Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Reaktörler Tipleri, YakıtNükleer Reaktörler Tipleri, YakıtÇevrimi veÇevrimi ve Kullanılmış Ya...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer enerjiNükleer enerji• Atomların parçalanmaları (fisyon) veya birleşmeleri (füzyon)esnasında o...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer EnerjiNükleer Enerji• Nükleer enerji elektrik elde etmenin yanında tıpta vesanayide kullanıla...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Santral (Reaktör)Nükleer Santral (Reaktör)• "Nükleer reaksiyon yardımı (fisyon yada füzyon) i...
Prof.Dr. İbrahim USLUFüzyonFüzyon• Füzyon yani atom birleşmesinden çıkan enerjiyi kullanacakİlk reaktör Fransa da 10 ülke ...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer santral fisyon enerjisi kullanırNükleer santral fisyon enerjisi kullanır• Füzyon enerjisi kul...
Prof.Dr. İbrahim USLUTermodinamik açıdan (nükleer = termik) santralTermodinamik açıdan (nükleer = termik) santral• Bir nük...
Prof.Dr. İbrahim USLUKimyasal - Nükleer yanma reaksiyonuKimyasal - Nükleer yanma reaksiyonu• Kimyasal reaksiyon (bir mol) ...
Prof.Dr. İbrahim USLUKimyasal - Nükleer reaksiyonKimyasal - Nükleer reaksiyon• 1 kg U-235 izotopunun yanması sonucu açığa ...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer YakıtlarNükleer Yakıtlar• Nükleer enerjiden uranyum üretmek amacıyla U-235kullanılır.• Halbuk...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Yakıt ÇevrimiNükleer Yakıt Çevrimi
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer yakıt çevrimiNükleer yakıt çevrimi
Prof.Dr. İbrahim USLUUranyum madeniUranyum madeniUranyumcevheri
Prof.Dr. İbrahim USLUNamibya Uranyum Maden OcağıNamibya Uranyum Maden Ocağı
Prof.Dr. İbrahim USLUÖğütme ve Uranium oxide (UÖğütme ve Uranium oxide (U33OO88)’te)’tedönüştürme (Sarı pasta)dönüştürme (...
Prof.Dr. İbrahim USLUSarı pastanın gaz UFSarı pastanın gaz UF66’ya dönüştürülmesi’ya dönüştürülmesi
Prof.Dr. İbrahim USLUDoktora Çalışmamda ürettiğim nükleerDoktora Çalışmamda ürettiğim nükleeryakıtlaryakıtlar
Prof.Dr. İbrahim USLUZenginleştirmeZenginleştirme• Uranyumun genellikle nükleer santrallerde kullanılabilmesiiçin gaz sant...
Prof.Dr. İbrahim USLUU-235 ZenginleştirmeU-235 Zenginleştirme• Hiroşimaya atılan atom bombası zenginliğine ulaşabilmekiçin...
Prof.Dr. İbrahim USLUUOUO22 Yakıt FabrikasyonuYakıt Fabrikasyonu
Prof.Dr. İbrahim USLUReaktör KalbiReaktör Kalbi• Nükleer reaksiyonun gerçekleştiği kısma “Reaktör kalbi" denilir.• Ortaya ...
Prof.Dr. İbrahim USLUAçık tip – kapalı tip nükleer santrallerAçık tip – kapalı tip nükleer santraller• Nükleer santraller ...
Prof.Dr. İbrahim USLUAçık ve kapalı nükleer santrallerAçık ve kapalı nükleer santraller•Batı devletleri NS kalplerini kapa...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer santrallerin gelişimiNükleer santrallerin gelişimi
Prof.Dr. İbrahim USLUYaygın Nükleer Santral TipleriYaygın Nükleer Santral Tipleri• Basınçlı su reaktörü• Kaynar su reaktör...
Prof.Dr. İbrahim USLUBasınçlı su reaktörü (PWR)Basınçlı su reaktörü (PWR)• Bu santralın en büyük özelliği nükleer enerjiyi...
Prof.Dr. İbrahim USLUBasınçlı su reaktörü (PWR)Basınçlı su reaktörü (PWR)• Dünyada en yaygın olarak kullanılan türdür• 440...
Prof.Dr. İbrahim USLUPWR satan şirketlerPWR satan şirketler• Asea Brown Boveri combustion Engineering (ABB-CE),• Framatome...
Prof.Dr. İbrahim USLUKaynar su reaktörleri (BWR)Kaynar su reaktörleri (BWR)• Dünyada kurulu 440 nükleer santraldan 92 tane...
Prof.Dr. İbrahim USLUKaynar su reaktörleri (BWR)Kaynar su reaktörleri (BWR)• BWR reaktörlerin en belirgin özelliği nükleer...
Prof.Dr. İbrahim USLUBasınçlı SuReaktörüKaynar SuReaktörü•440 nükleer santralın 260 tanesibasınçlı su reaktörüdür.• Nüklee...
Prof.Dr. İbrahim USLUBWR- PWR karşılaştırmasıBWR- PWR karşılaştırmasıBWR’ın avantajları• Basit• Termal verimiyüksek• Yük d...
Prof.Dr. İbrahim USLUBWR’ın dezavantajları• Büyük basınç kabı nedeniyle yüksek fiyat• Türbinin zırhlanma problemi• Karmaşı...
Prof.Dr. İbrahim USLUİleri tasarım nükleer santrallerİleri tasarım nükleer santrallerİleri reaktörler aşağıdaki gibi sınıf...
Prof.Dr. İbrahim USLUEvrimsel tasarımlarEvrimsel tasarımlarTasarımın adı Tasarımcı firmaAP600 Westinghouse (ABD)APWR Westi...
Prof.Dr. İbrahim USLUEvrimsel tasarımlar ve pasif güvenlikEvrimsel tasarımlar ve pasif güvenliksistemlerisistemleri• Özell...
Prof.Dr. İbrahim USLUYenilikçi tasarımlara Örnek.Yenilikçi tasarımlara Örnek.gaz soğutmalı Nükleer Santrallergaz soğutmalı...
Prof.Dr. İbrahim USLUYenilikçi TasarımlarYenilikçi Tasarımlar• Evrimsel tasarım kategorisinde yer alan nükleersantrallere ...
Prof.Dr. İbrahim USLUYenilikçi tasarımlara Örnek:Yenilikçi tasarımlara Örnek:Gaz Soğutmalı ReaktörlerGaz Soğutmalı Reaktör...
Prof.Dr. İbrahim USLUGas soğutmal reaktörlerGas soğutmal reaktörler
Prof.Dr. İbrahim USLUSodyum soğutmalı reaktörlerSodyum soğutmalı reaktörler
Prof.Dr. İbrahim USLUKurşun soğutmalı reaktörlerKurşun soğutmalı reaktörler
Prof.Dr. İbrahim USLUErimiş tuz soğutmalı reaktörlerErimiş tuz soğutmalı reaktörler• Yakıt uranyum tetraflorit (UF4) olara...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer santrallerin kurulmasına olumsuz tepkilerNükleer santrallerin kurulmasına olumsuz tepkiler• N...
Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Santral GüvenliğiNükleer Santral Güvenliği• Kapalı tipte kubbe duvar kalınlığı ~1.5 metre civ...
Prof.Dr. İbrahim USLUDünyada nükleer santral kazalarıDünyada nükleer santral kazalarıWindscale İngiltere 05.10.1957 Kapalı...
Prof.Dr. İbrahim USLUKullanılmış yakıtKullanılmış yakıt• Kullanılmış yakıtlar reaktörden çıkarıldıktan sonra radyoaktifboz...
Prof.Dr. İbrahim USLUKullanılmış yakıtKullanılmış yakıt• Kullanılmış yakıtlar, yayeniden işlenerek içindekiuranyum ve plut...
Prof.Dr. İbrahim USLUNihai DepolamaNihai Depolama• ABDde Yucca Dağındakullanılmış yakıtların2010 yılında tesisekonmasınıpl...
Prof.Dr. İbrahim USLUCamlaştırmaCamlaştırma• Yüksek seviyeli atıklarcamlaştırılarakdepolanacaktır• Camlaştırılmanın nedeni...
Prof.Dr. İbrahim USLUÜlkemizde Kurulucak NükleerÜlkemizde Kurulucak Nükleersantraller Enerjide çeşitliliksantraller Enerji...
Prof.Dr. İbrahim USLU3 ayrı teşvik3 ayrı teşvikKurulu gücü 3,000-5,000 MW olarak planlanan nükleer santralde- Alım garanti...
Prof.Dr. İbrahim USLUBedelsiz arsaBedelsiz arsa• Üzerinde santral kurulacak arsaya Bakanlar Kurulu kararı ilebedelsiz kull...
Prof.Dr. İbrahim USLUÖnce Akkuyu sonra SinopÖnce Akkuyu sonra Sinop• Hükümet, nükleersantral için lisansı hazırolan Mersin...
Prof.Dr. İbrahim USLUİhalede 3 aşamalı yarışmaİhalede 3 aşamalı yarışma olacakolacak- Şartnamaye uygunluk- TAEK ölçütlerin...
Prof.Dr. İbrahim USLUYerli payı %60 olacakYerli payı %60 olacak• Santral için en az % 60 yerli payınaulaşılmasını sağlayac...
Prof.Dr. İbrahim USLUReaktörün işletme süresiReaktörün işletme süresi• Nükleer güç santralının hizmet vereceği süre en az ...
Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzet• Nükleer santrallerde uzun yıllar boyunca nükleer yakıtıdepolamak mümkündür.• Nükleer santra...
Prof.Dr. İbrahim USLUÜlkemizde kurulması düşünülenÜlkemizde kurulması düşünülenReaktör tipleriReaktör tipleriDeğerlendirme...
Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzetNükleer – Termik santrallerNükleer – Termik santraller• Fosil yakıtlı, özellikle kömür santra...
Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzetNükleer santraller ve deprem riskiNükleer santraller ve deprem riski• Nükleer santrallerin ta...
Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzet• Nükleer santralların işletilmesi ile ilgili Türkiye bir çokuluslararası antlaşmaya imza atm...
Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzetGelişmiş ülkelerde nükleer enerji AR-GEGelişmiş ülkelerde nükleer enerji AR-GE• Bazı Avrupa ü...
Prof.Dr. İbrahim USLUBeni dinlediğiniz için teşekkürlerBeni dinlediğiniz için teşekkürler
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Nükleer Reaktörler Tipleri, Yakıt Çevrimi ve Kullanılmış Yakıtlar, Ülkemizdeki durum

5,265 views

Published on

Bu sunumda nükleer reaktör tipleri, yakıtların eldesi, yenilikçi ve evrimsel nükleer santraller, basınçlı ve kaynak sulu nükleer reaktör tipleri gibi pek çok konu ele alınmıştır.

  • Be the first to comment

Nükleer Reaktörler Tipleri, Yakıt Çevrimi ve Kullanılmış Yakıtlar, Ülkemizdeki durum

  1. 1. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Reaktörler Tipleri, YakıtNükleer Reaktörler Tipleri, YakıtÇevrimi veÇevrimi ve Kullanılmış Yakıtlar,Kullanılmış Yakıtlar,Ülkemizdeki durumÜlkemizdeki durumProf.Dr. İbrahim USLUBu sunumda çok fazla sayıda animasyon vardır.Animasyonlu indirmek içinwww.gazi.academia.edu/ibrahimUSLU
  2. 2. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer enerjiNükleer enerji• Atomların parçalanmaları (fisyon) veya birleşmeleri (füzyon)esnasında ortaya çıkan enerjiye denir.
  3. 3. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer EnerjiNükleer Enerji• Nükleer enerji elektrik elde etmenin yanında tıpta vesanayide kullanılan izotopların üretilmesinde, gemi vedenizaltının hareket ettirilmesinde kullanılmaktadır.• Fransa’da elektriğin %80′i, ABD’de %20 si nükleer enerjidensağlanmaktadır.
  4. 4. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Santral (Reaktör)Nükleer Santral (Reaktör)• "Nükleer reaksiyon yardımı (fisyon yada füzyon) ileortaya çıkan ısıdan (nükleer enerji) elektrik üretentesislere verilen isimdir.
  5. 5. Prof.Dr. İbrahim USLUFüzyonFüzyon• Füzyon yani atom birleşmesinden çıkan enerjiyi kullanacakİlk reaktör Fransa da 10 ülke katılımı ve 10 milyar $ bütçeile 2005 yılında başlanmış olup 10 yılda tamamlanacaktır.
  6. 6. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer santral fisyon enerjisi kullanırNükleer santral fisyon enerjisi kullanır• Füzyon enerjisi kullanan santraller henüz araştırmasafhasında olduğundan nükleer santraller fisyon yaniparçalanma enerjisi kullanılır.• 1953 de ilk nükleer santral kuruldu.• 1955 de ilk NÜKLEER DENİZALTI "Natullius" inşa edildi.Üretimi
  7. 7. Prof.Dr. İbrahim USLUTermodinamik açıdan (nükleer = termik) santralTermodinamik açıdan (nükleer = termik) santral• Bir nükleer santraldenelektrik üretmekle, gazveya kömür santrallerinden elektrik üretmektermodinamik olarakaynıdır. Aradaki fark ısıkaynağıdır.• Termik santraller da ısıkaynağı olarak kimyasalyanma enerjisi kullanılır.• Nükleer santraller dafisyon yani parçalanmaenerjisi kullanılır.
  8. 8. Prof.Dr. İbrahim USLUKimyasal - Nükleer yanma reaksiyonuKimyasal - Nükleer yanma reaksiyonu• Kimyasal reaksiyon (bir mol) (atomların elektronları etkileşmektedir)• Kimyasal reaksiyon (bir molekül) için NA= 6.02 1023mol-1a bölersek• Nükleer reaksiyon (fisyon) (Atomların çekirdeği etkileşmekte, yani protonve nötron sayıları değişmektedir)JxeVeVCOOC 1922 106.111.4 −=+=+kJCOOC 39422 +=+MeVnKrBanU 200297361375623592 +++→+
  9. 9. Prof.Dr. İbrahim USLUKimyasal - Nükleer reaksiyonKimyasal - Nükleer reaksiyon• 1 kg U-235 izotopunun yanması sonucu açığa çıkan enerjiyaklaşık 1.3 milyon kg kömürünkine eşdeğerdir.
  10. 10. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer YakıtlarNükleer Yakıtlar• Nükleer enerjiden uranyum üretmek amacıyla U-235kullanılır.• Halbuki doğada uranyumun %0.7’si U-235, geri kalan%99.3’ü yakıt olarak kullanılmayan U-238’den oluşmaktadır.
  11. 11. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Yakıt ÇevrimiNükleer Yakıt Çevrimi
  12. 12. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer yakıt çevrimiNükleer yakıt çevrimi
  13. 13. Prof.Dr. İbrahim USLUUranyum madeniUranyum madeniUranyumcevheri
  14. 14. Prof.Dr. İbrahim USLUNamibya Uranyum Maden OcağıNamibya Uranyum Maden Ocağı
  15. 15. Prof.Dr. İbrahim USLUÖğütme ve Uranium oxide (UÖğütme ve Uranium oxide (U33OO88)’te)’tedönüştürme (Sarı pasta)dönüştürme (Sarı pasta)
  16. 16. Prof.Dr. İbrahim USLUSarı pastanın gaz UFSarı pastanın gaz UF66’ya dönüştürülmesi’ya dönüştürülmesi
  17. 17. Prof.Dr. İbrahim USLUDoktora Çalışmamda ürettiğim nükleerDoktora Çalışmamda ürettiğim nükleeryakıtlaryakıtlar
  18. 18. Prof.Dr. İbrahim USLUZenginleştirmeZenginleştirme• Uranyumun genellikle nükleer santrallerde kullanılabilmesiiçin gaz santrifüj yöntemi ile zenginleştirilmesi gereklidir.
  19. 19. Prof.Dr. İbrahim USLUU-235 ZenginleştirmeU-235 Zenginleştirme• Hiroşimaya atılan atom bombası zenginliğine ulaşabilmekiçin 3000 ila 5000 civarında seri dizilmiş santrifüja ihtiyaçvardır.
  20. 20. Prof.Dr. İbrahim USLUUOUO22 Yakıt FabrikasyonuYakıt Fabrikasyonu
  21. 21. Prof.Dr. İbrahim USLUReaktör KalbiReaktör Kalbi• Nükleer reaksiyonun gerçekleştiği kısma “Reaktör kalbi" denilir.• Ortaya çıkan buhar ise türbünleri çevirir ve buna bağlı jenaratörler döner,onlar da elektrik üretirler.
  22. 22. Prof.Dr. İbrahim USLUAçık tip – kapalı tip nükleer santrallerAçık tip – kapalı tip nükleer santraller• Nükleer santraller geçmişte iki tip olarak inşâedilmiştir:– Açık tip– Kapalı tip
  23. 23. Prof.Dr. İbrahim USLUAçık ve kapalı nükleer santrallerAçık ve kapalı nükleer santraller•Batı devletleri NS kalplerini kapalı bir beton kubbe içine yaptılar•Sovyetler ise NS kalplerini açık olarak inşâ ettiler.Kapalı sistemAçık sistem
  24. 24. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer santrallerin gelişimiNükleer santrallerin gelişimi
  25. 25. Prof.Dr. İbrahim USLUYaygın Nükleer Santral TipleriYaygın Nükleer Santral Tipleri• Basınçlı su reaktörü• Kaynar su reaktörü• İleri tasarım reaktörleri
  26. 26. Prof.Dr. İbrahim USLUBasınçlı su reaktörü (PWR)Basınçlı su reaktörü (PWR)• Bu santralın en büyük özelliği nükleer enerjiyi taşayan su döngüsününbuharlaşmaması için 150 atmosferlik bir basınç altında tutularak, içindebulunan suyun yüksek sıcaklıklara kaynamadan çıkarılması sağlanmıştır.• 150 atmosferlik basınç altındaki bu su, enerjiyi ikinci bir su döngüsünetaşımakta, düşük basınç altındaki ikinci döngü suyu buharlaşarak türbin-jeneratör düzeneğini döndürmektedir.
  27. 27. Prof.Dr. İbrahim USLUBasınçlı su reaktörü (PWR)Basınçlı su reaktörü (PWR)• Dünyada en yaygın olarak kullanılan türdür• 440 nükleer santralın 260 tanesi PWR’dır• Yakıt olarak %3-5 seviyelerinde U-235 kullanılmaktadır.
  28. 28. Prof.Dr. İbrahim USLUPWR satan şirketlerPWR satan şirketler• Asea Brown Boveri combustion Engineering (ABB-CE),• Framatome,• Kraftwerk Union• Siemens• Mitsubishi• Babcock ve Wilcox
  29. 29. Prof.Dr. İbrahim USLUKaynar su reaktörleri (BWR)Kaynar su reaktörleri (BWR)• Dünyada kurulu 440 nükleer santraldan 92 tanesi BWR’dır.• BWR tasarımı yapan girmalar Asea-Atom, Kraftwerk Union, Hitachi veToshiba’dır.
  30. 30. Prof.Dr. İbrahim USLUKaynar su reaktörleri (BWR)Kaynar su reaktörleri (BWR)• BWR reaktörlerin en belirgin özelliği nükleer enejiyi taşayansuyun daha düşük basınç altında tutulması ve kaynamasınaizin verilmesidir. Oluşan buhar doğrudan türbinegönderilmektedir.• BWR larda %3 senginleştiriliş U-235 kullanılır.• Reaktör kalbine yaklaşık 140 ton uranyumkaoyulabilmektedir.• BWR’larda yakıt değişimi süresince mreaktörün devre dışıkalması gerekmekte ve bu işlem 4-6 hafta sürmekte ve yıldabir kere yapılmaktadır.
  31. 31. Prof.Dr. İbrahim USLUBasınçlı SuReaktörüKaynar SuReaktörü•440 nükleer santralın 260 tanesibasınçlı su reaktörüdür.• Nükleer enerjiyi taşıyan su 150 atmosferlikbasınç altındaki tutularak buharlaşmamasısağlanır, enerjiyi ikinci bir su döngüsüne taşınır,düşük basınç altındaki ikinci döngü suyubuharlaşarak türbin-jeneratör düzeneğini döndürür.
  32. 32. Prof.Dr. İbrahim USLUBWR- PWR karşılaştırmasıBWR- PWR karşılaştırmasıBWR’ın avantajları• Basit• Termal verimiyüksek• Yük değişimleriniizleme kolaylığı• İlk yatırımı düşük• Daha güvenilirBWRPWR
  33. 33. Prof.Dr. İbrahim USLUBWR’ın dezavantajları• Büyük basınç kabı nedeniyle yüksek fiyat• Türbinin zırhlanma problemi• Karmaşık kontrol çubukları mekanizması• Yakıt idaresi için fazla sayıda radyasyon algılayıcısıYeni BWR ve PWR tipleri rekabet halindedirÇalışan reaktörlerin %22 si BWRBWR- PWR karşılaştırmasıBWR- PWR karşılaştırması
  34. 34. Prof.Dr. İbrahim USLUİleri tasarım nükleer santrallerİleri tasarım nükleer santrallerİleri reaktörler aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır.• Evrimsel Tasarımlar : Mevcut tasarımlardan çok büyüksapmalar içermezler sadece belli özellikler geliştirilmişve yeni teknolojiler kullanılmıştır.• Yenilikçi Tasarımlar : Büyük değişiklikler ve kavramsalyenilikler içerirler ve genellikle bir pilot tesis ile yapılanyeniliklerin ispatlanması gerekir.
  35. 35. Prof.Dr. İbrahim USLUEvrimsel tasarımlarEvrimsel tasarımlarTasarımın adı Tasarımcı firmaAP600 Westinghouse (ABD)APWR Westinghouse (ABD), Mitsubishi (Japonya)SWR 1000 Siemens (Almanya)ABWR General Electric (ABD), Hitachi, Toshiba(Japonya)EPR AREVA (Fransa-Almanya)System 80+ ABB Combustion Engineering Nuclear Power(ABD)VVER 640 Atomenergoproject (Rusya)AC-600 China National Nuclear Corporation)
  36. 36. Prof.Dr. İbrahim USLUEvrimsel tasarımlar ve pasif güvenlikEvrimsel tasarımlar ve pasif güvenliksistemlerisistemleri• Özellikle bu tasarımlarda pasif güvenlik sistemlerikullanılmaktadır. (doğal kuvvetlerle harekete geçensistemler).
  37. 37. Prof.Dr. İbrahim USLUYenilikçi tasarımlara Örnek.Yenilikçi tasarımlara Örnek.gaz soğutmalı Nükleer Santrallergaz soğutmalı Nükleer Santraller• 1950lerde başlamıştır. ,• Nötronların yavaşlatılması için grafit kullanılır.• Malzeme ve Gaz türbini teknolojisindeki gelişmeler,bunları kullanan yenilikçi tasarımlarla yeniden cazip halegelmiştir.
  38. 38. Prof.Dr. İbrahim USLUYenilikçi TasarımlarYenilikçi Tasarımlar• Evrimsel tasarım kategorisinde yer alan nükleersantrallere göre daha fazla geliştirmeye ihtiyaçbulunmaktadır.
  39. 39. Prof.Dr. İbrahim USLUYenilikçi tasarımlara Örnek:Yenilikçi tasarımlara Örnek:Gaz Soğutmalı ReaktörlerGaz Soğutmalı Reaktörler• Gaz soğutmalı reaktör tasarımlarında yakıt elemanıolarak küresel veya prizmatik yakıt kullanılmaktadır.
  40. 40. Prof.Dr. İbrahim USLUGas soğutmal reaktörlerGas soğutmal reaktörler
  41. 41. Prof.Dr. İbrahim USLUSodyum soğutmalı reaktörlerSodyum soğutmalı reaktörler
  42. 42. Prof.Dr. İbrahim USLUKurşun soğutmalı reaktörlerKurşun soğutmalı reaktörler
  43. 43. Prof.Dr. İbrahim USLUErimiş tuz soğutmalı reaktörlerErimiş tuz soğutmalı reaktörler• Yakıt uranyum tetraflorit (UF4) olarak tuz eriğinin içindeçözünmüştür
  44. 44. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer santrallerin kurulmasına olumsuz tepkilerNükleer santrallerin kurulmasına olumsuz tepkiler• Nükleer santraller kurulmasını olumsuz etkileyenunsurlar:– Ekonomi: Yeni nükleer santraller rekabet ettikleri kombine çevrimdoğal gaz santralleri gibi diğer enerji kaynaklarından daha ucuzaüretim yapabilmeli ve özellikle yatırım maliyetleri azaltılmalıdır.– Halkın kabulü: Three Mile Island ve Çernobil kazaları pek çok ülkedenükleer santrallere duyulan güveni sarsmıştır.– Radyoaktif atık: Radyoaktif atık sorununun çözümü bellidir veözellikle yüksek seviyeli radyoaktif atıkların nihai depolanmasıkonusunda endüstriyel ölçekte tesislerin kurulması çalışmaları sonuçaşamasındadır.
  45. 45. Prof.Dr. İbrahim USLUNükleer Santral GüvenliğiNükleer Santral Güvenliği• Kapalı tipte kubbe duvar kalınlığı ~1.5 metre civarında tor çeliği ile karışımlı özelbetondan imal edilmiştir.• Öyle sağlamdır ki; bir yolcu uçağının kubbe üzerine dikine düşmesi esnasındabile çatlamayacak şekilde yapılmıştır.• Açık tip Çernobil santralında aşırı ısı nedeni ile patlamış ve içindeki erimiş radyoaktifyakıt çubukları etrafa dağılmış ve bir kısmı da buhar vasıtası ile bulutlara karışmıştır.• Türkiyenin yapmak istediği NS “Kapalı tip” olacaktır.
  46. 46. Prof.Dr. İbrahim USLUDünyada nükleer santral kazalarıDünyada nükleer santral kazalarıWindscale İngiltere 05.10.1957 Kapalı Sistem Kaçak YokT.M. Island A.B.D. 28.03.1979 Kapalı Sistem Kaçak YokÇernobil S.S.C.B. 26.04.1986 Açık Sistem FELAKET!
  47. 47. Prof.Dr. İbrahim USLUKullanılmış yakıtKullanılmış yakıt• Kullanılmış yakıtlar reaktörden çıkarıldıktan sonra radyoaktifbozunma işlemi devam ettiği için fiziksel olarak sıcaktırlar.• Yakıtlar yoğun olan radyaoktif bozunmaları hafifleyinceyekadar belirli bir süre reaktör binasındaki su dolu havuzlardabekletilir.
  48. 48. Prof.Dr. İbrahim USLUKullanılmış yakıtKullanılmış yakıt• Kullanılmış yakıtlar, yayeniden işlenerek içindekiuranyum ve plutonyum gerikazanılır ve kalan kısımyüksek aktiviteye sahipolduğundan camlaştırılarakdepolanır ya da herhangibir işlem yapılmaksızındepolanır.
  49. 49. Prof.Dr. İbrahim USLUNihai DepolamaNihai Depolama• ABDde Yucca Dağındakullanılmış yakıtların2010 yılında tesisekonmasınıplanlamaktadır.• New Mexico daki ilkyeraltı depolama tesisi1999 da işletmeyealınmıştır.• Finlandiya’da nihaidepolama tesisinininşası 2010 yılındabaşlayacaktır.
  50. 50. Prof.Dr. İbrahim USLUCamlaştırmaCamlaştırma• Yüksek seviyeli atıklarcamlaştırılarakdepolanacaktır• Camlaştırılmanın nedenicamın sudaçözünmesinin hemenhemen olanaksızolmasıdır.• Böylece atığın suyakarışma ihtimali çokazaltılmış olacaktır.
  51. 51. Prof.Dr. İbrahim USLUÜlkemizde Kurulucak NükleerÜlkemizde Kurulucak Nükleersantraller Enerjide çeşitliliksantraller Enerjide çeşitliliksağlayacaktırsağlayacaktır• Nükleer santrallar enerjide çeşitlilik sağlayacaktır.• Unutmayalım, Türkiye petrolde yüzde 40, doğalgazda yüzde64 oranında Rusya’ya bağımlı.
  52. 52. Prof.Dr. İbrahim USLU3 ayrı teşvik3 ayrı teşvikKurulu gücü 3,000-5,000 MW olarak planlanan nükleer santralde- Alım garantisi- Yer tahsisi- AltyapıTeşviği verilecek• Ancak nükleer santral ihalesine teklif verecek yatırımcıların, 15yıllık alım garantisinden tam olarak yararlanması için tesislerin,2015 yılında üretime geçecek şekilde planlanması gerektiğibelirtiliyor. Alım garantisi 2030dan sonrası için geçerliolmayacak. Alım garantisi 31 Aralık 2020ye kadar işletmeyegirecek ünitelerle sınırlı olacak.
  53. 53. Prof.Dr. İbrahim USLUBedelsiz arsaBedelsiz arsa• Üzerinde santral kurulacak arsaya Bakanlar Kurulu kararı ilebedelsiz kullanım hakkı tanınacak.• Altyapı teşvikleri kapsamında ise, firmaların Çevresel EtkiDeğerlendirmesi (ÇED) raporu alırken karşılaşacağıbürokratik işlemlerde kolaylık sağlanacak.• Ayrıca santral sahası dışında gerekli güvenlik ve emniyetönlemlerini devlet alacak.
  54. 54. Prof.Dr. İbrahim USLUÖnce Akkuyu sonra SinopÖnce Akkuyu sonra Sinop• Hükümet, nükleersantral için lisansı hazırolan Mersin Akkuyuyada nükleer santralyapılabileceğiniaçıkladı.• ilerleyen dönemdelisanslamaçalışmalarınıntamamlanmasınınardından Sinop‘ta danükleer santralkurulabilecek.
  55. 55. Prof.Dr. İbrahim USLUİhalede 3 aşamalı yarışmaİhalede 3 aşamalı yarışma olacakolacak- Şartnamaye uygunluk- TAEK ölçütlerine uygunluk- Alım garantisi ile satış fiyatını içeren teklifin uygunluğu• Firmalar, sırasıyla şartnamaye uygunluk, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu(TAEK) ölçütlerine uygunluk ve alım garantisi ile satış fiyatını içerenteklifin uygunluğu olmak üzere 3 aşamada elenecek.• TAEK ölçütlere uygunluk ile ilgili anlaşılmayan hususlarda firmalardan bueksikliği gidermelerini isteyebilecek.• Söz konusu ölçütlere uygun olmayan firmalar yarışmadan elenecek.Bu aşamadan geçen taliplerin teklif fiyatları, üretim miktarlarına görebelirlenen ödemeler ve satış fiyatları karşılaştırılarak en uygun firmaBakanlar Kurulunun onayına sunulacak.
  56. 56. Prof.Dr. İbrahim USLUYerli payı %60 olacakYerli payı %60 olacak• Santral için en az % 60 yerli payınaulaşılmasını sağlayacak planönerilecek.
  57. 57. Prof.Dr. İbrahim USLUReaktörün işletme süresiReaktörün işletme süresi• Nükleer güç santralının hizmet vereceği süre en az 40 yılolacak
  58. 58. Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzet• Nükleer santrallerde uzun yıllar boyunca nükleer yakıtıdepolamak mümkündür.• Nükleer santraller sera gazı emisyonuna neden olmazlar.
  59. 59. Prof.Dr. İbrahim USLUÜlkemizde kurulması düşünülenÜlkemizde kurulması düşünülenReaktör tipleriReaktör tipleriDeğerlendirmeye alınacak reaktör tipleri:– Doğal uranyum kullanan basınçlı ağır su (CANDU),– Basınçlı su reaktörü (PWR)– Kaynar su reaktörleri (BWR)olacak.• Bunların dışında kalan reaktörler değerlendirmeyealınmayacak.
  60. 60. Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzetNükleer – Termik santrallerNükleer – Termik santraller• Fosil yakıtlı, özellikle kömür santralların, çevre etkisi nükleersantrallarla kıyaslanamayacak ölçüde olumsuzdur.
  61. 61. Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzetNükleer santraller ve deprem riskiNükleer santraller ve deprem riski• Nükleer santrallerin tasarımında esas alınan depremkriterleri, klasik yapılarda kullanılanlara göre son derecetutucu kabuller içermektedir.• Deprem olması durumunda nükleer santralı güvenli birşekilde durduracak ve soğutulmasını sağlayacak sistemlerayakta kalacaktır.Niigata, Japonya santralindedeprem, 12 Temmuz 2007
  62. 62. Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzet• Nükleer santralların işletilmesi ile ilgili Türkiye bir çokuluslararası antlaşmaya imza atmıştır,– Örneğin: Nükleer Kaza ve Radyolojik Acil Durum HallerindeYardımlaşma Sözleşmesi, Nükleer Kazaların Erken BildirimiSözleşmesi, Fiziksel Korunma Sözleşmesi, Nükleer GüvenlikSözleşmesi gibi birçok uluslararası anlaşmanın altındaTürkiyenin imzası bulunmaktadır.
  63. 63. Prof.Dr. İbrahim USLUÖzetÖzetGelişmiş ülkelerde nükleer enerji AR-GEGelişmiş ülkelerde nükleer enerji AR-GE• Bazı Avrupa ülkelerinin yeni nükleer santral kurmamakararının altında, o ülkelerin bu teknolojiden vaz geçtiklerianlamı çıkarılmamalıdır.• Bugün Almanyada yeni bir nükleer santral kurulmasa bile,Fransa ile birlikte nükleer teknoloji alanında yatırımyapılmaktadır.• EPR reaktörlerinin ilk olarak Fransada kurulmasıplanlanmaktadır.• Ayrıca, Almanyada ileriye yönelik toryum yakıtlı çevrimlerüzerinde çalışılmaktadır.
  64. 64. Prof.Dr. İbrahim USLUBeni dinlediğiniz için teşekkürlerBeni dinlediğiniz için teşekkürler

×