Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Балдандоржиева Б.Д. "Алтан удэтэ хун шубуун"

2,219 views

Published on

Балдандоржиева Баира Дашинимаевна, учитель бурятского языка Агинская СОШ №1 Забайкальского края

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Балдандоржиева Б.Д. "Алтан удэтэ хун шубуун"

  1. 1. Хэшээлэй зорилго«Алтан γдэтэ хун шубуун»гэhэн онтохон ямар далдаудхатай гээшэб гэжээлирγγлхэбди.
  2. 2. Алтан үдэтэ хун шубуун «Тиихэдэ Бодисада нэгэ айлай хүбүүн боложотүрөө. Томо болоходонь, шадалаараа тэдэнээр адлиайлай басагантай гэрлүүлһэн юм. Тиигээдһамганиинь гурбан басага түрэһэн байгаа.Бодисадын наһа барахада, һамга, басагадыньтүрэлэйдөө ошоһон байна. Тииһээр байтар Бодисадаалтан үдэтэй хун шубуун боложо, дахин түрэбэ ха.Урданай ехэ габьяатай байһанайнгаа ашаар тэрэурдахи наһанайнгаа байдал һанажа шадаха байгаа.Тиигээд энээнэй урдахи наһандаа хүн боложо түрөөбэлэйб, һамгатай, басагадтай һэмнайб, тэдэмни яажабайгаа юм ааб?» - гэжэ һанаба ха. Тиин һамга,басагадайнь түрэлэйдөө зарасанар шахуу болоодбайдагыень мэдэжэ, алтан үдэтэ хун шубуун иигэжэбодобо: ?
  3. 3. Асуудал: Һамга басагадайнгаа зарасанарболоод ябахадань, алтан үдэтэ хуншубуун иигэжэ бодобо. Юун гэжэ, яахагэжэ бодооб? Таанад юун гэжэһананат?
  4. 4. Харюу «Энээхэн алтан үдэнүүдһээ байд гээдлэ, нэгэ нэгээр үгэжэ байгаа һаамни,һамга, басагадни ядамаргүй һуухал!»
  5. 5. Хун шубуун тэдэнэй байһан айлай гэр дээрэ ниидэношожо һуугаад, һамган болон басагадтаа хүнэйхэлээр иигэжэ хэлэбэ: «Би таанарай үбгэн баэсэгэтнай гээшэб. Наһа бараһанайнгаа һүүлээр алтанүдэтэ хун шубуун боложо дахин түрөөб, мүнөөтаанартаяа уулзахаяа дахин ниидэжэ ерэбэб.Энээнһээ хойшо таанарни түрэлэйдөө зарасанаршэнгеэр хүдэлжэ, хооһо нойтоор байхаяа болихот, битанда алтан үдэеэ үгэдэг болохомни. Тэрэнииехудалдажа мүнгэн болгоод, ажана тэнюун, азажаргалтай һуугаарайгты!» Тиин нэгэ үдэеэунагаагаад, хун шубуун ниидэжэ ябашаба. Тиигээд үеүе болоод лэ ерэжэ, алтан үдэеэ бэлэглээд, ошодогболобо ха. Бодисадын һамганиинь, басагадынь тэдэалтан үдэнүүдыень худалдан, ядаха дутахыемэдэнгүй һуудаг болоһон гэхэ. Тиигэжэ байтараа, нэгэтэ эхэнь басагадтааиигэжэ хэлэбэ ха: ?
  6. 6. Асуудал Бодисадын һамганиинь, басагадыньтэдэ алтан үдэнүүдыень худалдан,ядаха дутахые мэдэнгүй һуутараа,нэгэтэ эхэнь басагадтаа иигэжэ хэлэбэ.Юун гэжэ хэлээ хаб? Таанадайһанамжа.
  7. 7. Харюу «Хөөрхы басагадни, шубуунай зүрхэнхубиламгай: иигэһээр эсэгэтнайниидэжэ ерэхэеэ болишоходоо болохо.Тиимэһээ тэрэниие баряад, бүхы алтанүдэнүүдыень зулгаажа абая».
  8. 8. «Үгы, абадамнай үбшэнтэй байхал», -гээд, басагадынь эжынгээ хэлээшыедэмжэбэгүй. Харин тэрэ һамганайхомхойнь улам ехээр хүдэлжэ. Хуншубуунай дахяад ниидэжэ ерэхэдэнь,энхэргэнээр дуудажа дүтэлүүлээд, гэнтэхүлһөөнь шүүрэжэ баряад, үдэнүүдыеньзулгаажа абаба.
  9. 9. Асуудал: Тэрэ алтан үдэнүүдээрээ юусаашань хээ хаб, баяжаа ха гү?Юун болоо гэжэ һананат?
  10. 10. Харюу Теэд Бодисадын дурагүй байтарзулгаагдаһан үдэнүүдынь тэрэ дарыалтан бэшэ, харин юрын лэ сагаанүдэнүүд болошоо һэн. Харин хуншубууниинь далияа тэниилгэндэбижэ, огторгойдо дэгдэн,өөрынгөө уурхайда ябашаһан юм.Тиигээд бэшэ бусажа ерээгүй.
  11. 11. Арбан хара нүгэл 1.Бэеэрээ хэһэн гурбан муу үйлэ.-хүниие гү , али амитаниие алалга.-хулгай хэлгэ (хүнэй юумэ һурангүйабалга).-буруу хурисал, нүхэртөө урбалга.2.Үгөөрөө , хэлээрээ хэһэн дүрбэннүгэл. -худалаар хэлэлгэ, хардалга. -хоб тараалга. -шэрүүн гү, али хараалай үгэ хэлэлгэ. -бэеэ магталга, хүниие муушалалга, дэмы шашалга.3.Сэдьхэлээрээ үйлэдэһэн гурбаннүгэл.-хүндэ хоро сэдьхэлгэ, атаархалга.-хомхой, шунахай сэдьхэл, үлүү харалга.-буруу үзэл, Буддын шажанда харша үзэлбодол
  12. 12. Гэрэй даабари1. 10 сагаан буян дэбтэртээ бэшэхэ.2. Хомхой хобдог ябадалые шγγмжэлhэн оньhон γгэнуудые бэшэхэ. (6-7)3. Ажабайдалда дайралдаhан, хараhан хомхой шунахай ябадал тухай зохеолго бэшэхэ.

×