‘Uitbreiden
overdegrens
vergteen
duidelijke
strategie,visie
enmissie’
INTERNATIONAAL ZAKENDOEN
DIT IS EEN UITGAVE VERSPREI...
“
KLM is de oudste
l u c h t v a a r t m a a t -
schappij die nog on-
der eigen naam vliegt.
Naast onze 95e ver-
jaardag d...
“
Voor het zakendoen in Afrika
komen ondernemers al een
heel eind met een olifanten-
huid, volhardendheid, humor
en improv...
S
iemons, algemeen directeur van het
Nederlands Centrum voor Handels-
bevordering (NCH), meent dat veel
mkb’ers het potent...
MAART 2014 · 5
Van Brazilië wordt wel eens ge-
zegd dat het er moeilijk za-
ken doen is. Klopt dat? “Het is
niet makkelijk...
M
onir Toutouh is enthou-
siast, als het gaat over
de mogelijkheden voor
het bedrijfsleven in Ma-
rokko. Niet verwonderlij...
Redouan Boussaid is oprichter van adviesbureau Invest in
Morocco, en vertelt over de ervaringen van zijn klanten die
in Ma...
The fastest growing economy among the OECD members with an average annual
growth rate of 5.2% (OECD 2012-2017)
One of the ...
“Do not be late for Tur-
key”. Dat is het advies van
İlker Aycı, als hem gevraagd
wordt wat zijn gouden tip is
aan Europes...
Bijna alleAfrikaanse landen beleven
een groei van meer dan vijf procent
en ook is hetwelvaartspeil per hoofd
van de bevolk...
Afrika is onderhevig aan
stedelijke ontwikkeling. En
juist daar liggen de kansen
voor de langere termijn, zo
meent Robert ...
Rechtstreeks boeken bij een luchtvaartmaatschappij of de
boeking onderbrengen bij VCK Travel?
Met alleen een ticket bent u...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Financieel Dagblad bijlage internationaal zakendoen CAB op pag. 11

580 views

Published on

Article about the

Published in: Business
  • Translation: Nigeria in spite of its prime position as one of the leading producers of Oil (average of 2.2mbbl/day), gas (7th largest producer with over 18 5trillion standard cubic feet of gas in reserves) and more recently LNG (among the top 5 exporters in 2012), is plagued with problems that makes it a challenging environment for conducting business. These challenges include the a fragile democracy with the attendant uncertainty in the legislative process (lack of clarity and great concern about the Petroleum Industry Bill which has been stalled for over 8 years), security of life and property arising out of social imbalance and religious extremism, age-old corruption and a near total decay & collapse of basic infrastructure, both physical (water, power, roads) and social (health care, education).

    The National Content Act offers a ray of hope in the midst of the above picture of gloom and doom. It has resulted in the active participation of Nigerians and Nigerian enterprises in the development of its Oil & Gas resources across the entire industry value chain. The international Oil Companies (IOC’s) are in the process of releasing acreages that have been dormant in their hands to smaller local operators, thus creating significant opportunities for these local minors in joint ventures and association with their international partners to provide services to the industry, create sustainable employment, development with a positive impact on the local economy.
    Nigeria has about 99 producing fields offshore and over 150 that have not been tapped into and over 50% of these are in shallow waters on the continental shelf.

    Deltalift Resources Nigeria Ltd which is a product of the opportunity created by this inwardly-looking Local Content regime under the guidance of Chijioke Igwe (CEO) and Etan Ogbemi (COO) with aggregate experience (local and international) of over 40years in the Oil & Gas industry, provides Project Management Services to the local industry anchored on global standards. Under current leadership, Deltalift Resources has witnessed phenomenal growth as it strives to provide the local industry with constantly innovating solutions with its global partners and in so doing delivers exceptional value to its stakeholders. The cornerstone of this value proposition is the provision of services which leverages knowledge and knowhow to enhance the operational excellence of its clients, and approach that ultimately entrenches reciprocal trust and respect. The company is constantly in search of opportunities to partner with international organizations (particularly Dutch companies with whom Nigeria has a long history of collaboration in the Oil & Gas and other sectors of the economy) with time tested solutions to work with such organizations to raise the bar of quality of service locally. This strategic bridge between Deltalift and Dutch Oil&Gas suppliers has been built via the collaboration with CAB van der Vinne who are very active in the Nigerian business environment.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

Financieel Dagblad bijlage internationaal zakendoen CAB op pag. 11

  1. 1. ‘Uitbreiden overdegrens vergteen duidelijke strategie,visie enmissie’ INTERNATIONAAL ZAKENDOEN DIT IS EEN UITGAVE VERSPREID MET HET FINANCIEELE DAGBLAD. DE REDACTIE VAN HET FINANCIEELE DAGBLAD HEEFT GEEN BETROKKENHEID BIJ DEZE PRODUCTIE. NR.4 MAART 2014 SCAN DE QR-CODE EN LEES MEER OP WWW.INTERNATIONAALZAKENDOEN.COM featuring KANSRIJK MAROKKO Kansenvoorhet Nederlandsebedrijfsleven WINACTIE Doemeeenvlieg businessclassnaarAruba. Ganaarpagina2voormeerinformatie HANDELSBEVORDERING MKBmoetmogelijkheden overdegrensbenutten Manage uw zakenreizen
  2. 2. “ KLM is de oudste l u c h t v a a r t m a a t - schappij die nog on- der eigen naam vliegt. Naast onze 95e ver- jaardag dit jaar, vlie- gen we ook al weer 80 jaar op Aruba en Curaçao.Er is dus veel ervaring met opereren over de grens. De charme daarvan is voor mij dat je met heel veel verschil- lende culturen en landen te ma- ken hebt. Ook al gaat uitbreiding soms met uitdagingen gepaard –op de eilanden waar ik werk is dat bij- voorbeeld in de politiek en qua con- currentie. Dan is het noodzakelijk om het overzicht te houden en stap voor stap te werken.Het is belang- rijk om nooit je core business uit het oog te verliezen, al heb je -zo- als wij- te maken met steeds weer andere autoriteiten en werkt het overal weer anders. Veiligheid en service aan de klant blijven altijd voorop staan.” Kracht en tips “De kracht achter die wereldwijde aanwezigheid is dat het bedrijf de eigen cultuur goed weet te mengen met die van de gebieden waarop het vliegt, zonder de eigen merk- waarden (Nederlands,inspirerend, open en betrouwbaar) uit het oog te verliezen.Bij internationaal za- kendoen is het heel belangrijk om altijd goed rekening te houden met lokale omstandigheden zoals de levenswijze en de taal in een ge- bied.Kennis van de cultuur is voor elk bedrijf een echte must.We ad- verteren daarom bijvoorbeeld ook in de lokale taal; in het Papiamen- to op Aruba, Bonaire en Curaçao, omdat het mensen aanspreekt. Uitbreiden over de grens vergt daarnaast een duidelijke strategie, visie en missie waarmee de team- leden bekend moeten zijn. Ook is er een goede voorbereiding ver- eist. In ons geval is er sprake van een snel veranderend vak dat elke dag anders is en waaraan je je be- drijf steeds moet aanpassen.Houd daarom altijd het doel voor ogen en besef ook dat er soms meerde- re wegen zijn om dat doel te berei- ken.” Investeren in relaties “Op de genoemde punten kan het ook misgaan, bijvoorbeeld wan- neer een bedrijf zich niet genoeg verdiept in het gebied en de cul- tuur waar het zaken wil doen.Het is een aanrader om veel tijd en energie in relaties te investeren en je in te leven in hoe mensen den- ken en werken. In de praktijk be- tekent het voor KLM bijvoorbeeld dat we relaties zoeken in de po- litiek en het zakenleven. Een sa- menwerking met lokale partners kan van toegevoegde waarde zijn bij het internationaal zakendoen. Zelf merken we dat in onze con- nectie met Chinese collega’s van maatschappijen waarmee KLM een partnership heeft.Dankzij die relatie hebben we bijvoorbeeld on- ze capaciteit kunnen verdubbelen en kunnen we gebruikmaken van het netwerk van onze partner ter- wijl die weer profijt heeft van on- ze hub.” Bedrijfs-dna “Saamhorigheid in het bedrijf is natuurlijk heel belangrijk.De neu- zen moeten in dezelfde richting blijven wijzen. Kun je voldoen aan alle genoemde factoren, dan is in- ternationaal zakendoen zeker aan te raden. Nederland bevindt zich waar het nu is dankzij de avontu- riers die die stap eveneens hebben gezet. Ook wij zijn op die manier een ondernemend en innovatief bedrijf geworden.” VOORWOORD “Hetisbelangrijkomnooit jecorebusinessuithetoog teverliezen,alhebje-zoals wij-temakenmetsteeds weerandereautoriteiten enwerkthetoveralweer anders.Veiligheidenservice aandeklantblijvenaltijd vooropstaan.” 2 · MAART 2014 ‘Zorg voor kennis van het gebied’ Max Smits is General Manager van Air France-KLM Dutch Caribbean,Cuba, Dominicaanse Republiek en Suriname.Deluchtvaartmaatschappijisal sinds1919indeluchtennatuurlijkaljarenwereldwijdactief. Max Smits GENERAL MANAGERAIR FRANCE-KLM DUTCH CARIBBEAN,CUBA,DOMINICAANSE REPUBLIEK EN SURINAME MARJOLEIN STRAATMAN redactie@mediaplanet.com Colofon: Uitgave van Mediaplanet Herengracht 174 1016 BR Amsterdam Head of Content & Production: Stella van der Werf Designer: Imre Engbers Managing Director: Marc Reineman Project Manager: Shadë Cybulkiewicz Business Developer: Micky Jongen Gedistribueerd: Het Financieele Dagblad, maart 2014 Drukkerij: Drukkerij Noordholland Mediaplanet contact informatie: Telefoon: 020-7077000 Fax: 020-7077099 Een tip voor de redactie? Mail dan naar: redactie@mediaplanet.com Dit is een bijlage bij het Financieele Dagblad. De inhoud van deze bijlage valt niet onder de hoofdredactionele verantwoordelijkheid van het Financieele Dagblad. Copyright Mediaplanet Publishing House Volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging, openbaarmaking of overname van deze publicatie is slechts toegestaan met toestemming van de uitgever, met bronvermelding: Mediaplanet Publishing House. facebook.com/MediaplanetNL @MediaplanetNL @mediaplanetnl MEERINTERNATIONAALZAKENDOEN? SCANDEQR-CODEOFGANAAR WWW.INTERNATIONAALZAKENDOEN.COM WINACTIE Business op Aruba! Goede plannen worden beloond! Wil jij met je businessplan onder de arm, businessclass naar Aruba? Doe dan mee en dien je plan in op www.internationaalzakendoen.com. Naast de reis overzees maak je bo- vendien kans op een meet & greet met minister president Mike Eman om je businessplan of idee eens haarfijn toe te lichten. De voorwaarden voor deel- name vind je op de website. Meedoen is mogelijk tot en met 1 mei 2014. De winnaar krijgt persoonlijk bericht op 1 juni 2014. Miljoenen meisjes in Kenia missen gemiddeld vijf dagen school per maand wanneer ze ongesteld zijn. De midde- len die zij gebruiken, zoals stukken matras, doeken, ve- ren of zand en bladeren, zijn onhygiënisch en lekken door met schaamte tot gevolg. Chantal Heutink, Founding Director van I-Care, was zo geraakt dat zij be- sloot met een duurzame oplossing te komen. In 2011 is zij met de produc- tie van I-Care pads begonnen. Doel- stelling is om meisjes in Afrika te voorzien van kwalitatief hoogstaand en betaalbaar wasbaar maandver- band zodat ze in staat zijn onderwijs te volgen. Daarnaast wil Heutink met I-Care pads het zelfbewustzijn van de meisjes versterken door het geven van voorlichting over men- strual hygiene management en het bieden van spaarprogramma’s. De pads worden in Kisumu, West Kenia, geproduceerd en levert zo een bijdra- ge aan het creëren van banen en het ondersteunen van de lokale econo- mie. Inmiddels profiteren duizenden meisjes van het maandverband. I-Care en de 1 miljoen droom steunen? Geef I-Care vleugels via The Unreasonable Institute, zie: http://marketplace.unreasona- bleeastafrica.org/campaign/de- tail/2640 www.icarepads.com Een simpele oplossing met veel impact Voor bedrijven is het van groot belang om relaties met klanten, zakenrelaties en medewerkers te onderhouden en te verster- ken.Erisgeenbetererelatie-en marketingtool hiervoor dan het inzetten van een incentivereis. Global Event Management organiseert op maat gemaakte reizen voor bedrijven met de kernwoorden uniek, impactvol, onvergetelijk,motiverend,totindepunt- jes geregeld en afgestemd op uw wensen en doelen. Heeft u als internationaal zaken doener wel eens gedacht aan de volgende mogelijkheden? Ook fiscaal bekeken zijn het interessante manieren voor het inzet- ten van een incentive reis. ■ Verbreed uw export of import moge- lijkheden door een handelsmissie. ■ Organiseer een reis naar uw buiten- landse fabriek of vestiging waardoor dealers en medewerkers het product beter leren begrijpen. ■ Vergader op een inspirerende locatie in het buitenland ■ Lanceer uw nieuwe product in de woestijn ■ Bepaal met elkaar de nieuwe strategie tijdens een journey ■ Kom dichter tot elkaar tijdens een lei- derschapsreis, coachingreis of manage- ment training Een incentive reis zet mensen in bewe- ging en motiveert! Voor u een onbezorgde organisatie, voor uw gasten een onvergetelijke ervaring. Incentives powered by service! Uw reis begint hier! www.globaleventmanagement.nl 020-77 43 543
  3. 3. “ Voor het zakendoen in Afrika komen ondernemers al een heel eind met een olifanten- huid, volhardendheid, humor en improvisatievermogen. Elk project dat wij er uitvoeren is een feest. Uiteraard zijn er uit- dagingen op terreinen die we in Nederland in het geheel niet kennen. Maar zolang er een professionele aanpak is en je tijdig op de rem trapt als dat nodig is, komt de onder- neming voor weinig verrassingen te staan.” Nieuwe markt Aan het woord is Jan van Vulpen, General Manager van Remco Ruimtebouw, onder- deel van Janssen de Jong Groep uit Son en Breugel. Het bedrijf realiseert al 42 jaar uitsluitend industriële bedrijfshuisvesting. Bij de trek oostwaarts zo’n 20 jaar geleden -waarbij veel ondernemers hun kansen beproefden in Centraal en Oost-Euro- pa- volgde ook Remco Ruimtebouw in de slipstream van diens relaties. Inmiddels is het alleen daar al goed geweest voor de op- levering van 1.600.000 vierkante meter aan bedrijfspanden. Aangezien het bedrijf zich altijd al op de export oriënteerde, is de om- zet dan ook voor tweederde tot driekwart van het buitenland afkomstig, vertelt Van Vulpen. Sinds 2010 hoort ook Afrika bij het afzetgebied. “Gezien de gebrekkige infrastructuur in veel Afrikaanse landen en de beperkte om- vang van de markt was het daar lastig pan- den van begin tot eind te produceren, dus moesten die worden geïmporteerd. Al bij een van de eerste bezoeken kreeg ik hetzelf- de gevoel als jaren daarvoor in Oost-Eu- ropa; er hing iets in de lucht. Een gunstig economisch klimaat. Inmiddels weten we dat de stap naar Afrika geen incidenteel succes was, maar dat er sprake is van een geheel nieuwe markt. Vanaf september 2010 ging het kogelhard. Inmiddels zijn we actief in Gabon, Nigeria, de Demo- cratische Republiek Congo, Senegal en Ethiopië. In andere landen lopen nog onderhandelingen. ” MVO Remco Afrique produceert prefab sta- len constructies die op de plaats van bestemming bijna geen afval opleveren en relatief eenvoudig zijn te assemble- ren. “Minimaal verbruik van staal is de kracht van het bouwsysteem van Rem- co en dus zeer efficiënt in relatie tot traditionele bouwmethoden.Bovendien bieden we in alle Afrikaanse landen te- zamen 150 tot 180 mensen werk, zodat zij een fatsoenlijk inkomen hebben en een vak leren. Dat deze montagemede- werkers daarmee meer stabiliteit in hun leven hebben, valt natuurlijk ook onder MVO.” De reacties die dat bij de arbeids- krachten oplevert bezorgen Van Vulpen soms kippenvel, zo zegt hij. “Ze stralen namelijk vaak dankbaarheid uit. Mo- menteel sturen zes Nederlandse super- visors hen aan op de projecten aldaar. Er bestaat ook veel enthousiasme onder ons personeel om die taak te verrich- ten, omdat het prachtig is om kennis en kunde over te brengen aan de leergierige Afrikanen. Het geeft een dankbaar ge- voel dat zij voor een bepaalde periode de zekerheid van inkomsten hebben en er meer vorm wordt gegeven aan hun bestaan. In Ethiopië zag ik bijvoorbeeld dat de werknemers de supervisor netjes een handje gaven, maar hem ook op een speciale manier begroetten door hem met de rechterschouder aan te raken. Dat was een warm moment.” Het bedrijf zoekt ten behoeve van de projecten altijd de meest gedisciplineer- de mensen om die vervolgens allereerst enkele dagen onder diens hoede te ne- men, vertelt Van Vulpen. “Voor het doornemen van de veiligheidsmanuals bijvoorbeeld, aangezien de veiligheid op topniveau moet zijn. Niet voor niks komen er containers vol met allerlei speciale hulpgereedschappen en per- soonlijke beschermingsmiddelen zoals helmen, brillen, veiligheidsgordels en veiligheidsschoenen binnen. Dat maakt echt verschil.” Ontzorgen in Afrika De hoofdmoot van de bedrijfhuisvesting dient voor bedrijven in de logistiek en productie, hoewel Remco ook hangars voor vliegtuigen levert en momenteel een beursgebouw realiseert in het Ni- geriaanse Lagos. “Overeenkomstig is dat de klanten zich bevinden aan de bovenkant van de markt. Vooral lokale elitebedrijven en multinationals vinden het prettig dat onze procesgang inmid- dels zo is geautomatiseerd dat er een betrouwbare planning is en de deadline dus wordt gehaald. Daarnaast geeft deze groep de voorkeur aan een product van Westerse kwaliteit dat zekerheden biedt en de continuïteit ten goede komt. De klant ontzorgen is hier misschien een modekreet, maar in Afrika een begrip dat nog zeer in opkomst is.” Risicospreiding Een gegeven waar de Nederlandse on- dernemer misschien zijn voordeel mee kan doen. “Nederland heeft de naam een exportland te zijn, maar de bouw is nog een traditionele tak van sport waar- in het hard sappelen is. De bedrijven die minder moeite zullen hebben om zich daarin staande te houden, hebben een regio overschrijdende -en misschien ook wel internationale- focus nodig. In die zin zijn de activiteiten die Remco Ruimtebouw in verschillende landen ontplooit de optimale vorm van risico- spreiding. Het gaat namelijk nooit over- al tegelijk slecht.” Heeft Van Vulpen nog meer onder- nemerstips? “De formule voor succes is dat je weet wat je wilt, hoe je het wilt en waarom. Zijn er geen duidelijke ant- woorden, dan heeft internationaal on- dernemen geen zin. En: blijf altijd jezelf.” “Ontzorgen is hier in opkomst” Remco Afrique verzorgt industriële bedrijfshuisvesting in Afrika. Inmiddels heeft het bedrijf in totaal al zo’n 85.000 vierkante meter recent opgeleverd of momenteel in aanbouw. Kansen zijn er genoeg, meent algemeen directeur Jan van Vulpen. “Zo lang je maar weet wat je wilt, hoe en waarom.” Jan van Vulpen Algemeen directeur Remco Afrique
  4. 4. S iemons, algemeen directeur van het Nederlands Centrum voor Handels- bevordering (NCH), meent dat veel mkb’ers het potentieel over de grens onvoldoende benutten. “Het mid- den- en kleinbedrijf beslaat meer dan 90 procent van alle bedrijven maar slechts acht procent onderneemt internationaal. Ze- ker bedrijven in bepaalde sectoren kunnen zich uit de crisis werken door internationaal te gaan, zoals kassenbouwers.In landen als China,Indonesië,Viet- nam en India is nog een groeipotentie en zijn we nog niet zo sterk.” De algemeen directeur denkt dat er nog te weinig bekend is over internationaal ondernemen en dat Nederlandse mkb’ers meer en beter dienen te worden ondersteund. “Dagelijks informeren we bedrijven over markt- kansen. In hoge volumemarkten, zoals de VS, India, China, Rusland, Brazilië en Indonesië maar ook op locaties waar de poorten dreigen open te gaan. Denk aan Myanmar en Cuba,daar moet je gewoon al zitten. Voor een grote groep ondernemers zijn er ook kansen in Turkije, Marokko en Suriname omdat er vele Ne- derlanders zijn met voorouders uit deze landen en zij een voorsprong kunnen hebben.Daarnaast benutten we bepaalde gebieden in Europa niet genoeg. Daar- om zetten we met de 35 NCH-landenkamers in op matchmaking en praktische advisering van Neder- landse mkb-bedrijven.Zo brengen we met de Europe- Council tijdens de WereldExpo van 2015 in Milaan zes maanden lang Nederlandse bedrijven in contact met buitenlandse ondernemingen uit vijf van de negen topsectoren.” Om kansen te kunnen grijpen moet de mkb’er aan ze- kere eisen voldoen. “Inzicht hebben in wat de markt vraagt, wie goede lokale partners zijn en realistisch zijn is heel belangrijk.Internationaal zakendoen ver- eist ambitie, een langetermijnfocus en goed risico- management”,zegt Siemons. RONDETAFEL 4 · MAART 2014 Op zoek naar succes Nederlandstaatalvanoudsher bekendalseenhandelsland. Welblijfthetmkbtenopzichte vandemultinationalsachterinde internationalisering,zozegtJan Siemons.Opzoeknaarsuccessen enwijzelessenspreekthijvier internationaalopererendepartijen. ‘Bepaalde gebieden worden niet genoeg benut’ Jan Willem Drijver is verbonden aan het familiebedrijf Lely,dat ac- tief is in meer dan 60 landen en on- der meer landbouwmachines en melkrobots verkoopt.Zo ook in Po- len,waarmee het in 2008 met een joint venture startte. Drijver: “Le- lywon vorig jaar zelfs de Dutch Po- lish Business Award voor meest succesvolle bedrijf in Polen.” De keuze voor het land leek een logi- sche voor de Nederlandse onder- neming. “Het merendeel van de grond in het land wordt agrarisch aangewend. De economie was en is daar nog erg in ontwikkeling. Ook interessant voor ons was dat overheden een duurzame aanpak subsidiëren.Bovendien is Polen re- latief dichtbij gelegen.” Jan Siemons Algemeen Directeur NCH Eén van de gesprekspartners is Alwin van Gils van The Makers, dat eigendom is van de familie Van Gils en waaraan verschillen- de bedrijven zijn verbonden. Hij doet al jaren zaken in Marokko en heeft daar een kledingfabriek die goed is voor bijna de gehele pro- ductie.“In de jaren zeventig werd het voor ons onmogelijk om kost- prijstechnisch nog te produceren in Nederland. Marokko was een goed alternatief, ook omdat daar wel genoeg personeel was te vin- den.Inmiddels zitten we al zo lang in Tanger dat we loyaliteit hebben opgebouwd; 56 procent van de me- dewerkers is langer dan 10 jaar in dienst.We realiseerden een onder- nemingsraad en een ziektekosten- verzekering in een tijd waarin dat in Marokko nogal ongebruikelijk was.Door respect te geven krijg je het ook terug.” Dat betekende niet dat de Ne- derlandse mores ook meteen gol- den in Marokko, zo verduidelijkt Van Gils.“U en meneer zeggen,dat hoort.En Marokkanen hebben be- hoefte aan hiërarchie. Discussië- ren over religie doe je ook niet,dat getuigt niet van respect.” Van Gils waarschuwt ondernemers niet al- leen op woorden af te gaan. “Ver- wacht in Marokko bovendien geen quick deals,want die bestaan daar niet.Ga met je zakenpartners eten en bouween band op.Lukt dat,dan is het voor het leven.” Kleding uit Marokko Melkrobots in Polen Algemeen directeur van het NCH in gesprek met vier internationaal opererende partijen
  5. 5. MAART 2014 · 5 Van Brazilië wordt wel eens ge- zegd dat het er moeilijk za- ken doen is. Klopt dat? “Het is niet makkelijk, maar dat geldt ook voor andere landen”, zegt Floris Holla van Tema B.V.Het be- drijf brengt onder meer machi- nesvoordescheidingvanvasteen vloeibare stoffen aan de man en verkoopt apparatuur voor grond- stofverwerking, vooral in de mi- nerale en chemische industrie. “In Brazilië hecht men veel waar- de aan local content,dus is het be- langrijk om je als onderneming te onderscheiden.Hoewel we 30 jaar geleden merkten dat de tijd niet rijp was om er te beginnen,is dat nu wel het geval.Er is een enorm potentieel in Brazilië.Het hebben van een lokale partner is daarbij een must,met het oog op de taal- barrière en kennis van de markt. Ook vinden Brazilianen lokale service heel belangrijk.Wie er on- derneemt moet op de hoogte zijn van ontzettend veel regels en be- lastingen,maar ook van de moge- lijkheden tot financiering om de kansen te benutten”,vertelt hij. De uitdaging van onderne- men in Brazilië ligt onder meer in de grootte van het land, ver- volgt Holla. “De industrieën lig- gen nogal verspreid. Daarnaast hebben de grote concerns een be- paalde arrogantie waardoor het lastig is om tot zaken te komen. Handelsmissies kunnen daarbij helpen.” Bart Leenhouts’ interesse in Rus- land werd gewekt toen het land in 1998 op zijn gat lag door een zware crisis.“De economie moest welgaangroeienenikwildemee- deinen op die ‘boom’.” Inmiddels heeft hij meer dan tien jaar het taalinstituut Petrion dat in Sint Petersburg cursussen Russisch met accommodatie verzorgt voor mensen uit het bedrijfsleven.Dit zijn werknemers van zowel gro- tere als kleinere ondernemin- gen, en voor een groot deel ook Nederlanders.“In Rusland liggen veel kansen, maar het is wel een moeilijk land om in te onderne- men.Het is belangrijk er altijd de sleutel in eigen hand te houden”, tipt hij,“en om rekening te hou- den met de bureaucratie en rela- tief hoge opstartkosten.” Rusland is met name interes- sant voor leveranciers van equip- ment en bedrijven die er produc- tieopstarten,zoverteltLeenhouts. “De economie converteert van im- port naar eigen productie. Neder- landse bedrijven denken nog wel eensdatze‘even’eenproductkun- nen verkopen in Rusland, maar importeurs worden overspoeld met aanbiedingen.Je moet er dus echt in investeren en dat is een kwestie van lange adem. Doe het dusookalleenalshetlandookecht van strategisch belang voor je is. Maar: zit je er eenmaal,dan zijn de margeszekerdemoeitewaard.” Taalinstituut in Rusland Centrifugesenzeef- machinesinBrazilië Het bedrijf verdiepte zich in de Poolse cultuur en gebruiken,maar kon niet alles voorzien.“We inves- teerden bijvoorbeeld veel in de- monstraties, maar hadden niet genoeg rekening gehouden met de taal. Onze trainingen en handlei- dingen voor machines waren voor- namelijk in het Engels terwijl een groot deel van de krachten die taal niet machtig was. Daarnaast had- den we meer van de overheid ver- wacht en hebben we geleerd dat die ook wispelturig kan zijn.Het is dus belangrijk om altijd een plan B te hebben. En ook: om kenbaar te maken dat je als bedrijf van plan bent om er te blijven voor de lange termijn.” Tekst: Marjolein Straatman Foto’s: Imre Engbers
  6. 6. M onir Toutouh is enthou- siast, als het gaat over de mogelijkheden voor het bedrijfsleven in Ma- rokko. Niet verwonderlijk, gezien zijn functie als directeur van Chaabi Bank Nederland, dochterbedrijf van de Marokkaanse Groupe Banque Populaire. Maar de cijfers geven hem geen ongelijk. Marokko maakt de afgelopen jaren een enorme groei door. Nederland exportland!? Toutouh: “Er liggen kansen voor de Nederlandse ondernemer in Ma- rokko: als uitvalbasis richting Afrika, maar ook vanwege ontwikkelingen in de interne markt. Marokko heeft een strategische ligging; de meest nabije grens met Spanje ligt op 14 kilometer, vanaf Amsterdam is het 3 uur vliegen en een containerschip van Rotterdam naar Casablanca is maar vier dagen onderweg.” Toch bezet exportland Nederland van alle Europese landen die expor- teren naar Marokko slechts de neg- ende plek. Dat kan veel beter, vindt Toutouh. “Marokko is in opkomst en heeft behoefte aan ondermeer technische knowhow. Het kijkt nu om zich heen: met wie kunnen wij samenwerken? De contacten met Spanje en Frankrijk zijn al goed, maar in samenwerking met de Ma- rokkaanse ambassade in Den Haag en Nederlandse ambassade in Rabat wil ik ook Nederland aan tafel kri- jgen.” Kansrijk En daarvoor biedt Nederlandse deskundigheid een uitgelezen kans. “De Marokkaanse overheid heeft strategische plannen gemaakt voor kansrijke sectoren. Die passen bij de expertise van Nederlandse bedri- jven. Zo komt voor de uitbreiding van de toeristische sector Neder- landse kennis van infrastructuur en logistiek goed van pas. Nederland heeft een ijzersterke agrosector – ook iets waar veel behoefte aan is in Marokko. Net als aan technologie op het gebied van water, zonne-energie en ICT. Daarbij genieten buitenland- se bedrijven allerlei fiscale voordel- en, zijn er stimuleringsmaatregelen en is er geïnvesteerd in een aantrek- kelijke infrastructuur.” Advies Chaabi Bank heeft zich ten doel gesteld een brug te zijn tussen Ma- rokko en Nederland. Particulieren kunnen er terecht voor allerlei pro- ducten en diensten, zoals betaal- rekeningen en internationaal betal- ingsverkeer, maar de bank legt nu ook de focus op het bedrijfsleven. “Veel Nederlandse bedrijven over- wegen zaken te doen in Marokko. Chaabi Bank organiseert infor- matiemiddagen, B2B-meetings en handelsmissies. We adviseren over de kansen en bedreigingen, maar ook over bancaire zaken. We ge- bruiken de deskundigheid en die van ons hoofdkantoor op het ge- bied van economische ontwikke- lingen. Groupe Banque Populaire is bovendien de grootste financiële dienstverlener in Marokko. Inter- nationaal betalingsverkeer van en naar Marokko kunnen wij sneller, tegen de beste prijs en de beste ko- ers aanbieden.” Nederlandse expertise past goed bij Marokkaanse ambities Een gemiddelde groei van 4,3 procent in de afgelopen vijf jaar. Een strategische ligging, op slechts drie uurtjes vliegen van Amsterdam. Een land waarmee al 400 jaar betrekkingen bestaan, en dat nu behoefte heeft aan technische knowhow, agrokennis, infrastructurele expertise. Dit is hét moment voor Nederlandse bedrijven om zaken te doen met Marokko. Monir Toutouh Directeur Chaabi Bank Nederland
  7. 7. Redouan Boussaid is oprichter van adviesbureau Invest in Morocco, en vertelt over de ervaringen van zijn klanten die in Marokko zakendoen: “ Ik ben elf jaar geleden begonnen met het begeleiden van ondernemers die in Marokko zaken willen doen. Toen waren het vooral start ups, maar sinds twee jaar adviseer ik ook bestaande en opkomende bedrijven. Bijvoorbeeld Nederlandse ondernemers in de agrarische sector, die blijk geven van veel interesse in Marokko. Er is immers veel goede grond, voldoende water, een gunstig landbouwklimaat en een lang groeiseizoen voor hoge producties van een heel scala aan gewassen. De Marokkaanse bankensector biedt mogelijkheden en is stabiel. Toch hebben Nederlandse ondernemers soms te hogeverwachtingen, bijvoorbeeld van de professionaliteit en kennis van Marokkaanse boeren. In Nederland is de agrarische kennis van erg hoog niveau. Het is dan belangrijk de matching goed te organiseren.Al zijn er ook sectoren waarin juist veel hoogopgeleiden werken, bijvoorbeeld de ICT.Ook is de energiesector nu booming: multinationals stappen in die markt in Marokko.Die brengen kennis en ervaring mee en zetten trajecten op om werknemers op te leiden. Vanuit mijn ervaring met de begeleiding zijn er een paar dingen die opvallen.Het tijdsbesef in Marokko is anders,daar zul je aan moeten wennen, en er is meer hiërarchie. Soms kunnen dingen informeel, maar hoe hoger je in de boom komt,hoe formeler het wordt.Met de conciërge gaan praten, daar begrijpen Marokkanen niets van – al kunnen ze het wel waarderen. Als ik met bedrijven achteraf probeer te analyseren wat er beter kon, moeten we regelmatig concluderen dat Nederlanders zich nogal eens te star opstellen in onderhandelingen. Nederlanders willen duidelijke stappen zetten in een gesprek en leggen alles vast in strikte afspraken. In Marokko gaat het meer uit de losse pols.Men kan het zeker waarderen als jij je aan de afspraken houdt, maar er moet wel flexibiliteit mogelijk blijven. Naar mijn idee zijn Spanjaarden en Fransen daar een stuk beter in.Maar ik denk dat een echte ondernemer dat feilloos aanvoelt.Voor hem gaan veel deuren open in Marokko.” Binnenlandse hervormin- gen, een strategische agen- da en incentives voor inves- teerders zijn voor Marokko de bouwstenen op weg naar een competitieve, sociale en groene economie, stelt Ab- delouahab Bellouki, ambas- sadeur voor Marokko in Ne- derland. “Marokko is een stabiel land.Die sta- biliteitwordt gevoed door de grote en nog altijd voortdurende hervormin- gensindsdejarennegentig,gerichtop het verbeteren van het investerings- klimaat,op het moderniseren van de financiële markten en de infrastruc- tuurenophetverzekerenvanpositie- vemacro-economischeindicatoren. Strategische keuzes In een ranking van het World Econo- mic Forum uit 2013 blijkt Marokko de meest competitieve economie in Noord-Afrika.Marokko’sgeografische ligging vormt een knooppunt tussen Europa,AfrikaendeArabischewereld. Ditmaaktdirectetoegangtotenorme markten mogelijk, zeker omdat Ma- rokko met heel wat landen free trade agreements heeft afgesloten.Tussen MarokkoendeEUkunnenalveelpro- ducten tariefvrij worden verhandeld enmomenteelwordteronderhandeld vooruitbreidingvandieafspraken. Marokko heeft de afgelopen ja- ren bovendien strategische keuzes gemaakt. Om investeerders aan te trekken zijn veel incentives in wer- king gesteld, in sectoren als lucht- vaart, automotive, electronica, off shore, ICT, agri-business, textiel, bouw, energie, water en elektrici- teit.Door het hele land worden tax free areas gecreëerd. Regionale in- vesteringscentra functioneren als one-stop-shop.Toegang tot kredie- ten wordt makkelijker gemaakt. In ‘Doing Business 2014’ van de We- reldbankstaatMarokkoopnummer 39 op de ranking van landen waarin het makkelijk is om een bedrijf te starten. Innovatie hoog op agenda DaarnaastisMarokkoinde‘Climate Change Performance Index 2014’ het vijftiende land op wereldschaal en eerste in Afrika en de Arabische wereld. De auteurs ervan zeggen: “Het is opmerkelijk dat Marokko probeert sociaal-economische ont- wikkelingen in te zetten voor een groeneeconomieendathetlandeen verscheidenheidaaninitiatievenen programma’sinzetvoorditdoel.” Het aantrekkelijk maken van in- novatieve investeringen staat hoog op de agenda in Marokko. Dat is de sleutel voor groei,werkgelegenheid, concurrentiekracht en de ontwik- keling van nieuwe technologieën. Zo streven we ernaar de nieuwe di- gitale kloof te overbruggen – door ontwikkeling van de infrastructuur, maar ook in economisch en sociaal opzicht. Betere toegang tot ICT en het aanmoedigen van ICT-gebruik zal een duurzame economische groeistimulereneneenboostgeven aandewelvaart. Uitdagingen Natuurlijk blijven er uitdagingen,ob- stakels en te nemen hordes. Maar Marokko is vastberaden om die te overwinnen - door het uitbreiden van de hervormingen,door te luiste- ren naar investeerders en door een betrouwbare partner te zijn voor el- keinvesteerderdiehetpadwilvolgen van de vele grote buitenlandse inves- teerdersdiehemvoorgingen.” Dit is een verkorte en bewerkte versie van de speech van de ambassadeur tijdens de AMDI- conferentie over investeren in Marokko,begin fe- bruari in het Hilton Hotel inAmsterdam. MAROKKO MAART 2014 · 7 MARJOLEIN STRAATMAN redactie@mediaplanet.com Marokko: opwegnaar eencompetitieve,sociale engroeneeconomie HiërarchieisbelangrijkinMa- rokko. Hoe hoger je in de boom komt, hoe formeler het wordt. Met de conciërge gaan praten daarbegrijpenMarokkanenniets van,al kunnen ze het best waar- deren. In een kennismakingsgesprek is het ongewenst om direct over zakentepraten. Onderhandelingen lopen nog- aleensstukophetfeitdatNeder- landerszichtestaropstellen.Ben je flexibel,dan gaan deuren eer- der voorjeopen. Marokkanen zullen zich nooit negatief uitlaten over jouw idee of product. Dat maakt bijvoor- beeldmarktonderzoeklastig. Je maakt indruk als je je in de cultuur hebt verdiept en bij- voorbeeld iets weet over de ge- schiedenisvanderegiowaarinje verkeert. Marokkanenzijneentrotsvolk. Met een houding die uitstraalt: ‘ik weet het beter’ zet je kwaad bloed. Zorg voor iemand die Frans of liever nog Frans en Arabisch spreekt. ‘Nederlandersstellen zichnogweleenstestarop inonderhandelingen’ MARJOLEIN STRAATMAN redactie@mediaplanet.com TIPS van Redouan Boussaid, oprichter adviesbureau Invest in Morocco “Het tijdsbesef in Marokko is anders”
  8. 8. The fastest growing economy among the OECD members with an average annual growth rate of 5.2% (OECD 2012-2017) One of the fastest growing economies in the world and the fastest growing economy in Europe with an average annual real GDP growth rate of 5% over the past decade (2002-2012) 16th largest economy in the world with over $1 trillion GDP at PPP (IMF 2012) A population of 76 million with half under the age of 30 Access to Europe, Caucasus, Central Asia, the Middle East and North Africa Highly competitive investment incentives as well as exclusive R&D support Around 600,000 university graduates per year “VSO gelooft in de samenwerking met bedrijven om uiteindelijk een betere positie te realiseren voor mensen die in armoede leven. We doen dat al meer dan tien jaar,” vertelt Wim de Jong. Hij betrekt het bedrijfsleven bij VSO. “Enerzijds werken we samen met bedrijven als Randstad en Accenture die niet direct een voet aan de grond (willen) hebben in ontwikkelingslanden, maar vanwege hun maatschappelijke betrokkenheid en vanuit een HR- oogpunt met ons samenwerken. Zij willen hun medewerkers de kans geven een bijdrage te leveren terwijl ze hun eigen capaciteit vergroten door via VSO hun kennis te delen.” Daarnaast werkt VSO samen met internationale bedrijven die wel werkzaam zijn in ontwikkelingslanden. Ook hier is het van belang dat vooral diegenen die in armoede leven, de kans krijgen te profiteren van de aanwezigheid vandeondernemingdaar.“Wevindendat deels een verplichting van de betreffende multinational, zeker daar waar (jeugd) werkloosheid één van de grootste problemen is. Anderzijds levert dit ook voordelen voor het bedrijf zelf op.” Kansen door kennis Duurzaam helpen door kennis te delen. Dat is wat de internationale ontwikkelingsorganisatie VSO doet. Deze werkt samen met multinationals zoals de BG Group. Skills Een voorbeeld van een dergelijke samenwerking is die met de BG Group in Tanzania, regio Mtwara en Lindi. Recent is daar gas ontdekt en de multinational constateerde dat om écht succesvol te zijn deze afhankelijk is van lokale betrokkenheid, zowel direct als in de supply chain. Te denken valt aan loodgieters en lassers die nodig zijn. Toen het bedrijf lokale mensen wilde betrekken ontdekte het dat hun niveau niet voldeed aan de eisen. VSO analyseerde daarop het beoogde kennisniveau en ontwikkelde een programma om het beroepsonderwijs naar internationale maatstaven te tillen. “VSO- vakdeskundigen spelen een grote rol in dit programma, dat we hebben op- gezet met de Tanzaniaanse overheid en beroepsonderwijsinstellingen. Naast de ontwikkeling van een curriculum trainen zij de docenten en begeleiden zij hen minimaal één jaar ‘on the job’. Dit is karakteristiek voor VSO’s aanpak: inzet van vakdeskundigen die hun kennis delen met lokale docenten. Het is veel duurzamer dan je richten op studenten”, aldus De Jong. Hulp aan het mkb Afgezien van het verhogen van het niveau van beroepsopleidingen in de regio en daarmee het realiseren van beter opgeleide werknemers, staat VSO op het punt om ook kleinere bedrijven in Tanzania te begeleiden. De Jong vertelt: “Zij voldoen bijvoorbeeld nog niet aan veiligheidseisen van de BG Group of weten überhaupt niet hoe ze zaken kunnen doen met grote multinationals. Ook daarvoor moet een programma worden ontwikkeld zodat de lokale ondernemingen ook opdrachten kunnen uitvoeren voor bijvoorbeeld de BG Group. Voor BG Group is dan het voordeel dat die uiteindelijk goedkoper kan inkopen op de lokale markt, in plaats van afhankelijk te zijn van de inter- nationale markt. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Naast voordelen voor het bedrijf, realiseren wij namelijk ons doel dat mensen in armoede een perspectief krijgen op een betere toekomst.” Voor meer informatie bezoek: www.vso.nl
  9. 9. “Do not be late for Tur- key”. Dat is het advies van İlker Aycı, als hem gevraagd wordt wat zijn gouden tip is aan Europese investeerders. Aycı is directeur van ISPAT (Investment Support and Promotion Agency of Tur- key), het investeringsagent- schap van Turkije. Deze tip is ook voor Nederlandse be- drijven, zeker als die actief zijn in de energiesector. Waarom is de Turkse economie succesvol? “Jaren geleden is Turkije begonnen met hervormingen op het gebiedvan publiekefinanciën,waardoordeover- heid ruimte kreeg om te zorgen voor fiscale aanpassingen en hervorming vanbanken,socialezekerheidenzorg. AanhetbeginvandezeeeuwhadTur- kije nog een begrotingstekort van ruim 10 procent,en een staatsschuld vanmeerdan70procentvanhetBNP. Inmiddels is het begrotingstekort te- ruggebracht naar twee procent en de schuld verlaagd naar 36 procent.Tur- kije is veerkrachtig gebleken tijdens de Europese schuldencrisis. Hervor- mingen van de bankensector zorgen voor een verdere versterking van de Turkse economie, waardoor er geen hulppakketten of bail-outs van de bankennodigzijngebleken.” Waarom is Turkije interessant voor investeer- ders en ondernemers? “Wij hebben een jonge en dynami- schebevolking;dehelftvandepopu- latie is jonger dan 30.Gecombineerd met de Turkse economische presta- ties,een strategische ligging en een liberaal investeringsklimaat zorgt dat voor veel mogelijkheden voor in- vesteerders. Er is een douane-unie met de EU-landen sinds 1996 en er zijn vrijhandelsverdragen met 23 landen,diemeestalookgetekendzijn samen met de ons omliggende lan- den. Investeren in Turkije betekent dus dat het gemakkelijk is om pro- ducten naar andere bestemmingen teexporteren.” Welke ontwikkelen verwacht u de komende twee jaar? “Vanzelfsprekend bekijk ik econo- mische ontwikkelingen in relatie tot buitenlandse investeringen.Die ver- tonen sinds 2008 in een neerwaartse trend.Maarveelonderzoekenwijzen uit dat de wereldeconomie zich in 2014 en 2015 zal herstellen.Men ver- wacht dat ontwikkelde landen een bescheiden groei zullen doormaken en ontwikkelingslanden de motor zullen zijn van het herstel. Chine- se investeringen zullen toenemen en als de Europese landen hun be- grotingsproblemen weten op te los- sen,zullenookdieinvesteringenweer groeien.Dat is goed nieuws voorTur- kije,wantzijzijnonzetraditionelein- vesteringspartners–waaronderzeker ook Nederland. De Turkse economie zalmetvierofvijfprocentgroeien.Bo- vendien zullen veel verschillende in- vesteringsprojectenafgerondworden de komende jaren, en daarvan ver- wachtikeenpositieveinvloed.” Welke sector is extra aantrekkelijk voor het Nederlandse bedrijfsleven, denkt u? “Ik kan er natuurlijk meerdere noe- men,maar het meest geschikt is de energiesector, gezien ook de Neder- landse expertise op dat gebied. De groeiende economie betekent on- der meer dat de vraag naar elektrici- teit de afgelopen tien jaar gemiddeld met 6,2 procent steeg; tot 2020wordt deze verwacht jaarlijks te groeien met 7,5 procent. Daarom proberen we minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen; de over- heidstimuleertdusondernemersdie daarininvesteren.” TURKIJE MAART 2014 · 9 ‘StijgingTurkse energieverbruik iskansvoor hetNederlandse bedrijfsleven’ MARIE-LOUISE SCHONEWILLE redactie@mediaplanet.com Ufuk Arig is general manager van Ferro Steel Internati- onal, dat al enkele jaren staal importeert vanuit Turkije en sinds een jaar ook aldaar actief is in de staalbewer- kingsindustrie. Hij vertelt over zijn ervaringen.

 “Sinds 2009 importeren wij staal uit China, India en Turkije,voor de export naar landen in Europa,Noord-Afrika en Latijns-Amerika.Maar de positie van middle man heeft in onze ogen te weinig toekomst,dus zijnwe gaan nadenken overwaardetoevoegende activiteiten.Vanwege onze positie in de staal trading hadden we inzicht in de handel in ver- schillendegebieden.ToenhebbenwegekozenvoorTurkije,vanwegede groei van dat land,het investeringsklimaat en de relatieve nabijheid ten opzichtevan Rotterdam.Rogiad,een stichtingvoor jonge onderne- mers in Nederland,heeft ons daarbij begeleid. Het begin We begonnen met heel veel vragen, en zij hielpen ons aan een groot deel van de antwoorden.Inmiddels hebben we machines gekocht,het materiaal staat klaar en er zijn in Turkije drie technische mensen in dienst.
Voor de internationale im- en export is het niet nodig, maar voor de lokale handel is het wel handig dat we hier in Nederland men- sen in dienst hebben die Turks spreken, al is dat geen absolute voor- waarde.Cultuurverschillen zijn verder niet zo heel groot,zeker niet in het contact met internationaal opererende bedrijven.Ik heb gemerkt dat we in Nederland wat directer zijn met onderhandelen,in Turkije neem je daar meer tijd voor.Maar dat is absoluut geen barrière waar ik tegenopzie.Bijlokalebedrijvenmoetjesommigeafsprakenbovendien wat losser interpreteren.Voor ons heeft dat weinig gevolgen,we moe- ten ons alleen soms flexibel opstellen.
 Denken in oplossingen EenzeerpositieveverrassingwashetcontactmetdeTurksebanken.Ze zijn minder strikt in kredietverlening en denken echt met je mee,dat is in Nederland wel anders.Bij de bank waar wij aanklopten was een specialistvoor de staalindustrie,dat hielp.De bank stelde zich ook con- structief op door te zoeken naar oplossingen die voor ons en voor hen gunstig zijn.” ‘De Turkse bank denkt echt met ons mee’ MARIE-LOUISE SCHONEWILLE redactie@mediaplanet.com Tips voor ondernemen in Turkije Bouw marges in als je zaken doet met lokale bedrijven. Mochten zij een afspraak anders hebben begrepen of er wat losser mee omgaan, dan beschik je zelf ook over de nodige flexibili- teit om daar niet te veel last van te hebben. Gebruik Turkije als toegangspoort naar omliggende landen. Maak gebruik van de mogelijkheden te inves- teren in sectoren als infrastructuur, logistiek, mijnbouw, automotive, ict en techniek. Schakel iemand in die je in contact kan brengen metTurkse leveranciers,afnemers,arbeids- krachten.Vind niet zelf het wiel uit.Het is geen noodzaak,maar het kan handig zijn iemand aan jouw kant te hebben dieTurks spreekt. Neem de tijd voor een klant of voor een onder- handeling met een zakenpartner.Thee drin- ken, lunchen of dineren hoort erbij. 1 2 3 4 5 İlker Aycı Directeur ISPAT
  10. 10. Bijna alleAfrikaanse landen beleven een groei van meer dan vijf procent en ook is hetwelvaartspeil per hoofd van de bevolking relatief laag, zo somt hij op.“De private sector heeft er ruim baan gekregen van veel re- geringenwaardoor eenvriendelijker klimaat is ontstaan.Hoewel de over- heden vaak nog wel een onvoldoen- de scoren, gaan veel landen stapjes vooruit en wordt de corruptie min- der.Daarnaast zijn de banken er con- servatief en hebben deze daardoor het huishoudboekje op orde.Dankzij de ‘boom’ in resources is bovendien de infrastructuurverbeterd.Tel daar- bij op datAfrika hoge geboortecijfers kent terwijl veel landen vergrijzen, en je ziet dat er enorme kansen lig- gen.De vraag is alleen hoe die zijn te vertalen naar een concreet plaatje”, zegtVanderBijl. Consumentenmarkt Watophetmomenthetmeestinhet oogspringtisdeconsumentenmarkt. Waar Afrika nu één miljard mensen telt, zijn dat er volgens schattingen over 40 jaar twee miljard, haalt hij aan.“Dat heeft impact op consump- tieendeoptiestotproductie.Nigeria, waar nu meer dan 170 miljoen men- sen leven,is hiervan een goed voor- beeld.Maar ook in Ghana en Kenia is ereengroteopkomendemiddenklas- se.In food and beverages en telecom wordt nu al veel geld verdiend. Ook voor de transport- en logistieksec- tor zijn erveel kansen,net zoalsvoor ondernemers in housing, health- care en vrije tijd. In veel landen is het bedrijfsleven nog niet zo groot waardoor er relatief weinig concur- rentie en hogewinstmarges te beha- lenzijn.” Ghana ziet hij als ‘Afrika voor be- ginners’ vanwege zijn laagdrempe- ligheid en relatieve stabiliteit.“Tege- lijkertijd heeft bijvoorbeeld Nigeria meer krachtige lokale spelers, het- geen ook interessant kan zijn, en is Kenia een echte powerhouse voor de private sector met een relatief groot bedrijfsleven.” Afrikaanse motor Dit alles neemt natuurlijk niet weg dat er de nodige spelregels zijn voor het welslagen van de zaken.Van der Bijl tipt: “Wees niet te goed van ver- trouwen. Een klant kan een agent worden, misschien later een distri- buteurenpasveellatereventueeleen joint venturepartner. De meest suc- cesvolleverhalenkennendewegvan degeleidelijkheid.Zorgvooreengoed netwerkenleervanjecollega’s.” Tussen de voorbeelden van aldaar actieve bedrijven die hij opnoemt valt al snel de naam Philips.“Nadat Nederlandse bedrijven een tijd lang nogal terughoudend waren met be- trekking tot Afrika, zet het concern ernuvolopopin.DaarnaastishetNe- derlandse Wienco in Ghana inmid- dels het grootste agribedrijf.Eenveel kleiner voorbeeld is de lowbudget motorfiets van het bedrijf Koneksie, die op de Keniaanse markt wordt ge- bracht.” Na dit kleine, maar diverse palet zegt Van der Bijl lang na te moeten denken over ondernemersactivitei- ten die men beter níet ontplooit in Afrika. “Belangrijk is dat onderne- mers zich vasthouden aan hun core business.” AFRIKA 10 · MAART 2014 Afzet in Afrika Bob van der Bijl Managing DirectorThe Netherlands-African Business Council MARJOLEIN STRAATMAN redactie@mediaplanet.com “Afrika is nog het enige continent met een gigantisch poten- tieel”,zegt Bob van der Bijl. Ondernemers moeten nog flink hun best doen om er niet te slagen,zo vindt de Managing Director vanThe Netherlands-African Business Council. Na een verblijf van acht jaar in Nigeria met een vader die er scheepsagent was had Bas de Vaal wel feeling met ondernemen overzees. In- middels heeft hij voor het- zelfde beroep gekozen, maar dan in Ghana. Zijn bedrijf Portside International beheert daarnaast een containerde- potindehavenvanTemaeneenwa- rehouse,waar op het moment van spreken overigens blikjes tonijn lig- genopgeslagen.DeVaalwasdriejaar geleden op zoek naar een uitdaging. Ghanaleekhemeenmooistartland. “Het is er nog goedkoop en relatief stabiel.Natuurlijk,corruptie en on- veiligheid zijn er ook.Maar als je de verkeerdebuurtenmijdtisernietzo heel veel aan de hand.Ons voordeel was dat de haven inTema te klein is voor de aanvoer en dat er hoge boe- tes bestaanvoorwie zijn containers daar niet binnen zeven dagen ver- wijdert. Een depot beginnen was duseengoedidee.”Meteenscheeps- agentschap daarnaast probeert De Vaalkansenenrisico’stespreiden. Geduld Niettemin omschrijft hij het opzet- tenvan het bedrijf als een “klusvan jewelste”. Voordat de benodigde li- centiesopzakwarenwasereenjaar verstreken. “De bureaucratie is om moedeloos van te worden en mijn geduld is erg op de proef gesteld. Daarnaast is het verstandig om de cashgoedindegatentehoudenmet een inflatievan 20 procent.En:voor het overmaken van de betreffende currency zijn allerlei documenten vereist. Het vertraagt zaken, maar je leert ermeewerken”,zovertelt De Vaal. Lokale kleur Dat hij het nog steeds zag zitten in het land, komt doordat de onder- nemer probeerde niet meer als een Nederlander te denken “Het helpt ook om aandeelhouders ter plaatse te hebben die het bedrijf een lokale kleur geven en kunnen adviseren. Verdermoetjeallesgoedindegaten houdenenafentoeeenoogjedicht- knijpen.Degrootsteuitdagingishet echteromgoedpersoneeltevinden. Ghanezen zijn heel erg vriendelijke en open mensen. Wel is het nodig henzonuendantemotiveren.” Ondernemen in Ghana is volgens De Vaal wel een echte aanrader,ook alvragen de extreme omstandighe- den zoals de tropische temperatuur, de armoede, corruptie en inflatie dan wel een gedegen voorstudie. “Ghana is een ontzettend leuk land. Ondernemers moeten zich niet la- ten afschrikken door horrorverha- len, maar gewoon hun huiswerk doen.En de samenwerking zoeken. Ga er niet alleen zitten maar vorm je met behulpvan een partner eerst een beeld van wat er in Ghana ge- beurt. Veel mensen onderschatten dat.” Business in Ghanese haven MARJOLEIN STRAATMAN redactie@mediaplanet.com Bas de Vaal Directeur Portside International Boeren in Afrika hebben vaak een beperkte markttoegang. Het initi- atief 2SCALE moet die verbeteren middels intensieve samenwer- king. “En dat biedt eveneens veel kansen voor het Nederlands bedrijfsleven.” “Nederlandse ondernemers kun- nen bijvoorbeeld een technologische bijdrage leveren. In clusters streven Afrikanen en verschillende partijen samen naar concurrerende loka- le productie voor met name lokale markten”, vervolgt Myrtille Danse, directeur van BoP Innovation Center, dat Nederlandse bedrijven de kansen op de Afrikaanse markt leert ontdek- ken en de behoeften ter plaatse inven- tariseert. Doel is om in totaal 1 miljoen boeren markttoegang te verschaffen, wat leidt tot inkomensverbetering en meer werkgelegenheid. Ze worden geor- ganiseerd en ondersteund. Een goed voorbeeld van een lead firm die het project een boost geeft is Friesland- Campina, zegt Danse. Lokale melk “Dit bedrijf probeert met lokale boe- ren de melkproductie ter plaatse op gang te krijgen.” Hiervoor wordt technologie meegebracht, maar ook trainingen. Een werkwijze die uitein- delijk ook in 500 andere clusters moet gaan gelden zoals in de tuinbouw, aardappelteelt, veevoederproductie en visteelt. 2SCALE is een consortium van vier partijen. Het Ministerie van Buiten- landse Zaken, het International Fer- tilizer Development Center, het In- ternational Centre for development oriented Research in Agriculture en BoP Innovation Center. IFDC is hierin de leidende partij, zegt pro- jectleider Arno Maatman. “Wij voe- ren samen met ICRA de activiteiten in het veld uit, om lokaal onderne- merschap te stimuleren. Samen met BoPInc faciliteert IFDC in het leggen van relaties en het ontwikkelen van ondernemingsstrategieën, om een goed product duurzaam op de markt te brengen.” Technologische ondersteuning Een participant is het bedrijf Equator Kenya Limited, dat onder meer Afri- kaanse pepersoorten afneemt van zo’n 6000 lokale boeren. “Ze hebben meer zekerheid, worden getraind in de teelt en komen in contact met financiële instituties”, zegt directeur Jan Willem van Casteren. “Dankzij 2SCALE krij- gen wij technische ondersteuning. Zo is er nu bijvoorbeeld druppelirrigatie.” Lees het hele artikel op www.internationaalzakendoen.com Agri & Food: kansen in Afrika
  11. 11. Afrika is onderhevig aan stedelijke ontwikkeling. En juist daar liggen de kansen voor de langere termijn, zo meent Robert van Kats van de Dutch Alliance for Sustai- nable Urban Development in Africa (DASUDA). “Als gevolg van economische groei, bevolkingsgroei en een trek naar de stad ligt er een enorme druk op veel Afrikaanse steden. Een goed voor- beeld is de stad Lagos in Nigeriawaar inmiddels 17 miljoen mensenwonen en er te weinig voorzieningen,zoals huisvesting, zijn. Voor Nederlandse ondernemers is dat gunstig omdat in veel Afrikaanse landen expertise ontbreekt. Niet alleen qua huisves- ting,maarookinmobiliteit,wateren duurzame energie-oplossingen”,zegt VanKats. Beeld van Afrika Er bestaan volgens hem goede plan- nen in Afrika. Vaak lukt het echter nietdieterealiserendoorhetontbre- ken van strategie en business cases. “Bij een woningbouwproject den- ken de makers vooraf niet na over de drinkwatervoorziening.Er is dus ge- noeg werk.En toch is het verbazing- wekkendhoeweinigondernemersde stap naarAfrika maken.De beeldvor- mingindemediaisnegatief,terwijlje er wel degelijk zaken kunt doen zon- der met corruptie te maken te heb- ben.” VanKatsispositiefoverdedrivetot stedelijke vernieuwing, al is hij ook kritisch.Bijvoorbeeld over zogeheten ‘newtowns’ombestaandesteden,en over de toekomst ervan.“De vraag is hoerealistischzezijnmetbetrekking totimplementatieenuitvoering.DA- SUDA werkt in Nairobi momenteel aan de bestaande stad,want die mag nietvergetenworden.” MAART 2014 · 11 MARJOLEIN STRAATMAN redactie@mediaplanet.com Continent in beweging GHANA Nigeria is een van de top­ producenten van olie, gas en LNG maar is tegelijkertijd een uitdagend land om zaken in te doen. Deze uitdagingen behel­ zen een fragiele democratie met continue onzekerheden in het wetgevende proces en een sociale disbalans en religieus extremisme die levens en bezit­ tingen bedreigen. Daarnaast is er een eeuwenoude corruptie en een sterk haperende fysieke en sociale infrastructuur.   Positieve ontwikkelingen De National Content Act biedt echter hoop. Deze heeft na­ melijk geresulteerd in actieve participatie van Nigerianen en Nigeriaanse ondernemingen in de gehele industriële keten van ontwikkeling van olie­ en gas­ bronnen. Dit creëert duurzame werkgelegenheid en stimuleert de lokale economie. Nigeria heeft 99 productieve offshore velden en ruim 150 Mogelijkheden tot Partnership Voor meer info: +31 6 58 83 80 47 Nigeria heeft een belangrijke positie in de olie-en gas- industrie. Deltalift Resources Nigeria Ltd, onder meer actief in projectmanagement in deze tak, is constant op zoek naar internationale leveranciers en partners. Chijioke en Etan van Deltalift Resources Nigeria Ltd onontgonnen velden. Hiervan ligt meer dan 50 procent in on­ diep water op het continentaal plat. Deltalift Resources Nigeria Ltd levert projectmanagement­ en inkoopdiensten aan de lo­ kale industrie volgens wereld­ wijde normen. Het bedrijf staat onder leiding van CEO Chijioke Igwe en COO Etan Ogbemi en heeft meer dan 40 jaar lokale en internationale ervaring in de olie­ en gasindustrie.   Groei en waarde Onder de huidige leiding heeft Deltalift Resources een fenome­ nale groei doorgemaakt en uit­ zonderlijke waarde gecreëerd voor zijn belanghebbenden. Dankzij zijn kennis en know­ how stelt Deltalift cliënten in staat uitmuntend te opereren. Deze zakelijke benadering re­ sulteert in wederzijds vertrou­ wen en respect. Deltalift is op zoek naar internationale part­ ners. In het bijzonder bedrijven uit Nederland, waarmee Nigeria al geruime tijd samenwerkt.   Deze strategische brug tussen Deltalift en Nederlandse olie­ en gasleveranciers is ontstaan door de samenwerking met Joop van der Vinne van CAB, die erg actief is in de zakenwereld van Nigeria.  KENIA NIGERIA
  12. 12. Rechtstreeks boeken bij een luchtvaartmaatschappij of de boeking onderbrengen bij VCK Travel? Met alleen een ticket bent u er nog niet. Er is een hotel nodig, vervoer van en naar de luchthaven enzovoort. VCK Travel biedt totaaloplossingen waardoor we inzichtelijker én goedkoper reizen kunnen boeken dan wanneer u dat zelf zou doen. Bij onze totaaloplossing hoort ook managementinformatie over alles wat met de reis te maken heeft: wanneer, waarheen, hoe en de besparing die het opgeleverd heeft. Met deze managementinformatie heeft elke organisatie inzicht in hoe vaak er door wie waarheen gereisd is en wat dat in totaal gekost heeft. Kosten besparen Men denkt vaak nog dat vroeg boeken goedkoper is, maar dat gaat niet altijd op. Luchtvaartmaatschappijen hebben soms overcapaciteit waardoor de tickets een stuk goedkoper worden vlak voor de vlucht gepland staat. VCK Travel kan in dat geval het ticket omboeken naar de goedkopere aanbieding. Vanzelfsprekend hebben we prijsafspraken met hotels, autoverhuurbedrijven en luchtvaartmaatschappijen waardoor de totaalkosten lager zijn dan wanneer u dit zelf regelt. Tel dat op bij de tijdwinst, het gemak en de rapportages, dan is duidelijk dat u kunt besparen door zakenreizen over te laten aan VCK Travel. Ontzorgen We nemen u als zakelijk reiziger werk uit handen. Voor recht-toe- recht aan boekingen maakt u gebruik van onze geavanceerde online bookingstool, waarbij zelf reserveringen, optieboekingen en low-cost airlines ingeboekt kunnen worden. Voor complexere reisschema’s die veel uitzoekwerk kosten, is altijd één van onze deskundige Travel Consultants beschikbaar. En omdat alle reisbewegingen en –verblijven bij één partij zijn ondergebracht, weet VCK Travel met één druk op de knop waar iedereen zich op dat moment bevindt. Onafhankelijk advies VCK Travel werkt vanuit zeven regionale vestigingen voor overheid, MKB en scheepvaart. Ons klantenbestand is zeer divers en we zijn er trots op dat ze‘honkvast’zijn. Hoe dat komt? Door ons onafhankelijk advies, omdat we goed luisteren naar de wensen en eisen van de klant en omdat we iedereen die via ons reist, een maatwerkoplossing kunnen bieden. Elke klant heeft een eigen contactpersoon een vast team. Ieder team kent zijn klanten, is op de hoogte van het reisbeleid, klantspecifieke autorisatieprocessen en persoonlijke voorkeuren van reizigers. Bij VCK Travel houden we van een open en persoonlijke aanpak. Eric van Denderen, Manager Corporate Accounts & Events VCK Travel vcktravel.nl tel: +31 20 6800 802 email: info@vcktravel.nl twitter: @vcktravel.nl “Ik help u graag bij het inzichtelijk maken van de uitgaven van uw zakenreizen. Zo kunnen we de processen beter inrichten en daar besparen we gegarandeerd kosten mee!” van Eric van Denderen Manage uw met VCK Travel zakenreizen Bedrijven proberen te besparen door zelf zakenreizen te boeken, maar dat is zeker niet goedkoper.

×