Een Verandering van Tijdperken:
wat betekent dat voor jullie?
Jan Rotmans
EUR, 22-01-2014

www.twitter.com/janrotmans
We leven niet in tijdperk van
verandering
maar in een verandering van tijdperk
Unieke Kanteling
1. weefsel van de samenleving verandert

2. structuur van de economie verandert

3. disruptieve technolog...
Laatste Kantelperiode
Modernisering
1850-1920
industriële revolutie
staal, elektriciteit, verbrandingsmotor

fundament voo...
Indicaties voor Kantelperiode
-collectief unheimisch gevoel dat verandering in lucht hangt

-chaos door turbulentie, insta...
Raad van State
“

Nederland bevindt zich momenteel in een overgangssituatie
Crisis is niet van voorbijgaande aard, vergt s...
Voorontwikkelingsfase

Doorontwikkelingsfase

25 jaar

Verticaal
Centraal

25 jaar

Kantelperiode

Opbouw van duurzame sam...
Kantelfase
energiebedrijven vallen om

massale ontslagen in thuiszorg

welzijnsorganisaties verdwijnen

bouwbedrijven sane...
“ tempo waarin Europa windmolenparken
en zonnepanelen installeert, moet worden
vertraagd. De situatie is onhoudbaar ”
Géra...
Paradigma Wisseling
oude wereldbeeld

nieuwe wereldbeeld

exploitatiemodel

co-operatiemodel

economisch rendement

maatsc...
Structuur Wisseling
oude structuur

nieuwe structuur

verticaal

horizontaal

hiërarchisch

netwerken

top-down

bottom-up...
Samenleving 3.0
do it ourselves society
samenleving van onderop
participatiesamenleving
burgerkracht

sociaal doe het zelv...
Evolutionaire Revolutie
silo’s worden afgebroken
nieuwe instituties ontstaan

mensen breken door structuren heen
glocalise...
Waar zien we die verandering?
energie

van centraal, fossiel naar decentraal duurzaam

welzijn
van zorgen voor naar zorgen...
Economie 3.0
Crisis is Systemisch
crisis diep geworteld in ons economisch systeem
we lossen de echte oorzaak van crisis niet op
crisis ...
Diepste Wortels van Crisis
we lenen en geven geld uit dat er niet is
financiële onbalans
economisch tekort = 3%

we lenen ...
Stapeling van Crises
tot 2020: financieel-economische crisis
na 2020: ecologische crises
grondstoffen
energie
klimaat
Grondstoffen Crisis
tijd van makkelijk winbare grondstoffen is over
17 kritische aardmetalen worden schaars
scandium, neod...
Grondstoffen Crisis
12 kritische aardmetalen gebruikt door Ned. bedrijven

80% van bedrijven heeft problemen met grondstof...
komende decennia periode van crises
en dat is een zegen voor de economie
Crisis = Zegen
roer moet radicaal om
mens is hardleers
verandert pas echt bij langdurige crises
Voordeel van het Nadeel
terug naar de kern op moderne manier

nieuwe soberheid
eruptie aan creativiteit en innovatie

mens...
Oude Economie
is verspillend
is verwoestend

einde van tijdperk van oude economie nadert
Economie 3.0
CO2-arm
biobased

kleinschalig
circulair

maatwerk

bottom-up

nieuwe maakindustrie
Kiemen van Economie 3.0
http://www.agro-chemie.nl/assets/sites/3/Green-Chemistry-Campus-2.jpg
Green Chemistry Campus
pearl of the biobased economy
campus created by petrochemical company SABIC
SABIC opens their labor...
Van Houtum
maakt papier van oud papier
C2C deels doorgevoerd
is duurzame koploper en in 2020 energieneutraal
wil pad insla...
Verduurzaming van Woningvoorraad
alle woningen energieneutraal in 2025
huurwoningen: corporaties via Stroomversneller
koop...
Verduurzaming Gebouwde Omgeving
alle gebouwen, bedrijventerreinen, kerken,
sportverenigingen energieneutraal in 2025
organ...
Lessons
Lessons
Lessons
Lessons
Nieuwe Maakindustrie
nieuwe industriële revolutie
digitale revolutie in de maakindustrie
fundamentele verandering van:
hoe...
Consumenten worden Fabricenten
prosument:

nieuwe macht, digitaal georganiseerd

prosument:

wordt ontwerper, bouwer, fabr...
Innovatie Campus 3.0
investeer in digitalisering van
maakindustrie
campus voor leren, werken, ondernemen
vmbo, mbo, hbo & ...
Inzichten uit Transitiekunde
Inzicht I
transities zijn maatschappelijke omwentelingen die leiden
tot fundamentele en onomkeerbare veranderingen

grote ...
Inzicht II
transitie is fundamentele omslag in denken, handelen, organiseren

denken, handelen en organiseren zijn met elk...
Inzicht III
transities verlopen gesegmenteerd en gefaseerd
dit zorgt voor schoksgewijs en evolutionair verloop,
gekenmerkt...
Multi-fase analyse energietransitie
Duurzame
energievoorziening

Stabilisatie

Start
‘energietransitie’(proces)

Accelerat...
Inzicht IV
transities bestaan uit trage en snelle dynamiek
die op elkaar inwerken en elkaar kunnen versterken
om de dynami...
Multi-level analyse energietransitie
Macro-niveau
+
+
-

overvloed fossiele brandstoffen
voorzieningszekerheid
klimaatvera...
Inzicht V

transities bestaan uit een keten van patronen.
Drie basispatronen kunnen worden herkend:
van bovenaf, van onder...
Inzicht VI

transities zijn mensenwerk. Technologie is belangrijk
maar niet doorslaggevend. Is wel wisselwerking
Watertransitie:

van water keren naar water accomoderen
• strategie van Pompen-Malen-Dijken bleek niet duurzaam
toenemende...
Inzicht VII

transities worden zelden van boven af bepaald, en al
helemaal niet vanuit de politiek. Wel kan de politiek
ee...
Transitie van roken naar niet-roken
in 1958: rookt 90% van volwassen mannen
in 2012: rookt 27% van volwassen mannen (10% v...
Transitie van roken naar niet-roken
transitie duurde twee generaties
was vooral een cultuuromslag
begon bij elite, later v...
Inzicht VIII

transities worden zelden van boven af bepaald, en al
helemaal niet vanuit de politiek. Wel kan de politiek
e...
Inzicht IX
transitie is een machtswisseling. Een regime heeft
de macht en wil die behouden. Niches willen macht
ontwikkele...
Inzicht X
sturen van transities betekent beïnvloeden op een slimme,
subtiele manier, dus niet vanuit controle en beheersin...
Inzicht XI
friskijkers en dwarsdenkers spelen een belangrijke
rol bij transitiesturing omdat zij nieuwe paden inslaan
kant...
Inzicht XII
transitiesturing is organisch sturen. Een combinatie van
top-down en bottom-up sturing
organisch sturen vraagt...
Inzicht XIII
elke systeemtransitie vraagt om een organisatorisch transitie.
Elke organisatorische vraagt om een persoonlij...
Transitie in het sociaal domein
Drievoudige Dubbele Transitie
Jeugd, Zorg, Welzijn
- decentralisatie van rijk naar gemeenten
- integratie van beleidsterre...
Risico
zelfde fouten maken op gemeentelijke schaal
met minder geld en mensen
gemeenten zijn nog niet klaar voor transitie
Transitie = Transformatie
transformatieve verandering
in structuur, cultuur, werkwijze
Transitie = Machtsverschuiving
van

overheid
naar

burger
Welzijnswerk
Persistente Probleem in Welzijn
mens in dienst van structuur
‘silosering’ van welzijnsector
achterhaald paradigma
in Amste...
Transitie van Welzijnswerk
Van

Naar

gefragmenteerd

integraal

centraal

decentraal

zelfredzaam

samenredzaam

regelen ...
Welzijnswerk 3.0
integraal van aard
decentraal
vanuit ander mensbeeld
gedifferentieerd
- geen hulp
- tijdelijke / lichte h...
Transitie Aanpak Welzijn
visie ontwikkelen op nieuw integraal welzijn/zorg systeem
experimenteren met nieuwe visie in door...
Zorg
Persistente probleem in langdurende zorg
mens en systeem zijn vervreemd van elkaar
verbroken verbindingen tussen:
lichaam
...
Kernprobleem in de Zorg
Systeemwaarden

Menswaarden

doelmatigheid

aandacht / tijd

efficiency

vertrouwen

controle, beh...
Verbroken Verbindingen
relatie tussen zorgverlener en zorgvrager
vertrouwen, intimiteit, passie, aandacht, bezieling

is v...
Verbroken Verbindingen
Systeem is belangrijker geworden dan Mens
vandaag is belangrijker morgen
cijfers belangrijker dan m...
Systeemvernieuwing is nodig
in de langdurende zorg
Opbouw / Afbraak
huidige zorgsysteem moet worden afgebroken
nieuw zorgsysteem moet worden opgebouwd
rondom nieuwe waarden:...
Uitgangspunten van Zorg 3.0
mensgericht
menslievend
vanuit eigen kracht
in eigen omgeving
samenredzaam
Kanttekening bij Zorg 3.0
kwetsbare groep mensen hebben vangnet nodig
vanuit eigen kracht is dus begrensd door kwetsbaren
...
Voorbeelden van Zorg 3.0
Buurtzorg
brengt verpleging en verzorging weer bij de mensen
zelfsturende buurtzorgteams: verplee...
Voorbeelden van Zorg 3.0
Brabantzorg
zorg inrichten vanuit de woon- en leefomgeving
inrichten vanuit het perspectief van d...
Voorbeelden van Zorg 3.0
Jeugdzorg
pro-actieve aanpak, desnoods op straat opzoeken
multi-disciplinair team:

psychiater, v...
Wat betekent dit nu voor
zorgbedrijf?
Transitie binnen zorgbedrijf
systeemtransitie vergt bedrijfstransitie
bedrijfstransitie = nieuwe structuur, cultuur, werkw...
Structuurverandering
geheel nieuwe organisatie
platte, horizontale bedrijfsstructuur
met zo weinig mogelijk overhead

mini...
Cultuurverandering
geheel nieuwe cultuur
vanuit ander paradigma
gericht op zelf- en samenredzaamheid
in faciliterende rol
...
Transitiestrategie
ruimte creëren voor innovatie
met friskijkers en dwarsdenkers

experimenten gericht op andere rol & wer...
Transitie binnen een bedrijf
kent verschillende fasen:
1. voorontwikkeling

[ bewustwording ]

2. doorbraak

[ strategie /...
Ontwikkelings fasen van Bedrijf
Stabilisatie

toekomstbestendig Mee Plus

uitvoering
Acceleratie
DNA
Take off
strategie/mi...
Ontwikkelings fasen van Individu
competent individu

bewust bekwaam

bewust onbekwaam

onbewust bekwaam

onbewust onbekwaa...
Overgangsperiode
reflectiviteit ontwikkelen
reflexiviteit ontwikkelen
adaptief vermogen ontwikkelen
competenties ontwikkel...
Reflectiviteit / Reflexiviteit
aan welk bedrijf kunnen wij ons spiegelen?
welke positie willen wij gaan innemen?
zouden we...
Spanningsveld
weinig mobiliteit, flexibiliteit, veel overhead
gering adaptief vermogen

liquiditeit en solvabiliteit ontoe...
Radicale verandering noodzakelijk
een beetje veranderen helpt niet
nieuwe mensen, competenties, verdienmodellen

nieuwe ma...
Conclusie
• we leven in een verandering van tijdperken
•

samenleving kantelt naar glokaal, van onderop

• decentralisatie...
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?

1,563 views

Published on

Erasmus Universiteit Rotterdam, 22 januari 2014

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,563
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
594
Actions
Shares
0
Downloads
25
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Een Verandering van Tijdperken:wat betekent dit voor jullie?

  1. 1. Een Verandering van Tijdperken: wat betekent dat voor jullie? Jan Rotmans EUR, 22-01-2014 www.twitter.com/janrotmans
  2. 2. We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk
  3. 3. Unieke Kanteling 1. weefsel van de samenleving verandert 2. structuur van de economie verandert 3. disruptieve technologische doorbraken
  4. 4. Laatste Kantelperiode Modernisering 1850-1920 industriële revolutie staal, elektriciteit, verbrandingsmotor fundament voor Nederland 2.0 onderwijs, kiesrecht, zorg, sociale structuren vernieuwing in kunsten architectuur, schilderkunst, literatuur
  5. 5. Indicaties voor Kantelperiode -collectief unheimisch gevoel dat verandering in lucht hangt -chaos door turbulentie, instabiliteit en onzekerheid -enorme dynamiek van onderop, nieuwe macht van onderop -geen duidelijke richting, weinig inzicht en overzicht -creatieve mensen breken door het systeem heen -steeds meer conflicten tussen bestaande en nieuwe orde
  6. 6. Raad van State “ Nederland bevindt zich momenteel in een overgangssituatie Crisis is niet van voorbijgaande aard, vergt structurele hervormingen Verhouding tussen staat en samenleving zal duurzaam wijzigen Voorkomen moet worden dat Nederland vastloopt in deze overgang Cumulatie van veranderingen heeft gevolgen voor functies van staat Nederland zal zich op deze vele veranderingen moeten instellen ”
  7. 7. Voorontwikkelingsfase Doorontwikkelingsfase 25 jaar Verticaal Centraal 25 jaar Kantelperiode Opbouw van duurzame samenleving Transitie naar Samenleving 3.0 Horizontaal Decentraal Bottom-up Top-down Tijd We zitten hier
  8. 8. Kantelfase energiebedrijven vallen om massale ontslagen in thuiszorg welzijnsorganisaties verdwijnen bouwbedrijven saneren op grote schaal
  9. 9. “ tempo waarin Europa windmolenparken en zonnepanelen installeert, moet worden vertraagd. De situatie is onhoudbaar ” Gérard Mestrallet, CEO GDF/Suez
  10. 10. Paradigma Wisseling oude wereldbeeld nieuwe wereldbeeld exploitatiemodel co-operatiemodel economisch rendement maatschap. rendement lineaire processen kringlopen waarde ontlenen waarde creëren zelfredzaam samenredzaam
  11. 11. Structuur Wisseling oude structuur nieuwe structuur verticaal horizontaal hiërarchisch netwerken top-down bottom-up centraal decentraal zuilen gemeenschappen
  12. 12. Samenleving 3.0 do it ourselves society samenleving van onderop participatiesamenleving burgerkracht sociaal doe het zelven
  13. 13. Evolutionaire Revolutie silo’s worden afgebroken nieuwe instituties ontstaan mensen breken door structuren heen glocalisering
  14. 14. Waar zien we die verandering? energie van centraal, fossiel naar decentraal duurzaam welzijn van zorgen voor naar zorgen dat bouw van aanbod & product naar vraag & dienst zorg van doelmatig & efficiënt naar mensgericht
  15. 15. Economie 3.0
  16. 16. Crisis is Systemisch crisis diep geworteld in ons economisch systeem we lossen de echte oorzaak van crisis niet op crisis keert in andere gedaante terug ecologische crises zijn echte crises
  17. 17. Diepste Wortels van Crisis we lenen en geven geld uit dat er niet is financiële onbalans economisch tekort = 3% we lenen van de aarde maar betalen niet terug ecologische onbalans ecologisch tekort = 35% [5 triljoen dollar]
  18. 18. Stapeling van Crises tot 2020: financieel-economische crisis na 2020: ecologische crises grondstoffen energie klimaat
  19. 19. Grondstoffen Crisis tijd van makkelijk winbare grondstoffen is over 17 kritische aardmetalen worden schaars scandium, neodymium, dysprosium, gadolinium, lanthanum windmolens, elektrische auto’s, smartphones, zonnecellen verwachte groei van deze metalen is > 1000%
  20. 20. Grondstoffen Crisis 12 kritische aardmetalen gebruikt door Ned. bedrijven 80% van bedrijven heeft problemen met grondstoffen 97% van kritische materialen in handen van China alternatieve grondstoffen en hergebruik bestaande
  21. 21. komende decennia periode van crises en dat is een zegen voor de economie
  22. 22. Crisis = Zegen roer moet radicaal om mens is hardleers verandert pas echt bij langdurige crises
  23. 23. Voordeel van het Nadeel terug naar de kern op moderne manier nieuwe soberheid eruptie aan creativiteit en innovatie menselijke schaal
  24. 24. Oude Economie is verspillend is verwoestend einde van tijdperk van oude economie nadert
  25. 25. Economie 3.0 CO2-arm biobased kleinschalig circulair maatwerk bottom-up nieuwe maakindustrie
  26. 26. Kiemen van Economie 3.0
  27. 27. http://www.agro-chemie.nl/assets/sites/3/Green-Chemistry-Campus-2.jpg
  28. 28. Green Chemistry Campus pearl of the biobased economy campus created by petrochemical company SABIC SABIC opens their laboratories for entrepreneurs results in biobased radical innovations biopolymers, biobased building materials, bio natural colours
  29. 29. Van Houtum maakt papier van oud papier C2C deels doorgevoerd is duurzame koploper en in 2020 energieneutraal wil pad inslaan van circulaire economie papier van gras uit de regio [miscanthus] kan groeien op mijnheuvels in Limburg
  30. 30. Verduurzaming van Woningvoorraad alle woningen energieneutraal in 2025 huurwoningen: corporaties via Stroomversneller koopwingen: via regionale netwerken bouwers, gemeenten, corporaties, Energiesprong
  31. 31. Verduurzaming Gebouwde Omgeving alle gebouwen, bedrijventerreinen, kerken, sportverenigingen energieneutraal in 2025 organiseren via gemeenschappen via lokale & regionale netwerken
  32. 32. Lessons
  33. 33. Lessons
  34. 34. Lessons
  35. 35. Lessons
  36. 36. Nieuwe Maakindustrie nieuwe industriële revolutie digitale revolutie in de maakindustrie fundamentele verandering van: hoe wij dingen maken en vooral wie het maakt álles kan op een pc worden gemaakt! iedereen wordt producent
  37. 37. Consumenten worden Fabricenten prosument: nieuwe macht, digitaal georganiseerd prosument: wordt ontwerper, bouwer, fabrikant prosument: maakt eigen huis, kleding, voedsel van consument tot prosument tot fabricent
  38. 38. Innovatie Campus 3.0 investeer in digitalisering van maakindustrie campus voor leren, werken, ondernemen vmbo, mbo, hbo & bedrijven & overheden RDM-campus en Leerpark Dordrecht
  39. 39. Inzichten uit Transitiekunde
  40. 40. Inzicht I transities zijn maatschappelijke omwentelingen die leiden tot fundamentele en onomkeerbare veranderingen grote omwentelingen ontstaan vaak uit kleine initiatieven van kleine groepjes individuen die een andere weg inslaan
  41. 41. Inzicht II transitie is fundamentele omslag in denken, handelen, organiseren denken, handelen en organiseren zijn met elkaar verweven; grootste obstakel vormt het omdenken (cultuuromslag)
  42. 42. Inzicht III transities verlopen gesegmenteerd en gefaseerd dit zorgt voor schoksgewijs en evolutionair verloop, gekenmerkt door opbouw en afbraak eerst haakt klein segment aan, dan groter, dan nog groter en uiteindelijk de massa
  43. 43. Multi-fase analyse energietransitie Duurzame energievoorziening Stabilisatie Start ‘energietransitie’(proces) Acceleratie Take-off Voorontwikkeling 1980 Huidige situatie 2001 2013 tijd 2050
  44. 44. Inzicht IV transities bestaan uit trage en snelle dynamiek die op elkaar inwerken en elkaar kunnen versterken om de dynamiek te ontvlechten moeten we op minstens drie verschillende schaalniveaus kijken structurele, conjuncturele en evenementiële dynamiek structureel = decennia conjunctureel = jaren evenementieel = dagen
  45. 45. Multi-level analyse energietransitie Macro-niveau + + - overvloed fossiele brandstoffen voorzieningszekerheid klimaatverandering financieel-economische crisis Meso-niveau +/- VN klimaatverdrag + + WBC Sustainable Development. EU-energiebeleid stedelijke / regionale initiatieven Micro-niveau + + + - decentrale energieontwikkeling zon- en windenergie energiepioniers (koplopers) wet- en regelgeving
  46. 46. Inzicht V transities bestaan uit een keten van patronen. Drie basispatronen kunnen worden herkend: van bovenaf, van onderop en hybride
  47. 47. Inzicht VI transities zijn mensenwerk. Technologie is belangrijk maar niet doorslaggevend. Is wel wisselwerking
  48. 48. Watertransitie: van water keren naar water accomoderen • strategie van Pompen-Malen-Dijken bleek niet duurzaam toenemende druk van land op water en van water op land • dit heeft geleid tot een denkomslag: perspectiefwijziging van water beheersen en controleren naar water meer ruimte geven • kiem voor denkomslag ontstond tientallen jaren geleden bij kleine groep mensen buiten de waterwereld visionairs uit natuur- en landschapsbeheer en ruimtelijke ordening • omzetting van denkomslag naar transitiebeleid nog ver weg hobbels en obstakels maken praktische uitvoering lastig
  49. 49. Inzicht VII transities worden zelden van boven af bepaald, en al helemaal niet vanuit de politiek. Wel kan de politiek een versnellend effect hebben op transities
  50. 50. Transitie van roken naar niet-roken in 1958: rookt 90% van volwassen mannen in 2012: rookt 27% van volwassen mannen (10% van jongeren) in 1950: verband tussen roken en longkanker (Doll) steeds explicietere waarschuwingen reclame steeds verder teruggedrongen in 1990: rookverbod in vliegtuigen, daarna in openbaar vervoer in 2004: rookvrije werkplek in 2008: horeca rookvrij
  51. 51. Transitie van roken naar niet-roken transitie duurde twee generaties was vooral een cultuuromslag begon bij elite, later volksbeweging beleid volgde later, wel belangrijk
  52. 52. Inzicht VIII transities worden zelden van boven af bepaald, en al helemaal niet vanuit de politiek. Wel kan de politiek een versnellend effect hebben op transities
  53. 53. Inzicht IX transitie is een machtswisseling. Een regime heeft de macht en wil die behouden. Niches willen macht ontwikkelen van onderop en een regime vormen transities gaan gepaard met strijd en weerstand
  54. 54. Inzicht X sturen van transities betekent beïnvloeden op een slimme, subtiele manier, dus niet vanuit controle en beheersing transitiesturing is het geven van richting in combinatie met het creëren van ruimte voor vernieuwing
  55. 55. Inzicht XI friskijkers en dwarsdenkers spelen een belangrijke rol bij transitiesturing omdat zij nieuwe paden inslaan kantelaars spelen een rol bij transitiesturing in de kantelfase omdat zij systemen kunnen laten kantelen
  56. 56. Inzicht XII transitiesturing is organisch sturen. Een combinatie van top-down en bottom-up sturing organisch sturen vraagt geduld, tijd, vertrouwen. Een combinatie van visie, strategie en actie
  57. 57. Inzicht XIII elke systeemtransitie vraagt om een organisatorisch transitie. Elke organisatorische vraagt om een persoonlijke transitie Een persoonlijke transitie vergt het overwinnen van angst. Existentiële angst om te verliezen wat je hebt, zonder te weten wat je krijgt
  58. 58. Transitie in het sociaal domein
  59. 59. Drievoudige Dubbele Transitie Jeugd, Zorg, Welzijn - decentralisatie van rijk naar gemeenten - integratie van beleidsterreinen - bezuinigingen en efficiency operaties Transformatie = Cultuuromslag
  60. 60. Risico zelfde fouten maken op gemeentelijke schaal met minder geld en mensen gemeenten zijn nog niet klaar voor transitie
  61. 61. Transitie = Transformatie transformatieve verandering in structuur, cultuur, werkwijze
  62. 62. Transitie = Machtsverschuiving van overheid naar burger
  63. 63. Welzijnswerk
  64. 64. Persistente Probleem in Welzijn mens in dienst van structuur ‘silosering’ van welzijnsector achterhaald paradigma in Amsterdam werken 4500 mensen in jeugdopvang 120 instanties zijn betrokken bij jeugdopvang
  65. 65. Transitie van Welzijnswerk Van Naar gefragmenteerd integraal centraal decentraal zelfredzaam samenredzaam regelen voor eigen kracht afhankelijke mens zelfstandige mens
  66. 66. Welzijnswerk 3.0 integraal van aard decentraal vanuit ander mensbeeld gedifferentieerd - geen hulp - tijdelijke / lichte hulp - multi-problem [langdurige hulp] - achter de voordeur
  67. 67. Transitie Aanpak Welzijn visie ontwikkelen op nieuw integraal welzijn/zorg systeem experimenteren met nieuwe visie in doorbraakprojecten opschalen van succesvolle doorbraakprojecten verankeren in oude welzijn/zorg systeem
  68. 68. Zorg
  69. 69. Persistente probleem in langdurende zorg mens en systeem zijn vervreemd van elkaar verbroken verbindingen tussen: lichaam en geest management en werkvloer financiering en inhoud gezondheid en welzijn, arbeid, sport zorgverlener en verzorgde
  70. 70. Kernprobleem in de Zorg Systeemwaarden Menswaarden doelmatigheid aandacht / tijd efficiency vertrouwen controle, beheersing ruimte regelzucht keuzevrijheid kosten / baten kwaliteit
  71. 71. Verbroken Verbindingen relatie tussen zorgverlener en zorgvrager vertrouwen, intimiteit, passie, aandacht, bezieling is verworden tot relatie tussen leverancier en cliënt kosten, doelmatigheid, budget, efficiency, afrekening
  72. 72. Verbroken Verbindingen Systeem is belangrijker geworden dan Mens vandaag is belangrijker morgen cijfers belangrijker dan mensen
  73. 73. Systeemvernieuwing is nodig in de langdurende zorg
  74. 74. Opbouw / Afbraak huidige zorgsysteem moet worden afgebroken nieuw zorgsysteem moet worden opgebouwd rondom nieuwe waarden: welbevinden samenredzaamheid vertrouwen menslievendheid
  75. 75. Uitgangspunten van Zorg 3.0 mensgericht menslievend vanuit eigen kracht in eigen omgeving samenredzaam
  76. 76. Kanttekening bij Zorg 3.0 kwetsbare groep mensen hebben vangnet nodig vanuit eigen kracht is dus begrensd door kwetsbaren is dus grens aan zelfredzaamheid en samenredzaamheid
  77. 77. Voorbeelden van Zorg 3.0 Buurtzorg brengt verpleging en verzorging weer bij de mensen zelfsturende buurtzorgteams: verpleegkundigen ziekenverzorgenden zorg op maat in buurt op basis van behoeften zorgvrager integratie in netwerk van zorgvrager (gezin, vrienden, buurt) platte, horizontale organisatie met nauwelijks managers
  78. 78. Voorbeelden van Zorg 3.0 Brabantzorg zorg inrichten vanuit de woon- en leefomgeving inrichten vanuit het perspectief van de zorgvrager dagbesteding en dagelijks activiteiten als basis optimaal ondersteunen van zelf- en samenredzaamheid maximale innovatieruimte voor medewerkers
  79. 79. Voorbeelden van Zorg 3.0 Jeugdzorg pro-actieve aanpak, desnoods op straat opzoeken multi-disciplinair team: psychiater, verslavingsdeskundige, verpleegkundige en maatschappelijk werker brede maatschappelijke ondersteuning: scholing, werk zoeken, vinden onderdak, behandeling verslaving, opbouwen sociaal netwerk combinatie van verleiding, dwang en drang vinden, boeien, binden
  80. 80. Wat betekent dit nu voor zorgbedrijf?
  81. 81. Transitie binnen zorgbedrijf systeemtransitie vergt bedrijfstransitie bedrijfstransitie = nieuwe structuur, cultuur, werkwijze cultuuromslag is het lastigst te realiseren cultuuromslag duurt 5-10 jaar
  82. 82. Structuurverandering geheel nieuwe organisatie platte, horizontale bedrijfsstructuur met zo weinig mogelijk overhead minimum aan managers en directeuren zelfsturende, multi-disciplinaire teams
  83. 83. Cultuurverandering geheel nieuwe cultuur vanuit ander paradigma gericht op zelf- en samenredzaamheid in faciliterende rol vanuit nieuwe competenties
  84. 84. Transitiestrategie ruimte creëren voor innovatie met friskijkers en dwarsdenkers experimenten gericht op andere rol & werkwijze creëer schaduwlijn binnen het bedrijf
  85. 85. Transitie binnen een bedrijf kent verschillende fasen: 1. voorontwikkeling [ bewustwording ] 2. doorbraak [ strategie / missie ] 3. versnelling [ DNA van bedrijf ] 4. consolidatie [ uitvoering ]
  86. 86. Ontwikkelings fasen van Bedrijf Stabilisatie toekomstbestendig Mee Plus uitvoering Acceleratie DNA Take off strategie/missie Voorontwikkeling bewustwording tijd
  87. 87. Ontwikkelings fasen van Individu competent individu bewust bekwaam bewust onbekwaam onbewust bekwaam onbewust onbekwaam tijd
  88. 88. Overgangsperiode reflectiviteit ontwikkelen reflexiviteit ontwikkelen adaptief vermogen ontwikkelen competenties ontwikkelen
  89. 89. Reflectiviteit / Reflexiviteit aan welk bedrijf kunnen wij ons spiegelen? welke positie willen wij gaan innemen? zouden we nu nog zorgbedrijf bedenken? zijn onze uitgangspunten nog valide?
  90. 90. Spanningsveld weinig mobiliteit, flexibiliteit, veel overhead gering adaptief vermogen liquiditeit en solvabiliteit ontoereikend beperkte financiële spankracht staat op gespannen voet met radicale verandering
  91. 91. Radicale verandering noodzakelijk een beetje veranderen helpt niet nieuwe mensen, competenties, verdienmodellen nieuwe markten, bedrijfsvoering, netwerkorganisatie sluit nieuwe coalities met a-typische stakeholders
  92. 92. Conclusie • we leven in een verandering van tijdperken • samenleving kantelt naar glokaal, van onderop • decentralisatie is niet de opgave, maar cultuuromslag • vraagt om ingrijpende • vraagt om transitie persoonlijke binnen organisatie transitie van mensen

×