Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

043. revista ff. abril 2017

357 views

Published on

REVISTA FÚTBOL FEMENINO GALLEGO ABRIL 2017

Published in: Sports
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

043. revista ff. abril 2017

  1. 1. Contidos Editorial ………………………...…. Porteiras e amigas ……………..…... Aliñacións indebidas ………………. Polo mundo...…………………….... Máis perto …………………………. O perfil: Esther .……………..……... Nuria, preparada para despegar ……. Camisolas suecas …………………... Galegas no exterior ..………………. A forza no fútbol (I) ……………….. A maternidade ……………………… Liderado efectivo (e II) ….………… As competicións: Copa Europa 2001/02 Resultados de marzo ...…….……….. FF Revista do fútbol feminino galego Director: Carlos Castro Pinhão Consello de redacción: Carlos Castro Pinhão Óscar Losada Castro Manuel Julián Jiménez Josu Imanol Julián Fandiño Colaboracións: Sara Pita Arcones David Rodríguez Rey Mabel Ramos Aguirre Capa: © Revista do Fútbol Feminino Galego Maquetación: Carlos Castro Pinhão Publicidade: revistaff@outlook.es Enderezo electrónico: revistaff@outlook.es © Revista do Fútbol Feminino Galego FF 2 Editorial 2 3 5 8 10 .. 12 Nuria, preparada para despegar ……. 14 . 18 19 21 …… 22 24 /02 25 .. 28 nha virtude do ser humano é a autocrítica. Consecuencias da súa carencia son a falta de capacidade para analizar os propios actos, a crenza íntima de que ninguén ten dereito a criticarnos na nosa actividade pública, covardía de esconder a pésima xestión nome dunha sociedade. O resultado é nefasto Hai xente que pensa que a ocupación dun cargo leva aparellada a capacitación para exercelo incrible a perda de sensación de ridículo que pode chegar a ter un ser humano desde unha cadeira mando, sen decatarse que ocupa un pos súa brillantez, senón por cumprir cun alucinante non deixalo cando non se está en momentos chaves para os clubs, como poida ser a xestión dun ascenso a categoría estatal por renuncias, ou cando cada vez sobre o futfem mostra unha falta de coñecemento da realidade e unha incapacidade intelectual para elaborar un discurso axeitado un asociado chama para resolver un problema creado polo alfa do clan teléfono. É absurdo non ser capaz de arranxar a propia casa e ter a falta de humildade para pensar que se pode arranxar a casa de todos. Hai case un lustro que un h andaina dun club histórico vaticinou a desaparición deste. Marchara pola porta de atrás pouco despois dirección da entidade fora tomada por irresponsables que continúan vexatorio para o futfem, pero presuntamente verdadeiro, que desde hai persoa dixera que ese proceso escatolóxico viña motivado, sobre todo, cousa, perfectamente legal, pero allea ao deporte Cando non hai autocrítica un non se explica te problemas con case todos os clubs, que ninguén queira vir ao equipo, nin tantos se alegren que desapareza do panorama futbolístico debido á dirixentes que non pasándoselles o arroz no novo futfem aínda continúan, no campo e no despacho. U a virtude do ser humano é a Consecuencias da súa carencia son a para analizar os propios actos, a crenza íntima de que ninguén ten dereito a criticarnos na nosa actividade pública, ou a covardía de esconder a pésima xestión detrás do . O resultado é nefasto. Hai xente que pensa que a ocupación dun cargo leva aparellada a capacitación para exercelo. É incrible a perda de sensación de ridículo que pode chegar a ter un ser humano desde unha cadeira de sen decatarse que ocupa un posto non pola súa brillantez, senón por cumprir cunha cota. É alucinante non deixalo cando non se está en momentos chaves para os clubs, como poida ser a xestión dun ascenso a categoría estatal por renuncias, ou cando cada vez que dá unha resposta mostra unha falta de coñecemento e unha incapacidade intelectual para elaborar un discurso axeitado. É delirante cando un asociado chama para resolver un problema polo alfa do clan particular e non colle o absurdo non ser capaz de arranxar a propia casa e ter a falta de humildade para pensar que se pode arranxar a casa de todos. Hai case un lustro que un home sobranceiro na dun club histórico vaticinou a desaparición deste. Marchara, como a maioría, pola porta de atrás pouco despois de que a dirección da entidade fora tomada por que continúan no cargo. É duro, e vexatorio para o futfem, pero presuntamente verdadeiro, que desde hai menos tempo outra e proceso escatolóxico viña por facer apoloxía doutra , perfectamente legal, pero allea ao deporte. autocrítica un non se explica ter problemas con case todos os clubs, que ninguén nin xogar amigables, ou que que desapareza do panorama mala convivencia. Hai que non analizan o por que, o arroz no novo futfem, no que no campo e no despacho. Carlos Castro
  2. 2. FF 3 Porteiras e amigas O 27 de setembro do 2015 será unha data que ficará gravada na memoria de Noemi Vila Mauricio. Era o terceiro partido da porteira na Segunda División española. O partido de Zamora contra o Amigos del Duero estaba resolto. Cumpríase o minuto 83 e nunha acción fatídica, a xogadora erizanista sufriu unha grave lesión que se malfadou na medida que foi inicialmente tratada, até concluír cunha terceira cirurxía que parece ser felizmente a definitiva e que se lle mantén a incerteza nas posibilidades de volver aos campos de xogo, polo menos vai a permitirlle unha vida normal, sen as molestias e dores que lle quedaron logo do primeiro paso polo quirófano. Precisamente pola situación na que ficou Noemi nese momento, acabou sendo noticia xornalística. Soubemos nese situación que Anita González, a porteira da absoluta irmandiña e do Deportivo, era unha boa amiga súa, así que se nos ocorreu que podía ser unha boa idea que fose ela, por unha vez, a entrevistadora. A redondelá non o dubidou cando llo dixemos e o resultado, en chave de amigas e de futbolistas nunha posición tan especial como é a portería, é o que vos deixamos a continuación. Ola, son Ana González, actualmente porteira do DeporAbanca, e ela é Noemí Vila, a quen vou realizarlle unha entrevista. Coñecémonos nun dos moitos torneos de verán que se celebran. Eu fora xogar coa idea de pasar un bo día e unha das lembranzas que me quedou foi ver a Noemí na portería, facendo sempre bobadas e con ganas de pasalo ben. A verdade é que planta de porteira non tiña, pero púñalle moitas ganas. A partir de aí fixémonos moi boas compañeiras e ambas fomos un apoio moral recíproco cando as cousas non nos ían ben. As nosas carreiras futbolísticas foron moi dispares, pero sempre intentabamos seguirnos dalgún xeito, dado que ir aos partidos da outra era complicado, malia que o faciamos sempre que podiamos. Cando ocorreu a terrible lesión eu estaba xogando co Sárdoma en Lugo, contra a Milagrosa. Non foi por ela que o souben, alguén chamara para dicirmo. Lembro chorar moitísimo porque non sabía o grave que podía ser. Cando isto lle acontece a unha compañeira é inevitable que tamén nos representemos a nós mesmas nesa situación porque calquera día pode tocarche a ti. A partir dese intre só pensamos na recuperación e volver canto antes. Foto: © Noemí Vila Por que o fútbol ? Por que porteira? Lémbrome toda a vida detrás dunha pelota, xa desde ben pequena. Dicían que era un furacán e só conseguían captar a miña atención se botaban un balón polo medio. Na portería levo pouco. Se só contamos as temporadas oficiais nas que o levo facendo son dúas, malia que de pequena, no colexio, nos torneos de verán e incluso nos treinos sempre fun das que tiña aquela cousa dentro de poñerse entre paus. Hoxe en día non o cambiaría por ningunha outra posición no campo. En cantos equipos estiveches e que levas de cada un deles? Estiven en cinco, se ben no Bueu e no Bértola non o facía como porteira: Logo marchei a estudar a Barcelona e alí xa foi onde me decidín pola portería. Dos primeiros anos o que me levo son ás miñas compañeiras. O Bueu máis que un equipo era unha familia. No Bértola tiña dúas porteiras bastante tolas e un adestrador de guardarredes xenial, que conseguiron que cada dia tivera ganas de poñerme entre paus e ir a facer portería con elas. Dos equipos de Cataluña levo, sen dúbida, ao mellor técnico de porteiras que puiden coñecer. Era un pracer traballar con el. Aínda hoxe en dia mantemos o contacto. Aparte dun adestrador era como un padre ou un amigo para min. Del podo dicir
  3. 3. FF 4 que ten unha forma de traballar diferente ao resto de técnicos que coñecín e que o seu traballo vese recoñecido porque ten unha das maiores escolas de porteiros na comarca do Bages. Estou a referirme a José Manuel de Dios, ao que teño que agradecerlle todo o que sei. Cal é o mellor recordo que che deixou o fútbol? Creo que o ascenso co Bértola. Son das que sempre saca algo bo de todo o que pasa, pero sen dúbida ese foi un momento especial. Tes algunha teima especial antes de saír ao campo? Teima podo dicir que non teño ningunha, pero antes de saír sempre escoito “Tu jardin con enanitos” de Melendi. Cando sufriches a lesión e como a viviches tanto ti como a túa xente? Creo que nunca chorei tanto. Desde o primeiro momento sabia que se acabara, que rompera. Lembro que toda aquela semana paseina chorando, non tiña consolo nin nas chamadas que recibía cada día intentando animarme. Pasar por esta experiencia é bastante difícil. Para a miña xente tamén foi moi difícil. Creo que tanto como para min porque son unha persoa que acostuma a ser forte, tirar sempre para adiante e axudar a que os meus o fagan igualmente. Nese momento vinme afundida e recoñezo que non foi doado para ninguén quedarse aí e axudarme a saír do buraco. A todos eles, aos que malia todo ficaron comigo, moitísimas grazas. Tes que ser moi forte psicoloxicamente para asumir todo e sobre todo ter xente que te apoie Por suposto. Calquera lesión é un golpe moi duro, sobre todo a nivel psicolóxico, e máis cando é de tan longa duración. Tras as dúas primeiras cirurxías o apoio foi imprescindible porque vía como todo ía mal e a medida que pasaba o tempo era máis difícil manterse forte. Neses meses nos que todo se volvía escuro tiven xente ao meu lado que representou o lado positivo, esa foi a miña boa sorte. Cousas así son as que nunca se poden pagar polo que sempre lles estarei moi agradecida. Logo desta última operación as sensacións son outras, de momento parece que todo vai moi ben e é algo que anima día a día a seguir con máis ganas. Que dedicación precisa a recuperación dunha lesión como a túa? Unha dedicación diaria, que incluso chega a enfadarte, pero no bo sentido. Do xeito de estar tan cansa que non che apetece facer nada máis pero ter que seguir, obrigarte a facer un pouco máis para volver o antes posible. En que punto da túa recuperación te atopas e cales son as túas expectativas? Na última cirurxía saíu todo xenial. Agora mesmo levo case tres meses operada e vou tan ben que comecei a trotar. O traumatólogo díxome que non debería volver a xogar, que debía formularme facer outros deportes como a natación ou o ciclismo, pero eu teño moitísimas ganas de volver a xogar. Vou intentalo ata o ultimo momento. Non me rindo, volverei axiña. Cando agora ves un partido de fútbol, míralo coa sensación de estar enfadada ou segues mantendo a paixón? Nunca poderei collerlle odio ao fútbol. A pesar da lesión sigo ollando partidos todas as semanas, incluso a veces todos os días, coa mesma ilusión de antes ou con máis ganas. A ilusión será o último que perda. Como din en “En busca de la felicidad”, unha das miñas películas favoritas: “Nunca deixes que ninguén te diga que non podes facer algo”. O fútbol é iso, un deporte que non entende de imposibles, por iso traballo cada día para volver a gozar del o antes posible. Cando pensas en volver a xogar, a que nivel desexas chegar e ata que punto é recomendable? Calquera futbolista cun pouco de ambición soña con chegar o máis lonxe posible, pero eu son bastante realista niso. Non teño moitas posibilidades, vexo xogadoras na categoría con moitísimo máis talento que eu, malia que quizais sen tanto traballo. O talento é importante, pero o traballo tamén, o esforzo nunca é negociable. O recomendable, como xa dixen e nin volver a intentalo, pero bendita loucura a miña. Que lle dirías a unha persoa que acaba de ter unha lesión como a túa, que pautas lle darías a seguir para recuperarse canto antes? Creo que esta é a pregunta máis difícil. O primeiro, que chore todo o que teña que chorar, como se fose unha semana enteira, e que despois pense que ten que saír desta. Con respecto ás pautas, supoño que é o de sempre: traballar moito, ser moi constante coa recuperación, incluso antes de operarse, porque canto menos perdas, menos terás que volver a gañar despois, a musculatura é moi importante. E por ultimo, só lle diría que se deixase axudar, aínda que por experiencia propia sei que custa nun momento tan complicado. Nese momento é moi importante darte conta que non estás soa, que tes máis xente ao teu lado. Espero verte axiña nos campos e así poidamos seguir pasándoo ben outra vez con esta loucura que nos une. Moitas grazas por todo. Volvo pronto.
  4. 4. FF 5 Aliñacións indebidas A aliñación indebida foi o asunto futbolístico do último mes e medio. Realmente é un tema que se vén tocando desde a primeira xornada de liga, pero case ninguén intentou atallalo. Neste artigo pretendemos, en primeiro lugar condenala, despois entender que a súa persecución debe facerse dentro do establecido, posteriormente pedir que se invistan recursos para a súa persecución e, finalmente, contextualizar o que saíu recentemente nos medios de comunicación dentro dun espazo de intereses particulares xuntados a un discurso xeral que todos defendemos. Non resulta curioso, senón reiterativo, que nesta campaña este exercicio de ilegalidade apunte sempre a un club, El Olivo, impútese a un técnico, Tony Pazó, e a unha futbolista, Ainoa Galarza que, primeiro por non ter a idade necesaria e posteriormente por ter catro cartóns amarelos e querer ser protexida para que puidera disputar un partido decisivo na loita pola permanencia contra o Tordoia, foi presuntamente ocultada baixo a identidade doutras xogadoras. Era un secreto a voces? E se era un secreto a voces, obxecto de mofas nas redes sociais por parte dalgunha protagonista, como na celebración do décimo quinto aniversario e os comentarios de amigas relacionadas coa súa “legalización futbolística”, ou como cando saíu publicada a súa data de nacemento errada nunha guía deportiva de pretemporada, ou como cando se chegou a identificar a unha das suplantadas noutro lugar que non era o campo onde estaba xogando El Olivo, por que non se atallou? Quen é o responsable disto? Indiscutiblemente, como na comisión da maior parte das violacións da lei, o autor da ilegalidade. Debe de ser sancionado? Sempre que se probe dentro das condicións establecidas polo ordenamento xurídico que se establece para dirimir conflitos dentro da competición. É moi importante non perder a referencia disto último, sobre todo porque salvo en situacións de ordenamentos establecidos sen a vontade popular e contra as normas básicas que defenden principios fundamentais dos seres humanos, o fútbol non está por riba da legalidade. Existen responsables colaterais? Sempre, se o queremos, podemos atopar responsables colaterais. Alguén imaxina que esta reiteración de presuntas aliñacións indebidas se dea na Segunda División ou na Segunda División B masculinas? Probablemente non. Unha das claves é a información. O fútbol a estes niveis é moito máis público, os xogadores son máis coñecidos polos rivais e unha tentativa de engano sería máis fácil de detectar. Que isto aconteza no fútbol feminino é algo coxuntural. Dicindo isto con todos os respectos para as xogadoras: quen vai coñecer en Santander ou en Avilés a Ainoa Galarza, un dos nomes do affaire, ou a Sara Debén ou a Saínza Varela, estreantes este ano na Segunda, e que nada teñen que ver con asuntos espurios ao fútbol? Probablemente ninguén. E non hai culpables no seu descoñecemento porque o ambiente no que se move o fútbol feminino da Segunda División española está no nivel socio-deportivo, económico e mediático no que está. O que pretende este artigo de opinión é concienciar a quen corresponda, principalmente os mentores da competición, que cando se pon en funcionamento un torneo debe levar pegada, entre outras cousas, unha normativa e uns elementos que loiten de xeito efectivo contra as posibles transgresións das normas e o espírito das mesmas. Até agora levamos falado de tres cousas: da comisión de accións ilegais, nomeadamente as aliñacións indebidas, das normas que deben aplicarse tal e como foron pactadas, incluso nos seus mecanismos de proba cando se quere demostrar unha ilegalidade, e de que para perseguir a ilegalidade teñen que existir medios. Aliñacións indebidas: Como na clasificación de calquera transgresión legal no dereito penal, atendendo á vontade do autor da mesma, poderiamos falar de: 1. Aliñacións indebidas dolosas (existe vontade de transgredir): Poñamos un exemplo que, polo que foi o ditame da RFEF e o que se deduce a través dunha disputa nun medio de comunicación acontecida meses despois entre a presidenta do Femiastur, Rosa Méndez Gómez “Sita”, e o seu ex técnico, Pibe, pode interpretarse como doloso. Penúltima xornada de liga 2012/13. O 14/04/2013 o Femiastur recibía ao Compostela coa auga polo pescozo. As avilesinas tiñan que gañar os dous partidos, esperar que o León perdera un (algo que non aconteceu) e o Compostela os dous. Era algo factible, pois na última xornada as leonesas xogaban contra o Gijón en Roces e as compostelás recibirían a El Olivo. O Femiastur gañou por 4-2 ás compostelás con sete xogadoras que non correspondían ao primeiro plantel, aínda que mentres esperaban a resolución do Comité, logo da protesta das galegas, non pasaron do empate contra o último, o Trobajo. Sita Méndez acusou en
  5. 5. FF 6 prensa a Pibe de ser quen desvelou a trama segundo se desprende da súa declaración: “algo que aprovechó Pibe, todavía perteneciendo a nuestro club y entrenando a un equipo benjamín, para mandarle un correo al Compostela notificándoselo”. (sic) [El Comercio, 27/03/2014: “Controversia en el Femiastur por la situación de Maris”]. O Femiastur foi declarado perdedor por 3-0, non evitou o descenso e con ese resultado baixou tamén o León, que desde aquela non volveu ao fútbol estatal. 2. Aliñacións indebidas culposas (sen vontade de transgredir): 2.1. Aliñacións indebidas por erro. Nesta temporada temos varias, e algunhas graves que supoñen a derrota irreparable do transgresor, quebrantando gravemente a consecución dos obxectivos marcados: Na primeira xornada da liga francesa, co partido resolto ante un rival inferior, o PSG perde nos despachos contra o Albi por poñer no campo na saída do segundo tempo a Sarah Palacin, que non fora inscrita na acta o 10/09/2017. No partido da xornada 20 da liga española (25/02/2017), cando o Rayo Vallecano gañaba por 1-0 á R. Sociedad, e o delegado e o técnico do cadro da franxa vermella despistáronse facendo unha quinta substitución que derivou na derrota nos despachos por 0-3. A modo de curiosidade, porque non deixa de ser salientable que isto aconteza no equipo que preside Arancha Ruiz Oubiña, a responsable do fútbol feminino na FGF, o At. Arousana cometeu aliñación indebida por despiste na xornada 19 cando, no minuto 78, Nando González fixo a quinta substitución retirando a Sara González para que entrara Laura ao campo. Non houbo reclamación por parte do Deportivo, o seu rival. (19/02/2017). 2.2. Aliñacións indebidas que poderían atender á intención de causar un menor dano. Poderiamos incluír aquí o acontecido na derradeira xornada da pasada liga do grupo I de Segunda española, cando o Orzán, ante unha protesta de xogadoras que se negan a viaxar co equipo, decide ir a Mareo cun número de futbolistas do primeiro plantel inferior ao permitido. O partido non tiña transcendencia e o campionato foi completado nunhas circunstancias irregulares pero que, dentro dese contexto de intranscendencia, dá para interpretar que o club tomou unha decisión adecuada. O Mareo tampouco reclamou. 3. Aliñacións indebidas baixo o amparo institucional. Non nos constan no fútbol feminino pero existen, xeralmente por desleixo ou ignorancia por parte dunha federación. Poñamos dous exemplos acontecidos en Galiza: Rematando o século XX, a Terceira galega vivira unha escandalosa reiteración de aliñacións indebidas de varios clubs por non utilizar o número mínimo de xogadores menores dunha idade establecida por normativa. A FGF, presidida por Julio Meana, preferiu ollar para outro lado normalizando unha ilegalidade que modificaría notabilisimamente a táboa clasificatoria. Na 2010/11, coa chegada de José García Liñares á presidencia da FGF, o de Tordoia decretou unha amnistía sobre as sancións leves de xogadores, impropia na metade dunha campaña, que permitiu utilizar a futbolistas en xornadas para as que foran punidos, ademais de alterar a acumulación dos cartóns amarelos dos deportistas dos catro conxuntos galegos que posteriormente xogarían contra os das outras Terceiras a fase de ascenso a Segunda B. Normativa sancionadora: A regulación das sancións sobre as aliñacións indebidas está recollida no Código Disciplinario da RFEF. Nel contémplase o concepto, os prazos para reclamación e as sancións. En calquera normativa deben establecerse garantías xurídicas para os presuntos culpables. Con isto estou referíndome a que un delito deportivo ten tamén a súa prescrición. Do contrario, podería non existir unha consistencia competicional e calquera cousa que acontecera cun exceso de retraso, acaso prexudicaría a terceiros. Non serve a realización de xuízos paralelos máis que para ensuciar a imaxe dunha entidade ou dunha persoa. O coñecemento dunha aliñación indebida, sobre todo se atrás dela existe unha vontade de transgredir unha norma que é para todos con intención de beneficiarse, debe ser denunciada e a denuncia feita en tempo e forma diante do organismo establecido para resolver este tipo de casos. Actuar de xeito diferente, solicitar a solidariedade dos demais nas xornadas finais cando outra sociedade sente sobre si a presión do descenso, só se explica en termos de desabafo, pero non atende a un discurso que comungue co mundo da lei en sentido estrito. Mesmo pudendo ter razón, non se fixeron os deberes por descoñecemento ou por desleixo. Pero tan perigoso como transgredir a lei pode ser cambiar as normas no medio dun exercicio cando non todos os clubs estean conformes con facelo. Até o mes de abril houbo catro aliñacións indebidas que se denunciaron oficiosamente contra El Olivo pola participación de Ainoa Galarza usando a licenza doutra compañeira. Na xornada 1, en Vilagarcía, usando a de Desi; nas xornadas 17, 18 e 19, contra Friol, Femiastur e Atlántida Matamá, usando a de Jessy. Só un equipo, o Gijón, na xornada 3, tras recibir unha misteriosa chamada desde Galiza, que lle informaba da presenza dunha Ainoa Galarza con catorce anos usando a licenza de Desi, formalizou unhas alegacións en tempo
  6. 6. FF 7 e prazo na RFEF, pero ante a inconsistencia das probas aportadas (fotografías dunha presunta Ainoa Galarza xogando e de Desi noutro lugar), e a imposibilidade de aportar testemuñas de xente que se implicara, desistiu de continuar co procedemento. O cadro xixonés, fronte ao que consideraban unha inxustiza, sentiuse abandonado polo resto do fútbol, incluso daqueles que agora reclaman en redes sociais a aplicación contundente da lei e a descualificación de El Olivo. A persecución da ilegalidade: Os dous elementos máis importantes para perseguir as ilegalidades son, basicamente, a actitude e a aptitude para facelo. A actitude representa a vontade para acometelo, o interese que realmente levante unha competición para ordenala do mellor xeito, coidala en todos os seus requisitos e protexela nas súas formas e na súa esencia; a aptitude ten que ver cos medios que se destinen para que a competición se desenvolva de acordo aos principios establecidos e baixo a normativa que a rexe. De nada serve establecer normas se logo o cumprimento das mesmas fica ao albedrío dos competidores, que sempre vai estar condicionado polas súas necesidades. O mesmo que o fútbol afeccionado ten menos esixencias para o seu desenvolvemento que o profesional, desde o punto de vista da persecución dos que vulneran as normas, debería de ter tamén outros prazos, sen perderlles a lóxica do tempo, en canto que desde a administración federativa non se atopen mecanismos que, por exemplo, no caso das aliñacións, ofrezan maiores garantías de que cada persoa que aparece nomeada nun acta sexa exactamente esa persoa e non unha que a suplante. Coa introdución do Sistema Fénix na RFEF informatizouse o fútbol español, mudaron as clásicas fichas acartonadas por outras plastificadas, tamén cos códigos propios. Na maior parte das veces, o problema non é a presentación da licenza, senón que a licenza presentada sexa a da futbolista que se aliña. No que hai que investir é en evitar esa mentira, en atopar a mellor fórmula para evitar a suplantación de persoas e, se non queda outra e en cada partido hai que facer unha revisión de fichas, haberá que oficializar un espazo de tempo para isto en todos os encontros. O deporte tamén é unha plataforma para educar e a educación precisa de esforzos económicos, persoais e de tempo. Se unha parte do fútbol é argalleira, manipuladora e deshonesta hai que reeducala ou, de acordo á lexislación, sancionala. O que todos desexamos é que se persigan o antes posible, con contundencia e eficacia, as aliñacións indebidas e calquera outro tipo de ilegalidades. Iso tamén vai ser fundamental para harmonizar o crecemento do fútbol feminino, para que consolide credibilidade neste eido. Unha curiosidade para rematar Á vista dos acontecementos da última semana e media de marzo, apareceron catro nomes relacionados coa noticia das aliñacións indebidas no grupo I de Segunda División. Por un lado, os implicados directamente, El Olivo, Tony Pazó e a ex xogadora do club, Jessy Bedoya, que segundo as noticias circulantes nos medios puxo unha denuncia contra o cadro vigués ante a RFEF e a policía pola suplantación da súa persoa. Por outro lado, e a través do seu facebook, o Femiastur cunha nota que non asina ningunha persoa en concreto, solicitando xustiza, apoios do resto dos clubs e a condena de El Olivo, publicada baixo o encabezado “Nuestro apoyo a la DENUNCIA DE LA JUGADORA JESSICA BEDOYA POR PRESUNTAS ALINEACIONES INDEBIDAS POR PARTE DEL FVPR EL OLIVO, CLUB DE SEGUNDA DIVISIÓN, GRUPO 1.” (sic) Tras isto é inevitable construír o marco do outro debate, o que se xoga á marxe do xuíz de competición e si nos tapetes sintéticos co balón polo medio e a presión do final da temporada, sen con isto pretender salvar a ninguén nunha historia na que hai máis culpables que inocentes. O marco da polémica a máis baixa escala está debuxado na loita pola permanencia na que están mergullados El Olivo e Femiastur. Non se entende doutro xeito cando no seu momento o único club que tentou facer as cousas ben, o Gijón F. Fem., que curiosamente tamén loita por non baixar, ficou só, pero daquela ían tres xornadas e agora faltan tres. Por último, é inevitable non reparar nun feito significativo. Os dous últimos casos probados de aliñacións indebidas no grupo I da Segunda División española foron estes: 14/04/2013: Femistur-Compostela, 4-2, con resolución favorable ao Compostela, demostrándose a participación de sete xogadoras do Femiastur, que non eran do equipo principal da entidade, tal e como vimos noutra parte deste artigo. 03/11/2013: Sárdoma-Ponferrada, 2-0, con resolución favorable ao Ponferrada ao demostrarse que Tony Pazó, entón técnico do Sárdoma, empregara unha futbolista que ese día pola mañá participara noutro partido entre o Sárdoma B e o Tyde.
  7. 7. FF 8 Polo mundo España gaña a Algarve Cup Primeira participación e primeiro título para España na Algarve Cup. Certo que non estaban os grandes participantes doutras edicións, pero si andaban no torneo grandes como Suecia, Noruega e Canadá, cuarta na clasificación mundial da FIFA, á que derrotaron as hispanas na final. No xogo decisivo abondou un golazo pola escuadra de Leila, aos tres minutos, para erguer o trofeo. Logo disto ninguén é capaz de saber onde está o teito actual de España nin tampouco vai poder medirse canto tempo de crecemento, e sobre todo resultados, perdeu o país ibérico durante os anos que estivo nas mans de Ignacio Quereda. Ao final non son as persoas, senón os feitos, os que poñen a cada quen no seu lugar. Foto: © Federação Portuguesa de Futebol O Barcelona, por primeira nas semifinais da Copa de Europa Se o comezo de marzo foi feliz para o fútbol español, non menos foi o remate do mes, agora ao nivel de clubs. O fito foi posto polo Barcelona. O conxunto catalán, ao derrotar ao Rosengård nos dous partidos de cuartos de final da Copa de Europa, accede á semifinal da máxima competición mundial de clubs por primeira vez na súa historia. Se en Malmoe gañara cun tanto de Leila, no Mini Estadi as dianas foron de por Jenny e Mariona para sentenciar cun global de 3-0. Como na versión masculina están en cuartos, e na xuvenil masculina en semifinais. As azul e grana deberán debater a continuidade contra o Paris Saint-Germain de Vero. Foto: Mariona tras o 2-0 da volta. © UEFA Nadine Kessler, conselleira da UEFA para o futfem Retirada na pasada campaña debido a unha lesión, a alemá Nadine Kessler foi nomeada pola UEFA como conselleira do organismo para o fútbol feminino. Nada máis asumir o cargo, a mellor xogadora do mundo en 2014 recoñeceu que o fútbol feminino “está desenvolvéndose a un ritmo moi rápido, abríndoselle unhas oportunidades que nin soñabamos cando comecei a miña carreira”. Desde a súa nova condición, a ex do Turbine de Postdam engadiu que estaba “buscando fórmulas para mellorar a Copa de Europa e que teña máis atención da que agora dispón”. Foto: © UEFA Francia triunfa, por primeira vez, na Shebelieves Cup Contra todo prognóstico, a selección francesa proclamouse vencedora da Shebelieves Cup, torneo amigable que cumpriu a súa segunda edición e que está organizado pola federación estadounidense. A gala foi a única selección invicta nun torneo a tres partidos no que só cedeu unha igualada en goles contra Alemaña. No partido inaugural derrotaron por 2-1 a Inglaterra e no final, contra Estados Unidos, no que o vencedor garantía o título e o empate dáballo as francesas logo do triunfo alemán sobre Inglaterra no partido anterior (1-0), as de Olivier Echouafni venceron claramente por 3-0 con goles de Abily, de penalti, Le Sommer e outra vez Abily, este no segundo tempo, que a convertían na goleadora da competición. Alemaña foi segunda, Inglaterra terceira e, sorprendentemente, as anfitrioas fecharon a táboa. Foto: © Federation Francaise de Football A Cyprus Cup vai para Suíza A selección suíza fíxose coa décima edición da Cyprus Cup superando na final a Corea do Sur. O combinado do país alpino alcanzou o partido decisivo ao ser a que mellor diferenza de puntos obtivo das tres seleccións que lideraron os grupos da fase previa e que remataron con sete puntos. Irlanda foi a peor parada dos líderes ao facer un diferencial de goles de 3-0 contra o 4-0 das coreanas. O encontro final rematou con 1-0 favorable ao cadro europeo grazas ao tanto que conseguira Dickenmann no minuto 58. As helvéticas, que por primeira vez levaron o trofeo, recollen a testemuña de Austria, gañadora da edición de 2016. Foto: © Schweizericher Fussballverband
  8. 8. Eslovaquia ergue a Istria Cup O o amigable seleccións marcado para comezos de marzo, modesto que se xogan no calendario internacional nesta época o principal protagonismo á selección eslovaca, que na final derrotou a Bosnia e Hercegovina por 2-0, con goles logrados por Mirova (34’) e Liskova (84’). Na fase previa, as campioas lideraran o grupo A cedendo só un empate sen goles contra Irlanda do Norte na primeira xornada contra Eslovania e Taiwan, representaron vitorias. No grupo B, as bosníacas superaron aos combinados B de Francia e Hungría, valéndolles o empate sen goles da derradeira xornada ante a absoluta de Croacia. O torneo disputouse, como nos dous anos anteriores, na cidade croata de Umag. Foto: © Slovenský Futbalový Zväz Chastain e MacMillan ao National Soccer Hall of Fame As antigas internacionais estadounidenses, Brandi Chastain, a do penalti decisivo no Mundial do 1991 na quenda contra China, e Shanon MacMillan, que tamén estivo naquela final e na do ouro olímpico de 1996 Atlántica, abrindo o marcador no encontro disputado tamén contra a escuadra chinesa, foron incorporadas ao Salón da Fama do fútbol estadounidense o pasado 24 marzo nunha cerimonia celebrada no estadio Avaya da cidade californiana de San Xosé, na previa do partido que a selección masculina disputaba contra Honduras no clasificatorio para o Mundial de Rusia. A III Aphrodite Cup Letonia O quinto trofeo amigable axendado para o mes de m III Aphrodite Cup, decidiuse nunha final moi igualada disputada por dúas das tres seleccións bálticas participantes, na que Letonia se impuxo a Estonia desde o punto de penalti tras remataren o partido sen goles. A quenda concluíu 5-4. Malta derrotou a Lituania do mesmo xeito logo que o seu encontro rematara 1-1. derradeiro lugar, Chipre superou con claridade a Bahráin por 7-1. A competición desenvolveuse en Chipre e o 16. Foto: © Latvijas Futbola Federācija FF 9 a ergue a Istria Cup O outro torneo amigable de seleccións marcado para comezos de marzo, un dos máis modestos dos cinco que se xogan no calendario internacional nesta época, deulle o principal protagonismo á selección eslovaca, que na final 0, con goles logrados Na fase previa, as campioas lideraran o grupo A cedendo só un empate sen goles contra Irlanda do Norte na primeira xornada. O resto, representaron vitorias. No grupo osníacas superaron aos combinados B de Francia e valéndolles o empate sen goles da derradeira xornada ante a absoluta de Croacia. O torneo disputouse, como nos dous anos anteriores, na cidade croata de Umag. tain e MacMillan ao National Soccer Hall of Fame cionais estadounidenses, Brandi Chastain, a do penalti decisivo no Mundial do 1991 na quenda contra China, e Shanon MacMillan, que tamén estivo naquela final e na do ouro olímpico de Atlántica, abrindo o marcador no encontro disputado tamén contra a , foron incorporadas ao Salón da Fama do fútbol estadounidense o pasado 24 de marzo nunha cerimonia celebrada no estadio Avaya da do partido que a selección masculina disputaba contra Honduras no Aphrodite Cup para O quinto trofeo amigable axendado para o mes de marzo, a Aphrodite Cup, decidiuse nunha final moi igualada utada por dúas das tres seleccións bálticas participantes, na que Letonia se impuxo a Estonia desde o punto de penalti tras remataren o partido sen goles. A 4. Malta derrotou a Lituania do mesmo 1. Para evitar o derradeiro lugar, Chipre superou con claridade a Bahráin por 1. A competición desenvolveuse en Chipre entre os días 9 Alemaña ponse primeira A selección alemá superou á dos Estados Unidos na clasificación mundial tras a publicación da actualización por parte da FIFA o pasado día 24. As xermanas recuperan a hexemonía tras perdela fronte a selección das barras e estrelas, que mandaba no mundo desde o 10 de xullo do 2015. en canto aos dez primeiros lugares da táboa descende do cuarto ao quinto oitavo. A nova situación está deste xeito: 1. Alemaña, 2.108; 2. Estados Unidos, 2.105; 3. Francia, 2.072; 4. Inglaterra, 2.022; 5. Canadá, 2.017; 6. Xapón e Suecia, 1.977; 78. Australia, 1.976; 9. Brasil, 1.961; e 10. Corea do Norte, 1953. Fora destes, a seguinte modificación corresponde co ascenso de España ao décimo terceiro lugar en detrimento de China. As hispanas acumulan 1.862 pu Comeza a liga xaponesa O INAC Kobe Leonessa converteuse no primeiro líder da liga xaponesa, que comezou no pasado día 26. O seu triunfo por 3-0 sobre o Nojima Stella valeulle para comandar a táboa na primeira data do torneo. O Vegalta Sendai, que casa do JEF Utd. por 2-1, e o NTV Beleza, que se impuxo na súa casa ao Elfen Saitma polo mesmo resultado, ocupan a segunda posición. Cun único gol no partido, obra de Nokoyama, o Parceiro Nagano sumou tres puntos ante o Urawa Reds. O único empate sen goles o Albirex Niigata e o Iga Kunoichi. Sorteo para o Mundial na zona europea O próximo 25 de abril terá lugar o sorteo de grupos da zona europea para a fase de clasificación ao Mundial de Francia do 2019. Os equipos estarán distrib grupos de cinco combinados. Na copa dos cabezas de serie estarán Alemaña, Inglaterra, Noruega, Suecia, España, Suíza e Italia. Os campións, xunta á selección gala, terán praza na fase final do torneo. Os catro mellores segundos disputarán dúas eliminatorias até determinar o noveno equipo do Vello Continente que estea no Mundial. Rolda de Elite Sub’17 As seleccións de Holanda, Noruega, Inglaterra, Irlanda, Francia, Españ Alemaña, esta como mellor segunda, estarán na fase final do Europeo 2017 que en Chequia, clasificada directamente como anfitrioa, entre o 2 e o 14 de maio. Alemaña ponse primeira A selección alemá superou á dos Estados a clasificación mundial tras a publicación da actualización por parte da As xermanas recuperan a hexemonía tras perdela fronte a selección que mandaba no mundo desde o 10 de xullo do 2015. Non foi a única modificación en canto aos dez primeiros lugares da táboa,.pois Canadá descende do cuarto ao quinto posto e Australia do sexto ao oitavo. A nova situación está deste xeito: 1. Alemaña, 2.108; 2. Estados Unidos, 2.105; 3. Francia, 2.072; 4. Inglaterra, anadá, 2.017; 6. Xapón e Suecia, 1.977; 78. Australia, 1.976; 9. Brasil, 1.961; e 10. Corea do Norte, 1953. Fora destes, a seguinte modificación corresponde co ascenso de España ao décimo terceiro lugar en detrimento de China. As hispanas acumulan 1.862 puntos. Comeza a liga xaponesa O INAC Kobe Leonessa converteuse no primeiro líder da liga xaponesa, que comezou no pasado día 26. O seu triunfo 0 sobre o Nojima Stella valeulle para comandar a táboa na primeira data do torneo. O Vegalta Sendai, que gañou na 1, e o NTV Beleza, que se impuxo na súa casa ao Elfen Saitma polo mesmo resultado, ocupan a segunda posición. Cun único gol no obra de Nokoyama, o Parceiro Nagano sumou tres puntos ante o Urawa Reds. O único empate consumárono sen goles o Albirex Niigata e o Iga Kunoichi. rteo para o Mundial na O próximo 25 de abril terá lugar o sorteo de grupos da zona europea para a fase de clasificación ao Mundial de Francia do 2019. Os equipos estarán distribuídos en sete grupos de cinco combinados. Na copa dos cabezas de serie estarán Alemaña, Inglaterra, Noruega, Suecia, España, Suíza e Italia. Os campións, xunta á selección gala, terán praza na catro mellores segundos disputarán s eliminatorias até determinar o noveno equipo do Vello Continente que estea no Mundial. Rolda de Elite Sub’17 As seleccións de Holanda, Noruega, Inglaterra, Irlanda, Francia, España, e Alemaña, esta como mellor segunda, estarán o 2017 que terá lugar en Chequia, clasificada directamente como anfitrioa, entre o 2 e o 14 de maio.
  9. 9. Máis perto Mari Paz volve con España A dianteira do Valencia, Mari Paz, volve á convocatoria da selección española unha vez que estivera ausente para a disputa da Algarve Cup. A de Bamio foi convocada para o encontro que España disputará contra Bélxica o día 8 de abril no estadio Kehrweg de Eupen. Mari Paz é a única galega, debido a que o seleccionador Jorge Vilda decidiu non chamar a Vero debido á súa sobrecarga de partidos en abril co Paris Saint Germain. Foto: © Real Federación Española de Fútbol Tere axuda a España sub’17 a chegar á Eurocopa A media deportivista Tere participou activamente da clasificación da selección española sub’17 para a fase f europeo da categoría ao ser titular nos partidos xogados pola “roja” en Mafra (Portugal), correspondentes ao grupo 6 da Rolda de Elite. A mediacentro estivo presente nas vitorias hispanas contra Portugal, Islandia e Suecia. Foto: © Revista do Fútbol Feminino Galego 16 árbitras galegas mirando a Primeira Tiveron lugar no campo de San Lázaro e na sede da delegación de árbitros de Compostela, as probas do I Programa de Selección de árbitras para a Primeira División Feminina. Dezaseis colexiad galegas estiveron presentes o 11 de marzo para que se puideran establecer valoracións sobre a súa forma física e os seus coñecementos en materia de arbitraxe. A xornada estivo presidida polo máximo responsable arbitral galego Bernardino González Vázquez. O Comité Galego fixou unha segunda convocatoria para o día 6 de maio. Tras a mesma, escollerá catro candidatas que acudiran ás Rozas o próximos 17 e 18 de xuño para determinar que galegas estarán na Primeira Feminina 2017/18. Foto: Galega de Fútbol Futmenina.com, a xestación dun novo proxecto O fútbol feminino está de parabéns. Neste auxe, e de novo dende Galicia, varias xogadoras/es e adestradoras/es FF 10 Mari Paz volve con España A dianteira do Valencia, Mari Paz, volve á convocatoria da selección española unha vez disputa da Algarve Cup. A de Bamio foi convocada para o encontro que España disputará contra Bélxica o día 8 de abril no estadio Kehrweg de Eupen. debido a que o seleccionador Jorge Vilda decidiu non chamar a Vero obrecarga de partidos en abril co Paris Saint- Tere axuda a España sub’17 a A media deportivista Tere participou activamente da clasificación da selección española sub’17 para a fase final do europeo da categoría ao ser titular nos partidos xogados pola “roja” en Jamor e Mafra (Portugal), correspondentes ao grupo 6 da Rolda de Elite. A mediacentro estivo presente nas vitorias hispanas contra Portugal, 16 árbitras galegas mirando a Tiveron lugar no campo de San Lázaro e na sede da delegación de árbitros de Compostela, as probas do I Programa de Selección de árbitras para a Primeira División Feminina. Dezaseis colexiadas galegas estiveron presentes o 11 de marzo para que se puideran establecer valoracións sobre a súa forma física e os seus coñecementos en materia de arbitraxe. A xornada estivo presidida polo máximo responsable arbitral galego, z. O Comité Galego fixou unha segunda convocatoria para o día 6 de maio. Tras a mesma, escollerá catro candidatas que acudiran ás Rozas os 17 e 18 de xuño para determinar que galegas oto: © Federación Futmenina.com, a xestación . Neste auxe, e de novo dende Galicia, varias xogadoras/es e adestradoras/es asesoradas por árbitras/os están traballando nunha web íntegra de fútbol feminino; actualidade, estatísticas, curiosidades, análise, recomendacións, etc. Para facela o máis completa posible e para ledicia dos que nos gusta este deporte teñen á vosa disposición unha enquisa sobre o contido, podes aportar o teu grao de area facendo clic en www.futmenina.com Votacións para a escolla do Once Ideal Na segunda quincena de marzo comezou o proceso de votacións para a escolla do Once Ideal dos equipos galegos de Segunda División. Once xogadoras dos oito equipos, seguindo un esquema 1x4x4x2 son as candidatas para cada posición. Dos resultado da votación sairán as once elixidas 2016/17. Igualmente, e por segundo ano, entre as máis votadas para cada posición, menores de 19 anos, sairá elixido o once Ideal Promesa. As elixidas en ambos onces serán, posteriormente, as candidatas a seren elixidas mellor xogadora galega da Segunda División e mellor promesa galega da temporada. Tanto unhas como outras terán un premio engadido, non en forma de trofeo, que fare público o próximo mes. Do mesmo xeito, esa recompensa será tamén para outras seis futbolistas de Segunda División que formen parte da Convocatoria Ideal, o mesmo que as tres finalistas ao premio de mellor xogadora da Primeira División Galega. Vilalba acollerá a segunda fase do comarcal sub’12 Os campos da Madalena, en Vilalba, acollerán a segunda fase do Campionato Galego Comarcal na categoría sub’12. A competición presenta unha novidade a respecto de anos anteriores, pois esta segunda fase será unha segunda volta do todos contra todos en relación á xogada en Allariz o pasado 6 de decembro. Na actualidade, a táboa está encabezada pola Coruña, con doce puntos, seguida por Santiago con nove, Vigo con seis, Ferrol con tres e Pontevedra que aínda non puntuou. Os catro primeiros clasificados disputarán a fase final da competición. Nas tres anteriores edicións o combinado gañador foi o pertencente á delegación da Coruña, que derrotou a Pontevedra hai tres anos e a Ferrol nos dous últimos. análise, recomendacións, etc. Para facela o máis completa posible e para ledicia dos que nos gusta este deporte teñen á vosa disposición unha enquisa sobre o contido, podes aportar o teu grao de area facendo clic en Votacións para a escolla do Na segunda quincena de marzo comezou o proceso de votacións para a escolla do Once Ideal dos equipos galegos de Segunda División. Once oito equipos, seguindo un esquema 1x4x4x2 son as candidatas para cada posición. Dos resultado da votación sairán as once elixidas 2016/17. Igualmente, e por segundo ano, entre as máis votadas para cada posición, menores de 19 anos, sairá al Promesa. As elixidas en ambos onces serán, posteriormente, as candidatas a seren elixidas mellor xogadora galega da Segunda División e mellor promesa Tanto unhas como outras terán un premio engadido, non en forma de trofeo, que faremos público o próximo mes. Do mesmo xeito, esa recompensa será tamén para outras seis futbolistas de Segunda División que formen parte da Convocatoria Ideal, o mesmo que as tres finalistas ao premio de mellor xogadora da Primeira acollerá a segunda fase do comarcal sub’12 Os campos da Madalena, en Vilalba, acollerán a segunda fase do Campionato Galego Comarcal na categoría sub’12. A competición presenta unha novidade a respecto de pois esta segunda segunda volta do todos contra todos en relación á xogada en Allariz o pasado 6 de decembro. Na actualidade, a táboa está encabezada pola Coruña, con doce puntos, seguida por Santiago con nove, Vigo con seis, Ferrol con tres e Pontevedra que aínda non ou. Os catro primeiros clasificados disputarán a fase . Nas tres anteriores edicións o combinado gañador foi o pertencente á delegación da Coruña, que derrotou a Pontevedra hai tres anos e a Ferrol
  10. 10. FF 11 Juan Carlos Quiroga dirixirá á Milagrosa até o remate Juan Carlos Quiroga Rey dirixirá ao primeiro equipo feminino da Milagrosa, e tamén ao infantil feminino, no que resta de temporada. O técnico, que comeza unha nova etapa, manifesta que “o obxectivo coas primeiras é o de asentalas como grupo, seguir crecendo a todos os niveis, incorporar novas xogadoras que veñen procedentes do infantil para que se vaian adaptando ás esixencias que ten a Primeira División Galega feminina e, sobre todo, adaptarse ás esixencias da categoría e dos demais equipos da mesma”. Foto: © S. Cult. D. Milagrosa A lesión da defensa Sabrina ficou nun susto Sabrina Morales, defensa do Victoria herculino, debeu retirarse do campo debido a unha forte doenza aos 59 minutos do partido xogado o pasado 12 de febreiro entre o seu equipo e o Sárdoma, A xogadora, tras dúas semanas de baixa, unha vez descartada a lesión, volveu a reincorporarse ás convocatorias do equipo malia que o seu técnico, Marcos Mato, non a empregou nos partidos contra o Femiastur e o Atlántida Matamá. Finalmente, ao estar plenamente recuperada, volveu ter minutos no derradeiro partido do mes de marzo contra o Tordoia. Foto: © Revista do Fútbol Feminino Galego O Torre ficha a Angy, Tesouro e Laura Fernández Para afrontar con maiores garantías a recta final do campionato, no que está loitando por conservar a categoría da Primeira División galega no ano da súa estrea, o conxunto coruñés do Torre fichou durante o pasado mes a tres xogadoras. Son elas Angy, a guardarredes procedente do Victoria, Tesouro, do fútbol sala e Laura Fernández. Con iso complementan a fichaxe de Marta Mosteiro, que regresara meses antes ao equipo dirixido por Toño Rubiales. O cadro arlequinado loita co Arcadia, San Miguel e Alertanavia por non acompañar ao Aguiño no descenso de categoría. Foto: Angy. © Revista do Fútbol Feminino Galego Ángela volveu caer das convocatorias A xogadora baionesa afincada en Madrid, Ángela Rodríguez Martínez, capitá do Madrid C.F. Fem., que estivera afastada do fútbol durante un ano por unha lesión grave, e que aparecera a finais de febreiro nun partido contra o Guadamur no que xogou 56 minutos, volveu desaparecer das convocatorias do líder do grupo V da Segunda División que, por outro lado, incorporou para a posición da galega a Marta Carro, procedente do Verona italiano. Foto: © Mdrid C.F. Fem. Irotxa volve marcando A central da Milagrosa Iria Rey Alonso, “Irotxa”, regresou aos campos tras unha ausencia de catorce xornadas, máis da metade da Liga. O seu retorno foi do mellor xeito posible, pois a luguesa só tardou nove minutos en abrir o marcador nas Relfas, no choque que as vermello e brancas xogaban contra o Sárdoma B. Foi o terceiro tanto que logra nesta campaña. A defensa é unha gran lanzadora de libres directos e, neste caso, repetiu a súa especialidade cun eficaz golpeo co pé esquerdo. Foto: © Revista do Fútbol Feminino Galego Concello de Boiro, primeiro en celebrar o ascenso Tras derrotar ao At. Arousana B por 0-6, o Concello de Boiro, estreante esta temporada logo de nacer das cinzas do A.C.R.D. Boiro, foi o primeiro equipo galego en celebrar un ascenso. O novo proxecto barbanzán será o terceiro cadro da vila boirense en militar no terceiro chanzo do fútbol español logo que antes o fixeran o citado A.C.R.D. e o C.D. Boiro. O partido celebrado en Berdón, que rematou en festa, foi axiña encamiñado por Eva. A xogadora do equipo campión do grupo II iniciou no minuto 9 o que sería o seu primeiro hat-trick da campaña. Antía, Laura Triñanes e Marina completarían a media ducia nun choque no que, sorprendentemente, non sumou dianas Melanie, a mellor goleadora do grupo. A escuadra boirense, con xogadoras de recoñecida experiencia na Primeira División Galega, cumpriu os prognósticos que a daban como favorita. Foto: © Esc. F. Mun. Conc. Boiro
  11. 11. FF 12 O perfil: Esther
  12. 12. FF 13 Eu teño a sorte de compartir vestiario con Esther dende hai tres anos. Dende o primeiro momento axudoume moito á miña a integración no equipo, aportándome moita confianza dentro do campo e, sobre todo, axudándome nos aspectos extradeportivos. Xa tivera a sorte de poder dar uns toques de balón con ela cando coincidiramos nunha entrevista no campo da Cheda no ano 2011. Daquela aínda non xogabamos xuntas, pero alí xa puiden ver a calidade que tiña nas súas botas, unha condición que, como comprobei, continúa a ter no día de hoxe. Para min, compartir vestiario con ela é un privilexio, xa que é totalmente imprescindible para o equipo. Para min, persoalmente, xogar ao lado dunha xogadora coas aptitudes dela é algo que non encontras en todos os lados. O fútbol que sae dos seus pés é puro espectáculo, tanto que cando a vexo dende a bancada, e incluso dende o propio campo, moitas veces quedo abraiada coas cousas que fai en calquera parte do encontro e sen importarlle o rival. Penso que é unha xogadora que ten un longo percorrido no fútbol, no cal quédalle moito que demostrar. Tamén aporta alegría ao vestiario, o cal é moi importante. Pichurrita, a festa que non falte! Só podo dicir que espero seguir compartindo vestiario con ela durante moito tempo e darlle as grazas pola forma de ser que ten comigo, por sacarme un sorriso sempre e apoiarme. Marta López Sánchez (S. Cult. D. Milagrosa) Fotos: © Esther Núñez Arias e S. Cult. D. Milagrosa Esther Núñez Arias Lugo 04/06/1996 Media punta / Dianteira Equipos 2012/13 S. Cult. D. Milagrosa (Liga Galega – 1ª División) 2013/14 S. Cult. D. Milagrosa (Liga Galega – 1ª División) 2014/15 S. Cult. D. Milagrosa (Liga Galega – 1ª División) 2015/16 S. Cult. D. Milagrosa (2ª División) 2016/17 S. Cult. D. Milagrosa (Liga Galega – 1ª División)
  13. 13. FF 14 Nuria, preparada para despegar Malia súa xuventude, Nuria Rábano leva varios anos sendo un referente na base do fútbol feminino galego. A noticia sobre a súa calidade chegou axiña a Madrid e por iso pasou polas seleccións españolas sub’16, sub’17 e agora a sub’19. Probablemente faltoulle estar nunha gran fase final de Eurocopa, algo que pode conseguir ao remate desta temporada. O seu fútbol seguiu unha evolución permanente que só detiveron pequenas lesións musculares e, sobre todo, o seu paso polo At. Arousana, que coincidiu cunha ausencia de case un ano, o que estivo co cadro de Vilagarcía, das convocatorias da selección española. A fichaxe polo Deportivo volveu a dar luminosidade ao seu fútbol. Tres cuartos de ano despois desa toma de decisión todos podemos comprobar que acertou coa mesma. O seu desenvolvemento muscular afastouna das lesións anteriores, o nivel competitivo do cadro branco e azul obrigouna a estar cada día ao seu máximo nivel, algo que recoñeceu o seleccionador español sub’19, Pedro López, recuperándoa para a elite do fútbol europeo. Que foi o que te enganchou para xogar fútbol? Desde pequena, no patio do colexio, os meus amigos, pouco a pouco, foron convencéndome e comecei a engancharme. Tamén influíu que fora co meu pai cando el adestraba e pasaba o adestramento dándolle patadas a un balón. Os seus xogadores, como era pequeniña, xogaban moito comigo. Ía ver case todos os partidos e era moi fan dese equipo. A miña irmá maior xogou un par de anos, pero logo deixouno. Practicaches tamén algún outro deporte? Sempre optei polo fútbol, pero tamén xogaba cos meus compañeiros de equipo a fútbol sala ata cumprir os quince anos, sendo cadete de segundo ano. O teu equipo até os 16 nos foi sempre o Milladoiro? Si, e ben agradecida que estou. Os meus compañeiros e todo o club sempre me respectaron e apoiaron nos dez anos que estiven alí. Gustaríame poder xogar aínda con eles. Supoño que eras moi pequena pero, sendo de Santiago, tres algunha referencia daquel Compostela da Segunda División? A verdade é que non, era moi pequena e só me preocupaba o meu equipo e os nosos partidos. Pasaches moito tempo xogando ligas mixtas. Que anécdotas, positivas e negativas, podes contarnos desa etapa nos campos de fútbol? Que eu crea recordar, nunca tiven unha anécdota negativa. Como moito algún pequeno comentario de pais ou nais na bancada, despois todo foron anécdotas positivas. Cos meus compañeiros tiñamos moi bo equipo e tanto a fútbol como a fútbol sala todos os anos competiamos por todos os campionatos. Gañabamos moitos e perdiamos moitos. Lembro con moito cariño o Campionato Galego benxamín que gañamos en Guitiriz coa selección de Santiago, e estar na selección galega cando todos eramos nenos. Tamén a final do torneo de Abegondo que perdemos, pero participaron 80 equipos e xogamos a final. Entregaron os trofeos, Lendoiro, o adestrador do Dépor, Lotina, e o xogador Guardado; ou a entrevista que me fixo a TVG na Copa Sálvora, cando era alevín, na que perdemos a final por penaltis e eu non quedei pichichi por un gol. Tamén lembro os dous trofeos de mellor xogadora que me deran en dúas Compostela Cup de fútbol sala; ou a fase de ascenso a Liga Galega en infantís, na que conseguimos o ascenso á Liga Galega por primeira vez na historia do club, xogando o último partido na casa contra o Imperator de Coruña, coincidindo coa festa da entidade. O campo estaba cheo de xente e gañamos 3-0. E aínda habería moitas máis lembranzas. E tamén, en positivo e en negativo, que é o mellor de xogar con rapaces até os 16 e que é o peor? Para min foi todo positivo, desde a grande amizade con todos ata todo o nivel que puiden chegar a conseguir grazas a xogar con eles. O máis negativo que puiden ver é o aspecto físico, segundo ían pasando os anos, e o ter que acabar pasándome ao feminino. En cadetes xogaches o campionato comarcal, cres que iso puido atrasar o teu nivel formativo? Non creo. Malia xogar sempre na Primeira Autonómica chegamos a estar nunha fase de ascenso á Liga Galega, malia perdermos a derradeira eliminatoria contra o Victoria da Coruña por un só gol.
  14. 14. FF 15 Unha persoa fundamental na túa traxectoria é o teu pai. Que nos podes dicir del en relación a como te aconsella? O meu pai deume a vida nisto. Ensinoume moitísimas cousas, pois tamén foi o meu adestrador dos cinco aos quince anos, e continúa a facelo, pero desde lonxe. Realmente non podo pedirlle máis do que xa fai por min. Desde os quince anos estás sendo seguida pola selección española. Como comeza esa historia? A miña historia da primeira convocatoria comeza cando un día chego ao campo de fútbol para xogar un partido e crúzome co presidente do Milladoiro que me dá un papel. Quedáronme os ollos coma pratos ao ler o que alí estaba escrito. Efectivamente, ao comezar a ler alí estaban o meu nome e apelidos escritos porque fora convocada coa selección española sub’16. En realidade tiña catorce anos, que máis podía pedir nese momento? Por certo, o meu pai, o cabrito, xa o sabía desde o día anterior, mirárao na web da RFEF, pero non mo dixo para que mo comunicara o club. Lembras o teu primeiro partido internacional? Si. Foi nun dos torneos de formación UEFA para categoría sub’16 en Serbia, contra Bulgaria, á que lle gañamos. Naquel día marquei o meu primeiro gol coa selección e quedei como pichichi ao final da competición. Fixera cinco goles, os mesmos que a miña compañeira e amiga Lucía, que daquela xogaba no Oviedo Moderno. Despois, coa sub’17, debutei na Rolda de Elite cara ao europeo da categoría. Aquela fase tivo lugar en Sochi (Rusia). Que foi o que máis te chamou a atención de todo o que viviches? Todas foron experiencias incribles, para repetilas, desde os partidos ata os paseos... Coñecer novos países, escoitar o himno antes de comezar os partidos, os desprazamentos co grupo, coñecer a moita xente. Todo é fantástico. Algunha daquelas compañeiras están agora en Primeira División? Si, moitas delas xa chegaron a debutar en Primeira. Patri no Barça, Natalia no Zaragoza, as irmás Ramos no Granadilla, Marta no Valencia, Menayo no Santa Teresa, e agora no At. Madrid, Silvia Mérida en Huelva e Mayte e Lucía en Bilbao. Lucía tamén antes no Oviedo Moderno, co que fixen a pretemporada hai dous anos para ir visitala, e algunha máis das que agora mesmo podo non lembrarme, polo que lles pido perdón polo esquecemento. Con quen te levabas mellor? Todas formabamos un bo grupo e levámonos moi ben. O ambiente entre nós sempre era fantástico. Erades rapaciñas, como se pode combinar un trato de futbolista de elite dunha xeración coa pouca idade que tiñades todas nesa época? Creo que na selección española é onde máis pode percibirse que non hai distincións. Hai feminino e masculino, pero todos por igual. É incrible o coidado que hai, o bo rollo e as ganas de seguir crecendo. Coa selección galega de Petaca chegaches a unha semifinal do Campionato de España. Que lle faltou á túa xeración para ser finalista ou campioa? Creo que ese ano non tivemos o acerto que hai que ter cando xogas a última fase. Penso que estivemos ao nivel de calquera outra selección, á altura das favoritas de todos os anos. Para min foi unha pena non poder estar nesa semifinal por culpa dun problema nun pé. Imos falar de cousas que puideron ser e non foron, polo menos de momento: Unha vez tiveches a posibilidade de irte aos Estados Unidos para rematar a túa formación inicial xogando nunha high school. Que fixo que non te decidiras? A miña personalidade decidiu que me quedara. Creo que pola miña parte, por diversos motivos, non estaba preparada para pasar un ano alí. Coido que non foi unha decisión errada. Algún equipo de Primeira División, nomeadamente Oviedo Moderno, chegou a chamar á túa porta para contar cos teus servizos. Por que non fuches? No meu primeiro ano no feminino non quería afastarme de casa. Non sabía como ía ir todo e preferín estar perto dos que me rodeaban nese momento.
  15. 15. FF 16 Tamén, polo menos desde a pasada campaña tiveches algún contacto co At. Madrid. Está aí o teu futuro máis próximo? A verdade é que agora mesmo non penso nun futuro, poden pasar un montón de cousas. Eu busco mellorar e chegar a un alto rendemento futbolístico e logo xa veremos que sucede. En relación aos contactos tamén houbo interese desde Zaragoza. Se volvera chamarte para a próxima temporada o At. Madrid, mesmo para xogar no B, irías? É unha pregunta para reflexionar e decidir. De darse o caso tomaría a decisión que pensara fose a mellor para o meu futuro. O teu primeiro contacto cun club exclusivamente feminino, e cunha liga feminina é na pasada campaña co At. Arousana. Como foi a experiencia? Moi boa. Creo que podo considerar este equipo como unha familia, desde como me acolleron nese primeiro ano ata o trato recibido. Alí aprendín e mellorei. Nunca esquecerei o meu paso por alí. Sempre terei unha grata lembranza do ben que o fixo o equipo, as compañeiras, o corpo técnico, todo... Malia o que comentas, teño unha sensación de que nalgún momento non valoraron quen eras, o teu futuro e o que te estabas xogando. Refírome, por exemplo, ao 18/10/2015. Nese día iades a Vigo xogar contra El Olivo. Ti estabas cunha pequena molestia muscular e nesa semana ías a unha concentración coa española sub’17. Nando González meteute os 90 minutos, perdedes 7-1, vas a Madrid, es baixa coa selección por lesión nese partido e, para colmo, non volves co equipo até tres xornadas despois. Por que se tomou esa decisión de xogar en Vigo? A verdade é que non sei a razón daquela decisión, non sei o por que, nunca o souben. Son decisións que se toman. Eu só pensei en recuperarme e volver máis forte que nunca. Esa situación fixo que perderas continuidade na temporada e coa selección? Son decisións que toman os seleccionadores que eu teño que respectar e facer ver que merezo volver a estar aí, entre as mellores. Por que cres que perdes estar na fase final do pasada Eurocopa sub’17? Coa sub’17 perdín a Eurocopa 2015 por unha lesión e para a 2016 a seleccionadora non me convocou. Non debía estar o suficientemente ben. Tampouco me convocaron para o Mundial 2016 de Xordania. No pasado verán tomas a decisión de xogar no Deportivo. Márcaste un obxectivo persoal con este club a curto prazo? A principio de temporada non pensei nun obxectivo concreto. Entendía que entrar no Deportivo significaba dar un paso máis no fútbol. O mellor nese sentido era estar nun equipo así. Creo que foi una gran decisión. Que ten o Deportivo de diferente do resto que coñeces? Moitísima seriedade no trato, nos adestramentos, nos partidos...temos os servizos médicos á nosa disposición exactamente igual que os rapaces. En resumo, trátannos coma profesionais. Hai dúas cousas que se ven a simple vista tras oito meses: intensidade no traballo previo a un partido e o volume muscular que gañastes as xogadoras neste tempo. Cal é o método de traballo para isto? Traballar sobre isto e desenvolvemos varios tipos de adestramentos. Sempre fuches unha xogadora con problemas musculares. Antes falabamos dun deses momentos. Este ano non perdiches ningún partido por esa causa. É certo que ata agora sempre fun propensa a roturas musculares, nunca souben un por que exacto. Supoño que pola miña constitución e a miña explosividade. Levo toda esta temporada atopándome con boas sensacións. Puiden ter pequenas molestias nalgunha semana, pero non hai comparación con anos pasados. Perdín un partido por precaución por unha sobrecarga
  16. 16. FF 17 nos isquio. Mellorar neste aspecto alégrame, pero nunca me conformo co mínimo. Tes un dos mellores centros do fútbol galego, pero tamén outras virtudes. Que cres que é o mellor que fas e en que evolucionaches máis nestes anos? Gústame moito dar pases de gol, encántame celebrar eses goles coas miñas compañeiras. Crecín bastante a ese nivel, a velocidade, os centros e sobre todo non buscar sempre a banda e meterme polo medio e chegar ata a área e tirar. O Oviedo Moderno leva liderando a liga case todo o ano. Que vos faltou para ser as mellores do grupo? Para min o único que nos falta é outro ano xuntas, só un, e seremos as mellores. Pero non lle quitemos mérito ao Oviedo, que é un grande equipo, moi sólido, moi compacto e que vén de Primeira. Elas están acostumadas a un ritmo de xogo moi alto e a partidos de moito nivel. Esta temporada, Pedro López, o seleccionador español sub’19, está contando permanentemente contigo nas sesións preparatorias cara os compromisos oficiais, aínda que non te levara a Acerbaixán, en setembro pasado, na fase de clasificación. Estás gañando a súa confianza? Que é o que che di cando vas alí? Poñerme ben e que el conte comigo para esa Rolda de Elite é algo que cada vez me preocupa máis. Xogar outra vez unha competición así e chegar a unha fase final da Eurocopa é un dos meus maiores soños e un dos meus principais obxectivos agora mesmo. Veste entón con posibilidades de estar en maio en Hungría para xogar contra as maxiares, Bélxica e Rusia? Posibilidades sempre hai e por iso estou loitando e seguireino facendo. Quero estar nesa Rolda de Elite, pero as miñas compañeiras son todas moi boas. Todas imos esforzarnos ao cento por cento para que Pedro conte con nós. Gustaríache xogar coa irmandiña grande? Sempre. Sería un gusto enorme xogar. E se coincidira con Vero cumpriría un dos meus soños. En decembro non fuches convocada ao partido da selección galega absoluta. Por que? Non o sei. Decisións técnicas, supoño. Por último, dinos quen son os teus referentes futbolísticos no fútbol mundial, os referentes na selección sub’19 e a quen salientas no fútbol galego. No fútbol mundial e no galego a Vero Boquete e en sub’19 a Aitana Bonmatí. Encántame o seu xogo e toda a experiencia que ten. Fotos: © Revista do Fútbol Feminino Galego
  17. 17. FF 18 Camisolas suecas Óscar Losada A Federación Sueca de Fútbol aproveitou a disputa da Algarve Cup para levar adiante unha iniciativa que pretendía servir de inspiración ás mulleres. A campaña despregada pediu a mulleres suecas que enviasen mensaxes breves con frases motivadoras e de empoderamento para poder empregalas na parte de atrás nas camisolas das xogadoras da selección nacional ocupando o lugar do nome da futbolista. “A camisola é un orgullo para nós e creo que a través dela podemos unirnos a outras mulleres. É tamén un símbolo importante, que constantemente nos lembra que nós podemos gañar calquera partido en calquera competición”, comentou Lotta Schelin, capitá da selección. Lisa Dahlkvist Eses uniformes pode que sexan empregados no futuro noutros torneos. O 10% do valor total recadado coas súas vendas será destinado a proxectos que fomenten a práctica do fútbol entre as rapazas. Algunhas das frases empregadas nesas camisolas son: “Cre en ti mesma”. “Estou a xogar polas miñas rapazas de Irán”. “Eu creo que as mulleres poden facer calquera cousa que elas decidan”. “Non son mandona, son a xefa”. “Nunca olle para abaixo cando fale cunha persoa, a non ser que a estea axudando a erguerse”. “Todo o mundo que coñeces está enfrontado nunha batalla da que non sabes nada. Sé xentil. Sempre”. Fotos © Svenska Fotbollförbundet Lotta Schelin Olivia Schrough
  18. 18. Galegas no exterior (marz ANA BUCETA (Levante U.D. Foto: © Levante U.D. En período de rehabilitación. ANAIR (R.C.D. Espanyol-ESP) Foto: © R.C.D. Espanyol En período de rehabilitación. ANDREA MIRÓN (Sp. C. Braga-PRT) C. Braga 12/03, Sp. Braga-Viseu 2001 (8-0): Xogou os 90 minutos. Fixo o seu primeiro gol na Liga lusa. Foi o 2-0 aos 43 minutos. 19/03, Sp. Braga-Valadares Gaia (3-1): Participou en todo o encontro. 26/03, Albergaria-Sp. Braga (0-3): Titular. Xogou o partido completo. Non tivo traballo. BELÉN (Valencia C.F. B- Valencia C.F. 12/03, Valencia B-Ciudad de Benidorm (9-0): Saíu tras o descanso no lugar de Olga. Tivo un partido cómodo no que a súa xenerosidade lle permitiu asistir a dúas compañeiras para que fosen sumando máis e máis dianas. 19/03/, Valencia B-Transportes Alcaine B (1 foi convocada por un problema físico. 26/03, Almassora-Valencia B (1-4): Aínda e recuperación. CARLA GONZÁLEZ (Sp. C. Braga-PRT) En período de rehabilitación. FF 19 as no exterior marzo) ANA BUCETA (Levante U.D.-ESP) En período de rehabilitación. PRT) Foto: © Sp. 3): Titular. Xogou o -ESP) Foto: © Ciudad de Benidorm 0): Saíu tras o descanso no lugar de Olga. Tivo un partido cómodo no que a súa xenerosidade lle permitiu asistir a dúas compañeiras para que fosen Transportes Alcaine B (1-0): Non Aínda en fase de CAROLINA (Oiartzun Kir. Elk. Foto: © Oiartzun Kir. Elk. 11/03, Oiartzun-Athletic (0 pouco puido facer na goleada sufrida polo seu equipo no derbi vasco. Entrou no minuto 60 no lugar de Eguzkiñe Peña, cando o partido estaba 0-3. 19/03, Oiartzun-Santa Teresa (0 partido. 26/03, Valencia-Oiartzun (3 nos que o Valencia non deu opcións ás súas contras. CLO (Sp. C. Braga-PRT) 12/03, Sp. Braga convocada por lesió 19/03, Sp. Braga En fase de recuperación. 26/03, Albergaria Continúa a súa rehabilitación. MARI PAZ (Valencia C.F. C.F. 12/03, Valencia-Betis (5- dobre da temporada para a ao que tamén hai que sumarlle unha tripla. Abriu o marcador no minuto 34, ao rematar un centro de Natalia Gaitán, e fechouno no 75, antes de ser substituída por Marianela Szymanowski, tras rematar de primeiras un centro de Banini. No medio de ambos, aos 39 minutos, puido facer outra diana, pero o seu disparo escapou por riba da trabe. 19/03, Athletic-Valencia (1 consecutivo da galega. O seu final de partido en Lezama foi memorable. Tenlle tomada a medida a Ainhoa. Mari Paz virou o encontro con goles nos minutos 83 e 87. Antes, no 73, iniciou no medio e finalizou ante Ainhoa unha xogada que conseguiu rexeitar a meta. Logo, con algo de fortuna, empatou logo de que Ainhoa lle sacara o toque inicial fronte á portería, pero o coiro subi intuición, ao ir presionar un pase á guardarredes vasca, á quen lle roubou o mal control para batela desde lonxe coa porta baleira. 26/03, Valencia-Oiartzun (3 seu momento doce facendo o seu sexto Marcou o 1-0 no minuto 43 ao cabecear un centro de Aedo. O 2-0, dous máis tarde, foi transformando un penalti. Substituída por Maya no minuto 69. MARÍA VIDAL (Mercyhurst Lakers USA) Foto: © Mercyhurst Lakers Rematou a liga. AROLINA (Oiartzun Kir. Elk.-ESP) Foto: © Oiartzun Kir. Elk. Athletic (0-5): A viguesa pouco puido facer na goleada sufrida polo seu equipo no derbi vasco. Entrou no minuto 60 no lugar de Eguzkiñe Peña, 3. Santa Teresa (0-1): Xogou todo o Oiartzun (3-0): Xogou 90 minutos, nos que o Valencia non deu opcións ás súas contras. PRT) Foto: © Sp. C. Braga 12/03, Sp. Braga-Viseu 2001 (8-0): Non convocada por lesión muscular. 19/03, Sp. Braga-Valadares Gaia (3-1): En fase de recuperación. 26/03, Albergaria-Sp. Braga (0-3): Continúa a súa rehabilitación. MARI PAZ (Valencia C.F.-ESP) Foto: © Valencia -0): Cuarto dobre da temporada para a de Bamio, ao que tamén hai que sumarlle unha tripla. Abriu o marcador no minuto 34, ao rematar un centro de Natalia Gaitán, e fechouno no 75, antes de ser substituída por Marianela Szymanowski, tras un centro de Banini. No medio de bos, aos 39 minutos, puido facer outra diana, pero o seu disparo escapou por riba da trabe. Valencia (1-2): Terceiro dobre consecutivo da galega. O seu final de partido en Lezama foi memorable. Tenlle tomada a medida a u o encontro con goles nos minutos 83 e 87. Antes, no 73, iniciou no medio e finalizou ante Ainhoa unha xogada que conseguiu rexeitar a meta. Logo, con algo de fortuna, empatou que Ainhoa lle sacara o toque inicial fronte á ubiu até a súa cabeza. O 1-2 foi intuición, ao ir presionar un pase á guardarredes vasca, á quen lle roubou o mal control para batela desde lonxe Oiartzun (3-0): Mari Paz continúa no seu momento doce facendo o seu sexto dobre da Liga. 0 no minuto 43 ao cabecear un centro de 0, dous máis tarde, foi transformando un penalti. Substituída por Maya no minuto MARÍA VIDAL (Mercyhurst Lakers- Foto: © Mercyhurst Lakers
  19. 19. NATALIA (Sp. C. Braga-PRT) Foto: © Sp. C. Braga 12/03, Sp. Braga-Viseu 2001 (8-0): Non convocada por lesión. 19/03, Sp. Braga-Valadares Gaia (3- Entrou na última media hora no lugar de Sara Brasil. 26/03, Albergaria-Sp. Braga (0-3): Suplente. Entrou en lugar de Sara Brasil no minuto 64. PATRI (C. At. Madrid B-ESP) Foto: © C. At. Madrid 12/03, Parquesol-At. Madrid B (0 De baixa ao estar recuperándose da rotura dun dedo. 19/03, At. Madrid B- Non foi convocada contra o líder pola lesión. 26/03, Torrelodones-At. Madrid B (0-2): PAULETA (Sp. C. Braga-PRT) Foto: © Sp. C. Braga 12/03, Sp. Braga-Viseu 2001 (8-0): Foi titular pero só xogou até o descanso, cando foi substituída por Adri. 19/03, Sp. Braga-Valadares Gaia (3-1): Participou en todo o partido. 26/03, Albergaria-Sp. Braga (0-3): Xogou todos os minutos do encontro. Sara Oliveira detívolle un disparo no 69. Poderosa no centro, axudando a que o seu equipo dominara por completo. SARITA (U.D. Granadilla Tenerife Sur © Richard Dani 12/03, Granadilla-Fund. Albacete (11-1): Xogou o partido completo facendo o 3-1 no minuto 43. Foi nunha acción de calidade persoal na que ela fixo todo para deixar o coiro entre as mallas da portería de María Lomas. Terceiro gol da temporada da xogadora 19/03, Sp. Huelva-Granadilla (1-1): Xogou os 90 minutos colaborando no importante punto logrado polo seu equipo no camiño a repetir participación na Copa. 25/03, Granadilla-Tacuense (2-0): Sumou a totalidade de minutos do derbi canario gañado polo Forma parte da historia do fútbol canario ao xogar o partido de fútbol feminino coa maior afluencia de público nas illas. Ao Heliodoro Rodríguez López asistiron 7.974 persoas. FF 20 Foto: © Sp. C. 0): Non -1): Entrou na última media hora no lugar de 3): Suplente. Entrou en Foto: © C. At. At. Madrid B (0-3): De baixa ao estar recuperándose da -Madrid (1-3): Non foi convocada contra o líder 2): Lesionada. Foto: © Sp. C. Sara Oliveira detívolle un disparo no 69. Poderosa no centro, axudando a que o seu equipo dominara por SARITA (U.D. Granadilla Tenerife Sur-ESP) Foto: Lomas. Terceiro gol da temporada da xogadora de Tui. 1): Xogou os 90 minutos colaborando no importante punto logrado polo seu equipo no camiño a repetir participación na Copa. 0): Sumou a totalidade de minutos do derbi canario gañado polo seu equipo. Forma parte da historia do fútbol canario ao xogar o partido de fútbol feminino coa maior afluencia de público nas illas. Ao Heliodoro Rodríguez López SHEILA (FFC. Vorderland AUT) Foto: © Franz Kopf 26/03, Vorderland-Geretsberg (4 1): Volveu o fútbol a Austria e con el os goles de Sheila. A coruñesa xogou todo o partido e marcou o 3 1 no minuto 61. A súa décimo segunda diana aséntana no cuarto lugar da táboa de goleadoras do grupo e terceira do equipo tras Ysaura Viso (17) e Verena Müller (15). Impresionante tendo en conta que non xoga de dianteira. VERO (Paris Saint-Germain F.C. P.S.G. F.C. 01/03, Xapón titular sendo substituída por Soni Bermúdez aos 65 minutos ao sufrir unha molestia física. Acompañou no ataque a Jenny Hermoso. Marchou con España gañando 1-0 e, mesmo desde o banco na parte final do xogo, acabou por vivir unha vitoria histórica de “la roja” sobre as subcampioas do mundo. 03/03, España-Noruega (3 outro triunfo histórico de España. 06/03, Islandia-España (0- clasificación de España para a final da Algarve Cup. 08/03, Canadá-España (0 Algarve Cup por seguir lesionada. 12/03, Juvisy-Paris St.-Germain (1 dos cuartos de final da Copa por lesión. 18/03, O. Marseille-Paris St. 90 minutos. Lair colocouna no lado esquerdo do ataque. O cadro parisiense dominou, pero perdeu o partido e moitas opcións de 23/03, Bayern-Paris St.-Germain (1 á hora exacta de partido por Aminata Diallo. Non conseguiu superar a Korpela nas súas catro tentativas. No minuto seis rematando coa biqueira, no 20 nun disparo desde a frontal, no primei trocando a traxectoria a un disparo dunha compañeira. A última súa entre paus foi no 48, detendo a meta finesa do Bayern. 26/03, Paris St.-Germain substituída por Delie no minuto 49, coas parisienses gañando pola mínima e antes de que o equipo ficase cunha menos pola expulsión de Cruz. Había que economizar minutos cara o partido contra o Bayern. 29/03, Paris St.-Germain con ela para o once titular. Deu o pase do 2 Cristiane no minuto doce, gol co que axiña se materializaba a virada da eliminatoria. Xogou na punta ofensiva dun rombo letal no centro do campo. Foi substituída no minuto 76 por Diallo. SHEILA (FFC. Vorderland- Foto: © Franz Kopf Geretsberg (4- 1): Volveu o fútbol a Austria e con el os goles de Sheila. A coruñesa xogou todo o partido e marcou o 3- 1 no minuto 61. A súa décimo segunda diana aséntana no cuarto lugar da táboa de goleadoras do grupo e terceira do equipo tras Ysaura so (17) e Verena Müller (15). Impresionante tendo en conta que non xoga de dianteira. Germain F.C.-FRA) Foto: © 01/03, Xapón-España (1-2): A galega foi titular sendo substituída por Soni Bermúdez aos 65 minutos ao sufrir unha molestia física. Acompañou no ataque a Jenny Hermoso. Marchou con España 0 e, mesmo desde o banco na parte final do xogo, acabou por vivir unha vitoria histórica de “la roja” sobre as subcampioas do mundo. Noruega (3-0): Estivo no banco ollando outro triunfo histórico de España. -0): Non xogou, pero ollou a clasificación de España para a final da Algarve Cup. España (0-1): Non xogou a final da Algarve Cup por seguir lesionada. Germain (1-1 / 5-6): Ausente dos cuartos de final da Copa por lesión. Paris St.-Germain (2-0): Xogou os 90 minutos. Lair colocouna no lado esquerdo do ataque. O cadro parisiense dominou, pero perdeu o partido e moitas opcións de gañar a Liga. Germain (1-0): Foi substituída á hora exacta de partido por Aminata Diallo. Non conseguiu superar a Korpela nas súas catro tentativas. No minuto seis rematando coa biqueira, no 20 nun disparo desde a frontal, no primeiro do segundo tempo trocando a traxectoria a un disparo dunha compañeira. A última súa entre paus foi no 48, detendo a meta Germain-Soyaux (2-0): Titular. Foi substituída por Delie no minuto 49, coas parisienses ola mínima e antes de que o equipo ficase cunha menos pola expulsión de Cruz. Había que economizar minutos cara o partido contra o Bayern. Germain-Bayern (4-0): Lair contou con ela para o once titular. Deu o pase do 2-0 a to doce, gol co que axiña se materializaba a virada da eliminatoria. Xogou na punta ofensiva dun rombo letal no centro do campo. Foi substituída no minuto 76 por Diallo.
  20. 20. A forza no fútbol (I) David Rodríguez Rey Graduado en ciencias do deporte Máster en optimización do rendemento e readaptación físico- Neste novo artigo trataremos de falar da forza, de forma xeral, para obter uns coñecementos básicos que nos axuden a elixir as tarefas óptimas e máis acertadas de preparación física. Nesta primeira parte abordaremos a forza entendida de forma xeral, antes de pasar á específica. Un concepto de forza pode definirse como o resultado da acción muscular sobre as resistencias externas, como pode ser o peso corporal ou outra resistencia, como un balón, p exemplo. A forza aplicada depende, entre outros factores, da técnica do suxeito na execución do xesto que se pode medir e avaliar (Badillo, 1995). Esta forza é a que necesitamos para este deporte, dado que alguén pode ter moita forza máxima e non saber cómo aplicala. As manifestacións da forza As manifestacións das forzas, seguindo a autores como Vittori, C. (1998) e Badillo e Gorostiaga (1995), poden dividirse en activas e reactivas da forza. Estas manifestacións teñen a súa vertente nas accións propias do fútbol, que dependen da forza explosiva manifestada en desprazamentos curtos, con e sen balón, con cambios de dirección e velocidade, saltos e variables no golpeo do balón. Se formulamos o adestramento da forza no fútbol coa intención de mellorar esas capacidades, esa forza explosiva, as melloras que se van obter van a incidir en: Aumento da masa muscular. Incremento da habilidade de activación das unidades motoras dos músculos e maior frecuencia de estimulación. Mellora da activación do reflexo de alongamento. Mellora da coordinación de músculos implicados nas accións que se realizan. FF 21 A forza no fútbol (I) David Rodríguez Rey Graduado en ciencias do deporte ptimización do rendemento -deportiva Neste novo artigo trataremos de falar da forza, de forma xeral, para obter uns coñecementos básicos que nos axuden a elixir as tarefas óptimas e máis acertadas de preparación a parte abordaremos a forza entendida Un concepto de forza pode definirse como o resultado da acción muscular sobre as resistencias externas, como pode ser o peso corporal ou outra resistencia, como un balón, por exemplo. A forza aplicada depende, entre outros factores, da técnica do suxeito na execución do xesto que se pode medir e avaliar (Badillo, 1995). Esta forza é a que necesitamos para este deporte, dado que alguén pode ter moita forza As manifestacións das forzas, seguindo a autores como Vittori, C. (1998) e Badillo e Gorostiaga (1995), poden Estas manifestacións teñen a súa vertente nas accións s do fútbol, que dependen da forza explosiva manifestada en desprazamentos curtos, con e sen balón, con cambios de dirección e velocidade, saltos e variables no Se formulamos o adestramento da forza no fútbol coa capacidades, esa forza explosiva, as melloras que se van obter van a incidir en: Incremento da habilidade de activación das unidades motoras dos músculos e maior frecuencia de estimulación. ngamento. Mellora da coordinación de músculos implicados nas Para o adestramento destas melloras podemos acudir a diferentes vías. Todo depende do tempo do que se dispoña e das competicións que se teñan. Para traballar a coordinación intramuscular Adestramento con cargas altas (superiores ao 80 intención de desprazala á máxima velocidade. Exercicios explosivos con cargas lixeiras, ou sen carga, executados á máxima velocidade establecendo unha relación coa especificidade dos movementos de competición. Combinación de cargas altas e lixeiras na mesma secuencia: “método de contrastes” ou “adestramento complexo”. Para a coordinación intermuscular: De maneira que unha vez que teñamos creada a base de forza é conveniente deseña demanda a competición, coa mesma velocidade e as súas características técnicas. Así, poderemos implantar exercicios específicos da forza no fútbol, que se verán na seguinte entrega. Adaptacións estruturais Entre elas temos hipertrofia muscular, que se compón do tamaño e aumento de fibras (como máximo expoñente, o fisicoculturismo) e o tamaño e número de miofibrillas (óptima para os deportes). Tanto unha como outra son complementarias e deben estar equilibradas en canto ao seu ad Polas características do fútbol necesítase un maior eficiencia e velocidade posible. De forma básica, os exercicios se miden en repeticións máximas (RM), que son as máximas repeticións que poden facerse con esa carga. De forma esquemática: De un a tres RM, a mellora da forza débese principalmente aos factores nerviosos. A zona de seis a doce RM, fai referencia á forza acompañada de masa muscular (cun máximo de dez RM). Por riba de quince RM non se trata de traballo de forza, senón que os factores enerxéticos son predominantes. Unha vez explicados de forma xeral os compoñentes de forza e os limiares de traballo, con cada mellora en cada zona e coas repeticións que conleva cada zona, poderemos asentar máis os contidos de forza espec entrega, conseguindo dun xeito sinxelo e próximo o coñecemento que fai falta para traballar de forma específica neste deporte. Para o adestramento destas melloras podemos acudir a diferentes vías. Todo depende do tempo do que se dispoña e das competicións que se teñan. ción intramuscular: Adestramento con cargas altas (superiores ao 80-85%) con intención de desprazala á máxima velocidade. Exercicios explosivos con cargas lixeiras, ou sen carga, executados á máxima velocidade establecendo unha relación dos movementos de competición. Combinación de cargas altas e lixeiras na mesma secuencia: “método de contrastes” ou “adestramento complexo”. intermuscular: De maneira que unha vez que teñamos creada a base de forza é conveniente deseñar tarefas similares ás que demanda a competición, coa mesma velocidade e as súas características técnicas. Así, poderemos implantar exercicios específicos da forza no fútbol, que se verán na seguinte rtrofia muscular, que se compón do tamaño e aumento de fibras (como máximo expoñente, o fisicoculturismo) e o tamaño e número de miofibrillas Tanto unha como outra son complementarias e deben estar equilibradas en canto ao seu adestramento en cada forma. Polas características do fútbol necesítase un maior compoñente de mellora da hipertrofia no aumento do número das miofibrillas. Este adestramento debe basearse en non moitas repeticións dos exercicios suxeridos polo preparador físico e unha óptima recuperación que consiga realizar cada repetición coa máxima eficiencia e velocidade posible. De forma básica, os exercicios se miden en repeticións máximas (RM), que son as máximas repeticións que poden De un a tres RM, a mellora da forza débese principalmente A zona de seis a doce RM, fai referencia á forza acompañada de masa muscular (cun máximo de dez RM). Por riba de quince RM non se trata de traballo de forza, n que os factores enerxéticos son predominantes. Unha vez explicados de forma xeral os compoñentes de forza e os limiares de traballo, con cada mellora en cada zona e coas repeticións que conleva cada zona, poderemos asentar máis os contidos de forza específica na seguinte entrega, conseguindo dun xeito sinxelo e próximo o coñecemento que fai falta para traballar de forma específica
  21. 21. FF 3 Porteiras e amigas O 27 de setembro do 2015 será unha data que ficará gravada na memoria de Noemi Vila Mauricio. Era o terceiro partido da porteira na Segunda División española. O partido de Zamora contra o Amigos del Duero estaba resolto. Cumpríase o minuto 83 e nunha acción fatídica, a xogadora erizanista sufriu unha grave lesión que se malfadou na medida que foi inicialmente tratada, até concluír cunha terceira cirurxía que parece ser felizmente a definitiva e que se lle mantén a incerteza nas posibilidades de volver aos campos de xogo, polo menos vai a permitirlle unha vida normal, sen as molestias e dores que lle quedaron logo do primeiro paso polo quirófano. Precisamente pola situación na que ficou Noemi nese momento, acabou sendo noticia xornalística. Soubemos nese situación que Anita González, a porteira da absoluta irmandiña e do Deportivo, era unha boa amiga súa, así que se nos ocorreu que podía ser unha boa idea que fose ela, por unha vez, a entrevistadora. A redondelá non o dubidou cando llo dixemos e o resultado, en chave de amigas e de futbolistas nunha posición tan especial como é a portería, é o que vos deixamos a continuación. Ola, son Ana González, actualmente porteira do DeporAbanca, e ela é Noemí Vila, a quen vou realizarlle unha entrevista. Coñecémonos nun dos moitos torneos de verán que se celebran. Eu fora xogar coa idea de pasar un bo día e unha das lembranzas que me quedou foi ver a Noemí na portería, facendo sempre bobadas e con ganas de pasalo ben. A verdade é que planta de porteira non tiña, pero púñalle moitas ganas. A partir de aí fixémonos moi boas compañeiras e ambas fomos un apoio moral recíproco cando as cousas non nos ían ben. As nosas carreiras futbolísticas foron moi dispares, pero sempre intentabamos seguirnos dalgún xeito, dado que ir aos partidos da outra era complicado, malia que o faciamos sempre que podiamos. Cando ocorreu a terrible lesión eu estaba xogando co Sárdoma en Lugo, contra a Milagrosa. Non foi por ela que o souben, alguén chamara para dicirmo. Lembro chorar moitísimo porque non sabía o grave que podía ser. Cando isto lle acontece a unha compañeira é inevitable que tamén nos representemos a nós mesmas nesa situación porque calquera día pode tocarche a ti. A partir dese intre só pensamos na recuperación e volver canto antes. Foto: © Noemí Vila Por que o fútbol ? Por que porteira? Lémbrome toda a vida detrás dunha pelota, xa desde ben pequena. Dicían que era un furacán e só conseguían captar a miña atención se botaban un balón polo medio. Na portería levo pouco. Se só contamos as temporadas oficiais nas que o levo facendo son dúas, malia que de pequena, no colexio, nos torneos de verán e incluso nos treinos sempre fun das que tiña aquela cousa dentro de poñerse entre paus. Hoxe en día non o cambiaría por ningunha outra posición no campo. En cantos equipos estiveches e que levas de cada un deles? Estiven en cinco, se ben no Bueu e no Bértola non o facía como porteira: Logo marchei a estudar a Barcelona e alí xa foi onde me decidín pola portería. Dos primeiros anos o que me levo son ás miñas compañeiras. O Bueu máis que un equipo era unha familia. No Bértola tiña dúas porteiras bastante tolas e un adestrador de guardarredes xenial, que conseguiron que cada dia tivera ganas de poñerme entre paus e ir a facer portería con elas. Dos equipos de Cataluña levo, sen dúbida, ao mellor técnico de porteiras que puiden coñecer. Era un pracer traballar con el. Aínda hoxe en dia mantemos o contacto. Aparte dun adestrador era como un padre ou un amigo para min. Del podo dicir
  22. 22. FF 23 rutinas deportivas ten que darse de xeito moi paulatino e sempre baixo a supervisión de profesionais. Ata practicamente os seis meses de embarazo asistín a todos adestramentos do equipo da miña parella e axudeino coas tarefas, sentíndome case unha máis no vestiario. Tamén acudín a moitos dos encontros dos equipos galegos da Segunda División española, nos que xogan moitas das miñas amigas e ex compañeiras. Grazas a isto tiven a sorte de non afastarme por completo dos terreos de xogo e adoptei un novo rol, unha mestura entre afeccionada e “xogadora que non pode xogar”. Desde a bancada comecei unha nova visión do meu deporte, un novo rol, non só de afeccionada, senón formando parte dun grupo dunha maneira distinta. Non se trata de estar no chanzo por unha decisión técnica ou por unha lesión puntual, trátase de quedar sempre fóra da convocatoria por decisión propia, de ser unha mais do grupo, pero non unha xogadora máis. Entre todas fanme sentir que son unha delas, non é a primeira vez que vendo os partidos fálolles coma se no propio campo estivera: “xira, falade, ides dous, coidado”. Rematan os encontros e vou xunto todas as miñas compañeiras a animalas ou a felicitalas. Sufro igual as derrotas e as vitorias. E así rematará esta temporada, sabendo que podía estar aí, pero que non vou poder, polo menos, de momento. A maternidade foi algo planificado, non foi aparcar o fútbol por mor dunha lesión ou unha circunstancia eventual, senón que o desexo de ser nai conseguiu que, por unha vez na miña vida, abandonase temporalmente a miña paixón. A diferenza entre o pai e máis eu é que a súa paternidade non implica nin un só impedimento para seguir dedicándolle todo o tempo que precise ao balón. Aínda así, non cambiaría por nada do mundo a marabillosa sensación de estar embarazada nin todo o que estou a vivir, nin sequera por ter minutos vestida de corto nesta temporada. Por unha parte, boto de menos xogar, o verde e todo o que envolven os encontros; pero por outra, non boto de menos as escordaduras nos nocellos, nin os fríos e chuviosos adestramentos do inverno, nin os días de físico, nin os gritos do adestrador; ademais, co preguiceira que eu son, pensar en volver a poñerme en forma e conseguir o nivel no que actualmente se atopan as xogadoras, paréceme un imposible. Unha vez teño ao neno nos meus brazos, penso que valeu a pena colgar as botas durante esta temporada. Pero tamén penso en deixalo unhas horas con alguén e o mono de xogar enfróntase co instinto maternal. Como aínda me queda un tempo para inclinar a balanza para unha das opcións, seguirei soñando con darlle unhas patadiñas á pelota mentres aproveito a miña xornada completa co meu pequeno. Aínda que as novas xeracións veñen pisando forte, e os anos xa me van pesando, non teño pensado, de momento, deixar de xogar. A xubilación está preto, pero non é inmediata, ou iso espero. Espero ter moitas máis viaxes de autobús, amuletos, ritos, supersticións, noites de hotel, adestramentos e domingos de partido, xa sexa acompañada do meu pequeno ou facendo malabares para compaxinar a miña paixón coa miña nova faceta, a de ser nai. Espero que esta paréntese na miña vida deportiva non sexa máis que un punto e seguido e seguir acumulando anécdotas e experiencias para seguir escribindo artigos. E aproveito estas liñas, a modo persoal, para agradecerlle ás miñas compañeiras durante esta temporada todos os goles dedicados, os seus sorrisos, a súa confianza, as súas ganas e a súa forma de facerme sentir parte dun proxecto no que, a priori, non estaba incluída.
  23. 23. FF 24 Liderado efectivo (II) Mabel Ramos Aguirre Mabel Ramos xogou nas Celestes, no Friol, na Milagrosa, no Victoria e na selección mexicana. Actualmente exerce como psicóloga deportiva, licenciatura obtida na Universidade de Anahauac. Nesta segunda parte enfocaremos as características dunha boa líder. É importante concentrarnos e saber que non só necesitamos ter algunhas calidades, senón que é indispensable decatarnos que absolutamente todos posuímos características de liderado por nacemento, pero cómpre primeiramente recoñecer que as temos e, en segundo lugar, desenvolvelas. No meu campo profesional, traballando con xente nova, tanto na parte académica como deportiva, podo observar que un gran número deles non cre que poida ter nin unha soa característica de liderado; as causas poden ser as débiles bases nas que eles constrúen a súa confianza, o enorme conformismo no que se cae co día a día e a influencia negativa do medio ao que se expoñen. Todos, en distintos momentos da vida, somos líderes porque influímos noutros positivamente. A todos dánsenos oportunidades para tocar corazóns, deixar unha boa pegada, iluminar e servir. Nun mundo tan globalizado e, en moitos aspectos, tan superficial é importante recordar que irradiamos luz cando somos fieis aos nosos principios, cando es unha deportista con valores e avanzas polo camiño de maneira enfocada e sólida. Unha líder valórase e valora a actuación das súas compañeiras, é simple, humana e sempre transmite confianza. Unha boa líder recoñece os seus límites, toma decisións, é integra e pásao ben ao traballar en equipo. A líder inflúe coa súa vida, máis que coas súas palabras, e evita caer na arrogancia porque se ve como un instrumento para transcender na vida das demais persoas. O consello é que oxalá sempre saibamos liderar a nosa vida, xa que só así inspiras a outros, nun mundo que reclama cada vez máis lideres positivos. A líder sabe que, ás veces, para construír hai que destruír, e é preciso abandonar crenzas caducadas e vellas. Ser a líder dun equipo é unha tarefa ardua, pero sempre deixa bos froitos e abre un camiño de renovación. Ármate de valor e atrévete a cuestionar o que algúns consideran incuestionable. Sempre dixen que o deporte é como a vida e moitas veces o como o practiques vai verse reflectido na maneira na que estudes, traballes e te relaciones con persoas que non son nin o teu treinador nin as túas compañeiras. Por iso, o deporte axúdanos a ensanchar os nosos horizontes. Non permitas que os posibles erros nublen o teu futuro. Lembra que unha das características das líderes é aprender a convivir coa incerteza e aprender do erro para converterse en mellores. O liderado é esixente e pide humildade, fortaleza e altos valores. Tamén se exerce con tolerancia, apertura e persistencia, virtudes que ennobrecen e permiten conquistar grandes ideais. Imos mencionar as ACCIÓNS DA LIDER, e é importante que as traslades ti mesma á práctica deportiva, pero non esquezas en levalas primeiro á túa vida e despois ao deporte, xa que todo ten unha orde. A líder dá prioridade ás persoas e á misión que todas comparten e perseguen. A meta dunha líder é iluminar a outras cun profundo sentido humano e aprender delas. A líder dialoga e delega. A líder fai planes e é disciplinada. A líder acepta os seus erros e sabe rodearse de xente excelente, incluso máis capaz que ela mesma. As líderes teñen o seu SANTUARIO, un lugar onde se tranquiliza, se inspira e transcende; non é prisioneira da présa e se regala espazos de interiorización. É a única maneira de que unha deportista logre realmente un autocoñecemento e o autocontrol, os dous piares da intelixencia emocional. Cando somos novas queremos comernos o mundo o máis axiña que se pode. Queremos demostrar, ser vistas e ser recoñecidas, como di John McCann, profesor que dirixiu un estudo do estilo de vida de 1.600 líderes e dirixentes, no cal comprobou que subir rápido ao cumio leva a un descenso igual de rápido á tumba. Noutras palabras, quen se matan por triunfar a toda costa, logran o que non querían: destruírse. Por iso unha deportista que es paciente e logra minorar a velocidade, querer descansar e dar prioridade á súa vida interior logra o verdadeiro éxito persoal. Tolas están as que trocan a saúde polo diñeiro e por figurar. O liderado é esixente e pide espazos de descanso e un sentido de transcendencia. A líder olla máis alá. “O liderado non é un privilexio de poucos nin algo exótico, é unha misión para todos” . John Kotter.

×