Successfully reported this slideshow.
จินตวีร์ คล้ายสังข์. (2555). การออกแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน: กรอบวัฒนธรรมที...
อิเล็กทรอนิกส์ที่สอดคล้องกับองค์ประกอบด้านวัฒนธรรมอาเซียนตั้งแต่ปี พศ. 2534-2554 โดยเน้นบริบทของอุดมศึกษา เพื่อเป็นกรอบในก...
sec.org) อีกทั้งหลักสูตรในมหาวิทยาลัยเครือข่ายอาเซียน มีโครงสร้างหลักสูตรที่มีเนื้อหาครอบคลุมด้านวัฒนธรรมจากการวิเคราะห์สั...
ไม่แตกต่างกัน ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเกี่ยวกับแฟชั่น ส่วนหน้าแรกของเว็บไซต์จะต้องทาให้โดดเด่น สะดุดตา ดึงดูดความสนใจ โดยใช้ภาพเ...
ภาพยนตร์ ทาให้ผู้เรียนมีประสบการณ์ทางภาษาและเรียนรู้วัฒนธรรม มีความสามารถทางภาษาที่ดีขึ้นผ่านการชมภาพยนตร์เป็นลาดับ เนื่อง...
ภาพที่ 1 ร่างรูปแบบเว็บไซต์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน (ผลสรุปจากงานวิจัยระยะที่ 1 การทบทวนวรรณกรรม และระยะที่ 2 ...
Nguyen (2008) ศึกษาการออกแบบบทเรียนมัลติมีเดียโดยนาเสนอวรรณคดีและการสะท้อนวัฒนธรรมท้องถิ่นให้สอดคล้องกับการเรียนภาษาต่างปร...
เป็นชุมชนของ ASEAN Community ตลอดจนการสร้างแรงจูงใจ เพื่อให้เกิดการเข้าร่วมในสังคมแห่งการเรียนรู้นี้อย่างยั่งยืนผ่านกิจกรร...
Technology. Volume 22, Issue 3, September1991: 210–215 pp.Shamaileh, O. A.; Sutcliffe, A.; and Angeli, A.D. (2011).The Eff...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Proper Design of Website and Electronic Courseware for e-Learning in ASEAN : Cultural framework for Consideration

1,170 views

Published on

Proceeding of Integrating ASEAN Online Learning: Policy and Process, organized by the Thailand Cyber University Project, Office of the Higher Education Commission, Bangkok, Thailand, August 14-15, 2012.

Published in: Education
  • Be the first to comment

Proper Design of Website and Electronic Courseware for e-Learning in ASEAN : Cultural framework for Consideration

  1. 1. จินตวีร์ คล้ายสังข์. (2555). การออกแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน: กรอบวัฒนธรรมที่ควรคานึงถึง (Proper Design of Website and Electronic Courseware for e-Learning in ASEAN : Culturalframework for Consideration). เอกสารประกอบการประชุมวิชาการระดับชาติ (Proceeding) ด้านอีเลิร์นนิง : Integrating ASEANOnline Learning: Policy and Process บูรณาการการเรียนรู้ออนไลน์ประชาคมอาเซียน: นโยบายและกระบวนการ. จัดโดยโครงการมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทย สานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ระหว่างวันที่ 14-15 สิงหาคม 2555.การออกแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน: กรอบวัฒนธรรมที่ควรคานึงถึงProper Design of Website and Electronic Courseware for e-Learningin ASEAN : Cultural framework for Considerationจินตวีร์ คล้ายสังข์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยโครงการมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทยjintavee.m@chula.ac.thABSTRACTAs the 10 ASEAN member countries to becomeASEAN community in the year 2015 with the aim toenhance understanding and accelerating economicgrowth, social progress, and cultural development inthe region through joint endeavors in the spirit ofequality and partnership of the ASEAN communitynations. However, when considering culturalframework affecting to the education, inequality foundin various magnitudes, especially in the areas of socialprogress and cultural development, namely, religions,languages, and cultural differences. Thus for, to createcommon understanding and respectful recognition ofsuch differences, as well as to preserve the value ofcultural wisdom of the ASEAN community nations,are considered to be necessity.This article entitled “Proper Design of Website andElectronic Courseware for e-Learning in ASEAN :Cultural framework for Consideration” discussesabout the cultural framework from the documents,researches, and examples in related to on culturalfactors of the proper design of website and electroniccourseware for e-Learning in ASEAN during 1991-2011, emphasizing higher educational institutes. Suchreview of the related literatures will soon be inconsideration as part of the data in order to developthe prototype of website and electronic courseware fore-Learning in ASEAN emphasizing on cultural effects.The cultural framework to be discussed includes 10aspects namely (1) Gender (2) Religion (3) Language(4) History (5) Art (6) Aesthetics (7) Law (8) Politics(9) Ethnography and Local, and (10) Wisdom.Keywords : E-Learning, ASEAN community,Website Design, Courseware Design, CulturalFrameworkบทคัดย่อการรวมตัวกันเป็นประชาคมอาเซียนของประเทศสมาชิกทั้ง 10 ประเทศในปี พ.ศ. 2558 จะเป็นการสร้างสังคมภูมิภาคให้พลเมืองของประเทศสมาชิกอยู่ร่วมกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความเข้าใจอันดีต่อกันระหว่างประเทศในภูมิภาค สร้างสรรค์ความเจริญก้าวหน้าทางด้านเศรษฐกิจ การพัฒนาสังคม และวัฒนธรรม บนพื้นฐานของความเสมอภาค และผลประโยชน์ร่วมกันของประเทศสมาชิกทั้ง 10 ประเทศ หากเมื่อพิจารณาในด้านกรอบวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อการศึกษาแล้วนั้น ยังพบว่ากลุ่มประเทศอาเซียนมีความเหลื่อมล้ากันในหลายด้านโดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านสังคมและวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็ นความหลากหลายของศาสนา ภาษา รวมถึงความแตกต่างทางด้านวัฒนธรรม จึงมีความจาเป็ นที่ต้องเสริมสร้างความเข้าใจ การเคารพและยอมรับในวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน รวมถึงการปกป้ องรักษามรดกทางวัฒนธรรมของภูมิภาคต่างๆ นี้บทความเรื่อง การออกแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน:กรอบวัฒนธรรมที่ควรคานึงถึง จะกล่าวถึงขอบข่ายด้านวัฒนธรรมจากศึกษาเอกสาร งานวิจัย และตัวอย่างต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบเว็บไซต์และบทเรี ยน
  2. 2. อิเล็กทรอนิกส์ที่สอดคล้องกับองค์ประกอบด้านวัฒนธรรมอาเซียนตั้งแต่ปี พศ. 2534-2554 โดยเน้นบริบทของอุดมศึกษา เพื่อเป็นกรอบในการวิเคราะห์และสังเคราะห์งานด้านวัฒนธรรม เพื่อนามาเป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลในการพัฒนาร่างต้นแบบของเว็บไซต์และบทเรี ยนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียนที่ตอบโจทย์ในเรื่องของความแตกต่างทางวัฒนธรรมนี้ต่อไปโดยกรอบวัฒนธรรมสามารถจาแนกออกเป็น 10 ด้าน ได้แก่(1) เพศ (2) ศาสนา (3) ภาษา (4) ประวัติศาสตร์ (5) ศิลปะ(6) สุนทรียภาพ (7) กฏหมาย (8) การเมือง (9) ชาติพันธุ์และ (10) ภูมิปัญญาคาสาคัญ : อีเลิร์นนิง, ประชาคมอาเซียน. การออกแบบอีเลิร์นนิงเว็บไซต์, การออกแบบอีเลิร์นนิงคอร์สแวร์, กรอบวัฒนธรรม1) บทนากลุ่มประเทศอาเซียนมีความเหลื่อมล้ากันในหลายด้านส่งผลให้ประชาคมด้านต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนมีความแตกต่างกัน การรวมตัวของกลุ่มประเทศอาเซียนยังมีความเหลื่อมล้ากันหลายด้านโดยเฉพาะการพัฒนาประเทศที่แตกต่างกัน มีทั้งประเทศที่พัฒนาแล้วอย่างสิงคโปร์ ประเทศกาลังพัฒนาอย่างมาเลเซียไทยและอินโดนีเซีย ในขณะที่กลุ่มประเทศนิวอาเซียนอย่างอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวสหภาพพม่า และสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามเป็ นประเทศกาลังพัฒนา และด้วยความหลากหลายของประเทศอาเซียนมีอยู่มากมายไม่ว่าจะเป็นความหลากหลายของประชากร ศาสนา ภาษาที่ใช้ รวมถึงความแตกต่างทางด้านวัฒนธรรมจึงมีความจาเป็นที่ต้องเสริมสร้างความเข้าใจซึ่งกันและกันและการเคารพในวัฒนธรรม ยอมรับในวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน รวมถึงการปกป้ องรักษามรดกทางวัฒนธรรมของภูมิภาคต่างๆ (สานักเลขาธิการอาเซียน,2009) ดังนั้น บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง“การวิเคราะห์องค์ประกอบด้านวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อรูปแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับการเรียนการสอนทางไกลแบบอีเลิร์นนิงในอาเซียน”(ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากโครงการมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทย สานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษากระทรวงศึกษาธิการ) จะนาเสนอข้อมูลจากการดาเนินงานในขั้นตอนแรกของงานวิจัยคือการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมเพื่อเป็นกรอบในการวิเคราะห์และสังเคราะห์งานด้านวัฒนธรรม เพื่อเป็ นแนวทางในการออกแบบและพัฒนารูปแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับการเรียนการสอนทางไกลแบบอีเลิร์นนิงในอาเซียนต่อไป2) ความหมายและองค์ประกอบของวัฒนธรรมในมุมมองของประเทศในกลุ่มอาเซียน2.1) ความหมายของวัฒนธรรมวัฒนธรรมหมายถึง วิถีชีวิตหรือแบบแผนในการคิดและการกระทาของมนุษย์ในสังคม ซึ่งแสดงออกถึงชีวิตมนุษย์ในสังคมของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือสังคมใดสังคมหนึ่ง(Davey, 2012; สุพัตรา สุภาพ, 2543; รัตนา โตสกุล; 2549;สมชัย ใจดี; ยรรยง ศรีวิริยาภรณ์, 2545) โดยเป้ าหมายหลักของอาเซียนนั้นคือความเป็นหนึ่งเดียวบนความหลากหลายทางวัฒนธรรมของประเทศในกลุ่มอาเซียน (Unity inDiversity through the ASEAN Way of Life) และความแตกต่างสู่ความแข็งแกร่งของประชาคมอาเซียน (Diversitytowards Strengthening) จึงมีความสาคัญและเป็นสิ่งที่ท้าทายต่อไป2.2) องค์ประกอบของวัฒนธรรมจากกรอบประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ทุกภาคส่วนรวมถึงเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียนต่างๆ จึงได้จัดทาหลักสูตร ASEAN STUDY และโครงการต่างๆ ที่เน้นการสร้างความรู้ความเข้าใจทางด้านสังคมละวัฒนธรรมขึ้นมาเพื่อรองรับและการเตรียมความพร้อมประเทศในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ไม่ว่าจะเป็นการจัดทาค่ายวัฒนธรรมเยาวชนอาเซียน (ASEAN University Network, 2012) หรือการจัดการเรียนการสอนโดยสอดแทรกสังคมและวัฒนธรรมเข้าไปในหลักสูตร เช่น มหาวิทยาลัยบรูไนดารุสซาลามมีการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตร ASEANSTUDY เพื่อผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพพร้อมอย่างเหมาะสมในแง่ของความรู้ทักษะทัศนคติค่านิยมทางศีลธรรมและจิตวิญญาณเพื่อรองรับความต้องการการพัฒนาของประเทศและสอดคล้องกับปรัชญาของชาติ (http://www.aun-
  3. 3. sec.org) อีกทั้งหลักสูตรในมหาวิทยาลัยเครือข่ายอาเซียน มีโครงสร้างหลักสูตรที่มีเนื้อหาครอบคลุมด้านวัฒนธรรมจากการวิเคราะห์สังเคราะห์ข้อมูลดังกล่าว จึงขอสรุปขอบข่ายด้านวัฒนธรรม จาแนกออกเป็น 6 ด้านหลัก 10ด้านย่อย ดังนี้ (1) เพศ (Gender) (2) ศาสนา (Religion) (3)ภาษา (Language) (4) ประวัติศาสตร์ ศิลปะ และสุนทรียภาพ (History, Art and Aesthetics) (แบ่งเป็น 3 ด้านย่อย) (5) กฏหมายและการเมือง (Law and Politics)(แบ่งเป็น 2 ด้านย่อย) และ (6) ชาติพันธุ์และภูมิปัญญา(Ethnography and Local) Wisdom) (แบ่งเป็น 2 ด้านย่อย)2.3) ความสาคัญของอีเลิร์นนิงกับการเผยแพร่วัฒนธรรมของประเทศกลุ่มอาเซียนการศึกษาวัฒนธรรมของกลุ่มประเทศอาเซียนมีความหลากหลายและแตกต่างกันไป ดังนั้นจึงจาเป็ นต้องมีเครื่องมือที่เผยแพร่ และสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมของประเทศในประชาคมอาเซียน การใช้โครงสร้างพื้นฐานสิ่งอานวยความสะดวกและเทคโนโลยีการสื่อสาร ตลอดจนการบริหารจัดการทางการศึกษาจึงถือเป็นตัวเลือกหนึ่ง ดังที่ Nada et al. (1999) ได้ทาการสารวจผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนเทศสาหรับธุรกิจองค์กรแรงงานและวัฒนธรรม พบว่า เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นสิ่งกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ในเศรษฐกิจโลก การขาดความตระหนักในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศส่งผลกระทบต่อวัฒนธรรม ดังนั้นจึงควรมีการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในทางที่ถูกต้อง สะท้อนความสาคัญและสนองตอบต่อความแตกต่างของวัฒนธรรมที่หลากหลาย ทางด้านความเชื่อ ค่านิยม รวมถึงโครงสร้างทางวัฒนธรรม ซึ่งสอดคล้องกับ Thompson and Thianthai(2008) ที่ศึกษาความคิดเห็นจากนักศึกษา 8 ใน 10 ประเทศอาเซียนเกี่ยวกับทัศนคติของนักศึกษาด้านความรู้ความเข้าใจที่มีต่ออาเซียน เกี่ยวกับภูมิภาค ข้อมูลต่างๆ ของอาเซียนความตกลงร่วมมือต่างๆ แหล่งข้อมูลข่าวสาร พบว่านักศึกษาส่วนใหญ่ต้องการมีความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมของประเทศในอาเซียนโดยควรเป็นความรู้ที่หาได้ง่าย ไม่ซับซ้อน ซึ่งสามารถศึกษาได้จากเอกสารที่เกี่ยวข้อง และมีสื่อกลางในสามารถแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกันนอกจากนี้ควรมีศูนย์กลางสาหรับการค้นหาข้อมูลต่างๆ ซึ่งรวบรวมประวัติศาสตร์ของแต่ละประเทศไว้ สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลโดยใช้สารสนเทศเข้ามาช่วยให้สะดวกมากยิ่งขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาการเรียนการสอนทางไกลแบบอีเลิร์นนิงในอาเซียน ผู้วิจัยได้ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่สอดคล้องกับองค์ประกอบด้านวัฒนธรรมอาเซียน ตั้งแต่ปี 1991 - 2011 พบว่า งานวิจัยและเอกสารรวมทั้งสิ้น 50 เรื่อง โดยแบ่งเป็น (1) องค์ประกอบด้านขอบข่ายด้านวัฒนธรรม จาแนกออกเป็น 10 ด้าน แบ่งเป็นเพศ (Gender) ศาสนา (Religion) ภาษา (Language)ประวัติศาสตร์ (History) ศิลปะ (Art) สุนทรียภาพ(Aesthetics) กฎหมาย (Law) การเมือง (Politics) ชาติพันธุ์(Ethnography and Local) และภูมิปัญญา (Wisdom) (2)องค์ประกอบด้านการออกแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ ประกอบด้วย องค์ประกอบด้านมัลติมีเดีย(ภาพประกอบ เสียง ตัวอักษร และการจัดรูปแบบ)องค์ประกอบด้านการออกแบบหน้าจอ (ส่วนต่อประสานระบบนาทาง การเข้าถึงข้อมูล และการทดสอบการใช้งาน)องค์ประกอบด้านการออกแบบเนื้อหา องค์ประกอบด้านคุณลักษณะของสื่อใหม่ อันได้แก่ โมบายเลิร์นนิง อีบุ๊คตลอดจนการใช้แท็บเล็ตในการเรียนการสอน3) กรอบวัฒนธรรมที่ควรคานึงถึงในการออกแบบเว็บไซต์จากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวกับรูปแบบเว็บไซต์ในอาเซียน จานวน 25 เรื่อง จาแนกออกเป็ นประเทศไทย 7 เรื่อง ประเทศฟิลิปปินส์ 4 เรื่อง ประเทศญี่ปุ่น 4 เรื่อง ประเทศมาเลเซีย 4 เรื่อง ประเทศสิงคโปร์ 3เรื่อง ประเทศเกาหลี 2 เรื่อง และประเทศจีน 1 เรื่อง(ประเทศญี่ปุ่น จีน และสาธารณรัฐเกาหลี นามารวมโดยยึดกรอบความร่วมมืออาเซียน+3) สรุปได้ว่า3.1) กรอบวัฒนธรรม : เพศ กรอบการออกแบบเว็บไซต์ :การออกแบบหน้าจอStern (2004) เสนอความนิยมเว็บไซต์ในกลุ่มวัยรุ่นเพศหญิงและเพศชายต้องการความเป็นเอกภาพในเรื่องที่สนใจ
  4. 4. ไม่แตกต่างกัน ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเกี่ยวกับแฟชั่น ส่วนหน้าแรกของเว็บไซต์จะต้องทาให้โดดเด่น สะดุดตา ดึงดูดความสนใจ โดยใช้ภาพเคลื่อนไหวและเสียงที่น่าสนใจ และมีช่องทางสาหรับการสื่อสาร ส่วนที่แตกต่างกันก็คือ เนื้อหาสาระในหน้าเว็บไซต์3.2) กรอบวัฒนธรรม : เพศ กรอบการออกแบบเว็บไซต์ :เนื้อหาStuart (2001) ศึกษาความแตกต่างทางเพศในการเรียนหลักสูตรออนไลน์ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี พบว่า เพศมีส่วนสาคัญต่อการใช้โปรแกรมออนไลน์และทักษะการสื่อสารของนักศึกษา หลักสูตรออนไลน์ให้อิสระในการเลือกวิธีศึกษาแก่นักศึกษา เป็นกลยุทธ์ที่สาคัญในการสร้างแรงจูงใจและการเรียนรู้ โดยในหลักสูตรออนไลน์นั้น เพศหญิงจะชอบเรียนรู้มากกว่าเพศชาย และมีวินัยและระเบียบในการเรียนมากกว่า ในทางตรงกันข้ามเพศชายที่มีอายุน้อยจะสนใจหลักสูตรออนไลน์มากกว่าเพศหญิง และหากเป็นหลักสูตรที่มีความท้าทายต้องศึกษาด้วยตนเอง เพศชายจะประสบความสาเร็จมากกว่าเพศหญิง3.3) กรอบวัฒนธรรม : เพศ กรอบการออกแบบเว็บไซต์ :มัลติมีเดียWolf (2000) วิเคราะห์การใช้ไอคอนแสดงอารมณ์ (emotionicon) ในกลุ่มข่าวออนไลน์เพื่อเสริมสร้างทัศนคติของเพศหญิงและเพศชาย โดยการนาไอคอนแสดงอารมณ์ที่เหมือนกับเพศจนถึงการใช้ไอคอนแสดงอารมณ์แบบผสมผสาน พบว่า เพศชายชอบใช้ไอคอนแสดงอารมณ์ที่เป็นมาตรฐานแสดงอารมณ์ต่างๆมากกว่าเพศหญิง ส่วนเพศหญิงชอบใช้ไอคอนที่แสดงอารมณ์เงียบหรือปิ ดเสียงขอบคุณ และใช้ไอคอนแสดงความรู้สึกทางบวก3.4) กรอบวัฒนธรรม : ภาษา ประวัติศาสตร์ ศิลปะกฎหมาย กรอบการออกแบบเว็บไซต์ :มัลติมีเดียการออกแบบหน้าจอ เนื้อหาFriesner and Hart (2004) กล่าวว่าประเทศจีนเป็นประเทศที่มีความหลากหลายด้านวัฒนธรรมและภาษาถิ่นหลากหลาย ทาให้เกิดปัญหาความเข้าใจซึ่งกันและกัน ดังนั้นจึงควรมีการนาภาษาประจาชาติหรือภาษาที่เป็นทางการ (ภาษาจีนกลาง)กากับไว้เพื่อการสื่อสารที่ตรงกัน แต่สาหรับการทาเป็นเว็บไซต์ควรมีการแปลภาษาจีนเป็นภาษาอังกฤษ อาจใช้ภาพหรือสัญลักษณ์ที่เป็นข้อความต่างๆ เพื่อความเข้าใจมากยิ่งขึ้น การออกแบบเว็บไซต์โดยใช้ภาพกราฟิกและป๊ อปอัพจะช่วยดึงดูดความสนใจแก่ผู้อ่านการออกแบบเว็บไซต์เกี่ยวกับภาพและการสื่อความหมายระหว่างวัฒนธรรมตะวันตกและวัฒนธรรมจีนนั้น การออกแบบหน้าจอจะต้องออกแบบจากด้านบนซ้ายของหน้าจอซึ่งเป็นจุดที่นักเรียนเริ่มอ่าน ไม่ควรใช้สีมากเกินไปเพราะจะทาให้สับสนในการสื่อสาร ตัวอย่างเช่น วัฒนธรรมเกี่ยวกับภาพของจีนส่วนใหญ่ภาพจะเน้นสีขาวและสีดา และเมื่อพิจารณาเนื้อหาเว็บไซต์ที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมนั้น การคัดลอกหรือทาซ้าโดยไม่ได้รับอนุญาตจะต้องคานึงถึงลิขสิทธิ์ และการอ้างอิงจะต้องมีการตรวจสอบข้อความโดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายจีน กฎหมายด้านการเงิน กฎหมายการค้า ซึ่งเป็นการป้ องกันทรัพย์สินทางปัญญา3.5) กรอบวัฒนธรรม : ศาสนา กรอบการออกแบบเว็บไซต์ : เนื้อหาShamaileh และคณะ (2011) ศึกษาคุณภาพเว็บไซต์ที่เผยแพร่อัตลักษณ์ทางศาสนาอิสลามและศาสนาคริสต์ โดยสอบถามผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์และศาสนาอิสลาม พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามมีทัศนคติทางบวกเกี่ยวกับเว็บไซต์ โดยมีความเชื่อเกี่ยวกับศาสนาที่ตนเองนับถือมากขึ้น เนื้อหาในเว็บไซต์เป็นเรื่องราวที่เกี่ยวกับความเชื่อในศาสนาที่ผู้นับถือสามารถเข้าไปศึกษาข้อมูลได้ ทาให้เกิดความแข็งแกร่งและสื่อกลางในการรวมตัวของผู้ที่นับถือศาสนาอิสลาม ในเว็บไซต์ไม่ควรมีการโฆษณาสินค้าอื่นแอบแฝง ควรจะเป็นตราสัญลักษณ์ทางศาสนาหรือเรื่องที่เกี่ยวข้องควรเน้นเรื่องราวเกี่ยวกับศาสนพิธี พิธีกรรม วันสาคัญต่างๆ เพื่อเป็นการเผยแพร่ศาสนาอีกช่องทางหนึ่ง3.6) กรอบวัฒนธรรม : ภาษา กรอบการออกแบบเว็บไซต์ : มัลติมีเดียShawback and Terhune (2002) ศึกษาการเรียนภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่สองจากนักเรียนที่สนใจภาพยนตร์เกี่ยวกับภาษาและวัฒนธรรม พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่ที่ชมภาพยนตร์ผ่านอินเทอร์เน็ตมีความสนใจภาษาและวัฒนธรรมใน
  5. 5. ภาพยนตร์ ทาให้ผู้เรียนมีประสบการณ์ทางภาษาและเรียนรู้วัฒนธรรม มีความสามารถทางภาษาที่ดีขึ้นผ่านการชมภาพยนตร์เป็นลาดับ เนื่องจากภาพยนตร์เพื่อการศึกษาภาษาและวัฒนธรรมมีเทคโนโลยีที่สมัยอย่างอินเทอร์เน็ตที่ช่วยให้นักเรียนมีบทบาทเชิงรุกในการเรียนรู้ อีกทั้งยังมีทักษะในการฟัง การอ่านและการนาเสนอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมีsubtitle ภาษาถิ่นในเนื้อหาสาหรับการนักเรียนที่เรียนรู้ด้วยภาษาอังกฤษ และมี subtitle ภาษาอังกฤษสาหรับนักเรียนที่มีความรู้ภาษาอังกฤษระดับปานกลาง3.7) กรอบวัฒนธรรม : ประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญา กรอบการออกแบบเว็บไซต์ : เนื้อหาMcLoughlin (1999) ศึกษาการออกแบบการเรียนการสอนที่เหมาะกับความต้องการของกลุ่มวัฒนธรรมโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศระดับอุดมศึกษา จะต้องมีการตระหนักถึงความต้องการในการเรียนรู้ รูปแบบการเรียนรู้ของแต่ละกลุ่มโดยจะต้องผสมผสานให้เป็นเนื้อเดียวกัน ในการออกแบบการเรียนการสอนเพื่อให้ผู้เรียนเข้าถึงวัฒนธรรมที่หลากหลาย จะต้องมีการสื่อสารที่หลากหลายภาษา เพื่อให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์การเรียนรู้และอัตลักษณ์ของวัฒนธรรมและการปฏิบัติของชุมชน โดยในการออกแบบจะต้องพิจารณาความสัมพันธ์กับเนื้อหาวัฒนธรรมที่หลากหลาย การออกแบบโครงสร้างในบทเรียนให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม มีการปฐมนิเทศ กาหนดวัตถุประสงค์และเป้ าหมายในการเรียน3.8) กรอบวัฒนธรรม : ศิลปะ กรอบการออกแบบเว็บไซต์ :เนื้อหาChristopher (1998) ตรวจสอบความเหมาะสมในการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมการเมืองระดับอุดมศึกษาในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบว่าเทคโนโลยีแบบโต้ตอบเหมาะสมกับการศึกษาด้านวัฒนธรรมการเมืองที่เน้นการเรียนรู้ด้วยตนเองและเป็ นอิสระในการเรียน แต่ไม่เหมาะสมกับประเทศทางใต้ของเอเชียตะวันออกเนื่องจากเน้นการศึกษาแบบดั้งเดิม (ครูสอนโดยตรง) แต่จากการศึกษาพบว่าแนวโน้มการเทคโนโลยีเป็นสิ่งสาคัญในการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมท้องถิ่น ขนบธรรมเนียม ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในท้องถิ่น3.9) กรอบวัฒนธรรม : การเมือง กรอบการออกแบบเว็บไซต์ : เนื้อหาKluver (2004) กล่าวว่าเทคโนโลยีมีบทบาทสาคัญในการขยายอานาจทางการเมืองและเผยแพร่เรื่องราวต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับประชาชน โดยนาเสนอกรณีศึกษาประเทศสิงคโปร์ซึ่งเป็นประเทศที่มีวัฒนธรรมทางการเมืองที่แตกต่างจากชาติตะวันตก โดยเมื่อศึกษาเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีและการควบคุมการใช้อินเทอร์เน็ตทางการเมืองในการเลือกตั้งทั่วไปช่วงปี 2001 พบว่าการใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อเผยแพร่ข่าวสารทางการเมืองมีปริมาณใกล้เคียงกับประเทศทางตะวันตก สื่อมีผลกระทบสาคัญต่อวัฒนธรรมทางการเมืองรวมถึงกฎระเบียบ การปฏิบัติทางการเมืองที่สามารถเผยแพร่ได้อย่างรวดเร็ว รวมถึงการเผยแพร่การอภิปรายทางการเมืองและกฎระเบียบสาคัญต่างๆ ที่ประชาชนควรรู้
  6. 6. ภาพที่ 1 ร่างรูปแบบเว็บไซต์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน (ผลสรุปจากงานวิจัยระยะที่ 1 การทบทวนวรรณกรรม และระยะที่ 2 การวิเคราะห์องค์ประกอบด้วยวิธี Exploratory Factor Analysis)4) กรอบวัฒนธรรมที่ควรคานึงถึงในการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์จากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวกับบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ในอาเซียน จานวน 25 เรื่อง จาแนกออกเป็นประเทศไทย 10 เรื่อง ประเทศฟิลิปปินส์ 2 เรื่อง ประเทศมาเลเซีย 6 เรื่อง ประเทศสิงคโปร์ 2 เรื่อง ประเทศเวียตนาม1 เรื่อง และประเทศจีน 4 เรื่อง (ประเทศญี่ปุ่ น จีน และสาธารณรัฐเกาหลี นามารวมโดยยึดกรอบความร่วมมืออาเซียน+3) ขอยกตัวอย่างวรรณกรรมที่น่าสนใจดังนี้4.1) กรอบวัฒนธรรม : เพศ กรอบการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ : เนื้อหาRing (1991) ศึกษาปฏิกิริยาของนักเรียนที่มีเพศแตกต่างกันที่ใช้บทเรียนคอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ โดยศึกษาการลงมือปฏิบัติใช้เครื่องมือและมีคู่มือเอกสารประกอบ พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีความกระตือรือร้นในการใช้บทเรียนคอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ในชั้นเรียน มีทัศนคติในการเรียนรู้เชิงบวก แต่สิ่งที่แตกต่างกันคือนักเรียนชายมีความมั่นใจในการใช้คอมพิวเตอร์โดยลงมือปฏิบัติในการเรียนรู้มากกว่าเพศหญิง แต่นักเรียนหญิงจะค่อยๆ ฝึกจากคู่มือเอกสารประกอบบทเรียนเพื่อสร้างความมั่นใจในการใช้บทเรียนคอมพิวเตอร์4.2) กรอบวัฒนธรรม : ศาสนา กรอบการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ : การออกแบบหน้าจอFriesner and Hart (2004) ศึกษาการเข้าถึงข้อมูลทางศาสนาในแต่ละศาสนาของจีน ไม่ว่าจะเป็น เต๋า ขงจื้อ และศาสนาพุทธ พบว่าควรมีการเชื่อมโยงข้อมูลไปยังเหตุการณ์ทางศาสนาที่สาคัญ วันสาคัญทางศาสนาเพื่อเป็นประโยชน์ต่อผู้นับถือศาสนาต่างๆ ในประเทศจีน เพื่อให้ผู้เรียนได้รับความรู้เพิ่มเติม และน่าสนใจมากยิ่งขึ้น4.3) กรอบวัฒนธรรม : ภาษา กรอบการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ : มัลติมีเดียYing (2007) กล่าวว่าการเรียนภาษาต่างประเทศที่มีประสิทธิภาพจะต้องให้ผู้เรียนเรียนรู้ถึงวัฒนธรรมดั้งเดิมของภาษานั้นๆ ด้วย ดังนั้น การเรียนการสอนโดยใช้บทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่สอนภาษาต่างประเทศควรมีการออกแบบการกิจกรรมการเรียนการสอนโดยนาคลิปวีดิโอที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมในท้องถิ่นนั้นๆ ไปใช้ เพื่อให้ผู้เรียนสร้างความสามารถทางภาษาในการได้ยิน ได้ฟังและมองเห็นภาพประกอบ อีกทั้งเป็นการเรียนรู้วัฒนธรรมต่างๆ จากวัฒนธรรมจริงๆ ที่มีอยู่4.4) กรอบวัฒนธรรม : ประวัติศาสตร์ กรอบการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ : มัลติมีเดีย การออกแบบหน้าจอและเนื้อหา
  7. 7. Nguyen (2008) ศึกษาการออกแบบบทเรียนมัลติมีเดียโดยนาเสนอวรรณคดีและการสะท้อนวัฒนธรรมท้องถิ่นให้สอดคล้องกับการเรียนภาษาต่างประเทศมหาวิทยาลัยดานังประเทศเวียดนาม โดยศึกษา 3 ส่วน ได้แก่ การสารวจศักยภาพของผู้เรียน กลยุทธ์ในการเลือกเนื้อหา และเกณฑ์การออกแบบมัลติมีเดีย โดยในส่วนแรก การออกแบบบทเรียนจะต้องวิเคราะห์ลักษณะผู้เรียน ทั้งทางด้านความรู้อายุ เพศ การศึกษา วัฒนธรรมหรือชาติพันธุ์พื้นฐานแรงจูงใจ บุคลิกภาพ และประสบการณ์การใช้คอมพิวเตอร์จากนั้นจึงเลือกเนื้อหาในการออกแบบให้ตอบสนองความต้องการโดยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการออกแบบส่วนที่ 2 การเลือกเนื้อหา นอกจากความถูกต้องของภาษาในเนื้อหาที่ใช้แล้ว ยังต้องคานึงถึงความยากของภาษา การมีส่วนร่วมของผู้เรียน ความน่าสนใจของเนื้อหา หลักสูตรเนื้อหาควรจัดเป็นรายการ/เมนูที่เป็นรูปธรรม หลีกเลี่ยงรูปแบบนามธรรม และส่วนที่ 3 การออกแบบบทเรียน ควรเลือกรูปแบบที่คุ้นเคยกับผู้เรียน ผู้เรียนมีส่วนร่วมในบทเรียนมีเครื่องมือช่วยสืบค้นและจัดระเบียบข้อมูลและการสนับสนุนการเรียนผ่านบทเรียน ควรมีการนาเสนอข้อความกราฟิก เสียงและภาพยนตร์ประกอบตามความเหมาะสมกับเนื้อหา การนาเสนอควรเลือกใช้สีที่อ่านง่าย สบายตา ใน 1หน้าจอไม่ควรเกิน 3 สี ประเภทและขนาดของแบบตัวอักษะเหมาะสม การเน้นข้อความด้วยสีและการกระพริบจะช่วยเพิ่มจุดสนใจได้เป็นอย่างดี แต่ไม่ควรใช้การกระพริบมากเกินไปจะทาให้เสียสมาธิและอ่านยาก4.5) กรอบวัฒนธรรม : ประวัติศาสตร์ กรอบการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ : การออกแบบหน้าจอSpecht and Oppermann (1998) เสนอแนวคิดการพัฒนาคอร์สแวร์เพื่อผสมผสานการนาเสนอความรู้สาหรับการเรียนรู้พิพิธฑภัณฑ์และวัฒนธรรมว่า การออกแบบการเรียนการสอนและการประยุกต์ใช้สื่อ มีส่วนประกอบที่ผู้เรียนศึกษาด้วยตนเอง (HTML, Java, รูปภาพ) จะต้องมีการเชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้ไปสู่หลักสูตร โดยการออกแบบไฮเฟอร์มีเดียจะต้องเชื่อมโยงให้ผู้เรียนเลือกสามารถเลือกเนื้อหาที่ต้องการศึกษา สามารถเลือกสื่อที่เหมาะสมกับผู้เรียนตามความสนใจ โดยการออกแบบสื่อแบบผสมผสานหลายๆ สื่อเข้าด้วยกัน และมีกลยุทธ์ในการถ่ายทอดเนื้อหาที่มีลักษณะเฉพาะให้น่าสนใจ มีการเชื่อมโยงเนื้อหาและแนะนาวิธีการเรียนรู้4.6) กรอบวัฒนธรรม : ชาติพันธุ์ กรอบการออกแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ : มัลติมีเดียHe (2010) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอนในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกลุ่มชาติพันธุ์ของสาธารณรัฐประชาชนจีน ในเขตของกลุ่มชนปูยีและแม้วในเขตปกครองตนเองเฉียนชีหนาน พบว่า รูปภาพเสียง และการ์ตูนจากการนาเสนอในโปรแกรม PowerPointสามารถดึงดูดความสนใจของนักเรียนได้ดีกว่าบทเรียนที่มีแต่ข้อความเพียงอย่างเดียว และรูปแบบพฤติกรรมของนักเรียนในชั้นเรียนที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอนมีพฤติกรรมการเรียนรู้แตกต่างไปจากในชั้นเรียนปกติภาพที่ 2 ร่างรูปแบบบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ฯ สาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียน (ผลสรุปจากงานวิจัยระยะที่ 1 การทบทวนวรรณกรรม และระยะที่ 2 การวิเคราะห์องค์ประกอบ)5) บทสรุปเมื่อพิจารณากรอบวัฒนธรรมที่ควรคานึงถึงทั้ง 10 ด้าน สู่การออกแบบร่างต้นแบบดังที่นาเสนอไปแล้วนั้น ผู้เขียนได้มีโอกาสสัมภาษณ์ผู้บริหารระดับ ASEAN+3 จานวน 3ท่าน ได้ข้อเสนอแนะที่น่าสนใจดังต่อไปนี้ ในการพัฒนารูปแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับอีเลิร์นนิงในอาเซียนนั้น ขอให้เน้นในเรื่องความอิสระของผู้ใช้ในการเลือกเนื้อหาต่างๆ ที่สะท้อนกรอบวัฒนธรรม ตามความเหมาะสมของบริบทเนื้อหาและการจัดการเรียนการสอน อีกทั้งยังควรให้ความสาคัญกับความ
  8. 8. เป็นชุมชนของ ASEAN Community ตลอดจนการสร้างแรงจูงใจ เพื่อให้เกิดการเข้าร่วมในสังคมแห่งการเรียนรู้นี้อย่างยั่งยืนผ่านกิจกรรมต่างๆ จากข้อเสนอแนะดังกล่าวผู้เขียนจะนามาเป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบฯ ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นผ่านกระบวนการวิจัยในขั้นต่อๆ ไป โดยสามารถติดตามบทความที่นาเสนอรายงานการวิจัยนี้ได้ที่Khlaisang, J. (2012). Analysis of the Cultural FactorsAffecting the Proper Design of Website and ElectronicCourseware for e-Learning in ASEAN. Proceeding of the26th Annual Conference of Asian Association of OpenUniversities (AAOU2012). Chiba, Japan. October 16-18,2012. (อยู่ในระหว่างรอเผยแพร่)6) เอกสารอ้างอิงจินตวีร์ คล้ายสังข์. (2555). โครงการวิจัยการวิเคราะห์องค์ประกอบด้านวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อรูปแบบเว็บไซต์และบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมสาหรับการเรียนการสอนทางไกลแบบอีเลิร์นนิงในอาเซียน. สานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (ดาเนินการระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๕๕)รัตนา โตสกุล. (2549). ว่าด้วยวัฒนธรรม. สาหรับการฝึ กอบรมผู้ทางานด้านวัฒนธรรมภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือจากกระทรวงวัฒนธรรม ปี พ.ศ. 2549สมชัย ใจดี และ ยรรยง ศรีวิริยาภรณ์. (2545). ประเพณีและวัฒนธรรมไทย. เว็บไซต์ : เข้าถึงใน http://www.school.net.th/library/create-web/10000/ sociology/10000-7380.htmlสุพัตรา สุภาพ. (2543). สังคมและวัฒนธรรมไทย ค่านิยมครอบครัว ศาสนา ประเพณี. พิมพ์ครั้งที่ 11.กรุงเทพฯ : สานักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.สานักเลขาธิการอาเซียน. (2009). Culture and Informationเว็บไซต์: เข้าถึงใน http://www.aseansec.org/10373.htmASEAN University Network. (2012). เว็บไซต์: เข้าถึงในhttp://www.aun-sec.orgChristopher Ziguras. 1998. Educational technology intransnational higher education in South EastAsia: the cultural politics of flexible learning.http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=10.1.1.199.3796Davey, A. K. (2012). The Meaning of Culture. AcrossCultures. เว็บไซต์: เข้าถึงใน http://acrosscultures.info/ meaning-of-culture.htmlFriesner, T. and Hart, M. (2004). A Cultural Analysis ofe-Learning for China. Electronic Journal on e-Learning. Volume 2 Issue 1 (February 2004) :81-88 pp.He, B. (2010). Factors affecting normalization of call insenior high schools in the ethnic areas of thepeople’s republic of china. Master of Arts inEnglish Language Studies. SuranareeUniversity of Technology.Kluver, R. (2004). Political Culture and InformationTechnology in the 2001 Singapore GeneralElection. Political Communication. Volume 21Issue 4, 2004: pages 435-458.McLoughlin, C. (1999). Culturally responsive technologyuse: developing an on-line community oflearners . British Journal of EducationalTechnology. Volume 30, Issue 3, July 1999:231–243 pp.Nada Korac-Kakabadse, Alexander Kouzmin. (1999).Designing for cultural diversity in an IT andglobalizing milieu: Some real leadershipdilemmas for the new millennium. Journal ofManagement Development. Vol. 18 Iss 3 : 291 -319 pp.Nguyen, L.V. (2008). The Triangular Issues inMultimedia LanguageCourseware Design in theVietnamese Efl Environment. Asian Social.Science. Vol 4 No 6 (June, 2008) : 65 – 68 pp.Ring, G. (1991). Student reactions to courseware: genderdifferences. British Journal of Educational
  9. 9. Technology. Volume 22, Issue 3, September1991: 210–215 pp.Shamaileh, O. A.; Sutcliffe, A.; and Angeli, A.D. (2011).The Effect of Religious Identity on UserJudgment of Website Quality. Human-ComputerInteraction – INTERACT 2011. Lecture Notes inComputer Science, 2011, Volume 6949/2011:620-623 pp.Shawback, M. J., & Terhune, N. M. (2002). Onlineinteractive courseware: using movies to promotecultural understanding in a CALL environment.Computer Science and Convergence. Volume104, Issue 1, 2002: 85-95 pp.Specht, M. and Oppermann, R. (1998). Special Issue:Adaptivity and User Modelling in HypermediaSystems; Hypermedia for Museums and CulturalHeritage . ACE - adaptive coursewareenvironment. Vol. 4, Issue 1, 1998: 141-161 pp.Stern, S. R. 2004. Expressions of Identity Online:Prominent Features and Gender Differences inAdolescents World Wide Web Home Pages.Journal of Broadcasting & Electronic Media.Volume 48, Issue 2, 2004: 218-243 pp.Stuart Y. (2001). Confident Men - Successful Women:Gender Differences in Online Learning. GeneralElection. Political Communication. Volume 17Issue 3, 2001: pages 405-418.Thompson, E.C. and Thianthai, C. (2008). Attitudes andAwareness towardASEAN: Summaryof Findingsfrom a Ten Nation Survey (Summary Report),Jakarta: The ASEAN Foundation.Wolf, A. (2000). Emotional Expression Online: GenderDifferences in Emoticon Use. Cyber Psychology& Behavior. October 2000, 3(5): 827-833 pp.Ying, F. (2007). Remarks on How to Learn Chinese andEnglish Cultures through Courseware Making.Sichuan University of Arts and Science Journal.Vol 06.

×