Natur dbh1 07

1,658 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,658
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
31
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Natur dbh1 07

  1. 1. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA IRAKURGAIA ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN
  2. 2. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET Irakurgaia NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Izaki bizidun asko hain dira txikiak, ez baikara gai haiek begi hutsez ikusteko. Izaki horiek mikroorganismoak dira, eta Anthony van Leewenhoek izeneko holandar oihal-merkatari batek aurkitu zituen, XVII. mendearen amaieran. Leewenhoekek ez zeukan inolako prestakuntza zientifikorik, baina jakin-minak jota, ahal zuen guztia aztertzen zuen, berak egindako mikroskopio bakun baten bidez. Euri-urari, itsasoko eta ibaietako urari, listuari, elurrari, ozpinari eta beste zenbait materiari behatuta, liluratuta utzi zuen zerbaitek: ordura arte ikusezinak izandako izaki bizidun txikien mundu bat aurkitu zuen. Berak animalkuluak deitu zien. Behaketa haiei esker, mikroorganismoak ugariak eta mota askotakoak zirela ikusi zuen, eta alde guztietan zeudela ohartu zen, baita izaki bizidunen barnean ere. Horrela, bada, hauxe idatzi zuen: «Zer gertatuko litzateke etorkizunean jendeari esango balitzaio gizakiaren ahoko hortzak estaltzen dituen geruzan animalia bizidun gehiago daudela erresuma batean pertsona baino?». Anthony van Leewenhoek-en mikroskopio bakuna AURREKOA IRTEN
  3. 3. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Edukien eskema Izakirik soilenak Protisto-erreinua Protozooak Algak Monero-erreinua Ezaugarriak Sailkapena Nutrizioa Ugalketa Biosferan duten funtzioa Birusak Funtzioak Gaixotasunak Gaixotasunen aurkako borroka Ezaugarriak Infekzio-prozesua HASI AURREKOA IRTEN
  4. 4. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Unitatearen azalpenerako baliabideak Protozooak Algak Moneroak eta protistoak Bakterioen ezaugarriak Bakterioen sailkapena Bakterioen nutrizioa Bakterioen ugalketa eta harremana Birusen ezaugarriak Birusen infekzio-prozesua Mikroorganismoen funtzioak Gaixotasunak Gaixotasunen aurkako borroka Jarduera: protistoak Estekak HASI AURREKOA IRTEN
  5. 5. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Protozooak - Zelulabakarrak - Eukariotoak - Heterotrofoak - Ingurune urtarrak zooplanktona Sailkapena (mugitzeko formaren arabera) Sakatu hemen, xehetasunak ikusteko Flagelatuak Errizopodoak Ziliatuak Esporozooak AURREKOA IRTEN
  6. 6. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Protozooak - Zelulabakarrak - Eukariotoak - Heterotrofoak - Ingurune urtarrak zooplanktona Sailkapena (mugitzeko formaren arabera) Tripanosoma Ziliatuak Flageloa ATZERA Errizopodoak Esporozooak AURREKOA IRTEN
  7. 7. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Protozooak - Zelulabakarrak - Eukariotoak - Heterotrofoak - Ingurune urtarrak zooplanktona Sailkapena (mugitzeko formaren arabera) Paramezioa Flagelatuak Zilioak ATZERA Errizopodoak Esporozooak AURREKOA IRTEN
  8. 8. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Protozooak - Zelulabakarrak - Eukariotoak - Heterotrofoak - Ingurune urtarrak zooplanktona Sailkapena (mugitzeko formaren arabera) Ameba Flagelatuak Ziliatuak Pseudopodoak Esporozooak ATZERA AURREKOA IRTEN
  9. 9. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Protozooak - Zelulabakarrak - Eukariotoak - Heterotrofoak - Ingurune urtarrak zooplanktona Sailkapena (mugitzeko formaren arabera) Plasmodiuma Flagelatuak Ziliatuak Ez dute lokomozio-luzakinik ATZERA Errizopodoak AURREKOA IRTEN
  10. 10. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Algak - Zelulabakarrak edo zelulaniztunak - Eukariotoak - Autotrofoak - Zenbaitetan, koloniak eratzen dituzte - Ingurune urtarrak fitoplanktona Sakatu hemen, xehetasunak ikusteko Sailkapena (pigmentu motaren arabera) Alga gorriak Alga arreak Algen eta onddoen arteko elkarketa sinbiotikoa Alga berdeak AURREKOA IRTEN
  11. 11. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Algak - Zelulabakarrak edo zelulaniztunak - Eukariotoak - Autotrofoak - Zenbaitetan, koloniak eratzen dituzte - Ingurune urtarrak fitoplanktona Sailkapena (pigmentu motaren arabera) Alga arreak Pigmentu gorria ATZERA Alga berdeak AURREKOA IRTEN
  12. 12. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Algak - Zelulabakarrak edo zelulaniztunak - Eukariotoak - Autotrofoak - Zenbaitetan, koloniak eratzen dituzte - Ingurune urtarrak fitoplanktona Sailkapena (pigmentu motaren arabera) Zelulabakarrak: diatomeoak Alga gorriak Zelulaniztunak: sargazoak Pigmentu horixka ATZERA Alga berdeak AURREKOA IRTEN
  13. 13. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Algak - Zelulabakarrak edo zelulaniztunak - Eukariotoak - Autotrofoak - Zenbaitetan, koloniak eratzen dituzte - Ingurune urtarrak fitoplanktona Sailkapena (pigmentu motaren arabera) Alga gorriak Pigmentu berdea: klorofila Alga arreak ATZERA AURREKOA IRTEN
  14. 14. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Likenak Alga zelulabakar baten eta onddo baten arteko elkarketa sinbiotikoak Liken motak Liken hostokarak Likena (mikroskopioz ikusita) Zuhaixka formako likenak Alga zelulabakarrak ATZERA Onddoaren hifak Liken krustazeoak AURREKOA IRTEN
  15. 15. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Monero-erreinua eta protisto-erreinua AURREKOA IRTEN
  16. 16. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Bakterioen ezaugarriak Flageloa Material genetikoa Bakterioen kapsula - Zelulabakarrak - Prokariotoak - Autotrofoak edo heterotrofoak - Zenbaitetan, koloniak eratzen dituzte - Ingurune guztietan Bakterioen pareta Zitoplasma Zelula-mintza AURREKOA IRTEN
  17. 17. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Bakterioen nutrizioa Heterotrofoak Autotrofoak Karbono dioxidoa Parasitoak Gaixotasunak eragiten dituzte (tuberkulosia, kolera…) Sinbionteak - Beste izaki bati lotuta - Digestioa Saprofitoak F O T O S I N T E S I A - Deskonposatzaileak - Oso erabiliak industrian Esnea Hesteetako bakterioa Gazta Zianobakterioak Jogurtak Oxigenoa + materia organikoa AURREKOA IRTEN
  18. 18. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Bakterioen sailkapena Kokoak: forma biribila Bibrioak: koma forma Baziloak: forma luzanga Espiriloak: espiral forma AURREKOA IRTEN
  19. 19. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Bakterioen ugalketa eta harremana Erdibitzea Esporulazioa Inguruneko baldintzak Desegokiak Minutuak 0 30 Erresistentziaesporak 60 Egokiak Bakterioen hazkundea 90 1.500 Bakterio kopurua (milioitan) 1.000 50 5 15 20 Denbora (ordutan) AURREKOA IRTEN
  20. 20. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Birusen ezaugarriak Hiesaren birusa Azido nukleikoa Kanpoko bilgarria Kapsida - Ez dira benetako izaki biziduntzat hartzen. - Nahitaezko parasitoak dira. - Nonahi aurki daitezke. - Ez dira gai beren kabuz mugitzeko. AURREKOA IRTEN
  21. 21. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Birusen infekzio-prozesua Birusa 2 1 3 1 Birusa zelulan sartzen da. 2 Osagai birikoak ugaldu eta kateatu egiten dira. Zelula 3 Beste birus batzuk irteten dira. AURREKOA IRTEN
  22. 22. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Mikroorganismoen funtzioak Mikroorganismo onuragarriak Mikroorganismo deskonposatzaileak Atmosfera Hondakin organikoak Hondakin ez-organikoak Lurzorua Mikroorganismo kaltegarriak Mikroorganismo patogenoak - Bakterioak - Protozooak - Onddo mikroskopikoak Planktona elikagaia Gaixotasunak Heste-flora Deskonposizioa Elikagaien ekoizpena (gazta, jogurta) Antibiotikoen ekoizpena AURREKOA IRTEN
  23. 23. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Mikroorganismoek sortutako gaixotasunak Anopheles eltxo emea Mikroorganismoak gizakiaren gorputzean sartzeko bide nagusiak Arnasbideak Digestiobidea Infekzioa Larruazala Gaixotasun infekzioso batzuen ondoriozko heriotza-tasa Plasmodiuma 250 Malaria Pneumonia Tuberkulosia 200 Sexuharremanak Beherakoa 150 Buruko mina Oka Aldizkako sukarra Heriotza kopurua, 100.000 biztanleko 100 50 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 AURREKOA IRTEN
  24. 24. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Gaixotasun infekziosoen aurkako borroka Aurrea hartzea Txertoak Gorputz-higienea Elikagaiak ondo daudela kontsumitzea Baliabideak Txertoak: mikroorganismo ahulduak; ez dute gaixotasuna sortzeko gaitasunik Antibiotikoak: bakterio eta onddo jakin batzuek sortutako substantziak; mikroorganismoak deuseztatzeko edo haztea eragozteko gai dira Penizilina Alexander Fleming AURREKOA IRTEN
  25. 25. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA Estekak Birologia Mikrobiologia zure esku SARTU WEB ORRI HONETARA SARTU WEB ORRI HONETARA HASI AURREKOA IRTEN
  26. 26. HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET NATURA ZIENTZIAK, DBH 1 Izaki bizidunik soilenak JARDUERA HASI AURREKOA IRTEN

×