Gnulinux05

706 views

Published on

Linux ikastarorako aurkezpena (jatorria OpenOffice)

Published in: Technology, News & Politics
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
706
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
18
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Gnulinux05

  1. 1. 2005 Gnu/Linux ikastaroa Iñaki Alegria - Joseba Makazaga <ul><li>Gai zerrenda </li></ul><ul><li>Gnu/Linux: sarrera eta instalazioa </li></ul><ul><li>Banaketak, software librea, beste sistemak </li></ul><ul><li>Instalazioa eta eguneroko erabilera </li></ul><ul><li>Oinarrizko linux </li></ul><ul><li>Fitxategi-sistema, komandoak, inguru grafikoa </li></ul><ul><li>Aplikazioak </li></ul><ul><li>Mahai gaina, bulegoko aplikazioak, multimedia </li></ul><ul><li>Internet, bestelakoak </li></ul><ul><li>Administrazioa </li></ul><ul><li>Administraziorako tresnak </li></ul><ul><li>Fitxategi-sistema, erabiltzaileak, prozesuak... </li></ul><ul><li>Segurtasuna </li></ul><ul><li>Sarea </li></ul><ul><li>Konfigurazioa, zerbitzariak, segurtasuna </li></ul><ul><li>Scriptak </li></ul>
  2. 2. Linux Sistema Eragilearen Oinarriak <ul><li>Sistema eragile bat gehiago da </li></ul><ul><li>Software librea da </li></ul><ul><li>Unix sistema da: erabiltzaile askoko makina </li></ul><ul><li>Fitxategi eta tresnen tratamendu berezia dauka </li></ul><ul><li>Sendoa, egonkorra eta ziurra da </li></ul><ul><li>Gnu/Linux bikotea sistema osoa da </li></ul><ul><li>Banaketak: debian, fedora, mandrake... </li></ul><ul><li>Atzean komunitate aktiboa dauka </li></ul>
  3. 3. Makina berean bi sistema <ul><li>Linux sistema eta beste bat biak batera makina berean egon daitezke </li></ul><ul><li>Abiaraztean sistema aukeratu behar da: Lilo... </li></ul><ul><li>Sistema bakoitzak bere hizkuntza ulertzen du </li></ul><ul><li>Bakoitzak bere hizkuntzako programak behar ditu </li></ul><ul><li>Datuak berdinak izan daitezke (argazkiak, testuak...)‏ </li></ul><ul><li>Besteen datuak kudeatzeko gai da Linux </li></ul>
  4. 4. Sare lokalean makina ezberdinak <ul><li>Sambaren bidez linux makina batek windows makina baten baliabideak erabil ditzake </li></ul><ul><li>Karpetak, inprimagailuak, programak (?)... elkarren artean trukatu eta erabil daitezke </li></ul><ul><li>Linuxetik windows eta windowsetik linux </li></ul><ul><li>Samba client eta samba server </li></ul><ul><li>Linux makinen artean NFS erabiltzen da </li></ul>
  5. 5. Aplikazio arteko bateragarritasuna <ul><li>Bulego aplikazioak: OpenOffice.org . Windoserako ere balio duten aplikazioak </li></ul><ul><ul><li>Writer (word)‏ </li></ul></ul><ul><ul><li>Calc (excel)‏ </li></ul></ul><ul><ul><li>Draw (paint)‏ </li></ul></ul><ul><ul><li>Impress (PowerPoint)‏ </li></ul></ul><ul><li>Koffice (kword, kpresenter...), Gnomerena... </li></ul><ul><li>The Gimp (photoshop)‏ </li></ul><ul><li>Emuladoreak (wine, vmware, win4lin, lin4win...)‏ </li></ul>
  6. 6. Linuxen instalazioa <ul><li>Hizkuntzak aukeratu behar dira </li></ul><ul><li>Automatikoki detektatzen du hardwarea </li></ul><ul><li>Non instalatu erabaki: partizioak </li></ul><ul><li>Zein programa instalatu nahi ditugun esan behar da, taldeka antolatuta daude lana errazteko </li></ul><ul><li>Erabiltzaileak definitu behar dira </li></ul><ul><li>Sarearen konfigurazioa egin behar da </li></ul><ul><li>Inprimagailuak ere definitu behar dira </li></ul><ul><li>Ingurune grafikoa hautatu behar da </li></ul>
  7. 7. Diskoaren antolaketa <ul><li>Disko batean zati ezberdinak egon daitezke </li></ul><ul><li>Partizioan (unitatean) fitxategiak jasotzen dira </li></ul><ul><li>Partizio motak daude, fat, vfat, ntfs, ext2, ext3... </li></ul><ul><li>Partizio bakoitza besteekiko askea da. </li></ul><ul><li>Bat izorratu arren besteek ongi jarrai dezakete </li></ul><ul><li>Linuxek formatu asko kudea ditzake </li></ul>
  8. 8. Disko-zatiketa (adibideak)‏ / /dev/hda = 10 GByte win_C win_D Swap 1. adibidea /home /dev/hda = 10 GByte win_C win_D / swap 2. adibidea /dev/hda = 10 GByte / swap 3. adibidea /boot /usr /home /var /tmp
  9. 9. Instalatu beste makinan...
  10. 10. Linux fitxategi sistema
  11. 11. Fitxategi sisteman mugituz <ul><li>Grafikoki </li></ul><ul><ul><li>Saguaren bidez </li></ul></ul><ul><ul><li>Fitxategi mota bakoitzak bere aplikazioa </li></ul></ul><ul><li>Komando bidez </li></ul><ul><ul><li>Fitxategi izenak </li></ul></ul><ul><ul><li>Aginduak </li></ul></ul><ul><ul><li>Ingurunea </li></ul></ul>
  12. 12. Erabiltzaile-motak Supererabiltzailea ('root')‏ Sistema konpondu Sistema eguneratu Zerbitzariak ezarri Erabiltzaileei lagundu Programak ezabatu edota berriak ezarri eta abar... Ordenagailuko datu guztiak ezabatzeko ahalmena dauka. Erabiltzaile arruntak Liburuak idatzi Jolasean ibili Gutunak jaso edo eta idatzi Filmak ikusi Programak, datu baseak web guneak e.a. garatu Bere direktorioko datuak bakarrik ezaba ditzake (besteena ezabatzeko hauen baimena beharko luke). Internet-en untziratu, musika entzun, CD-ak erre, marrazki edo eta maketazio lanak egin, kalkulu orriak landu, fakturak eraman, 'chat'-eatu, ezagunen helbide eta zeregin egutegia erabili eta abar luze bat ...
  13. 13. Eleanaiztasuna <ul><li>Erabiltzaile bakoitzak bere hizkuntza eduki dezake </li></ul><ul><li>Inguruneko hainbat aldagai erabiltzen dira erabiltzailearen hizkuntza zehazteko </li></ul><ul><li>Hala ere, hainbat programa eskuz egokitu behar dira. </li></ul><ul><li>Instalazioan sistemaren hizkuntza zehazten da: /etc/sysconfig/i18n </li></ul><ul><li>Erabiltzaileak berea ezar dezake: /home/joxe/.i18n </li></ul>
  14. 14. Gnu/Linux eta euskara <ul><li>Euskarazko software (libre) asko dago </li></ul><ul><li>Euskarazko software katalogoa: softkat.ueu.org </li></ul><ul><li>Gnu/Linuxeko gauzak: </li></ul><ul><ul><li>Sistema eragilea: Mandrake 10 eta debian </li></ul></ul><ul><ul><li>Ingurune grafikoak: KDE, GNOME </li></ul></ul><ul><ul><li>Aplikazioak: Lyx, mozilla, OpenOffice.org, klik... </li></ul></ul><ul><li>Edonork lagun dezake </li></ul>
  15. 15. Sistemaren konfigurazioa <ul><li>Mahai gaina konfigura daiteke </li></ul><ul><li>Sistema bera ere egokitu egin behar izan daiteke </li></ul><ul><li>Banaketa bakoitzak bere tresnak dauzka </li></ul><ul><li>Mandrake Control Center </li></ul>
  16. 16. Mandrakeren kontrol zentrua <ul><li>Hardwarea: eskanerra, sagua, inprimagailuak, pantaila... </li></ul><ul><li>Montatze puntuak: sarekoak, partizioak, samba... </li></ul><ul><li>Sistema: erabiltzaileak, hizki tipoak, menuak, babes kopiak... </li></ul><ul><li>Softwarea: instalatu, kendu, eguneraketak </li></ul><ul><li>Sarea eta Internet: konexioak, internet sarrera... </li></ul>
  17. 17. Eguneroko erabilera <ul><li>Ordenadorea piztu eta Linux abiarazteko agindu </li></ul><ul><li>Ez bada inguru grafikoa hasi startx aginduarekin abiarazi </li></ul><ul><li>Egin beharreko lanak egin </li></ul><ul><li>Itzaltzeko agindu eta itzali bitartean ez eten argi indarra </li></ul>
  18. 18. Ariketak <ul><li>KDE gazteleraz jarri </li></ul><ul><li>Erabiltzaile erdalduna sortu </li></ul><ul><li>Cdko eskuliburua irakurri </li></ul><ul><li>... </li></ul>
  19. 19. Eguneroko aplikazioak <ul><li>Bulego aplikazioak </li></ul><ul><ul><li>OpenOffice </li></ul></ul><ul><ul><li>Latex, Lyx, Aviword </li></ul></ul><ul><ul><li>Korganizer </li></ul></ul><ul><ul><li>Kfax, kalkulagailua </li></ul></ul><ul><li>Internet: </li></ul><ul><ul><li>Nabigatzaileak: Mozilla, konqueror, nautilus </li></ul></ul><ul><ul><li>Posta kudeatzaileak: mozilla mesanger, evolution, pine </li></ul></ul><ul><ul><li>Chat: xchat, gaim </li></ul></ul><ul><li>Multimedia : </li></ul><ul><ul><li>Irudiak: gimp, image magick, gtkam </li></ul></ul><ul><ul><li>Pelikulak: xine, totem, zinelerra, kino </li></ul></ul><ul><ul><li>Musika: xmms, kmix, totem, k3b, koncd, cdrecord... </li></ul></ul><ul><ul><li>Aldizkariak: Scribus </li></ul></ul>
  20. 20. OOo writer <ul><li>Beste edozein testu prozesadoreren eginkizunak </li></ul><ul><li>MS Word-en itxurakoa </li></ul><ul><li>.sxw bukaerako fitxategiak </li></ul><ul><li>.doc .rtf .eps .bmp... ulertzen ditu </li></ul><ul><li>Word erabiltzen dakienak Ooo writer ere erabil dezake. </li></ul>
  21. 21. OOo impress <ul><li>Aurkezpenak sortzeko </li></ul><ul><li>Power Point bezalakoa </li></ul><ul><li>.sxi fitxategiak </li></ul><ul><li>Erabilera erraza </li></ul>
  22. 22. OOo calc <ul><li>Kalkulu orriak egiteko </li></ul><ul><li>Excel ulertzen du </li></ul><ul><li>.sxc fitxategiak </li></ul><ul><li>Irudiak, testua, datuak eta erlazioak </li></ul>
  23. 23. OOo draw <ul><li>Irudiak sortzeko </li></ul><ul><li>Formatu asko uler ditzake </li></ul><ul><li>.kwd fitxategiak </li></ul>
  24. 24. OOo laguntza <ul><li>On line laguntza </li></ul><ul><li>Euskaraz darabilgunon web-gunea: eu.openoffice.org </li></ul><ul><li>Euskaraz! </li></ul><ul><li>Liburuak eta gaiak </li></ul>
  25. 25. Image Magick <ul><li>Edozein irudi mota ikusteko balio du: eps, png, pdf, tiff, gif, bmp... </li></ul><ul><li>Formatu arteko konbertsioak egin ditzake </li></ul><ul><li>Aldaketak egin daitezke </li></ul><ul><li>Koloreekin ere jolastu daiteke... </li></ul>
  26. 26. The Gimp <ul><li>Irudien ediziorako programa </li></ul><ul><li>Photoshop ezagunaren baliokidea </li></ul><ul><li>Argazki ezberdinak nahasteko kapak erabil daitezke </li></ul><ul><li>Irudiei efektu bereziak eragiteko aukera... </li></ul>
  27. 27. Testu prozesadorea: Lyx <ul><li>Kalitate handiko emaitzak </li></ul><ul><li>Euskaraz dago </li></ul><ul><li>Laguntza on-line </li></ul><ul><li>Latex-en gaineko Wymiwyg </li></ul>
  28. 28. Publikazioetarako: scribus <ul><li>Xpres moduko aplikazioa </li></ul><ul><li>Euskaraz dago </li></ul><ul><li>Laguntza on-line </li></ul><ul><li>PDF eta EPS formatuetako dokumentuak </li></ul>
  29. 29. Aplikazio berriak <ul><li>Banaketaren arabera: </li></ul><ul><ul><li>Red-hat, Mandrake, fedora --> rpm </li></ul></ul><ul><ul><li>Debian --> apt </li></ul></ul><ul><ul><li>menpekotasunak! </li></ul></ul><ul><li>Iturburuak hartu eta instalazio osoa egin daiteke: .src </li></ul><ul><li>Bilaketarako tresnak: rpmfind ... </li></ul><ul><li>Google bezalako bilatzaileak </li></ul><ul><li>Sourceforge </li></ul><ul><li>Linuxeko guneak </li></ul><ul><ul><li>Erabiltzaile taldeak </li></ul></ul><ul><ul><li>Banaketak </li></ul></ul><ul><ul><li>Ispiluak </li></ul></ul>
  30. 30. Fitxategiak biltzeko tresnak <ul><li>Fitxategi multzoak tar aginduaren bidez: </li></ul><ul><ul><li>Sortzeko: tar cvzf fitx.tgz fitxategi-zerrenda </li></ul></ul><ul><ul><li>Ateratzeko: tar xvzf fitx.tgz </li></ul></ul><ul><li>Zip: zip eta unzip </li></ul><ul><li>Backup egiteko ere erabiltzen dira (backup2l)‏ </li></ul>
  31. 31. Laguntza eta dokumentazioa <ul><li>Dokumentazioa </li></ul><ul><ul><li>Euslinuxeko CDko doc direktorioko bi liburuak </li></ul></ul><ul><ul><li>Linux sistemaren eta sarearen administrazioa. UEU. Iñaki Alegria </li></ul></ul><ul><ul><li>www.TLDP.org (The Linux Documentation Project) </li></ul></ul><ul><ul><li>Howto eta minihowto </li></ul></ul><ul><ul><li>Man agindua (aginduei buruzko laguntza)‏ </li></ul></ul><ul><li>Laguntza </li></ul><ul><ul><li>Gidak sarean </li></ul></ul><ul><ul><li>SEG edo FAQ: Sarritan Egindako Galderen bildumak </li></ul></ul><ul><ul><li>Foroak </li></ul></ul><ul><ul><li>Enpresak ere badaude gaur egun. </li></ul></ul><ul><ul><li>Windowsekin dagoen azpiegitura baino hobea dela esan daiteke! </li></ul></ul>

×