Doğum Öncesi Bakım - www.jinekolojivegebelik.com

12,826 views

Published on

Doğum Öncesi Bakım - www.jinekolojivegebelik.com

0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
12,826
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
74
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Doğum Öncesi Bakım - www.jinekolojivegebelik.com

  1. 1. DOĞUM ÖNCESİ BAKIM DOĞUM ÖNCESİ BAKIM
  2. 2. <ul><li>DÖB annelerin ve doğacak bebeğin sağlıklı olmasını kolaylaştıran en etkin sağlık hizmetidir. </li></ul>
  3. 3. * DÖB annelerin ve doğacak bebeğin sağlıklı olmasını kolaylaştıran en etkin sağlık hizmetidir. <ul><li>-Amaç gebelik,doğum ve sosyal yaşamı etkileyen risk faktörlerini belirlemek,önlenebilir olanları önlemek,riskleri erken tanımak ve önlem almak </li></ul><ul><li>-DÖB gebeliğin belirlendiği en erken dönemde başlar. </li></ul><ul><li>-İzlem sayısından çok izlemin niteliği ve kalitesi önemlidir. </li></ul><ul><li>-Gebeye güven vermek önemli </li></ul><ul><li>-Riskli gebeler ayrıntılı değerlendirilir </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Fetal Morbidite ve Mortalite Nedenleri </li></ul><ul><li>Erken doğum </li></ul><ul><li>Fetal malnütrisyon </li></ul><ul><li>Travmatik doğum </li></ul><ul><li>Fetüsün oksijensiz </li></ul><ul><li>kalması </li></ul>
  5. 5. Maternal Mortalite Ve Morbidite Nedenleri <ul><li>Toksemi </li></ul><ul><li>Vajinal kanamalar </li></ul><ul><li>Doğumun güç olması </li></ul><ul><li>Enfeksiyon </li></ul>
  6. 6. İLK İZLEM 1 <ul><li>Gebeliğin doğrulanması, yaşı, risk tespiti </li></ul><ul><li>Gözlem, genel sistem bulguları, karın muayenesi </li></ul><ul><li>Gebelik ile ilgili davranışlar </li></ul><ul><li>Solunum, kilo, boy, sakatlık, kansızlık </li></ul><ul><li>Kan basıncı (aynı kol, otururken) </li></ul><ul><li>Nabız (taşikardi, aritmi) </li></ul><ul><li>Ödem (>1cm çökme belirgin ödem) </li></ul><ul><li>Varis, meme uçlarında çökme </li></ul>
  7. 7. İLK İZLEM 2 <ul><li>Uterus fundusu (3.ay) </li></ul><ul><li>ÇKS (20.GH) </li></ul><ul><li>Hb düzeyi </li></ul><ul><li>Kan grubu </li></ul><ul><li>TİT </li></ul><ul><li>Sağlık eğitimi (beslenme,egzersiz,genel temizlik,diş bakımı,güneşten yararlanma) </li></ul><ul><li>Aşı </li></ul>
  8. 8. İLK İZLEM 3 <ul><li>2 kez TA>140/85 mmHg+belirgin ödem ve/veya idrarda protein Preeklampsi </li></ul><ul><li>İstirahat ve tuzsuz diyetle 10 gün sonra da değişiklik yoksa SEVK </li></ul>
  9. 9. DİĞER İZLEMLER <ul><li>İlk tespit 12.hafta </li></ul><ul><li>Kilo, TA, Hb, TİT, uterus </li></ul><ul><li>büyümesi </li></ul><ul><li>Ort.10-12 kg artış </li></ul><ul><li>Anne sütü ile beslenme, aile planlaması </li></ul><ul><li>>40 hafta ise sık izlem </li></ul>
  10. 10. DÖB-TEMEL BİLGİLER <ul><li>Dünya nüfusunun 1/5’i 15-49 yaş kadın </li></ul><ul><li>Anne ailenin en önemli öğesi </li></ul><ul><li>Doğurganlık yeteneği nedeniyle risk altında </li></ul><ul><li>Üreme çağındaki 900 milyon kadından 1 milyona yakını gebe iken, doğum yaparken yada lohusayken ölmekte </li></ul><ul><li>Annesi ölen bebekler diğer bebeklere göre 8 kat daha fazla ölmekte </li></ul>
  11. 11. DÖB SAĞLIĞA KATKISI <ul><li>Daha sağlıklı gebelik, daha sağlıklı bebek doğumu </li></ul><ul><li>Hiç DÖB almamış olanlar alanlara göre doğumda birkaç kat daha fazla ölüm riski </li></ul><ul><li>Daha fazla SGA bebek doğumu </li></ul><ul><li>Perinatal bebek ölüm riskinde artma </li></ul><ul><li>Anne adayı psikolojik,fiziksel risk altında </li></ul>
  12. 12. DÖB GENEL İLKELER <ul><li>Var olan risklerin belirlenmesi </li></ul><ul><li>Anneye danışmanlık </li></ul><ul><li>Önlenebilecek riskler için özel önlem </li></ul><ul><li>Gebelikte annede ortaya çıkabilecek riskleri belirlemek </li></ul><ul><li>Gebelikte bebekte ortaya çıkabilecek riskleri belirlemek </li></ul><ul><li>Risklerin etkisini azaltıp, ortadan kaldırmak için özel bakım verilmesi </li></ul>
  13. 13. NEDEN NİTELİKLİ DÖB <ul><li>Erken dönemde başlatılan ve yeterli sayıda yapılan DÖB perinatal mortaliteyi azaltır. </li></ul><ul><li>Gebenizi en erken dönemde tespit edin </li></ul><ul><li>Gebenizi son ayında daha sık izleyin </li></ul><ul><li>Risklere ve komplikasyonlara karşı zamanında ve uygun önlem alın </li></ul><ul><li>Gebeliğin orta döneminde ve sonlarına doğru yapılacak izlem sayısını koşullara göre belirleyin </li></ul>
  14. 14. NİTELİKLİ DÖB AMAÇLAR <ul><li>Risk faktörlerini belirlemek </li></ul><ul><li>Önlenebilir risk faktörlerinden korunmayı sağlamak </li></ul><ul><li>Risk faktörlerine göre </li></ul><ul><li>-bilgi/uygun tedavi </li></ul><ul><li>-daha sık izlem </li></ul><ul><li>-sevk </li></ul>
  15. 15. Gebelikte Risk Faktörleri <ul><li>Gebelerin hiç DÖB almaması </li></ul><ul><li>Yetersiz beslenme </li></ul><ul><li>Kötü fizik çevre koşulları </li></ul><ul><li>Risk faktörleri her ülke ve her toplum için farklı olabilir. </li></ul>
  16. 16. PERİNATAL MORTALİTEYİ ARTTIRAN RİSK FAKTÖRLERİ <ul><li>Düşük doğum ağırlıklı olması </li></ul><ul><li>Doğum travması </li></ul><ul><li>Fetal hipoksi </li></ul><ul><li>Anomalili bebek </li></ul>
  17. 17. Perinatal Mortaliteyi Arttıran Risk Faktörleri 1 <ul><li>1)DOĞAN BEBEĞİN DÜŞÜK AĞIRLIKLI OLMASI </li></ul><ul><li>* Öyküde: * Gebelikte </li></ul><ul><li>-sık doğum aralığı -yetersiz kilo artışı </li></ul><ul><li>-anne yaşı <20, >34 -çoğul gebelik </li></ul><ul><li>-aşırı multiparite (>4) -preeklampsi </li></ul><ul><li>-sigara içme -vajinal kanama </li></ul><ul><li>-kronik enfeksiyon -kronik enfeksiyon </li></ul><ul><li>-düşük öyküsü -uterusun büyümemesi </li></ul><ul><li>-çok kısa boy </li></ul>
  18. 18. Perinatal Mortaliteyi Arttıran Risk Faktörleri 2 2)DOĞUM TRAVMASI <ul><li>*Öyküde: </li></ul><ul><li>*>4 kg bebek doğum öyküsü </li></ul><ul><li>*Cerrahi doğum öyküsü </li></ul><ul><li>*Yardımsız doğum öyküsü </li></ul><ul><li>*Anne yaşının <20 olması *Anne yaşının >34 olması </li></ul><ul><li>*Gebelikte: </li></ul><ul><li>Baş-pelvis uygunsuzluğu </li></ul><ul><li>Anormal prezentasyon </li></ul><ul><li>Çoğul gebelik </li></ul><ul><li>Çok kısa boy </li></ul>
  19. 19. Perinatal Mortaliteyi Arttıran Risk Faktörleri 3 3)FETAL HİPOKSİ <ul><li>Öyküde: </li></ul><ul><li>>34 yaş anne </li></ul><ul><li>Maternal malnütrisyon </li></ul><ul><li>Maternal obezite </li></ul><ul><li>Aşırı multiparite </li></ul><ul><li>Perinatal ölüm öyküsü </li></ul><ul><li>Kronik enfeksiyon </li></ul><ul><li>Kan grubu uyuşmazlığı </li></ul><ul><li>Gebelikte: </li></ul><ul><li>Anemi </li></ul><ul><li>Kronik enfeksiyon </li></ul><ul><li>Vajinal kanama </li></ul><ul><li>Preeklampsi </li></ul><ul><li>Kronik sistemik hastalık </li></ul><ul><li>Çoğul gebelik </li></ul><ul><li>Makat gelişi </li></ul><ul><li>Plasenta previa </li></ul><ul><li>Gecikmiş doğum </li></ul><ul><li>Yetersiz ağırlık artışı </li></ul>
  20. 20. <ul><li>* Öyküde: </li></ul><ul><li>>34 yaş anne </li></ul><ul><li>Akraba evliliği </li></ul><ul><li>Anomalili doğum öyküsü </li></ul><ul><li>Diyabet </li></ul><ul><li>Gebelikte: </li></ul><ul><li>Erken gebelik döneminde radyasyon </li></ul><ul><li>Denetimsiz ilaç kullanımı </li></ul><ul><li>Toksoplazmozis </li></ul><ul><li>Diyabet </li></ul>Perinatal Mortaliteyi Arttıran Risk Faktörleri 3 4)ANOMALİLİ BEBEK DOĞUMU
  21. 21. MATERNAL MORTALİTEYİ ARTTIRAN RİSK FAKTÖRLERİ <ul><li>Toksemi (eklampsi, preeklampsi) </li></ul><ul><li>Doğum Travması </li></ul><ul><li>Kanama </li></ul><ul><li>Enfeksiyon </li></ul>
  22. 22. MATERNAL MORTALİTEYİ ARTTIRAN RİSK FAKTÖRLERİ 1)TOKSEMİ <ul><ul><li>*Öyküde: </li></ul></ul><ul><ul><li>Anne yaşı <20 </li></ul></ul><ul><ul><li>Anne yaşı >34 </li></ul></ul><ul><ul><li>Primiparite ve aşırı multiparite </li></ul></ul><ul><ul><li>Preeklampsi/eklampsi </li></ul></ul><ul><ul><li>Kalp hastalığı </li></ul></ul><ul><ul><li>Diyabet </li></ul></ul><ul><ul><li>Hipertansiyon </li></ul></ul><ul><ul><li>Kronik böbrek hastalığı </li></ul></ul><ul><li>*Gebelikte: </li></ul><ul><li>Çoğul gebelik </li></ul><ul><li>Aşırı ağırlık artışı </li></ul><ul><li>Dengesiz beslenme </li></ul><ul><li>Polihidroamniyos </li></ul><ul><li>Diyabet </li></ul>
  23. 23. MATERNAL MORTALİTEYİ ARTTIRAN RİSK FAKTÖRLERİ 2)DOĞUM TRAVMASI <ul><li>*Öyküde: </li></ul><ul><li>Anne yaşı<20 </li></ul><ul><li>Anne yaşı>34 </li></ul><ul><li>Güç doğum öyküsü </li></ul><ul><li>Cerrahi doğum öyküsü </li></ul><ul><li>* Gebelikte: </li></ul><ul><li>Baş-pelvis uygunsuzluğu </li></ul><ul><li>Anormal prezentasyon </li></ul><ul><li>Çoğul gebelik </li></ul><ul><li>Çok kısa boy </li></ul>
  24. 24. MATERNAL MORTALİTEYİ ARTTIRAN RİSK FAKTÖRLERİ 3)KANAMA <ul><li>Öyküde: </li></ul><ul><li>Doğumda plasenta ile ilgili patolojik öyküsü olanlar </li></ul><ul><li>Pıhtılaşma bozukluğu öyküsü </li></ul><ul><li>Hipertansif hastalık </li></ul><ul><li>Gebelikte: </li></ul><ul><li>Preeklampsi </li></ul><ul><li>Anemi </li></ul><ul><li>Çoğul gebelik </li></ul><ul><li>Plasenta previa </li></ul><ul><li>Ablasyo plasenta </li></ul><ul><li>Polihidroamnios </li></ul><ul><li>Ölü fetüs </li></ul><ul><li>Serviks ve vajen yırtıkları </li></ul><ul><li>Mol hidatiform </li></ul>
  25. 25. MATERNAL MORTALİTEYİ ARTTIRAN RİSK FAKTÖRLERİ 4)ENFEKSİYON <ul><li>* Öyküde: </li></ul><ul><li>Kronik üriner enfeksiyon </li></ul><ul><li>*Gebelikte: </li></ul><ul><li>Anemi </li></ul><ul><li>Tromboflebit </li></ul><ul><li>Piyelonefrit </li></ul><ul><li>Erken membran rüptürü </li></ul><ul><li>Puerperal sepsis </li></ul>
  26. 26. İLK İZLEMDE GEBELİĞİ DEĞERLENDİRME <ul><li>Erken gebelik tanısı; </li></ul><ul><li>Erken dönemde DÖB hizmetlerinden yararlanma </li></ul><ul><li>Dış gebeliklerin erken tanısı </li></ul><ul><li>Gebeliğin devamına karar </li></ul><ul><li>verme/ vermeme </li></ul><ul><li>SAT belirleme daha kolay </li></ul>
  27. 27. İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER <ul><li>1.Gebeliği doğrulayınız </li></ul><ul><li>*Laboratuvar; </li></ul><ul><li>- Gebelik testleri </li></ul><ul><li>Ovulasyondan 6-8 gün sonra sonuç verenler </li></ul><ul><li>Döllenmeden 7-28 gün sonra sonuç verenler </li></ul><ul><li>Gebelik testleri adet gecikmesinden birkaç gün sonra pozitif olabileceği gibi, adet tarihinden 14 gün geçene kadar negatif olabilir. </li></ul>
  28. 28. Gebeliğin Belirti ve Bulguları <ul><li>* Kesin olmayan bulgular </li></ul><ul><li>-göğüslerde dolgunluk </li></ul><ul><li>-yorgunluk, bulantı, kusma </li></ul><ul><li>*pelvik muayene </li></ul><ul><li>-serviks ve uterus yumuşaması </li></ul><ul><li>-serviks ve uterus arasındaki açının kaybolması </li></ul><ul><li>-uterus ön-arka çapının artması </li></ul><ul><li>bulgular amenore süresi ile uyumlu değilse dış gebelik, çoğul gebelik, kayıp gebelik, uterus anomalisi, myom ya da mol hidatiform olabilir. </li></ul>
  29. 29. İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER 2 <ul><li>2.Gebeliğin süresini belirleyiniz </li></ul><ul><li>SAT ilk günü ile izlem tarihi arasında geçen süre </li></ul><ul><li>Beklenen doğum tarihi=(SAT+7)-3 ay </li></ul><ul><li>3.Gebenin öyküsünü belirleyiniz </li></ul><ul><li>Ayrıntılı öykü ile risk faktörlerini belirleyiniz </li></ul><ul><li>4.Gebenin davranışını değerlendiriniz </li></ul><ul><li>Mutlu,heyecanlı ya da mutsuz ve tedirgin </li></ul><ul><li>5.Gebe muayenesi </li></ul><ul><li>Riskleri belirlemek için özenle fizik muayene yapınız </li></ul>
  30. 30. İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER 3 <ul><li>Gözlem </li></ul><ul><li>-Solunum,mukoza ve konjonktivada solukluk </li></ul><ul><li>-Kalça kemiklerinde sakatlık,aşırı şişmanlık ya da zayıflık,çok kısa boy </li></ul><ul><li>Genel sistem bulguları </li></ul><ul><li>Boy ölçümü </li></ul><ul><li>150 cm sınırında ise duyarlı ölçüm </li></ul><ul><li>Ağırlık ölçümü </li></ul><ul><li>Doğru bir ölçüm için gebenin üst giysilerini ve ayakkabılarını çıkartarak ölçüm yapınız </li></ul><ul><li>-zayıflık/şişmanlık </li></ul><ul><li>-gebelik süresince ağırlık artışını izleme </li></ul>
  31. 31. İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER <ul><li>Kan basıncı ölçümü </li></ul><ul><li>-Mümkün olan en erken </li></ul><ul><li>zamanda </li></ul><ul><li>-Önceki TA biliniyorsa kayıt edilmeli </li></ul><ul><li>-Gebe oturur pozisyonda iken hep aynı koldan </li></ul><ul><li>-Sistolik ve diyastolik değerlerin ikisi de yazılmalı </li></ul><ul><li>*TA<140/85 mmHg olmalı </li></ul><ul><li>*TA normal sınırlar içinde olsa da önceki ölçüme göre 20 mmHg kadar artış varsa daha sık izlenmeli </li></ul>
  32. 32. İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER 4 <ul><li>Kalp vuruşu </li></ul><ul><li>-1 dakika süre ile nabızdan sayarak </li></ul><ul><li>-Dakikada >100 ya da ritim bozukluğu varsa sevk </li></ul><ul><li>Ödem kontrolü </li></ul><ul><li>-Gebelikte hormonların etkisiyle su retansiyonu sonucu hafif ödem grl. </li></ul><ul><li>-Bacaklarda önde tibia kemiğine basmakla çökme oluyorsa ve bu çökme >1 cm ise şiddetli ödem </li></ul><ul><li>Varis kontrolü </li></ul><ul><li>-Ödem kontrolü yapılırken bacak, baldır ve diz arkasında </li></ul><ul><li>-Vulva </li></ul>
  33. 33. İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER 5 <ul><li>Meme kontrolü </li></ul><ul><li>-Meme uçlarında çöküklük,meme ucu çatlakları </li></ul><ul><li>Karın muayenesi 1(Leopold manevraları) </li></ul><ul><li>-12 haftalık gebelik pubis üzerinden birlenebilir </li></ul><ul><li>-Her izlemde mutlaka karından muayene gerekir </li></ul><ul><li>-Beklenmeyen büyüklükte uterus,kitle,cerrahi iz </li></ul><ul><li>-Leopold manevrası ile karında uterus </li></ul><ul><li>yüksekliğini belirleyiniz(düz bir zemin- </li></ul><ul><li>de sırt üstü yatarken gebenin sağın- </li></ul><ul><li>dan yüzyüze durarak) </li></ul>
  34. 34. GEBELİK HAFTASINA GÖRE BEKLENEN FUNDUS YÜKSEKLİĞİ <ul><li>Gebelik süresi </li></ul><ul><li>12 hafta </li></ul><ul><li>16 hafta </li></ul><ul><li>20 hafta </li></ul><ul><li>24 hafta </li></ul><ul><li>32 hafta </li></ul><ul><li>38 hafta </li></ul><ul><li>40 hafta </li></ul><ul><li>Fundus yüksekliği </li></ul><ul><li>- pubis kemiği üst sınırında derin palpasyonla belirlenir </li></ul><ul><li>-pubis kemiği üst sınırı ile göbek arası aralığın ortasında </li></ul><ul><li>-göbeğin iki parmak altında </li></ul><ul><li>-göbek hizasında </li></ul><ul><li>-göbek ile ksifoid çıkıntı ortası </li></ul><ul><li>-sternum ksifoid çıkıntı düzeyi </li></ul><ul><li>-36 hafta düzeyi(32-38 hafta arası),baş pelvis içine girdiğinde ise 32 hafta düzeyi </li></ul>
  35. 35. Karın Muayenesi 2 <ul><li>Bebeğin sırtının hangi tarafta olduğunu II.Leopold manevrası ile belirleyiniz. </li></ul><ul><li>Bebeğin sırtı palpasyonda düz olarak hissedilir, kadının sol ya da sağındadır. </li></ul>
  36. 36. <ul><li>Pelvise doğru bebeğin hangi kısmının yerleştiği III.Leopold manevrası ile belirlenir. </li></ul><ul><li>Palpe edilen kısım sertse baş, yumuşaksa makat, hiç palpasyon yapılamazsa yan geliş </li></ul><ul><li>olarak değerlendirilir. </li></ul>
  37. 37. <ul><li>Bebeğin pelvise giren kısmının yerleşip yerleşmediğini IV.Leopold manevrası ile değerlendiriniz. </li></ul><ul><li>-Yanlardan pelvis içine itilen iki elin parmak uçları birleşmiyorsa gelen kısım henüz pelvise girmemiştir, mobil terimi kullanılır </li></ul><ul><li>-Parmaklar birleşmiyor ancak gelen kısım hareket etmiyorsa fikse olmuş denir </li></ul><ul><li>- Gelen kısım pelvise yerleşmiş,elin parmak uçları birleşiyor ve baş hiç hareket etmiyorsa angaje olmuş denir </li></ul>
  38. 38. Karın muayenesi 3 <ul><li>Gebeliğin 20. haftasından sonra yapılan tüm izlemlerde ÇKS’yi özenle dinleyiniz. </li></ul><ul><li>ÇKS en rahat bebek sırtının olduğu yerden,sırtın belirlenemediği küçük gebeliklerde pubis kemiğine yakın yerden,makat gelişlerinde ise göbek üstünden duyulur. </li></ul><ul><li>-ÇKS’yi sessiz ortamda dinleyiniz </li></ul><ul><li>-Fetoskopu dik olarak yerleştiriniz </li></ul><ul><li>-ÇKS’yi anne nabzından ayırt ediniz </li></ul><ul><li>-ÇKS duyulduktan sonra bir dakika sayınız </li></ul><ul><li>- 120-160 vuruş/dk normaldir </li></ul><ul><li>-ÇKS’den şüpheliyseniz sevk ediniz. </li></ul>
  39. 39. 6) Öyküsünde kronik bir hastalık,ilk izlemde patolojik bir bulgu belirlenen her gebeyi kesinlikle hekime sevk ediniz. <ul><li>Mümkünse ilk 3 ayda hekim tarafından muayene </li></ul><ul><li>Kronik hastalığı varsa uzman desteği ile takip </li></ul><ul><li>Hb<11mg/dl ise anemi tedavisi </li></ul><ul><li>Kan grubu </li></ul><ul><li>İdrarda protein </li></ul><ul><li>İYE varsa (+) olblr </li></ul><ul><li>normalde idrarda şeker ve protein negatiftir </li></ul><ul><li>Tekrarlayan düşük, erken bebek ölümü öyküsü olan multiparlar, infertilite tedavisi sonrası gebelikler, sistemik hastalığı olan annelerin gebelikleri hekim tarafından değerlendirilmelidir. </li></ul>
  40. 40. <ul><li>Aile öyküsünde veya önceki gebeliğinde diyabet riski olanları, idrarda şeker tespit edilenleri hekime sevk ediniz </li></ul><ul><li>>34 yaş gebeleri, akraba evliliği ve anomalili bebek doğumu öyküsü olan gebeleri erken dönemde hekime sevk ediniz. </li></ul><ul><li>Kan uyuşmazlığı olan multiparları 3.trimestirde tetkik için sevk ediniz. </li></ul><ul><li>Gebeliğin ilk 3 ayında röntgen ışınları ve ilaçların embriyoda oluşturabileceği olumsuz etkiler nedeniyle anne adaylarını bu konuda eğitiniz. </li></ul>
  41. 41. GEBENİN BESLENMESİ <ul><li>Bir günde neler yediğini öğrenmeye çalışınız </li></ul><ul><li>Ek olarak neler yemesi gerektiğini anlatınız </li></ul><ul><li>Diyette eksiklik varsa nedenlerini öğrenip olanak varsa tamamlamasını öğretiniz </li></ul><ul><li>Gebelikte normal bir diyete ek olarak; </li></ul><ul><li>*2 su bardağı süt, 1 kase yoğurt ya da 2 kibrit kutusu büyüklüğünde peynir </li></ul><ul><li>*Normal bir porsiyon et, balık, tavuk, kc, 1-2 yumurta ya da kuru baklagillerden biri </li></ul><ul><li>*2-3 meyve yemesi gerektiğini anlatınız </li></ul><ul><li>*D vitamini için olabildiğince güneşten yararlanması gerektiğini vurgulayınız </li></ul>
  42. 43. <ul><li>Gebeye sağlıklı beslenmesinin önemini </li></ul><ul><li>Doğumdan sonra bebeği emzirmesinin </li></ul><ul><li>yararlarını İLK İZLEM den itibaren HER İZLEMde tekrarlayınız </li></ul>
  43. 44. SAĞLIKLI GEBELİK İÇİN DİĞER ÖNERİLER <ul><li>Temizlik kuralları (banyo, diş bakımı), giyim, uyku ve dinlenme konularında bilgi </li></ul><ul><li>Çok ağır iş yapmaması ve sigara içmemesinin gerekleri </li></ul><ul><li>Yürüyüş yapması </li></ul><ul><li>Kesinlikle sigara, içki ve gelişigüzel ilaç içmemesini </li></ul>
  44. 45. TETANOS AŞISI <ul><li>Yeni doğan bebeğin tetanostan korunması için doğum koşullarını düşünmeksizin gebeleri aşılayınız </li></ul><ul><li>Öyküsünde 3 kez aşılı olduğu belirlenen kadınlara ilk izlemde tek doz rapel tetanos toksoidi </li></ul><ul><li>Aşı durumu bilinmeyen, tam aşılanmamış ya da eksik aşılanmış (<3 doz) gebelere en az 4 hafta sonra ikinci doz aşı </li></ul><ul><li>2. aşıdan 6 ay sonra yapılacak 3. doz anneyi ve sonraki 5 yıl içinde olacak gebeliklerde bebeği korur. </li></ul><ul><li>Tetanos aşısı doğuma yakın döneme kadar yapılabilir </li></ul>
  45. 46. BELİRLENEN RİSKLER İÇİN ÖNLEMLER <ul><li>Aşırı bulantı ve kusma </li></ul><ul><li>İmmun sistemin bebeğe gösterdiği tepki sonucu oluştuğu düşünülmektedir. </li></ul><ul><li>-Az ve sık kokusuz kuru yiyecekler yemesini </li></ul><ul><li>-Sulu yiyecek ve içecekleri birden ve fazla almamasını </li></ul><ul><li>-Sabah yataktan kalkmadan tuzlu leblebi veya birkaç tuzlu bisküvi yemesini </li></ul><ul><li>-Doktor önerisi dışında ilaç kullanmamasını </li></ul><ul><li>-Bulantı ve kusmaların geçici olduğunu </li></ul>
  46. 47. <ul><li>Anemi </li></ul><ul><li>-Fetus büyürken gebenin demir ihtiyacı artar </li></ul><ul><li>-Gebenin artan demir ihtiyacını diyetle karşılamak mümkün değildir </li></ul><ul><li>-Bu ihtiyacı karşılamak için doğumdan önce 6 ay, doğumdan sonra 3 ay olmak üzere toplam 9 ay demir desteği yapılmalıdır (50-60 mg/gün) </li></ul><ul><li>-Anemi varsa demir desteğini tedavi dozunda almasını sağlayınız (100-120 mg/gün).1 ay sonra Hb düzeyindeki yükselmeyi değerlendiriniz. </li></ul>
  47. 48. <ul><li>Preeklampsi </li></ul><ul><li>TA>140/85 mmHg,belirgin ödem ya da idrarda protein tespit edilen gebelerde preeklampsi düşününüz; </li></ul><ul><li>-İstirahat,az tuzlu ,bol proteinli diyet öneriniz </li></ul><ul><li>-10 gün sonraki kontrolde bulgular aynı şekilde devam ediyor ya da artmışsa sevk ediniz </li></ul><ul><li>-Son izlemleri doktorla </li></ul><ul><li>birlikte yapınız </li></ul>
  48. 49. KAN GRUBU UYUŞMAZLIĞI 1 <ul><li>Anne ve fetus arasında Rh uyuşmazlığı <anne Rh(-) fetus (+)>, annenin dolaşımına geçen fetus eritrositlerinin annede duyarlılık oluşturmasına ve anti-Rh antikor yapımına neden olur. </li></ul><ul><li>Bu antikorlar plasenta yolu ile fetüse geçerek eritrositlerde parçalanmaya neden olur, eritroblastosis fetalis olarak adlandırılan sarılık ve anemi hastalığına yol açar. </li></ul><ul><li>Eritroblastosis fetalis ölüm ve nörolojik sakatlıkla sonuçlanabilen ağır bir durumdur. </li></ul><ul><li>Bu hastalık düşük veya uygunsuz transfüzyon öyküsü olmayan kadınlar dışında ilk gebelikte gelişmez . </li></ul>
  49. 50. KAN GRUBU UYUŞMAZLIĞI 2 <ul><li>Eritroblastosis fetalis önlenebilen bir hastalıktır. </li></ul><ul><li>Uyuşmazlık durumunda anneye her doğumda, doğumu izleyen ilk 72 saat içinde antikor yapılmasının koruyucu olduğunu, </li></ul><ul><li>Eşi ile arasında uyuşmazlık saptanan her gebeye hastalık olasılığı ve doğan bebeğin Rh(+) olması durumunda RhoGam yapılması gereğini anlatınız. </li></ul><ul><li>RhoGam uygulaması gebeliğin 28.haftasında yapılmakta,doğum sonu bebek Rh(+) ise tekrarlanmaktadır. </li></ul><ul><li>Daha önceki gebeliklerinde RhoGam yapılmamış Rh (-) multiparlar mutlaka sevk edilmeli </li></ul><ul><li>Anne ve bebek arasında ABO uyuşmazlığı genellikle belirti vermemekle birlikte bu durum bebekte sarılığa neden olabilir. </li></ul><ul><li>ABO uyuşmazlığında koruyucu bir yöntem yoktur. </li></ul>
  50. 51. Diğer durumlar <ul><li>İlk izlem doğuma yakın ise doğum belirtilerini anlatınız, doğumun olacağı yeri kararlaştırınız. </li></ul><ul><li>Fundus yüksekliği hesaplanan gebelik yaşına uymayan gebeleri, geliş bozuklukları, baş-pelvis uygunsuzluğu düşünülen gebeleri sık izlem planına alınız. </li></ul><ul><li>ÇKS ile ilgili sorun belirlenen gebeyi USG tetkiki için sevk </li></ul><ul><li>ediniz. </li></ul><ul><li>İleri derecede ödem bulgusu, kronik böbrek hast, ileri anemi, kr kalp yetm gibi durumlarla ilgili olabilir, sevk ediniz </li></ul><ul><li>Tek taraflı ödemler hep aynı tarafa yatan gebelerde bebeğin baskısı ile olabilir,değilse sevk ediniz. </li></ul><ul><li>Uygun olmayan anne yaşı. sık doğum, doğum sonu kanama öyküsü olan gebeler ve primiparları hastanede doğum için sevk ediniz </li></ul><ul><li>Riskli gebeleri daha sık izleyiniz. </li></ul>
  51. 52. SONRAKİ İZLEMLER 1 <ul><li>Gebeye ilk izlemden sonra fark edeceği herhangi bir kuşkulu durum için hemen gelmesini, </li></ul><ul><li>Ani sorunlar ya da kendisini huzursuz eden bir durumda uygun bakım sağlanacağı güvencesini veriniz </li></ul><ul><li>Her izlemde ağırlık artışı,kan </li></ul><ul><li>basıncı değişikliği ve uterus </li></ul><ul><li>büyümesinin değerlendirilme </li></ul><ul><li>si önem taşır </li></ul>
  52. 53. SONRAKİ İZLEMLER 2 <ul><li>Ağırlık artışı: </li></ul><ul><li>-Tüm gebelik süresince 10-12 kg </li></ul><ul><li>-Az kilo alan zayıf kadınların çocuğunda SGA </li></ul><ul><li>-Fundus yüksekliği gebelik yaşına uygunsa ağırlık artışının az değil çok olması riskli </li></ul><ul><li>-6 aydan sonra ayda 1,5-2 kilodan fazla ağırlık artışı olanlar preeklampsi yönünden daha sık izlenmeli </li></ul>
  53. 54. SONRAKİ İZLEMLER <ul><li>Kan basıncının değerlendirilmesi: </li></ul><ul><li>-En az 3 izlemde >140/85 mmHg hipertansif gebelik tanısı ile izlem </li></ul><ul><li>-İdrarda protein ve ödem kontrolü ile preeklampsiyi ve bebeğin gelişimini değerlendiriniz </li></ul><ul><li>İUGG: </li></ul><ul><li>-Fundus yüksekliği gebelik süresine uygun değilse ileri tetkik ve sık izlem için sevk </li></ul>
  54. 55. *İKİNCİ İZLEM <ul><li>12.-24.GH arasında,ilk izlemden en az 6 hafta sonra </li></ul><ul><li>-Ağırlık artışı, kan basıncı farkı, bebeğin büyümesindeki değişiklik </li></ul><ul><li>-ÇKS duyulmalı </li></ul><ul><li>ÇKS duyulmaz, diğer muayene bulguları normalse bir hafta sonra ÇKS yi tekrar dinleyiniz, ÇKS alınamazsa USG ile muayene için sevk </li></ul><ul><li>-28.hafta için izlem planlayın </li></ul><ul><li>-İlk izlemdeki bilgileri tartışın </li></ul>
  55. 56. *ÜÇÜNCÜ İZLEM <ul><li>28.GHda yapınız. </li></ul><ul><li>-Fetusun büyümesini değerlendir, gebelik komp açısından gözlem ve muayene </li></ul><ul><li>-İdrarda protein </li></ul><ul><li>-Aşırı ağırlık artışı, ödem ve hipertansiyon yoksa her izlemde idrarda protein bakılması gerekmez </li></ul><ul><li>-Doğum ve bebek bakımı ile ilgili bilgi ver </li></ul><ul><li>-Tetanos aşısı </li></ul>
  56. 57. *DÖRDÜNCÜ İZLEM <ul><li>32.GHda yapınız </li></ul><ul><li>-Fetusun büyümesini değerlendiriniz. </li></ul><ul><li>-Doğumun nerede ve nasıl olacağına karar verin </li></ul><ul><li>-Annenin meme muayenesini tekrarlayıp emzirme eğitimi veriniz </li></ul><ul><li>-Epizyotomi ve gerekebilecek doğum yardımları konusunda bilgi </li></ul><ul><li>-Beklenen doğum tarihini hesaplayın </li></ul><ul><li>-Doğuma nasıl hazırlık yapacağını öğretin </li></ul><ul><li>-Doğum sonu aile planlaması yöntemleri ve sık </li></ul><ul><li>doğumların olumsuz etkileri hakkında bilgi </li></ul>
  57. 58. *BEŞ, ALTI VE YEDİNCİ İZLEMLER <ul><li>- 36.ve 39.GH ve daha sonra her hafta </li></ul><ul><li>-Primiparlarda başın 37.GHda fikse olması normal </li></ul><ul><li>-Baş fikse değil ya da baş gelişi olmadığını düşünüyorsanız gebeyi sevk ediniz </li></ul><ul><li>-Gebeyi vajinal kanama,amnios sıvısı sızıntı durumlarında hemen başvurması için uyarınız </li></ul><ul><li>-Vajinal kanama,amnios sıvısı sızıntısı olan hasta her dönemde hastaneye sevk edilmeli </li></ul><ul><li>-Gebeliğin 37.haftası tamamlandıktan sonra doğumla sonlanması normaldir </li></ul><ul><li>-40 haftayı aşan gebeliklerde perinatal bebek ölümü riski yüksektir,hemen sevk ediniz. </li></ul>
  58. 59. TEŞEKKÜRLER

×