Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
jeroenclemens.nl
promotieonderzoek 
onlinegeletterdheid 
1. Literatuuronderzoek Wat is het? 
2. Baseline: Survey leraren: wat vinden, 
wete...
Jeroen Clemens 
jeroenclemens.nl
jeroenclemens.nl
leren omgaan digitale 
informatie belangrijke 
opdracht van onderwijs 
(EU High Level Group on Literacy, 2012; European Co...
jeroenclemens.nl
jeroenclemens.nl 
(nieuwe) sociale 
vaardigheden/ attitude 
hogere orde 
vaardigheden 
(nieuwe) taalvaardigheden 
mediawij...
onlinegeletterdheid 
• goed kunnen lezen en schrijven online 
• uitbreiding definitie geletterdheid 
• nieuwe vaardigheden...
Leerlingen 
hebben 
problemen 
met 
onlinegeletterdheid 
• PISA 2006 offline / online: 18% (5-80) 
• 'that these students ...
A. Internet 
heeft 
geen 
redactieteam 
Veel !! .. kiezen / beoordelen 
jeroenclemens.nl
B. gereedschappen / tekstsoorten veranderen 
jeroenclemens.nl
voorbeeld 
jeroenclemens.nl
Volkskrant geheel vernieuwd 02/10/14 
Welkom op de volledig vernieuwde website van de Volkskrant 
Door: Philippe Remarque ...
jeroenclemens.nl
C. Andere kenmerken online tekstsoorten 
• Niet lineair, hyperteksten (geen inleiding, kern, 
jeroenclemens.nl 
slot) 
• G...
D. Complexere leestaken 
• zelf op zoek naar informatie & creëren 
nieuwe betekenissen vanuit meerdere 
online bronnen 
• ...
Waarom additionele vaardigheden ? 
• sommige leerlingen heel goed in traditioneel 
tekstbegrip maar slecht in online 
teks...
onlinegeletterdheid: nieuw en anders 
• (anders) zoekend lezen (zoekvragen, 
zoekmachines, zoekresultaten beoordelen) 
• (...
didactiek anders 
• teksten met vragen voldoet niet 
• meer individueel pad 
• hardop denken / samen lezen (Kiili, Leu 201...
Geletterdheid is meer dan 
het was 
online en offline 
uitdaging voor onderwijs 
Nederlands begint 
Integratie moet 
jeroe...
voorwaarden verandering 
jeroenclemens.nl 
1.leraren 
2.overheid: curriculum / eindtermen 
3.instituties (lerarenopleiding...
Overheid / instituties / scholen 
• onlinegeletterdheid nog niet / 
nauwelijks in 
• eindtermen, referentieniveaus, 
schoo...
Overheid elders: Leren van een ander 
Common Core State Standards USA (Leu et al., 2014) 
•Nieuwe uitgangspunten bij ALLE ...
Fase 2: Leraren: baselinestudie 
Online Surveyonderzoek (Clemens 2014) 
•309 leraren Nederlands (15 uit Vlaanderen) 
•goed...
Fase 3: zelf ontwerpen 
pilot implementatiestudie 
Vathorst Sectie Nederlands 2014-15 
innovatieve school, schoolleiding e...
Uitgangspunten pilot Vathorst 
1. domein geletterdheid uitbreiden met online taken en 
jeroenclemens.nl 
teksten 
2. werke...
Fase 1 Verwerven 
Leerdoel Uitwerking 
Leerling kan zoekvragen formuleren • Geef leerling een onderwerp en een 
leesdoel. ...
Fase 1 Verwerven 
Leerdoel Uitwerking 
De leerling kan informatie toetsen op 
betrouwbaarheid 
Laten nadenken over verschi...
Fase 2 Verwerken 
Leerdoel Uitwerking 
Leerling kan uit verschillende bronnen 
aanvullende informatie halen die voor 
lees...
Fase 3 Verstrekken 
leerdoel uitwerking 
Leerling kan lees- /onderzoeksresultaten 
delen met medeleerlingen in een wiki / ...
fase 4: grootschalige implementatiestudie 
2015-16 
u kunt meedoen 
jeroenclemens.nl
goede ontwikkelingen 
• interesse / gesprek CITO 
• workshops lerarenopleidingen, ook in Vlaanderen 
• keuze Malmberg: onl...
Dank u 
Jeroen Clemens 
http://jeroenclemens.nl 
contact@jeroenclemens.nl 
@jeroencl 
http://www.slideshare.net/jeroencl 
...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Onlinegeletterdheid en Mediawijsheid De Onderwijsdagen nov. 2014

601 views

Published on

presentatie op de Onderwijsdagen 12 nov. 2012
Onlinegeletterdheid en Mediawijsheid

Published in: Education
  • Be the first to comment

Onlinegeletterdheid en Mediawijsheid De Onderwijsdagen nov. 2014

  1. 1. jeroenclemens.nl
  2. 2. promotieonderzoek onlinegeletterdheid 1. Literatuuronderzoek Wat is het? 2. Baseline: Survey leraren: wat vinden, weten en willen zij 3. Meetinstrument maken 4. Implementatie: Pilot lesmateriaal en jeroenclemens.nl didactiek 5. Grootschalig implementatiestudie
  3. 3. Jeroen Clemens jeroenclemens.nl
  4. 4. jeroenclemens.nl
  5. 5. leren omgaan digitale informatie belangrijke opdracht van onderwijs (EU High Level Group on Literacy, 2012; European Commission, 2010,..) jeroenclemens.nl
  6. 6. jeroenclemens.nl
  7. 7. jeroenclemens.nl (nieuwe) sociale vaardigheden/ attitude hogere orde vaardigheden (nieuwe) taalvaardigheden mediawijsheid ICT- / onlinegeletterdheid coding skills
  8. 8. onlinegeletterdheid • goed kunnen lezen en schrijven online • uitbreiding definitie geletterdheid • nieuwe vaardigheden ‘ het is nieuw’ • aanpassen oude en verschuivingen jeroenclemens.nl
  9. 9. Leerlingen hebben problemen met onlinegeletterdheid • PISA 2006 offline / online: 18% (5-80) • 'that these students may find it difficult completing their studies and, later on, looking and applying for work, filling out forms to pay their taxes or even reserving a seat on a train' (OECD, 2011). • ORCA 2005-nu Leu, Coiro e.a. (Online Reading Comprehension Assessment) : veel uitvallers • Anekdotisch: eigen ervaringen jeroenclemens.nl
  10. 10. A. Internet heeft geen redactieteam Veel !! .. kiezen / beoordelen jeroenclemens.nl
  11. 11. B. gereedschappen / tekstsoorten veranderen jeroenclemens.nl
  12. 12. voorbeeld jeroenclemens.nl
  13. 13. Volkskrant geheel vernieuwd 02/10/14 Welkom op de volledig vernieuwde website van de Volkskrant Door: Philippe Remarque 2 oktober 2014, 04:56 Het werk van onze 200 redacteuren en 400 freelancers kunt u nu snel en overal krijgen. U kunt er fijne internet-dingen mee doen als opsturen aan vrienden of op Twitter zetten. En wij kunnen de diepgang van onze journalistiek combineren met alle voordelen van internet: er andere artikelen bij zetten, rechtstreekse bronnen, Twitter-feeds en bewegend beeld. We zetten multimediale producties op de site en door onze fotoredactie samengestelde beeldreeksen. jeroenclemens.nl
  14. 14. jeroenclemens.nl
  15. 15. C. Andere kenmerken online tekstsoorten • Niet lineair, hyperteksten (geen inleiding, kern, jeroenclemens.nl slot) • Gecombineerde teksten (andere artikelen bij zetten, rechtstreekse bronnen) • Niet stabiel: informatie verandert voortdurend (andere artikelen bij zetten, twitterfeeds) • Meer dan letters en plaatjes:(multimediale producties, bewegend beeld, beeldreeksen) • Kwaliteit: onduidelijke auteur; rijp en groen • Combinatie lezen en schrijven
  16. 16. D. Complexere leestaken • zelf op zoek naar informatie & creëren nieuwe betekenissen vanuit meerdere online bronnen • onderzoekend lezen in steeds veranderende informatieomgeving Online Research and Reading Comprehension (Leu 2014) jeroenclemens.nl
  17. 17. Waarom additionele vaardigheden ? • sommige leerlingen heel goed in traditioneel tekstbegrip maar slecht in online tekstbegrip en andersom (Coiro 2007) • groot onderzoek: 1.voorkennistoets / 2.offline tekstbegripstoets / 3. online tekstbegripstoets: online prestaties 16% niet verklaard door eerste twee (Coiro 2011) • groot meta-onderzoek 1995-2010 vonden strategieën die 'appeared to have no counterpart in traditional reading' (Afflerbach & Cho, 2010) jeroenclemens.nl
  18. 18. onlinegeletterdheid: nieuw en anders • (anders) zoekend lezen (zoekvragen, zoekmachines, zoekresultaten beoordelen) • (nieuw) navigeren (hyperlinks, leesstrategie) • (belangrijker / anders) kritisch lezen / evalueren (bron , leesdoel) • (nieuw) multimediale teksten interpreteren • (vrij nieuw) interactie / communiceren online (vb de tuintjes van de Correspondent) • (nieuw) nieuwe tekststructuren & tekstsoorten jeroenclemens.nl
  19. 19. didactiek anders • teksten met vragen voldoet niet • meer individueel pad • hardop denken / samen lezen (Kiili, Leu 2012) • reciprocal teaching (leu e.a.) • docent meer coachende rol jeroenclemens.nl
  20. 20. Geletterdheid is meer dan het was online en offline uitdaging voor onderwijs Nederlands begint Integratie moet jeroenclemens.nl
  21. 21. voorwaarden verandering jeroenclemens.nl 1.leraren 2.overheid: curriculum / eindtermen 3.instituties (lerarenopleidingen, uitgevers, examenbureaus, curriculumontwerpers) 4.scholen
  22. 22. Overheid / instituties / scholen • onlinegeletterdheid nog niet / nauwelijks in • eindtermen, referentieniveaus, schoolboeken / lesmateriaal, toetsen / examens, schoolplan • leerplan lerarenopleiding & scholen jeroenclemens.nl
  23. 23. Overheid elders: Leren van een ander Common Core State Standards USA (Leu et al., 2014) •Nieuwe uitgangspunten bij ALLE vakken 1. An emphasis on higher level thinking during reading and jeroenclemens.nl writing instruction; 2. A focus on acquiring skills in the new, digital literacies of online research and comprehension" (Leu et al., 2014) • Kerndoelen: •AS-W 8. Gather relevant information from multiple print and digital sources, assess the credibility and accuracy of each source, and integrate the information while avoiding plagiarism." •AS-R 7. Integrate and evaluate content presented in diverse media and formats, including visually and quantitatively, as well as in words.
  24. 24. Fase 2: Leraren: baselinestudie Online Surveyonderzoek (Clemens 2014) •309 leraren Nederlands (15 uit Vlaanderen) •goede steekproef, behalve onder- bovenbouw •Het betreft nieuwe vaardigheden : 86% •Nieuwe vaardigheden moeten in onderwijs 92% •Behoefte professionalisering: 77% •Maar nog onbekend wat en hoe jeroenclemens.nl
  25. 25. Fase 3: zelf ontwerpen pilot implementatiestudie Vathorst Sectie Nederlands 2014-15 innovatieve school, schoolleiding en ruimte voor sectie a. Uitgangspunten, doelen vaststellen b. Opdrachten en didactiek (her)ontwerpen c. Uitproberen, evalueren en bijstellen d. Voormeting, nameting jeroenclemens.nl
  26. 26. Uitgangspunten pilot Vathorst 1. domein geletterdheid uitbreiden met online taken en jeroenclemens.nl teksten 2. werken aan nieuwe kennis en vaardigheden en aanpassen traditionele vaardigheden 3. totale taalvaardigheidsproces; Verwerven, Verwerken en Verstrekken of LESC (Leu 2012) 4. moet geïntegreerd worden in domeinen (niet apart) 5. begin bij het vak Nederlands 6. zo mogelijk parallel of zeker daarna integratie (taalbeleid)
  27. 27. Fase 1 Verwerven Leerdoel Uitwerking Leerling kan zoekvragen formuleren • Geef leerling een onderwerp en een leesdoel. Hij formuleert zoekvragen, overlegt met mede-leerling en stelt bij • Geef leerling een opdracht waar hij zelf een probleemstelling van maakt en zoekvragen opstelt • In Duo of groepje of DDU : nadenken en/of brainstormen over vragen die je kan stellen om goed informatie te vinden. Bedenk zelf een leerdoel in deze fase • Bedenk een uitwerking / opdracht en didactiek jeroenclemens.nl
  28. 28. Fase 1 Verwerven Leerdoel Uitwerking De leerling kan informatie toetsen op betrouwbaarheid Laten nadenken over verschil informatie online en offline. Laten brainstormen over criteria van goed informatie online. Maak schema: Offline / Online Criteria samen bepalen en aanvullen door docent. Toepassen op bronnen gegeven door docent Toepassen op bronnen, gevonden door leerling Bedenk leerdoel in deze fase Bedenk uitwerkingen: activiteiten en didactiek jeroenclemens.nl
  29. 29. Fase 2 Verwerken Leerdoel Uitwerking Leerling kan uit verschillende bronnen aanvullende informatie halen die voor leesdoel relevant is. Gericht lezen ; samenvatten. Leerling kiest relevante informatie uit minstens 3 bronnen Hij onderbouwt zijn keuze Relateert keuze aan leesdoel Hij werkt in een duo. Leerling kan meest relevante hyperlinks kiezen in tekst Gericht lezen ; inferenties maken Leerling kiest hyperlinks uit hypertekst met veel links. Hij verantwoordt zijn keuze naar medeleerling en vergelijkt Zij kiezen meest geschikte keuzes DDU duo en klas Bedenk zelf een leerdoel in deze fase • Bedenk een uitwerking / opdracht en didactiek jeroenclemens.nl
  30. 30. Fase 3 Verstrekken leerdoel uitwerking Leerling kan lees- /onderzoeksresultaten delen met medeleerlingen in een wiki / middels een blog leraar maakt een wiki voor de klas leerlingen hebben gezamenlijk onderzoeksvraag iedere leerling / duo zijn verantwoordelijk voor deelvraag antwoorden komen op verschillende pagina’s van wiki eindproduct is gevulde wiki in elk geval tekst, maar aanvullend ook video, animatie, infogrammen, etc mogelijk Bedenk leerdoel in deze fase Bedenk uitwerkingen: activiteiten en didactiek jeroenclemens.nl
  31. 31. fase 4: grootschalige implementatiestudie 2015-16 u kunt meedoen jeroenclemens.nl
  32. 32. goede ontwikkelingen • interesse / gesprek CITO • workshops lerarenopleidingen, ook in Vlaanderen • keuze Malmberg: onlinegeletterdheid in methode onder-en jeroenclemens.nl bovenbouw • Interesse scholen & leraren (presentaties en pilot) • Meer aandacht: (Podcast) Kennisnet, Standaard, Vives, VTTA • Update: na presentatie 12/11 ook interesse SLO • zie verder: http://www.jeroenclemens.nl/ict-en-leren/ online-tekstbegrip-is-hot/
  33. 33. Dank u Jeroen Clemens http://jeroenclemens.nl contact@jeroenclemens.nl @jeroencl http://www.slideshare.net/jeroencl https://independent.academia.edu/JeroenClemens jeroenclemens.nl

×