สิ่งแวดล้อม

2,989 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,989
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
38
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

สิ่งแวดล้อม

  1. 1. ชีวิตกับระบบนิเวศสิ่งแวดล้อม และทรัพยากรธรรมชาติ ว 33101 วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาชั้น ปีที่ 3
  2. 3. <ul><li>ระบบนิเวศ หมายถึง ระบบความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ร่วมกันในแหล่งที่อยู่เดียวกัน และมีความสัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่เดียวกันและมีความสัมพันธ์กับสิ่งไม่มีชีวิต ในแหล่งที่อยู่นั้นๆ มี การหมุนเวียนสารและพลังงานเป็น วัฏจักร </li></ul>ความสัมพันธ์ภายในระบบนิเวศ
  3. 4. <ul><li>ความสัมพันธ์ สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิตในโลก เริ่มต้นมาจาก </li></ul><ul><li>อะตอม ( atom) หลาย ๆ อะตอม </li></ul><ul><li>โมเลกุลของสาร ( molecule) </li></ul><ul><li>สารชีวโมเลกุลเซลล์ หรือออร์แกเนลล์ ( organelle) </li></ul><ul><li>เซลล์ ( cell) </li></ul><ul><li>เนื้อเยื่อ ( tissue </li></ul><ul><li>อวัยวะ ( organ) </li></ul><ul><li>ระบบอวัยวะ </li></ul><ul><li>สิ่งมีชีวิต ( organism) </li></ul><ul><li>ครอบครัว (family) </li></ul><ul><li>ประชากร ( population) การดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตการดำรงชีวิตชนิดเดียวกัน จะต้อง ในแหล่งที่อยู่เดียวกันมีความสัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น เช่น ต้องมีอาหาร มีที่อยู่อาศัย </li></ul><ul><li>จึงต้องเกิดกลุ่มสิ่งมีชีวิต ( community) ขึ้นเมื่อรวมกลุ่มสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อมที่ไม่มีชีวิตในบริเวณนั้น เข้าด้วยกันหลายเป็น ระบบนิเวศ ( ecosystem) </li></ul>
  4. 5. <ul><li>สิ่งแวดล้อมในธรรมชาติประกอบด้วย </li></ul><ul><li>สิ่งมีชีวิต ได้แก่ คน สัตว์ พืช </li></ul><ul><li>สิ่งไม่มีชีวิต ได้แก่ แสงสว่าง อากาศ น้ำ และดิน </li></ul><ul><li>ในระบบนิเวศจะมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์ อันก่อให้เกิดสมดุลในระบบนิเวศนั้นๆ ซึ่งเกี่ยวข้องกับ ห่วงโซอาหาร ประกอบด้วย ผู้ผลิต ผู้บริโภคและผู้ย่อยสลายสารอินทรีย์ </li></ul>ความสัมพันธ์ภายในระบบนิเวศ
  5. 6. <ul><li>กลุ่มสิ่งมีชีวิต ( community ) กลุ่มของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ภายในระบบนิเวศ อาจมีหนึ่งชนิด หรือมากกว่าหนึ่งชนิดก็ได้ </li></ul><ul><li>แหล่งที่อยู่ ( habitat ) บริเวณที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต จำแนกได้เป็น   แหล่งที่อยู่ในน้ำ แหล่งที่อยู่บนบก </li></ul><ul><li>สิ่งแวดล้อม องค์ประกอบที่ไม่มีชีวิต ซึ่งมีความสัมพันธ์และเกี่ยวข้องกับระบบนิเวศ เช่น พลังงานจากดวงอาทิตย์ ลม อนินทรียสาร เช่น คาร์บอน ออกซิเจน น้ำ อินทรียสาร   เช่น โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน รวมทั้งอุณหภูมิ อากาศ แสงสว่าง ความชื้น ดิน แร่ธาตุ </li></ul>โครงสร้างระบบนิเวศ
  6. 7. <ul><li>ระดับประชากร หมายถึง ระบบสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันตั้งแต่ สองชนิดขึ้นไปรวมกันในบริเวณหนึ่ง เช่นผึ้งในรัง ปลาหางนกยูงในขวด สามตัว </li></ul><ul><li>ระดับชุมนุมสิ่งมีชีวิต หมายถึง ระบบที่มีสิ่งมีชีวิตตั้งแต่ สองชนิดขึ้นไปอาศัยอยู่ในบริเวณเดียวกัน เช่น มดและแมลงกระชอนที่อยู่ใต้ขอนไม้ กุ้งและปลาในคลอง นกเอี้ยงเกาะบนหลังควาย </li></ul>ความสัมพันธ์ภายในระบบนิเวศ
  7. 8. <ul><li>สิ่งมีชีวิต จำเป็นต้องกินอาหาร เพื่อการดำเนินกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งใช้ในการเจริญเติบโต เมื่อตายไปร่างกายก็ผุพังถูกย่อยสลายเป็นแร่ธาตุหมุนเวียนต่อไป บทบาทของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ ได้แก่ </li></ul><ul><li>ผู้ผลิต (Producer) สิ่งมีชีวิตที่สร้างสามารถสร้างอาหารเองได้ด้วยการสังเคราะห์ด้วยแสง ส่วนใหญ่หมายถึงพืช ที่มีสีเขียว คือคลอโลฟีลล์ </li></ul><ul><li>6CO 2 +12H 2 O C 6 H 12 O 6 +6O 2 +6H 2 O </li></ul>บทบาทของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ แสง คลอโรฟีลล์ กลูโคส
  8. 9. <ul><li>2. ผู้บริโภค (Consumer) สิ่งมีชีวิตจำพวกสัตว์ ไม่สามารถสร้างอาหารเองได้ มี 4 ประเภท </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคพืช ได้แก่ ช้าง ม้า วัว ควาย แพะ แกะ ตั๊กแตน ฯลฯ </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคสัตว์ ได้แก่ เสือ จระเข้ สิงโต กบ ฯลฯ </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคทั้งพืชและสัตว์ ได้แก่ คน นก ไก่ ค้างคาว ฯลฯ </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคซากพืชและซากสัตว์ ได้แก่ นกแร้ง ไส้เดือน กิ้งกือ ปลวก ฯลฯ </li></ul>บทบาทของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ
  9. 10. <ul><li>3. ผู้ย่อยสลายอินทรีย์ (Decomposer) สิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถสร้างอาหารเองได้และดำรงชีพด้วยการย่อยซากสิ่งมีชีวิตที่มีโมเลกุลเล็ก ได้แก่ แบคทีเรีย เห็ดรา เป็นต้น </li></ul>บทบาทของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ
  10. 11. ประเภทของระบบนิเวศ <ul><li>ระบบนิเวศแบ่งได้เป็น 2 ระบบใหญ่ ๆ คือ 1. ระบบนิเวศตามธรรมชาติ   ได้แก่ ระบบนิเวศบนบก เช่น ป่าไม้ ทุ่งหญ้า ทะเลทราย ระบบนิเวศแหล่งน้ำ แบ่งเป็นระบบนิเวศน้ำจืด เช่น แม่น้ำ ลำคลอง หนอง บึง     </li></ul><ul><li>ระบบนิเวศน้ำเค็ม เช่น ทะเล มหาสมุทร   </li></ul><ul><li>ระบบนิเวศน้ำกร่อย เช่น บริเวณปากแม่น้ำ 2. ระบบนิเวศที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น ระบบนิเวศชุมชนเมือง แหล่งเกษตรกรรม   นิคมอุตสาหกรรม หรือแม้กระทั่ง ตู้ปลา อ่างเลี้ยงปลา ก็จัดเป็นระบบนิเวศที่มนุษย์สร้างขึ้น </li></ul>
  11. 12. 1. ระบบนิเวศแหล่งน้ำจืด 2. ระบบนิเวศทะเล ชนิดของระบบนิเวศ 3. ระบบนิเวศป่าชายเลน 4. ระบบนิเวศป่าไม้ 5. ระบบนิเวศชุมชนเมือง
  12. 13. ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิต   <ul><li>1. ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกัน ซึ่งก่อให้เกิด </li></ul><ul><li>ผลดี คือ สร้างความเข้มแข็งและความปลอดภัยในกลุ่ม </li></ul><ul><li>ผลเสีย คือ แก่งแย่งอาหาร   แย่งชิงการเป็นจ่าฝูง </li></ul>2. ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตต่างชนิดกัน การอยู่ร่วมกัน ของสิ่งมีชีวิตตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป ในแหล่งที่อยู่เดียวกัน มี ความสัมพันธ์หลายรูปแบบ ได้แก่
  13. 14. ภาวะการล่าเหยื่อ <ul><li>ภาวะการล่าเหยื่อ ( Predation +/-) </li></ul><ul><ul><li>2. ภาวะปรสิต ( Paratism +/-) </li></ul></ul><ul><ul><li>3. ภาวะอิงอาศัย หรือภาวะมีการเกื้อกูล </li></ul></ul><ul><ul><li> 4. ภาวะการได้ประโยชน์ร่วมกัน ( Protocooperation +/+) </li></ul></ul><ul><ul><li>5. ภาวะการแข่งขัน ( Competition -/-) </li></ul></ul><ul><ul><li> </li></ul></ul>
  14. 15. ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิต <ul><li>ภาวะได้ประโยชน์ร่วมกัน ( protocoopera ) สิ่งมีชีวิตทั้ง 2 ฝ่าย ต่างได้ประโยชน์ด้วยกันทั้งคู่   เช่น ผึ้งกับดอกไม้    เพลี้ยกับมดดำ   นกเอี้ยงกับควาย </li></ul>
  15. 16. <ul><li>ภาวะพึ่งพากัน ( mutualism )  สิ่งมีชีวิตทั้ง 2 ฝ่ายได้ประโยชนร่วมกัน แต่ต้องอยู่ร่วมกันตลอดเวลา หากแยกกันอยู่จะทำให้อีกฝ่าย ไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ เช่น   ไลเคน   โพรโทซัวลำไส้ปลวก   แบคทีเรียในปมรากพืชตระกูลถั่ว </li></ul>ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิต
  16. 17. <ul><li>ภาวะอิงอาศัย ( commensalism ) สิ่งมีชีวิตฝ่ายหนึ่งได้ประโยชน์อีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ และไม่เสียประโยชน์ แยกกันอยู่ได้ เช่น เถาวัลย์เกาะบนต้นไม้ใหญ่   กล้วยไม้กับต้นสัก   นกทำรังบนต้นไม้   เหาฉลามกับปลาฉลาม เพรียงที่เกาะบนตัวของสัตว์ทะเล </li></ul>ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิต
  17. 18. ห่วงโซ่อาหาร ( food chain) <ul><li>     พืชจึงเป็นผู้ผลิต และเป็นสิ่งมีชีวิตอันดับแรกในการถ่ายทอดพลังงานแบบห่วงโซ่อาหาร สำหรับสัตว์เป็นสิ่งมีชีวิต ที่ไม่สามารถสร้าง อาหารเองได้   จำเป็นต้องได้รับพลังงานจากการบริโภค สิ่งมีชีวิตอื่นเป็นอาหาร สัตว์จึงถือว่าเป็น ผู้บริโภค ซึ่งแบ่งออกได้เป็นต้น </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคลำดับที่หนึ่ง หมายถึง   สัตว์ที่กินผู้ผลิต </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคลำดับที่สอง หมายถึง   สัตว์ที่กินผู้บริโภคลำดับที่หนึ่ง </li></ul><ul><li>ผู้บริโภคลำดับสูงสุด  หมายถึง   สัตว์ที่อยู่ปรายสุดของห่วงโซ่อาหาร ซึ่งไม่มีสิ่งมีชีวิตใด มากินต่อ   อาจเรียกว่า   ผู้บริโภคลำดับสุดท้าย </li></ul>
  18. 19. <ul><li>ห่วงโซ่ที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันอย่างสลับซับซ้อนว่า   สายใยอาหาร ( food web) </li></ul>สายใยอาหาร ( food web)  
  19. 20. พีระมิดการถ่ายทอดพลังงาน ( food pyramid ) <ul><li>1. พีระมิดจำนวน </li></ul><ul><li>2. พีระมิดมวลชีวภาพ </li></ul><ul><li>3. พีระมิดพลังงาน </li></ul>
  20. 21. วัฏจักรของสาร    (Biogeochemical cycle)
  21. 22. วัฏจักรคาร์บอน ( Carbon cycle)
  22. 23. วัฏจักรไนโตรเจน ( Nitrogen cycle)
  23. 24. การเปลี่ยนแปลงแทนที่ในสภาพแวดล้อมธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงแทนที่ในสภาพแวดล้อมธรรมชาติ มี 2 ลักษณะ 1. การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ ( primary succession )            2. การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ   (seccondary succession) 
  24. 25. การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต <ul><li>1. การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต </li></ul><ul><li>2. การปรับตัวทางด้านสรีระ </li></ul><ul><li>3. การปรับตัวทางด้านพฤติกรรม </li></ul>
  25. 26. กิจกรรม <ul><li>1. ให้นักเรียนบอกสาเหตุของปัญหาสิ่งแวดล้อมทั้งทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ คนละ 10 ข้อ </li></ul><ul><li>2. บอกวิธีแก้ปัญหาของข้อ 1. </li></ul>
  26. 27. มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม <ul><li>สาเหตุของปัญหาสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>1. การเพิ่มของประชากร </li></ul><ul><li>2. การขยายตัวทางเศรษฐกิจและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี </li></ul><ul><li>3. ของเสียจากกิจกรรมของมนุษย์ทำให้น้ำเน่าเสีย </li></ul><ul><li>4. แก๊สพิษและฝุ่นละอองจากโรงงานอุตสาหกรรม </li></ul><ul><li>และฝุ่นควันจาการจราจร </li></ul><ul><li>5. ดินเสื่อมสภาพจากการทำเกษตรกรรม </li></ul><ul><li>6. การใช้สารเคมี จับสัตว์น้ำ การเกษตรกรรม </li></ul><ul><li>7. การก่อสร้าง </li></ul><ul><li>8. กิจกรรมจากการประกอบอาชีพ </li></ul>
  27. 28. การป้องกันและแก้ไขการทำลายสิ่งแวดล้อม <ul><li>มีความเคารพและปฏิบัติกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการรักษาสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>ให้การศึกษาเกี่ยวกับคุณค่าของสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านให้มากกว่าการใช้จากอุตสาหกรรม </li></ul><ul><li>เมื่อมีขยะควรแยกกำจัดอย่างถูกวิธี </li></ul><ul><li>ไม่ปล่อยสิ่งปฏิกูล ขยะ น้ำเสียที่ไม่ผ่านการบำบัดสู่สภาพแวดล้อม </li></ul><ul><li>หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีที่มีผลตกค้างในการสิ่งแวดล้อมที่ร้ายแรง </li></ul><ul><li>ปลูกป่าทดแทนไม้ที่ตัดไปใช้ประโยชน์ </li></ul><ul><li>สร้างจิตสำนึก </li></ul>

×