Proeven van Vroeger                       Inleiding Geschiedenis van de                               Natuurwetenschappen ...
Een nlt module wetenschapsgeschiedenis     Historische en sociaal-culturele context bij de     monovakken     Onze wetensc...
Algemene Leerdoelen     Belangrijkste ontwikkelingen in de geschiedenis van     de wetenschappen     Oudheid en de middele...
Module opbouw (40 SLU)      Week   1:   Oudheid en middeleeuwen      Week   2:   Wetenschappelijke revolutie      Week   3...
Week 1: Oudheid en de middeleeuwen     Overzicht belangrijkste ontwikkelingen tot aan de     Wetenschappelijke Revolutie  ...
Week 1: Onderwerpen     Geschiedenis van de Oudheid tot eind 16e eeuw:     Aristotelisch natuurfilosofie en bouw van de we...
Week 2: De Wetenschappelijke Revolutie     De theorieën van Copernicus en later Kepler     Praktische instrumenten worden ...
Week 2 & 3: Het experiment en het    mechanische wereldbeeld     Mathematisering en mechanisering van de     natuurwetensc...
Week 4: Opkomst van de moderne    natuurwetenschappen     Wetenschap beoefenen is niet langer voorbehouden aan     een hee...
Week 5-8: Eindopdrachten      Het doen van een eigen historisch onderzoek:         Wat is historisch onderzoek?         St...
Voorbeelden van startdossiers:     Galilei en de    Waarnemen         Waarnemen         De Astrolabe     Kerk             ...
Drie inzichtniveaus van de cursus      Chronologisch overzicht van westerse      wetenschapsgeschiedenis van de Antieke Ou...
Bronopdracht Wereldbeelden      Deze afbeelding is een 15e eeuwse voorstelling van het      ontstaan van de wereld. Geef m...
Verschillende Wereldbeelden      Je hebt als het goed is al kennisgemaakt met een aantal      wereldbeelden tot aan het ei...
Botsende wereldbeelden      a) Wereldbeelden kunnen botsen. Ook in het heden kan dit      leiden tot discussies. Geef twee...
Het wereldbeeld van Apianus      a) Welk type wereldbeeld is dit? Waar kun je dit aan zien?      b) In de paragraaf ‘De Gr...
Het wereldbeeld van Apianus17
Het nieuwe wereldbeeld      Geef drie verschillen aan tussen dit nieuwe wereldbeeld en      dat van Apianus.18
Proeven van Vroeger      Historisch Prismapracticum19
Kleurenleer voor de Wet. Revolutie                         Natuurlijke magie                         Aristotelisch:       ...
Descartes (1596-1650)                  Causale natuurwetten                  Vb: onderzoek naar                  botsingsw...
Descartes (1596-1650)22
Kleurenleer Descartes                  Verklaring regenboog                  Gebruik van prismas                  Experime...
Isaac Newton (1643-1727)                      Principia (1687)                      “hypothesis non                      f...
Kleurenleer Newton25
Kleurenleer Newton                  Licht is niet homogeen,                  maar bestaat uit                  verschillen...
Conflicterend kleurenonderzoek                     •   Descartes vs. Newton                     •   Deductieve vs. inducti...
Receptie Newton             •   Principia: 1687, (1713),                 1714             •   Twijfel over conclusies     ...
Verspreiding            •   Willem Jacob s                Gravesande:                 introductie                `Newtonia...
Historisch Practicum30
Geschiedschrijving Newton31
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

JCU-module Proeven van vroeger op Woudschoten natuurkunde 2010

1,280 views

Published on

Presentatie bij de werkgroep Proeven van Vroeger door Hendrik Asper, Tiemen Cocquyt en Hieke Huistra, op de Woudschotenconferentie Natuurkundedidactiek 2010.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,280
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

JCU-module Proeven van vroeger op Woudschoten natuurkunde 2010

  1. 1. Proeven van Vroeger Inleiding Geschiedenis van de Natuurwetenschappen NLT module vwo5/6 Hendrik Asper Hieke Huistra Tiemen Cocquyt www.proevenvanvroeger.nl1
  2. 2. Een nlt module wetenschapsgeschiedenis Historische en sociaal-culturele context bij de monovakken Onze wetenschappelijke ontwikkeling bestaat uit meer dan alleen ‘de grote helden’. Wetenschap is niet los te zien van maatschappelijke ontwikkelingen. Uitgebreider dan mogelijk is bij ANW Inleiding in de wetenschapsgeschiedenis tot de 1e helft van de 19e eeuw: van de klassieke oudheid tot de opkomst van de moderne universiteiten. Wereldbeelden, mathematisering, de opkomst van het experiment, classificatie, popularisering en specialisatie. Bestuderen van historisch bronmateriaal. Historisch practicum.2
  3. 3. Algemene Leerdoelen Belangrijkste ontwikkelingen in de geschiedenis van de wetenschappen Oudheid en de middeleeuwen, Wetenschappelijke Revolutie en de opkomst van de moderne natuurwetenschappen in de 18e en 19e eeuw. De invloed van de maatschappij (sociaal/cultureel/politiek) op het uitoefenen van natuuronderzoek Besef van het niet-finalistische karakter van de wetenschap. Wetenschap als een verzameling van denkbeelden, succesvolle maar ook mislukte theorieën in een sociale context Inzicht in de rol van het experiment en de mechanisering van ons wereldbeeld. mathematisering, en de status van het experiment in de wetenschap. Reproduceerbaarheid en autoriteit3
  4. 4. Module opbouw (40 SLU) Week 1: Oudheid en middeleeuwen Week 2: Wetenschappelijke revolutie Week 3: Historisch practicum: Descartes vs. Newton Week 4: 18e en 19e eeuw Week 5-8: Eindopdracht - historisch onderzoek Groepsopdracht Eigen keuzeonderwerp Presentatie en verslaglegging Digitale tentoonstelling: wiki4
  5. 5. Week 1: Oudheid en de middeleeuwen Overzicht belangrijkste ontwikkelingen tot aan de Wetenschappelijke Revolutie Kennismaking met het concept wereldbeelden Bronopdracht: Bestudering van het Aristotelisch wereldbeeld.5
  6. 6. Week 1: Onderwerpen Geschiedenis van de Oudheid tot eind 16e eeuw: Aristotelisch natuurfilosofie en bouw van de wereld Ideale wiskunde (Pythagoras), meetkunde Practische wiskunde (hefboom, hydrostatica) Antieke Geneeskunde (Galenus en Hippocrates) Adaptatie van wetenschap uit de Oudheid aan de Christelijke opvattingen van de Middeleeuwen 16e eeuw: drang om de wereld te verkennen, het Aristotelisch wereldbeeld werkt te beperkend6
  7. 7. Week 2: De Wetenschappelijke Revolutie De theorieën van Copernicus en later Kepler Praktische instrumenten worden gebruikt om de natuur kunstmatig te onderzoeken. Galileo en de telescoop Boyle en de luchtpomp Torriccelli en de barometer Einde van het Aristotelisch wereldbeeld Kerk vs. Wetenschap?7
  8. 8. Week 2 & 3: Het experiment en het mechanische wereldbeeld Mathematisering en mechanisering van de natuurwetenschappen Theorieën die de natuur wiskundig beschrijven Gebeurtenissen zijn causale reacties van deeltjes De waarde van het experiment Reproduceerbaar Kunstmatige omgeving Autoriteit bepaald door getuigen: opkomst van Societies Historisch practicum Primair bronmateriaal Galilei’s Discorsi (1638) Teksten van Descartes en Newton8
  9. 9. Week 4: Opkomst van de moderne natuurwetenschappen Wetenschap beoefenen is niet langer voorbehouden aan een heel selecte groep mensen Wetenschap wordt ook vermaak Onderzoek wordt systematischer en grootschaliger aangepakt: catalogiseren, classificeren, systemen Vakgebieden worden specialistisch Opkomst van moderne universiteiten en laboratoria Rol van de staat bij het uitoefenen van de wetenschap Primair bronmateriaal: afbeeldingen van verzamelingen9
  10. 10. Week 5-8: Eindopdrachten Het doen van een eigen historisch onderzoek: Wat is historisch onderzoek? Startdossiers • Onderwerpen: toegankelijk, concreet en voortbouwend op colleges • Inleiding bij het onderwerp • Artikelen: inleiding tot onderwerp en mogelijke vraagstelling • Verwijzingen naar relevante informatie in de UB Begeleiding bij het uitwerken van de vraagstelling en het vinden van informatie Het presenteren van het onderzoek (in digitale vorm) Website & presentatie van de website Beoordeling Het onderzoekproces en peer-reviewing De resultaten (inhoud en presentatie) De verantwoording van en selectie van het gebruikte bronmateriaal10
  11. 11. Voorbeelden van startdossiers: Galilei en de Waarnemen Waarnemen De Astrolabe Kerk met een Galilei met een Van telescoop Leeuwenhoek microscoop Esthetische Elektrificering Geschiedenis Humorenleer Anatomie van de van de samenleving meteorologie Huygens als Geschiedenis Opkomst van Buys Ballot en wetenschapper van de de evolutieleer de opkomst en aan het hof Alchemie van moderne laboratoria11
  12. 12. Drie inzichtniveaus van de cursus Chronologisch overzicht van westerse wetenschapsgeschiedenis van de Antieke Oudheid tot de Industriële Revolutie. Het beseffen van een relatie tussen wetenschappelijke ontwikkelingen en de sociaal-culturele context. Het koppelen van de wetenschapsgeschiedenis in haar context aan hedendaagse vraagstukken en de actualiteit.12
  13. 13. Bronopdracht Wereldbeelden Deze afbeelding is een 15e eeuwse voorstelling van het ontstaan van de wereld. Geef minimaal drie kenmerken waaruit blijkt dat een christelijke kosmogonie is.13
  14. 14. Verschillende Wereldbeelden Je hebt als het goed is al kennisgemaakt met een aantal wereldbeelden tot aan het eind van de zestiende eeuw. De belangrijkste zijn het Aristotelische en het middeleeuws- christelijke wereldbeeld. a) Geef minimaal twee verschillen tussen deze wereldbeelden. Noem ook een overeenkomst. b) Kun je nog andere wereldbeelden uit de oudheid en de middeleeuwen noemen?14
  15. 15. Botsende wereldbeelden a) Wereldbeelden kunnen botsen. Ook in het heden kan dit leiden tot discussies. Geef twee voorbeelden van consequenties uit hedendaagse wereldbeelden die niet met elkaar te rijmen zijn. b) Onderdelen van een eerder wereldbeeld kunnen worden opgenomen in een vernieuwd wereldbeeld. Geef een voorbeeld waar dit is gebeurd. c) Een andere mogelijkheid is om nieuwe waarnemingen en de daaruit volgende theorieën proberen te verklaren binnen het oude wereldbeeld. Noem een voorbeeld. Interpretatie van de geschiedenis Noem twee voorbeelden van hoe wij in de geschiedschrijving, hedendaagse historische literatuur of films anders zijn gaan kijken naar vanzelfsprekendheden uit het verleden.15
  16. 16. Het wereldbeeld van Apianus a) Welk type wereldbeeld is dit? Waar kun je dit aan zien? b) In de paragraaf ‘De Griekse filosofen en de natuur’ staan de kenmerken van een Aristotelisch wereldbeeld en in de paragraaf ‘De Griekse wiskunde’ wordt de wiskundige uitwerking dit systeem door Ptolemaeus beschreven. In het wereldbeeld van Apianus zijn elementen hieruit overgenomen. Welke elementen zijn dit? c) De afbeelding bevat nog vele andere symbolen. Welke herken je?16
  17. 17. Het wereldbeeld van Apianus17
  18. 18. Het nieuwe wereldbeeld Geef drie verschillen aan tussen dit nieuwe wereldbeeld en dat van Apianus.18
  19. 19. Proeven van Vroeger Historisch Prismapracticum19
  20. 20. Kleurenleer voor de Wet. Revolutie Natuurlijke magie Aristotelisch: doelmatigheid, kwaliteiten Kleur als overgang tussen zwart en wit20
  21. 21. Descartes (1596-1650) Causale natuurwetten Vb: onderzoek naar botsingswetten Mechanisch wereldbeeld `Rationele reactie tegen Aristoteles21
  22. 22. Descartes (1596-1650)22
  23. 23. Kleurenleer Descartes Verklaring regenboog Gebruik van prismas Experimentele methode hypotheto-deductief23
  24. 24. Isaac Newton (1643-1727) Principia (1687) “hypothesis non fingo” Mathematisering van natuurwetten Prismaproeven 1660-167024
  25. 25. Kleurenleer Newton25
  26. 26. Kleurenleer Newton Licht is niet homogeen, maar bestaat uit verschillende stralen, waarvan de ene meer breking vertonen dan de andere. Kleuren zijn geen kwaliteiten [qualifications] van licht, veroorzaakt door breking, maar fundamentele eigenschappen, die verschillend zijn in verschillende stralen. Diverse observaties en experimenten bewijzen26 bovengenoemde theorie
  27. 27. Conflicterend kleurenonderzoek • Descartes vs. Newton • Deductieve vs. inductieve methode • Wereldbeelden • Theologische grondslag27
  28. 28. Receptie Newton • Principia: 1687, (1713), 1714 • Twijfel over conclusies experiment (Huygens, ...) • Twijfel over uitkomst experiment (Italië, ...)28
  29. 29. Verspreiding • Willem Jacob s Gravesande: introductie `Newtoniaans gedachtengoed continent • Jan van Musschenbroek levert instrumenten29
  30. 30. Historisch Practicum30
  31. 31. Geschiedschrijving Newton31

×