20111005 rdm campus

351 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
351
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

20111005 rdm campus

  1. 1. De Queeste van Duurzame Gebiedsontwikkeling Jan Rotmans RDM, 5 oktober
  2. 2. Duurzame Gebiedsontwikkeling slagveld van mislukte projecten Gebiedsontwikkeling in de 20ste eeuw aantallen woningen, kantoren, bedrijventerreinen als losse bouwstenen
  3. 3. Duurzame Gebiedsontwikkeling Gebiedsontwikkeling in de 21ste eeuw queeste nog weinig goede voorbeelden geen receptuur
  4. 4. Duurzame Gebiedsontwikkeling Oorzaken‐ verouderd paradigma [ruimtelijke ‘ordening’]‐ toegenomen complexiteit‐ verkeerde systeemprikkels‐ gebrekkige procesvoering
  5. 5. Platform DGO• initiatief van ministerie van I&M, Kennis voor Klimaat en Urgenda• beperkte duur: 2010 – 2013• doelen: – ontwikkeling integrale visie, spelregels, concepten DGO – stimulering duurzaamheid in gebiedspraktijken• missie: versnellen verduurzaming leefomgeving
  6. 6. PlatformledenWouter de Jong Peter van Rooy Thomas RauJan Rotmans Bas van de Griendt Rudy StroinkPier Vellinga Dorine Putman Jan HuijgenHans Verspoor Marjolein Demmers Henk SeinenCees Moons Marijn Schenk Anke van HalMarjan Minnesma Jan van der Meer Francine HoubenMarc Buiter Roger Cox Peter SchuthofTanja Klip‐Martin Pascal Lamberigts Arjan VerheulAlex van Oost Jaap DirkmaatEllen Nieuweboer Wim Hafkamp
  7. 7. gebied
  8. 8. Gebied levend organisme  met identiteit, ziel en DNAmet verleden, heden en toekomst is voortdurend in ontwikkeling
  9. 9. gebiedsontwikkeling
  10. 10. Gebiedsontwikkeling ‘ontwikkelen’ transformeren beheren
  11. 11. Gebied Transformeren‐ een gebied tot leven wekken een ‘bijna’ dood gebied tot bloei brengen‐ een gebied onomkeerbaar veranderen nieuwe functies toevoegen en oude laten afsterven ingrijpend, radicaal
  12. 12. Gebied Beheren‐ bestaande bouw hergebruiken ‘tuinieren’ in plaats van bouwen ‐ aanpassen aan nieuwe omstandigheden evolutionair en adaptief   incrementeel 
  13. 13. duurzaamheid
  14. 14. Duurzaamheid duurzaamheid is betwistbaar begrip  wat duurzaam is is tijds‐ en contextafhankelijkbeschaafd omgaan met onszelf, elkaar en wereldiets ontwikkelen waar niemand ooit meer vanaf wil
  15. 15. Duurzaamheid Hoe bepaal je wat duurzaam is en wat niet?  1. ontwikkel spelregels als richtingwijzers2. maak keuzes met een selecte groep stakeholdersco‐evolutionaire benadering: top‐down en bottom‐up
  16. 16. duurzame gebiedsontwikkeling
  17. 17. Duurzame Gebiedsontwikkeling zoektocht naar de identiteit van een gebied van waaruit de kernwaarden van een gebied elkaar maximaal kunnen versterken zodat een gebied zich organisch en in balans ontwikkelt
  18. 18. Duurzame Gebiedsontwikkelingmaximaal versterken van de kern gebiedswaardenwater, klimaat, milieu, energie, landschap, infrastructuur mobiliteit, economie, leefomgeving, identiteit, schoonheid balans tussen economische, sociaal‐culturele en ecologische gebiedswaarden NIET: compenseren van negatieve effecten
  19. 19. Methodiek voor duurzame gebiedsontwikkeling
  20. 20. Inhoud
  21. 21. Duurzame Gebiedsontwikkeling integrale gebieds analyseidentificeer de kerngebiedswaarden analyseer de verbanden tussen kerngebiedswaardenontwikkel een omgevingsanalyseontwerp spelregels voor een duurzame strategieformuleer wenkend perspectief voor gebied
  22. 22. Kerngebiedswaarden mobiliteitcultuurhistorie ecologie economie energie
  23. 23. Duurzame gebiedsontwikkeling ontwikkeling en verterking van kerngebiedswaarden uitdrukken in maatschappelijke waarden en  uiteindelijk in maatschappelijk rendement
  24. 24. Proces
  25. 25. Duurzame Gebiedsontwikkeling Selectieve Participatie richt je op koplopers creëer ruimte voor koplopers    co‐creatie tussen markt en overheid koppel visie aan actie
  26. 26. Organisch Ontwikkelen: cyclus  Probleemperceptie Identiteit van gebied Regionale arenaHerijking plannen Integrale visie op gebiedAmbitieuze beleidsagenda Toekomstagenda gebiedGebiedsmonitor Ontwikkelingspad Integraal ontwerpplan Duurzaamheids-projecten
  27. 27. Uitvoeringscyclus gebiedsontwikkelingsplan integraal Uitvoeringsplanleer ervaringen business Plan opschaling business Cases duurzaamheids Iconen
  28. 28. Procesaanpak organisch ontwikkelingstrajectzoek- en leerproces met koplopers uit samenlevinglange termijn duurzaamheidsvisie als kompasuitvoering stap-voor-stap met ruimte voor aanpassingenstart met kleinschalige iconen die de visie ondersteunen zoeken, leren, experimenteren
  29. 29. Procesaanpak• Klassieke aanpak • Transitie aanpak – gebiedsvisie – duurzaamheidsvisie – bestemmingsplan – experimenteerruimte – belangen- – koplopers, niche- vertegenwoordigers spelers – projecten – experimenten – compromis – controversieel – degelijk – uitdagend “7” “9”
  30. 30. Casus   Merwe‐Vierhavens
  31. 31. Merwehaven / Vierhavens woeste, sprankelende toekomstvisie voor Merwe-Vierhavens hoogwaardige woonmilieus en innovatieve bedrijvigheid vanuit duurzaamheids kader in Vierhavens: clean tech delta duurzame energie, afval, materialen, water, mobiliteit in Merwehaven: duurzame woonmilieus 5-10.000 mensen, communities, drijvende woonwijken
  32. 32. DNA Merwehaven / Vierhavensgenotype = water, internationale handel, stukgoed, vitaminen fenotype =  stoer, ruig, goed bereikbaar, vrij, uitzicht, iconentransitie van mono‐functioneel naar multi‐functioneel gebied functiemenging, wonen, werken én produceren, fijnmazig productief gebied: energie, voedsel, schoon water sluiten van kringlopen
  33. 33. Ingrediënten Visie• nieuwe havelingen – kenniswerkers / doendenkers / vakmensen / goudzoekers• waterstad – op en aan het water• clean tech delta – cluster van (middel)grote bedrijven en kennisinstellingen• trade zone – producten en kennis mede ontwikkeld door bedrijven uit BRICS‐landen• upcycling – van oude zooi wat mooiers maken
  34. 34. WORST CASE 8 2.0 PIER LOYDBEST CASE SCENARIO’SWORST CASE OASE STADS-BEST CASE 2010WORST CASE VRIJ- STAATBEST CASEWORST CASE CHINA LITTLEBEST CASE
  35. 35. Twee toekomstbeelden Vrijstaat Stadsoase
  36. 36. Stadsoase             VrijstaatStadsoase Vrijstaatidyllisch en harmonieus rauw en stoerwonen,werken, recreëren in eerst geld, dan gezelligheidharmoniealles lijkt te kloppen schuurt en klopt niet helemaalgezinnen en terugkeerders pioniers en goudzoekersgebied als coöperatie gebied dat investeringen trekt
  37. 37. Vrijstaatgebied dat investeringen aantrekt“eerst geld, dan gezelligheid”schuurt meer en klopt niet geheelrauw en stoergoudzoekers, pioniersspontaan, schijnbaar ongeorganiseerd
  38. 38. BIOMASSA CENTRALE
  39. 39. STADSOASE
  40. 40. Stadsoasegebied als cooperatiealles lijkt te kloppenwaardengemeenschappen die met elkaar wonen, werkengezinnen en mensen die eerder stad ontvlucht zijnzijn mede‐eigenaar van het gebiedsamenredzaamheidiedereen produceert; productie ingepast in het landschap
  41. 41. Evolutie• van Ruig naar Woest – pioniers en goudzoekers ontwikkelen gebied op eigen kracht  – vanuit vrije ruimte in ongedachte richtingen  – gebied wordt ‘strange actractor’ en trekt andere pioniers aan• van Woest naar Onweerstaanbaar – meer richting geven en uiteenlopende activiteiten verbinden  – investeren in omgevingskwaliteit en leefbaarheid – gezinnen en terugkeerders aantrekken – verschuiving van werken naar wonen en recreëren 
  42. 42. Sturing: Organisch Ontwikkelen ruimte bieden– faciliteren en stimuleren van eigen initiatief– belemmeringen wegnemen, netwerken bevorderen – mentale ruimte, juridische ruimte, financiële ruimte   richting geven– investeren in en realiseren van collectieve voorzieningen – afstemmen van ontwikkelingen in meer samenhang – herformulering van leidende principes voor gebied
  43. 43. Co‐Creatieontwikkelen met marktpartijeninnovatieruimte  [regelluwe zone]binnen duurzaamheids kadersstap voor stap gebied duurzaam ontwikkelen
  44. 44. Sturing:  organisch ontwikkelen ruimte bieden– faciliteren en stimuleren van eigen initiatief– belemmeringen wegnemen, netwerken bevorderen – mentale ruimte, juridische ruimte, financiële ruimte   richting geven– investeren in en realiseren van collectieve voorzieningen – afstemmen van ontwikkelingen in meer samenhang – herformulering van leidende principes voor gebied
  45. 45. Conclusies• duurzame gebiedsontwikkeling is een queeste • inhoud en proces zijn even belangrijk• spelregels nodig om duurzaamheid te bewaken• selectieve participatie biedt veel voordelen• organisch ontwikkelen: stapsgewijs met iconen als wijzer• Merwe‐Vierhavens is icoon voor Stadshavens Rotterdam Merwe‐Vierhavens als duurzame proeftuin 

×