Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
AHOZKOTASUNA <ul><ul><li>Diskurtsoaren oinarri orokorrak </li></ul></ul><ul><ul><li>Diskurtsorako osagaiak </li></ul></ul>...
Euskararen kalitatea, irizpideak <ul><li>Zuzentasuna: Arauen araberako euskara da zuzena:ortografia,lexikoa,sintaxi,ahoske...
Komunikazio gaitasuna <ul><li>Ez da teknika hutsa </li></ul><ul><li>Gizakiaren gizatasuna areagotzeko modua </li></ul><ul>...
Testua & Diskurtsoa <ul><li>Esateko duguna: esangaia,mamia,egitura </li></ul><ul><li>Ahozko komunikazio gaitasuna lantzeko...
Diskurtsoaren alorrak Aristoteles( Erretorika)‏ <ul><li>Inventio:  Argudio egokiak bilatu (gaiaz/gaitik kanpo> internetera...
Diskurtsoaren xedeak <ul><li>Xede-taldea: </li></ul><ul><li>Informatzea> prentsako albisteak,irratia,tb </li></ul><ul><li>...
Diskurtsoaren zatiak <ul><li>Sarrera /atarikoa/hasiera:  Arreta erakarri,aurrera egiteko gogoa piztu eta gure aldeko jarre...
Diskurtso motak <ul><li>Begiz jasotzekoa: testua soilik (gutuna,poema,txostena,liburua,e-mail,txat.  </li></ul><ul><li>Bel...
TESTUA <ul><li>1.-  KOHERENTZIA  = Testuaren informazioari dagokion propietatea da:  KANTITATEA </li></ul><ul><li>Informaz...
KUALITATEA <ul><li>Ideien argitasuna eta ulergarritasuna </li></ul><ul><li>Ideien osotasuna </li></ul><ul><li>Ideien orden...
KOHESIOA <ul><li>Testuaren artikulazio gramatikalari eta lexiko-semantikoari dagokio </li></ul>. - Koneksioa: Testuen arte...
EGOKITASUNA <ul><li>Barietatea: diatopikoa,diastratikoa,diafasikoa </li></ul><ul><li>Erregistroa </li></ul><ul><li>Testu m...
Ahozkoaren ezaugarriak  1.- Berezitasunak:  Anizkotasuna - Bat-batekoa - Mezu hartzailea buruz-buru egotea - Baliabide met...
2.- ERAGITEN DIOTEN KANPO FAKTOREAK: 2.1 Psikolinguistikoak: Hiztunaren egoera islatzen dute 2.2 Soziolinguistikoak Adina,...
3.- ERAGITEN DIOTEN BARNE FAKTOREAK: 3.1 Normalizazioa AHOZKOA 3.2 Dialektalizazioa
GRAMATIKAREN MAILA FORMALAK: FONETIKA    FONOLOGIA  MORFOLOGIA SINTAXIA    SEMANTIKA    TESTUA
FONOLOGIA: - FONETIKA ETA FONOLOGIA  - FONAZIO ORGANOAK - ARTIKULAZIOA  - SOINU BILKURAK - AZENTUA  - INTONAZIOA
FONETIKA ETA FONOLOGIA: Fonetika eta Fonologiaren arteko aldea Fonetikaren aztergaia = Giza hizkuntzen soinuen alde fisiko...
FONAZIO ORGANOAK: Mugikorrak: Beheko ezpainak eta mihia Mugiezinak edo fixoak: Goiko ezpainak Goiko hortzak Albeoloak, oia...
KONTSONANTEEN ARTIKULAZIOA
Kontsonanteen adibideak: p  paparra (pa)  b  basoa (ba)‏ t  tokia    d  dirua k  katea    g  gunea m  umea    n  negua ñ  ...
SOINU BILKURAK Herskarien galerak eta aldaketak:   bost gizon, prest dago, lagunak dira, ez dut topatu, honek pentsatu du ...
AZENTUA: - Irizpideak - Azentu klasikoak - Azentu berriak
IRIZPIDEAK: ( 1) Azentu bereizgarria / ez-bereizgarria: LEXIKOAN  GRAMATIKAN Euskal berba bi    Singularra eta plurala txi...
(2) Azentua txertatzeko eremua:  Erroa / talde klitikoa / sintagama (3) Azentua txertatzeko norabidea:  [--->  <---] (4) S...
Azentu klasikoak Azentu berriak: Euskaldun berrien ereduak -Eredu sinplea, marka lexikorik gabea. -Azentu patroiak [-1]  B...
Euskaldun zaharren ereduak batuan Aukerak: - Jatorrizko azentua euskara batuan (gutxi)‏ - Euskara batuan beste azentuera b...
INTONAZIOA Ezaugarriak: - Suprasegmentala - Esaldi mailakoa edo post-lexikala - Linguistikoki egituratua - Unibertsala: ha...
Funtzioak: 1.- Funtzio linguistikoak Esaldiak bereizteko mutillek semeri yan dotzo mutillek semeri yan dotzo? Fokalizatzek...
Funtzio paralinguistikoak - Hiztunaren egoera psikologikoaren berri ematen du: Emozioak (haserrea, poza, tristura, nazka, ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Ahozkotasuna[1]

944 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Ahozkotasuna[1]

  1. 1. AHOZKOTASUNA <ul><ul><li>Diskurtsoaren oinarri orokorrak </li></ul></ul><ul><ul><li>Diskurtsorako osagaiak </li></ul></ul><ul><ul><li>Bildutako argudioak egoki ordenatu </li></ul></ul><ul><ul><li>Formulazio egokiaren bideak aztertu </li></ul></ul><ul><ul><li>Gorputzaren jirako alderdiak </li></ul></ul>
  2. 2. Euskararen kalitatea, irizpideak <ul><li>Zuzentasuna: Arauen araberako euskara da zuzena:ortografia,lexikoa,sintaxi,ahoske </li></ul><ul><li>Jatortasuna: Euskararen senaren (edotradizioaren) araberako euskara. </li></ul><ul><li>Egokitasuna: Bere xedea lortzeko euskara egokia. </li></ul>
  3. 3. Komunikazio gaitasuna <ul><li>Ez da teknika hutsa </li></ul><ul><li>Gizakiaren gizatasuna areagotzeko modua </li></ul><ul><li>Hizkuntzaren muina komunikazioa da </li></ul><ul><li>Hizkuntzak egiten du gizakia gizaki </li></ul><ul><li>Gramatika hutsa, aizkora kamutsa </li></ul><ul><li>Komunikabidea = Komunikatzeko balio duen edozein tresna (materiala / ez-materiala)‏ </li></ul><ul><li>Hizkuntza=gure komunikazio gaitasunaren oinarria </li></ul>
  4. 4. Testua & Diskurtsoa <ul><li>Esateko duguna: esangaia,mamia,egitura </li></ul><ul><li>Ahozko komunikazio gaitasuna lantzeko = testu egokiak sortzen ikastea Ba geneki nola, badugu zerekin </li></ul><ul><li>Ahozkoa / Idatzizkoa </li></ul><ul><li>Komunikazioan trebatzea= arriskuak kudeatzen ikastea / arriskuak aukera bihurtzen jakitea </li></ul>
  5. 5. Diskurtsoaren alorrak Aristoteles( Erretorika)‏ <ul><li>Inventio: Argudio egokiak bilatu (gaiaz/gaitik kanpo> internetera jo </li></ul><ul><li>Dispositio:Ordena egokian jarri </li></ul><ul><li>Elocutio: Egoki formulatu </li></ul><ul><li>Memoria: Gogoangarri egin > baliabide poetiko-erretorikoak, (esaera zaharren lantegia)‏ </li></ul><ul><li>Actio: Diskurtsoa gauzatu (ahotsa+gorputza)‏ </li></ul>
  6. 6. Diskurtsoaren xedeak <ul><li>Xede-taldea: </li></ul><ul><li>Informatzea> prentsako albisteak,irratia,tb </li></ul><ul><li>Heztea> Irakaskuntza </li></ul><ul><li>Pertsuaditzea,gogatzea> publizitatea, propaganda Erretorika= pertsuasiorako artea da. </li></ul><ul><li>Entretenitzea> antzerkia, zinema, irrati eta tbko hainbat programa </li></ul>
  7. 7. Diskurtsoaren zatiak <ul><li>Sarrera /atarikoa/hasiera: Arreta erakarri,aurrera egiteko gogoa piztu eta gure aldeko jarrera (txistea,slogana)‏ </li></ul><ul><li>Azalpena </li></ul><ul><li>Arrazoibidea: Frogatzea/Gezurtatzea </li></ul><ul><li>Epilogoa/amaiera </li></ul>
  8. 8. Diskurtso motak <ul><li>Begiz jasotzekoa: testua soilik (gutuna,poema,txostena,liburua,e-mail,txat. </li></ul><ul><li>Belarriz jasotzekoa:testua,ahotsa,musika,.. (mitina,debatea,sermoia,txistea,irratia,...) </li></ul><ul><li>Begi-belarriz: jasotzekoa: testua, ahotsa, gorputza,musika, irudia (hitzaldia,bilera,EGA azterketa,bideo-hitzaldia,telebista,performanceak,...)‏ </li></ul>
  9. 9. TESTUA <ul><li>1.- KOHERENTZIA = Testuaren informazioari dagokion propietatea da: KANTITATEA </li></ul><ul><li>Informazioaren kantitatea testuinguruaren arabera aztertzen da </li></ul><ul><li>Komunikazio egoera bakoitzaren arabera komeni den informazio mota </li></ul><ul><li>Ez dago informazio larregirik (errepikapenak, erredundantziak, e.a.)‏ </li></ul><ul><li>Ez da ezer falta </li></ul><ul><li>Jaulkitzailearen helburua, hartzaileak aldez aurretik dakiena, mezu mota, ezarritako konbentzio eta errutinak </li></ul>
  10. 10. KUALITATEA <ul><li>Ideien argitasuna eta ulergarritasuna </li></ul><ul><li>Ideien osotasuna </li></ul><ul><li>Ideien ordena </li></ul><ul><li>Terminologia egokia </li></ul><ul><li>Formulazio zehatza </li></ul><ul><li>Ideien argitasuna eta ulergarritasuna </li></ul><ul><li>Ideien osotasuna </li></ul><ul><li>Ideien ordena </li></ul><ul><li>Terminologia egokia </li></ul><ul><li>Formulazio zehatza </li></ul>EGITURAKETA Informazioaren eduki semantikoa logikoki ordenatua. Testu zehatz batean informazioa aurkezteko erabiltzen den itxura Galdegaia eta mintzagaia Parrafoa
  11. 11. KOHESIOA <ul><li>Testuaren artikulazio gramatikalari eta lexiko-semantikoari dagokio </li></ul>. - Koneksioa: Testuen arteko konektoreak - Anafora (Errepikapena): Ordezkapen lexikoa sinonimoen bidez, - Izenordainak, Elipsia, Determinatzaileak - Deiksia - Intonazioa - Puntuazioa - Denbora erlazioak - Berben arteko erlazio semantikoak: Antonimoak, hiperonimoak, arlo semantikoak - Euskarri paralinguistikoak
  12. 12. EGOKITASUNA <ul><li>Barietatea: diatopikoa,diastratikoa,diafasikoa </li></ul><ul><li>Erregistroa </li></ul><ul><li>Testu mota </li></ul><ul><li>Itxura </li></ul><ul><li>Tonoa </li></ul>ZUZENTASUNA Fonetiko/fonologikoa Morfosintaktikoa Lexiko/semantikoa Ortografikoa
  13. 13. Ahozkoaren ezaugarriak 1.- Berezitasunak: Anizkotasuna - Bat-batekoa - Mezu hartzailea buruz-buru egotea - Baliabide meta-gramatikalak - Keinuak - Intonazioa - Gai aldaketak, esaldi amaitubakoak, akatsak - Sintaxia ez-konplexua - Lexikoa: eskasagoa, ez-teknikoa - Errepikapenak - Txikigarriak eta handigarriak - Hots-hitzen erabilera - Esaldi eginak, esakerak, modismoak
  14. 14. 2.- ERAGITEN DIOTEN KANPO FAKTOREAK: 2.1 Psikolinguistikoak: Hiztunaren egoera islatzen dute 2.2 Soziolinguistikoak Adina, sexua, maila soziala, hezkuntza maila AHOZKOA 2.3 Pragmatikoak Ingurunea, entzulea, helburua 2.4 Kulturalak lanbidea, ingurunea
  15. 15. 3.- ERAGITEN DIOTEN BARNE FAKTOREAK: 3.1 Normalizazioa AHOZKOA 3.2 Dialektalizazioa
  16. 16. GRAMATIKAREN MAILA FORMALAK: FONETIKA FONOLOGIA MORFOLOGIA SINTAXIA SEMANTIKA TESTUA
  17. 17. FONOLOGIA: - FONETIKA ETA FONOLOGIA - FONAZIO ORGANOAK - ARTIKULAZIOA - SOINU BILKURAK - AZENTUA - INTONAZIOA
  18. 18. FONETIKA ETA FONOLOGIA: Fonetika eta Fonologiaren arteko aldea Fonetikaren aztergaia = Giza hizkuntzen soinuen alde fisikoa: - Fonetika artikulatorioa - Fonetika akustikoa - Pertzepzioaren fonetika Fonetikaren unitatea: Soinua Fonologiaren aztergaia = Sistemaren fonemen azterketa; fonema tasun multzoa da Fonologiaren unitatea: Fonema (Aldakiak alofonoak Zub: u/ü)‏
  19. 19. FONAZIO ORGANOAK: Mugikorrak: Beheko ezpainak eta mihia Mugiezinak edo fixoak: Goiko ezpainak Goiko hortzak Albeoloak, oiak Ahosabaia Ahosabaiaren beloa
  20. 20. KONTSONANTEEN ARTIKULAZIOA
  21. 21. Kontsonanteen adibideak: p paparra (pa) b basoa (ba)‏ t tokia d dirua k katea g gunea m umea n negua ñ ñabarra tt ttantta l lumea ll llaburra r dirua rr txakurra s hasi x xoria z hazi h ahana j jan y yan dz dzan tx txarria tz garratza ts mahatsa f afaria (fa)
  22. 22. SOINU BILKURAK Herskarien galerak eta aldaketak: bost gizon, prest dago, lagunak dira, ez dut topatu, honek pentsatu du Sudurkari eta albokarien galerak: mutil luzea, hemen nago joan naiz, esan liteke, egin lezake Afrikatuen frikarizatzea: ezetz ba!, hotz dago, berakatz bat, mendirantz doa Frikarien afrikazioa: pertsona, jertsea, pentsatu / eman zion, hil zuen Ez-en erabilerak: ez + n = enago ez + 0 = ezago (ez + h = ehago)‏ ez + d = eztago ez + b = ezpadator ez + l = elegoke ez + g = ezkatoz, ezkara ez + z = etzara, (es + s = esara)‏
  23. 23. AZENTUA: - Irizpideak - Azentu klasikoak - Azentu berriak
  24. 24. IRIZPIDEAK: ( 1) Azentu bereizgarria / ez-bereizgarria: LEXIKOAN GRAMATIKAN Euskal berba bi Singularra eta plurala txistú txístu lagunená lagúnena Euskal berba eta mailegua Erlatiboa/geroa basó báso saldukó sálduko Mailegu bi Arrunta eta indartua fruterú frutéru han, ha hân, hâ Aditza eta izena Baiezkoa eta baldintza tapá tápa badatór bádator Izena + Adjektiboa/ Izen konposatua/Izena eta nominalizazioa sagu sarrá sagúsarra saltzéa sáltzea
  25. 25. (2) Azentua txertatzeko eremua: Erroa / talde klitikoa / sintagama (3) Azentua txertatzeko norabidea: [---> <---] (4) Silaba buruaren kokapena: [1,2,3 1,2] (5) Azentuaren gauzapena
  26. 26. Azentu klasikoak Azentu berriak: Euskaldun berrien ereduak -Eredu sinplea, marka lexikorik gabea. -Azentu patroiak [-1] Bokalez bukatzen diren hitz bisilabadunetan: méndi Kontsonantez bukatzen diren hitz bisilabadunetan, kontsonantea atzizkia bada: lúrrak, ázak Bi silaba baino gehiagoko hitzetan erroa silaba bakarra bada (aukerakoa): béltzago-beltzágo [+2] gainerako kasu guztietan
  27. 27. Euskaldun zaharren ereduak batuan Aukerak: - Jatorrizko azentua euskara batuan (gutxi)‏ - Euskara batuan beste azentuera bat Hastapenetako behaketak: Euskara batuan beste azentuera bat gailentzen da Euskaldun berrien seme-alaba euskaldun zaharren ereduak (?)‏
  28. 28. INTONAZIOA Ezaugarriak: - Suprasegmentala - Esaldi mailakoa edo post-lexikala - Linguistikoki egituratua - Unibertsala: han (Alaska), georgiera (Kaukaso), japoniera, euskara
  29. 29. Funtzioak: 1.- Funtzio linguistikoak Esaldiak bereizteko mutillek semeri yan dotzo mutillek semeri yan dotzo? Fokalizatzeko lagunek ume ekâr dau lagunek umê ekar dau Berba-lagunari eragiteko ume? ume?! ume? ene ume!
  30. 30. Funtzio paralinguistikoak - Hiztunaren egoera psikologikoaren berri ematen du: Emozioak (haserrea, poza, tristura, nazka, harridura)‏ - Hiztunaren ezaugarrien berri eman dezake: sexua, adina, etab. Osagaiak Tonuak Azentu-tonudunak: Silaba azentudunaren inguruan gertatzen direnak. Fonologikoki F0 mogimendu garrantzitsuak Sintagma tonuak: Osagaien artean mugetan txerta daitezke Muga tonuak Esaldiaren ertzetan kokatzen dira Etenak Talde Prosodikoa: etenen arteko unitatea da.

×