Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

бие даалт

5,148 views

Published on

  • Be the first to comment

бие даалт

  1. 1. Суйс-соѐльн боловсрольн сургуульБие даалт СЭДЭВ КОМПЬЮТЕРИЙН СҮЛЖЭЭ ШАЛГАСАН А.АЛТАНЧИМЭГ ГҮЙЦЭТГЭСЭН СЭРЭЭТЭР
  2. 2. Компьютерийн сүлжээний тухай ерөнхий ойлголт1 Компьютерийн сүлжээ гэж юу вэКомпьютерийн сүлжээний хөгжлийн түүх нь компьютер үүсэж хөгжиж эхэлсэн 1950-1960-доны үеэс эхэлнэ. 1950-аад онд цоолсон картнуудыг ашиглан боловсруулдаг “эртний”компьютерүүд ашиглагдаж эхэлсэн. Гэхдээ энэ үед дэлхий дээрх нийт компьютерүүд хэдхэнарваар тоологдохоор тун цөөхөн байжээ. Иймд эдгээрийг хооронд нь холбох гайхамшигтсанаа хэний ч толгойд ордоггүй байсан биз. 1960-аад онд компьютерүүдийг mainframe гэжнэрлэгдэх гол толгой компьютерт холбож сүлжээ үүсгэх технологи гарч ирсэн. 1970-аад ондкомпьютерийн оврын хэмжээ эрс жижгэрч, мөн томхон байгууллага, пүүс корпораци, их дээдсургуулиуд өөрсдийн mainframe компьютер дээрээ мэдээллийн сан (database) үүсгэж, угсүлжээнд байгаа бусад компьютерүүд нь энэ мэдээллийн санд холбогдож мэдээлэл авчболдог шинэ технологи дэлгэрсэн. Тэгвэл 1980-аад онд микрокомпьютер буюу хувь хүн,жижиг бизнесийн хэрэглээний компьютерүүд гарч ирж, эхэндээ сүлжээнд холболгүйашигладаг байснаа удалгүй хооронд нь юм уу майнфрэймд холбож сүлжээ үүсгэж эхэлсэнбайна. Микрокомпьютерүүд дэлхий даяар хурдацтай тархсан тул, 1990-ээд онд эдгээрийгтүшиглэсэн client-server бүтэцтэй сүлжээ ихэд дэлгэрсэн байна. Тэгвэл өнөөг хүртэлкомпьютерийн сүлжээ асар хурдацтай хөгжиж мэдээлэл технологийн дэлхийг бүрхсэн асартом торон сүлжээг үүсгэж чадсан түүхтэй. Мэдээлэл харилцаа холбооны хөгжлийн гол тулгуурнь компьютер бөгөөд даяаршилсан мэдээллийн хөдөлгөгч хүч нь компьютерийн сүлжээ юм.Компьютерийн сүлжээний хөгжлийн нэг жишээ бол мэдээж интернет юм. Компьютерийнсүлжээ нь өнөөгийн нийгмийн чухал хэрэг.
  3. 3. нэг, нийгмийн хөгжлийг тодорхойлогчкомпьютертэй салшгүй холбоотой. Мөндаяаршилсан нийгмийн гол мөн чанар, дэлхийнийтийн улс гүрэн, хүн төрөлхтний хоорондынхарилцаа холбоо, мэдээллийн процессынавтоматжуулалтын хамгийн гол гүүр нькомпьютерийн сүлжээ юм. Компьютерийн сүлжээгэдэг нь хэд хэдэн компьютер хоорондоо холбогдонмэдээлэл болон эх сурвалжууд, нэмэлттөхөөөрөмжүүдийг хамтран ашиглах боломжоорхангагдахыг хэлнэ. Сүлжээний хэрэглэгчид ньфайл, принтер, бусад зүйлээ хамтарч хэрэглэжболохоос гадна цахилгаан мэдээ илгээж, өөркомпьютераас програмаа ажиллуулж болно.Компьютерийн сүлжээ нь олон
  4. 4. тооны төхөөрөмжийг тусгай протокол, техник хэрэгслийн тусламжтайгаархооронд нь холбон нэг төхөөрөмжөөс нөгөө рүү өгөгдөл дамжуулах, хүлээнавах, нэгдсэн нэг мэдээллийн бааз руу хандах боломжийг хэрэглэгчид олгодог.Компьютерүүдийг сүлжээнд холбохын тулд тэдгээрийн холболтын техникхангамжийн болон програм хангамжийн орчинг бүрдүүлж өгөх шаардлагатай.Энд физик холболт хийх болон тэдгээрийг програм хангамжаар холбох олонболомжууд бий. Компьютерийн хамгийн том сүлжээ нь Интернет юм.Интернетийн сүлжээнд дэлхийн сая сая компьютер холбогдон ямар ч үед хүссэнмэдээллээ авах боломжтой байдаг бол тодорхой нэг хүрээнд нэг байгууллагаөөрийн дотоод сүлжээтэй байгаад байгууллага дотроо мэдээллээ солилцдогбайх жишээтэй. Сүлжээний өөр нэг жишээ бол нисэх онгоцны буудал, мөнсупермаркетууд дахь төлбөрөө хийдэг касс, дэлгүүрийн дотоод сүлжээндхолбогдсоноор барааны үнийн мэдээллийн бааз руу хандан аль бараа ямарүнэтэйг харах боломжтой байдаг. Компьютерийн сүлжээний үүслийг нэгкомпьютерээс нөгөө компьютерт шилжин ажиллуулдаг дискийн үйлажиллагаанаас анх сэдсэн түүхтэй. Ийм дискийг sneakernet гэж нэрлэдэгбайна. Харин сүлжээнд холбогдоогүй, дангаараа ажилладаг компьютерийгStandalone computer гэнэ. Сүлжээний үнэт зүйлсэд дараах боломжуудыг
  5. 5. 1. Мэдээллийг хамтран хуваалцахыг зөвшөөрсөн бүлэг (group) үүсгэж болдог. Эндмэдээллийг хамтран хуваалцахдаа мэдээллээ тусгай аргаар оруулж өгдөг. Олонхэрэглэгчтэй сүлжээнд тусгай нууц үгээр хандах эрхтэй болгож болно.2. Мэдээллийг хамтран хуваалцах (sharing) нь мессеж, баримт бичиг болон файлуудыгхэрэглэгчдийн хооронд дамжуулж чаддаг.3. Төхөөрөмжүүдийг хамтран ашиглах (device sharing) нь бүлгийн хэрэглэгчдэдхэвлэгч (printer), факсын машин (fax machine), дүрс оруулагч (scanner) болон бусадолон нэмэлт төхөөрөмжүүдийг сүлжээнд холбогдсон аль ч компьютерээс ашиглахболомж олгодог. Компьютерүүдийг сүлжээнд холбохдоо кабель утасны аль нэг төрлийгашиглан холбодог. Сүлжээ нь сүлжээний програм хангамж, сүлжээний техник хангамж,ажиллуулах програм гэсэн 3 хэсгээс тогтоно.Сүлжээний техник хангамжийн орчин. Сүлжээний техник хангамж нь компьютерүүдхоорондоо холбогдоход зориулсан физик компонентууд юм. Сүлжээний адаптер,сүлжээний кабель, hub, repeater, switch, router, brouter, модем, repeater, bridge, wirelessгэх мэт физик төхөөрөмжүүдээс гадна кабель утсанд холбодог толгой буюу connector,transceiver, vampire tape, сүлжээний бахь, сүлжээний хэвийн ажиллагааг шалгадагтестер гэх зэргийг мөн авч үзнэ. Зарим төхөөрөмжүүдийг сүлжээний үйлдлийн системдтаниулж өгөх шаардлагатай байдаг.
  6. 6. Компьютерийн сүлжээ нь шаардлагатай програм хангамжаас гадна, дараах гурван үндсэнхэсгээс бүрдэнэ. Үүнд: server (хэрэгцээтэй мэдээллийг хадгалж буй компьютер), client(хэрэглэгч буюу сервер дээрх мэдээлэлд хандаж буй компьютер), circuit (хэлхээ, мэдээлэлдамжуулах шугам). Энд сервер клиент хоѐрынхоо алинд нь их мэдээлэлхадгалуулах, сүлжээний үйл ажиллагаанд аль нь их үүрэгтэй байх вэ гэдгийг сүлжээнийархитектур (бүтэц) тодорхойлж өгнө. Гурван үндсэн архитектур байдаг.Host-based буюу төвлөрсөн майнфрэйм бүхий сүлжээнд толгой компьютер нь ганцаараахамаг ажлыг хийдэг.Client-based сүлжээнд клиент буюу хэрэглэгчийн компьютер нь голлох үүрэгтэй байдаг.Client-server сүлжээнд клиент, сервер аль аль нь ажлаа хувааж хийнэ. Дээр дурьдсанѐсоор өнөөдрийн байдлаар Client-server бүтэцтэй сүлжээ нь илүү их өргөнөөр хэрэглэгдэжбайна. Харин ерөөсөө сервергүй, дан клиент компъютеруудыг хооронд нь холбож үүсгэсэнсүлжээг peer-to-peer сүлжээ гэж нэрлэдэг. Жижиг бизнес, гэр ахуйн хэмжээнд хэрэглэгдэжбуй ихэнх сүлжээ peer-to-peer бүтэцтэй байна.
  7. 7.  2 Сүлжээний клиент сервер Client serverСүлжээнд холбогдсон компьютерүүд мэдээлэл дамжуулах явцад нэг нь мэдээллээ илгээж нөгөө нь түүнийг хүлээн авах үйл ажиллагаа явагддаг. Client/server нь сүлжээний гол ойлголтуудын нэг бөгөөд сүлжээний хувьд програмуудыг хооронд нь аль болох хурдан хугацаанд холбох, хуваарилах модулийг агуулдаг, тухайн сүлжээнд байгаа хоёр компьютерийн хоорондын харилцааг илэрхийлж байдаг. Сүлжээнд холбогдоод нөөцийг хамтран эзэмшиж байгаа компьютерийг үйлчлүүлэгч буюу client гэнэ. Хамтын эзэмшилд байгаа мэдээллийг агуулж буй буюу сүлжээн дэх мэдээллийн эх сурвалжийг хуваалцагч төв компьютерийг server буюу үйлчлэгч гэнэ. Өөрөөр хэлбэл клиент нь хүсэлт гарган хандахад сервер компьютерийн зүгээс хариу өгдөг процессийг зохицуулдаг байна. Энэ холбоог client server relationship гэж нэрлэдэг. Уг ойлголт нь зөвхөн нэг компьютерийн хувьд бус сүлжээний бүх компьютерүүдийн хувьд яригддаг. Жишээ нь: Банкныхаа дансанд байгаа үлдэгдлийг шалгахаар та өөрийнхөө компьютерээс банкны сервер програмд хүсэлт гаргалаа гэж бодъё. Таны дансыг шалгахын тулд клиентийн програм, серверийн програм болох банкин дахь мэдээллийн бааз байрлаж буй сервер
  8. 8.  1. Нийтийн буюу Full. Энэ үед таны сүлжээнд байгаа мэдээллийн эх файлд шууд хандаж чадна. 2. Зөвхөн уншигдах буюу Read only. Таны сүлжээнд оруулсан мэдээллийн хуулбарыг ашиглаж чадна. 3. Хамгаалагдсан буюу protected. Та сүлжээнд мэдээллээ оруулахдаа тусгай нууц үг өгөх ба таны мэдээллийг ашиглах хэрэглэгч таны нууц үгийг мэдсэний үндсэн дээр хандаж чадна. Энд хэрэглэгч болгон оруулсан мэдээлэл бүртээ өөр өөр нууц үгийг оруулж болно. Peer-to peer нь дараах давуу талуудтай. 1. Суурилуулах болон тохируулахад хялбар 2. Холбогдсон компьютерүүд нь серверээс хамаарахгүй 3. Хувь хэрэглэгчид өөрсдийн хамтран хуваалцаж буй эх сурвалжийг хянаж чадна. 4. Худалдан авах болон байгуулахад үнэтэй биш 5. Сүлжээний тусгай програм хангамж шаарддаггүй 6. Сүлжээнд ажиллах тусгай администратор шаардахгүй Дараах сул талуудтай. 1. Сүлжээний хамгаалалт нь зөвхөн тухайн эх сурвалжид тухайн цаг хугацаанд хамаарна. 2. Хэрэглэгчид эх сурвалж болгонд өөр өөр олон нууц үг өгдөг. 3. Холбогдсон компьютер болгон өөрийн эх сурвалжаа хамгаалах шаардлагатай 4 Сервер хандалтат сүлжээ Server based network Хэрэглэгчийн компьютер нь дотоод сүлжээнд холбогдсон ширээний болон зөөврийн компьютер байж болно. Хэрэглэгчийн компьютерээс сүлжээний сервер компьютер лүү хандан мэдээллийн сантай ажиллах, хэрэглэгч
  9. 9.  хоорондоо файл дамжуулах, принтер лүү хэвлэх команд өгөх зэрэг олон үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг. Сүлжээний сервер компьютер дээр тусгай зориулалтын серверийн програм суулгаснаар хэрэглэгчийн компьютерээс хандан, харилцан мэдээлэл солилцдог. Сервер нь имэйл, вэб, мэдээллийн сангийн, холболтын буюу access server зэрэг олон төрлийнх байдаг. Ердийн хэрэглэгчийн компьютерээс ялгаатай нь микропроцессорын хурд, санах ой, хатуу дискний хэмжээ зэргээрээ илүү байдаг. Энэ сүлжээ нь сүлжээний клиент серверийн ажиллагаан дээр үндэслэдэг. Энд сервер компьютерээс клиент компьютерт мэдээлэл дамжуулдаг. Сервер компьютер дээр сүлжээний эх сурвалж төвлөрч, сүлжээний хамгаалалт, тохируулгыг эндээс хийдэг. Сервер компьютер нь бусад компьютертэй харьцуулахад микропроцессорын (CPU speed) хурд ихтэй, санах ой сайтай, их хэмжээний мэдээллийг багтаах багтаамж сайтай дискийн төхөөрөмжтэй байх ёстой. Серверийг тусгай шаардлагыг хангаж үйлдвэрлэдэг.
  10. 10. Анхаарал тавьсанд баярлалаа

×