ma już wcześniejsze doświadczenie w korzystaniu z narzędzi Web 2.0.11. Edukowanie nauczycieli • W przezwyciężaniu początkowych oporów pomoże przeszkolenie nauczycieli w zakresie korzystania z platformy Web 2.0, wprowadzania jej podczas zajęć w klasie czy typów treści, które można dodawać. • Psychologiczne bariery związane z korzystaniem z narzędzi Web 2.0 może pomóc przełamać seria warsztatów, podczas których nauczyciele będą mogli przećwiczyć pracę na platformie. • Można przeprowadzić też sesje informacyjne dla kadry na temat zastosowań technologii Web 2.0, ich historii i podstaw.12. Wybór oprogramowania Web • Przegląd dostępnego oprogramowania Web 2.0 pomoże 2.0 prowadzącym kursy ocenić, który typ produktów będzie najbardziej odpowiedni w kontekście bieżącej infrastruktury, i określić harmonogram procesu wdrażania. • Należy stworzyć zestaw ogólnych wymagań wobec platformy Web 2.0, aby można było się do nich odnieść, oceniając różne produkty Web 2.0. • Zagadnienia związane z bezpieczeństwem wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza jeśli na platformie będą przechowywane poufne informacje. • Należy wziąć pod uwagę funkcjonalność oprogramowania Web 2.0. Im łatwiejsze będzie korzystanie z platformy, tym szybciej nauczyciele i uczniowie przekonają się do korzystania z niej – dotyczy to zwłaszcza tych osób, które nie mają wcześniejszego doświadczenia w korzystaniu z technologii Web 2.0. • Wybierając oprogramowanie Web 2.0, należy też rozważyć, czy będzie ono zgodne z obecnie używanymi w instytucji systemami. Trafna decyzja w tej kwestii, poza zapewnieniem wyboru optymalnego produktu, ułatwi dalszą integrację.13. Tworzenie wskazówek • Wskazówki ukierunkują działania nauczycieli i pozwolą im upewnić się co do typów treści, które można dodawać na platformie Web 2.0, oraz co do odpowiednich form zachowania w pracy z narzędziami Web 2.0. • Należy postarać się znaleźć złoty środek między zachowaniem swobody korzystania z platformy Web 2.0 a ustanowieniem rozsądnych reguł dla jej użytkowników. • Reguły te warto regularnie sprawdzać i modyfikować na podstawie opinii nauczycieli i uczniów korzystających z platformy. Strona 18Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  19. 19. 14. Platforma Web 2.0 – program • Pilotażowy program na platformie Web 2.0 pilotażowy przeprowadzany przed jej formalnym wdrożeniem da możliwość oceny wstępnych reakcji uczniów i w razie potrzeby wprowadzenia modyfikacji. • Do programu pilotażowego należy wybrać chętnych do tego nauczycieli lub wydziały. • Należy określić też czas trwania programu pilotażowego.15. Motywowanie uczniów • Jeśli uda się odpowiednio zmotywować uczniów, będą oni w coraz większym stopniu korzystać z platformy. • Pochwały dla osób publikujących, plan nagradzania za wkład pracy lub podsuwanie tematów dyskusji może wspomóc proces zaznajamiania się z nowym środowiskiem. • Aktywność uczniów można zapewnić, publikując pytania dotyczące opinii uczniów na temat korzystania z platformy, zbierając opinie nauczycieli i odpowiadając na posty innych. • Platformę Web 2.0 należy przekształcić w kanał edukacyjny, publikując informacje, które zachęcą uczniów do logowania się na platformie, korzystania z zasobów wiedzy i przekazywania informacji zwrotnych. • Uczniowie potrzebują czasu nie tylko na korzystanie z platformy w celach edukacyjnych , ale także na zastanowienie się nad możliwościami udoskonalenia platformy. Danie uczniom określonego zakresu swobody w tym zakresie przyczyni się do pełniejszego przyswojenia umiejętności posługiwania się platformą. • Należy zastanowić się, w jaki sposób utrzymać stały, wystarczająco wysoki poziom wykorzystania platformy. Konieczne będą regularne spotkania z osoba odpowiedzialną i innymi nauczycielami w celu przedstawienia pomysłów na ulepszenie funkcjonowania platformy. Na przykład dodanie obsługi plików graficznych lub multimedialnych (podkastów lub plików wideo) może przyciągnąć uwagę i zwiększyć wykorzystanie platformy, zarówno wśród nauczycieli, jak i wśród uczniów.16. Przedstawienie korzyści dla • Przedstawienie nauczycielom korzyści wynikających dla nauczycieli nich ze stosowania w pracy platformy Web 2.0 jest bardzo istotne, jeśli chce się ich przekonać do jej wykorzystywania. Należy poinformować nauczycieli o korzyściach, jakie odniosą oni, ich wydziały i cała instytucja. • Można przesłać im biuletyny informacyjne z listą korzyści wynikających z zastosowania Web 2.0 w klasach. • Opinii nauczycieli na temat wprowadzenia Web 2.0 należy uważnie wysłuchiwać i odpowiadać na wszelkie pytania czy ewentualne obawy. • Warto zbierać te opinie przy użyciu krótkiego kwestionariusza czy spotkań dla grupy fokusowej, koncentrując się na tym, co nauczyciele mają do powiedzenia na temat możliwych zastosowań platformy Web 2.0. • Należy zapewnić nauczycielom czas na eksperymentowanie z zastosowaniami platformy. Pomoże to w zaznajomieniu się z nią i przekroczeniu punktu krytycznego w procesie oswajania się z nowym narzędziem. • Uświadamiając nauczycielom korzyści płynące z wykorzystywania platformy, można przełamać trudności Strona 19Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  20. 20. wynikające z podejścia niektórych nauczycieli do nowych technologii. Jest to ważny warunek, ponieważ różne osoby i różne wydziały będą mieć rozbieżne poglądy na temat opłacalności wykorzystania platformy Web 2.0. • Ważne jest, aby nie przymuszać do korzystania z technologii tych, którzy są wobec tego oporni, ale aby starać się zachęcać ich przez prezentowanie przykładów stosowania Web 2.0 przez inne osoby i korzyści, jakie z tego wynikają.17. Zbieranie opinii nauczycieli i • Jeśli wdrożenie i uruchomienie platformy Web 2.0 ma się uczniów powieść, konieczne jest uwzględnienie opinii nauczycieli i uczniów, którzy będą głównymi użytkownikami platformy. • W przypadku nauczycieli warto zastosować krótki kwestionariusz. • Zbadanie w ten sposób opinii pracowników pozwoli na ocenę powodzenia inicjatywy Web 2.0 i zdecydowanie, czy wymaga ona wprowadzenia poprawek.18. Status formalnego kanału • Ważnym krokiem jest zintegrowanie platformy Web 2.0 z formalnymi kanałami nauczania stosowanymi przez kadrę, niezależnie od zapewnienia im odpowiedniego czasu na zapoznanie się z nowym narzędziem. Dzięki temu nauczyciele łatwiej zaakceptują platformę Web 2.0 jako część środowiska pracy. • Z pomocą kadry należy przeprowadzić ocenę kanałów komunikacji, wyjaśniając, jak i dlaczego platforma zostanie wdrożona jako formalny kanał nauczania.19. Monitorowanie powodzenia • Ocena wykorzystania platformy Web 2.0 w szczególnym inicjatywy Web 2.0 okresie trwania programu pilotażowego da nauczycielom okazję do zmierzenia powodzenia tego programu i do zdecydowania, czy platforma powinna stać się stałym elementem programu kursów. • Należy ustanowić zestaw predefiniowanych kryteriów oceny, aby zmierzyć powodzenie inicjatywy Web 2.0. • Przy określaniu kryteriów oceny należy pamiętać o przeznaczeniu platformy Web 2.0 (np. zakres wykorzystania platformy w procesie uczenia się, jeśli platforma została utworzona jako kanał edukacyjny). Strona 20Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.
  21. 21. Seek staff and Choose Web Promote Web student Standardise as 2.0 2.0 opinion and formal channel software benefits to staff feedback Create guidelines for use Facilitate student engagement 4. Implementation 3. Development Monitor success Pilot Web 2.0 of Web 2.0 platform platform Web 2.0 Implementation Define purpose of Web 2.0 Guidelines Educate Staff platform Assess Assign a institutional product culture champion 1. Planning 2. Support Review KM infrastructure Ensure backing of staff Agree on Decide on timescales Re-evaluate Ensure support of Consider context Web 2.0 communication Staff for Web 2.0 use boundaries infrastructure Rysunek 3: Model wdrożeniowy platformy Web2.0ERC Strona 21Zastrzeżenie: Projekt Web 2.0 ERC jest finansowany przy udziale Komisji Europejskiej. Niniejszy dokument przedstawia wyłącznie poglądy autora. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych tu informacji.

×