Verandering van Tijdperken:
kantelt de Agribusiness mee?
Jan Rotmans
Hoorn, 29-11-2013

www.twitter.com/janrotmans
We leven niet in tijdperk van
verandering
maar in een verandering van tijdperk
Kantelperiode
periode waarin heel veel tegelijk verandert
is zeldzaamheid in de geschiedenis
voorbeeld: eind 19de eeuw
mod...
Unieke Kanteling
1. weefsel van de samenleving verandert

2. structuur van de economie verandert

3. disruptieve technolog...
Indicaties voor Kantelperiode
-collectief unheimisch gevoel dat verandering in lucht hangt

-chaos door turbulentie, insta...
Voorontwikkelingsfase

Doorontwikkelingsfase

25 jaar

Verticaal
Centraal

25 jaar

Kantelperiode

Opbouw van duurzame sam...
Kantelfase
energiebedrijven vallen om

massale ontslagen in thuiszorg

welzijnsorganisaties verdwijnen

bouwbedrijven sane...
“ tempo waarin Europa windmolenparken
en zonnepanelen installeert, moet worden
vertraagd. De situatie is onhoudbaar ”
Géra...
Samenleving 3.0
do it ourselves society
samenleving van onderop
participatiesamenleving
burgerkracht

sociaal doe het zelv...
Evolutionaire Revolutie
silo’s worden afgebroken
nieuwe instituties ontstaan

mensen breken door structuren heen
Sluipende Revolutie
creatieve, innovatieve burgers breken uit systeem
commerciële grootbedrijven van de markt
bureaucratis...
Waar zien we die verandering?
energie

van centraal, fossiel naar decentraal duurzaam

welzijn
van zorgen voor naar zorgen...
Economie 3.0
Crisis is Systemisch
crisis diep geworteld in ons economisch systeem
we lossen de echte oorzaak van crisis niet op
crisis ...
Grondstoffen Crisis
tijd van makkelijk winbare grondstoffen is over
17 kritische aardmetalen worden schaars
scandium, neod...
Voordeel van het Nadeel
terug naar de kern op moderne manier

nieuwe soberheid
eruptie aan creativiteit en innovatie

mens...
Economie 3.0
CO2-arm
biobased

kleinschalig
circulair

maatwerk

bottom-up

nieuwe maakindustrie
Groene Economie
1. schoon en veilig
schone producten, materialen en energie

2. circulair
afval als grondstof voor nieuw p...
Groene Economie is ‘booming’
mondiale economie rondom ‘clean tech industry’
snelst groeiende industrie ter wereld
2012: 30...
Groene Economie in Nederland
snijdt dwars door (top)sectoren heen
nu nog 2-4% van de totale economie
in 2025 11 - 21%
in 2...
Kiemen van Bio-Economie
http://www.agro-chemie.nl/assets/sites/3/Green-Chemistry-Campus-2.jpg
Green Chemistry Campus
pearl of the biobased economy
campus created by petrochemical company SABIC
SABIC opens their labor...
Van Houtum
maakt papier van oud papier
C2C deels doorgevoerd
is duurzame koploper en in 2020 energieneutraal
wil pad insla...
Nieuwe Maakindustrie
nieuwe industriële revolutie
digitale revolutie in de maakindustrie
fundamentele verandering van:
hoe...
Consumenten worden Fabricenten
prosument:

nieuwe macht, digitaal georganiseerd

prosument:

wordt ontwerper, bouwer, fabr...
Wat betekent dit voor
de agribusiness?
Agribusiness en Bio-economie

agribusiness wordt grondstoffen producent
voor de biobased economie

chemicaliën, materialen...
Radicale Innovatie
incrementele innovatie:
proces innovatie:
radicale innovatie:

dingen slimmer doen
dingen efficiënter d...
Waanzin:
steeds hetzelfde blijven doen en
toch betere resultaten verwachten

Einstein
Kruisbestuivingen Nodig
cross-overs nodig tussen:
- verschillende sectoren
- verschillende bedrijven
- verschillende mense...
Koplopers & Kantelaars
mensen die nieuwe paden verkennen
mensen die ‘out-of-the box’ denken
mensen die ongewoon doen
Conclusie
Zilte Landbouw
economie ontwikkelen rondom zilte landbouw
–
–
–
–

125.000 ha landbouw in Nederland verzilt in 10-20 jaar
...
Conclusie
Conclusie
Conclusie
Tuinen Achter de Duinen
verbinding tussen landbouw, lokale bevolking & Randstad
Duurzame voeding:
lokaal geproduceerd
gezo...
Vlas Economie
verf van lijnzaadolie van vlas
van glaswol naar vlaswol
AIRPORTFARM/VLASTEELT
Boeren en Chemici
-grote boerderijen: slimmer gebruiken van bestaande gewassen
aardappelen

-kleine proefboerderijen voor ...
Glastuinbouw en Melkveehouderij
Waarom niet samenwerken?
elkaars reststromen gebruiken
elkaars energie en ruimte gebruiken...
Hoe kunnen we de transitie versnellen?
Breek oude instituties af
silo’s zitten transitie in de weg
Agriboard NHN vormt regime
LTO NNH vormt regime
bestuurlijke s...
Verbinden = Versnellen
regio is versnipperd
wordt te weinig samengewerkt
regionale samenwerking noodzakelijk
grote en klei...
Ruimte voor Radicale Innovatie
niches hebben meer ruimte nodig
mentale, organisatorische, juridische ruimte
hybride combin...
Radicale Experimenten
10 boeren met 10 chemische ingenieurs
10 glastuinbouwers met 10 melkveehouders
10 voedingsdeskundige...
Groot Verhaal
groot denken, klein doen
Noord Noord-Holland heeft unieke potentie

Grootste Groene Apotheker in Wereld
Faciliterende Overheid
stimuleren van nieuwe combinaties
grote bedrijven en kleine bedrijven
cross-sectorale samenwerking
...
Jacques Dekker
friskijker, dwarsdenker

‘we drinken teveel papegaaiesap’
Ode aan Friskijkers en Dwarsdenkers
“ Op degenen die het anders zien. Die niet gek zijn op regeltjes en
geen respect hebbe...
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?

1,062 views

Published on

Hoorn, 29 november 2013

Published in: Social Media
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,062
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
339
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee?

  1. 1. Verandering van Tijdperken: kantelt de Agribusiness mee? Jan Rotmans Hoorn, 29-11-2013 www.twitter.com/janrotmans
  2. 2. We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk
  3. 3. Kantelperiode periode waarin heel veel tegelijk verandert is zeldzaamheid in de geschiedenis voorbeeld: eind 19de eeuw moderniseringsproces fundament Nederland onderwijs, kiesrecht, zorg, sociale opbouw
  4. 4. Unieke Kanteling 1. weefsel van de samenleving verandert 2. structuur van de economie verandert 3. disruptieve technologische doorbraken
  5. 5. Indicaties voor Kantelperiode -collectief unheimisch gevoel dat verandering in lucht hangt -chaos door turbulentie, instabiliteit en onzekerheid -enorme dynamiek van onderop, nieuwe macht van onderop -geen duidelijke richting, weinig inzicht en overzicht -creatieve mensen breken door het systeem heen -steeds meer conflicten tussen bestaande en nieuwe orde
  6. 6. Voorontwikkelingsfase Doorontwikkelingsfase 25 jaar Verticaal Centraal 25 jaar Kantelperiode Opbouw van duurzame samenleving Transitie naar Samenleving 3.0 Horizontaal Decentraal Bottom-up Top-down Tijd We zitten hier
  7. 7. Kantelfase energiebedrijven vallen om massale ontslagen in thuiszorg welzijnsorganisaties verdwijnen bouwbedrijven saneren op grote schaal
  8. 8. “ tempo waarin Europa windmolenparken en zonnepanelen installeert, moet worden vertraagd. De situatie is onhoudbaar ” Gérard Mestrallet, CEO GDF/Suez
  9. 9. Samenleving 3.0 do it ourselves society samenleving van onderop participatiesamenleving burgerkracht sociaal doe het zelven
  10. 10. Evolutionaire Revolutie silo’s worden afgebroken nieuwe instituties ontstaan mensen breken door structuren heen
  11. 11. Sluipende Revolutie creatieve, innovatieve burgers breken uit systeem commerciële grootbedrijven van de markt bureaucratische grootbedrijven van de staat beweging van onderop vanuit passie en inspiratie glocalisering
  12. 12. Waar zien we die verandering? energie van centraal, fossiel naar decentraal duurzaam welzijn van zorgen voor naar zorgen dat bouw van aanbod & product naar vraag & dienst zorg van doelmatig & efficiënt naar mensgericht
  13. 13. Economie 3.0
  14. 14. Crisis is Systemisch crisis diep geworteld in ons economisch systeem we lossen de echte oorzaak van crisis niet op crisis keert in andere gedaante terug ecologische crises zijn echte crises
  15. 15. Grondstoffen Crisis tijd van makkelijk winbare grondstoffen is over 17 kritische aardmetalen worden schaars scandium, neodymium, dysprosium, gadolinium, lanthanum windmolens, elektrische auto’s, smartphones, zonnecellen verwachte groei van deze metalen is > 1000% hergebruiken van bestaande grondstoffen
  16. 16. Voordeel van het Nadeel terug naar de kern op moderne manier nieuwe soberheid eruptie aan creativiteit en innovatie menselijke schaal
  17. 17. Economie 3.0 CO2-arm biobased kleinschalig circulair maatwerk bottom-up nieuwe maakindustrie
  18. 18. Groene Economie 1. schoon en veilig schone producten, materialen en energie 2. circulair afval als grondstof voor nieuw producten: sluiten kringlopen 3. ‘bio-based’ groene grondstoffen als basis: planten & rest producten
  19. 19. Groene Economie is ‘booming’ mondiale economie rondom ‘clean tech industry’ snelst groeiende industrie ter wereld 2012: 300 miljard dollar (30% groei t.o.v. 2011) China Duitsland Amerika Italië 60 miljard 45 miljard 40 miljard 17 miljard Nederland 2.5 miljard
  20. 20. Groene Economie in Nederland snijdt dwars door (top)sectoren heen nu nog 2-4% van de totale economie in 2025 11 - 21% in 2030 22 - 43% bij 15% groei per jaar bij 15% groei per jaar
  21. 21. Kiemen van Bio-Economie
  22. 22. http://www.agro-chemie.nl/assets/sites/3/Green-Chemistry-Campus-2.jpg
  23. 23. Green Chemistry Campus pearl of the biobased economy campus created by petrochemical company SABIC SABIC opens their laboratories for entrepreneurs results in biobased radical innovations biopolymers, biobased building materials, bio natural colours
  24. 24. Van Houtum maakt papier van oud papier C2C deels doorgevoerd is duurzame koploper en in 2020 energieneutraal wil pad inslaan van circulaire economie papier van gras uit de regio [miscanthus] kan groeien op mijnheuvels in Limburg
  25. 25. Nieuwe Maakindustrie nieuwe industriële revolutie digitale revolutie in de maakindustrie fundamentele verandering van: hoe wij dingen maken en vooral wie het maakt álles kan op een pc worden gemaakt! iedereen wordt producent
  26. 26. Consumenten worden Fabricenten prosument: nieuwe macht, digitaal georganiseerd prosument: wordt ontwerper, bouwer, fabrikant prosument: maakt eigen huis, kleding, voedsel van consument tot prosument tot fabricent
  27. 27. Wat betekent dit voor de agribusiness?
  28. 28. Agribusiness en Bio-economie agribusiness wordt grondstoffen producent voor de biobased economie chemicaliën, materialen en energie
  29. 29. Radicale Innovatie incrementele innovatie: proces innovatie: radicale innovatie: dingen slimmer doen dingen efficiënter doen dingen anders doen
  30. 30. Waanzin: steeds hetzelfde blijven doen en toch betere resultaten verwachten Einstein
  31. 31. Kruisbestuivingen Nodig cross-overs nodig tussen: - verschillende sectoren - verschillende bedrijven - verschillende mensen - verschillende producten
  32. 32. Koplopers & Kantelaars mensen die nieuwe paden verkennen mensen die ‘out-of-the box’ denken mensen die ongewoon doen
  33. 33. Conclusie
  34. 34. Zilte Landbouw economie ontwikkelen rondom zilte landbouw – – – – 125.000 ha landbouw in Nederland verzilt in 10-20 jaar maakt gebruik van zouttolerante planten traditionele en nieuwe (biologische) gewassen duurzame, rendabele landbouw met zout kwelwater zeeaster, zeekraal, zeekool zilte bloembollenteelt combinatie viskweek en zilte gewassen
  35. 35. Conclusie
  36. 36. Conclusie
  37. 37. Conclusie
  38. 38. Tuinen Achter de Duinen verbinding tussen landbouw, lokale bevolking & Randstad Duurzame voeding: lokaal geproduceerd gezond milieuvriendelijk geteeld lekker!
  39. 39. Vlas Economie verf van lijnzaadolie van vlas van glaswol naar vlaswol
  40. 40. AIRPORTFARM/VLASTEELT
  41. 41. Boeren en Chemici -grote boerderijen: slimmer gebruiken van bestaande gewassen aardappelen -kleine proefboerderijen voor nieuwe gewassen vlas, hennep, lupine -kassencomplexen voor hoogwaardige gewassen medicinale stoffen -zeeboerderijen voor algen en zeewier
  42. 42. Glastuinbouw en Melkveehouderij Waarom niet samenwerken? elkaars reststromen gebruiken elkaars energie en ruimte gebruiken eendekroost als koeievoer gebruiken
  43. 43. Hoe kunnen we de transitie versnellen?
  44. 44. Breek oude instituties af silo’s zitten transitie in de weg Agriboard NHN vormt regime LTO NNH vormt regime bestuurlijke spaghetti we vragen een kalkoen om zichzelf te slachten
  45. 45. Verbinden = Versnellen regio is versnipperd wordt te weinig samengewerkt regionale samenwerking noodzakelijk grote en kleine verhalen koppelen
  46. 46. Ruimte voor Radicale Innovatie niches hebben meer ruimte nodig mentale, organisatorische, juridische ruimte hybride combinaties zijn nodig kleine en grote bedrijven dwars door sectoren heen
  47. 47. Radicale Experimenten 10 boeren met 10 chemische ingenieurs 10 glastuinbouwers met 10 melkveehouders 10 voedingsdeskundigen met 10 boeren 10 energiedeskundigen met 10 ruimte-experts
  48. 48. Groot Verhaal groot denken, klein doen Noord Noord-Holland heeft unieke potentie Grootste Groene Apotheker in Wereld
  49. 49. Faciliterende Overheid stimuleren van nieuwe combinaties grote bedrijven en kleine bedrijven cross-sectorale samenwerking ruimte bieden voor radicale innovatie friskijkers, dwarsdenkers en kantelaars
  50. 50. Jacques Dekker friskijker, dwarsdenker ‘we drinken teveel papegaaiesap’
  51. 51. Ode aan Friskijkers en Dwarsdenkers “ Op degenen die het anders zien. Die niet gek zijn op regeltjes en geen respect hebben voor de stand van zaken. Je kunt ze napraten, tegenspreken, ophemelen of omlaaghalen. Het enige wat je niet kunt is om ze heen. Want zij versnellen transities en brengen Nederland verder. En waar sommige mensen malloten zien, zien wij genieën. Omdat de mensen die gek genoeg zijn om te denken dat ze de wereld kunnen veranderen, degenen zijn die het doen. ”

×