Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Yapı Malzemeleri: Ki̇reç ve Alçı

14,371 views

Published on

Yapı Malzemeleri: Ki̇reç ve Alçı

Published in: Career
  • Dating for everyone is here: ♥♥♥ http://bit.ly/39mQKz3 ♥♥♥
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Sex in your area is here: ❶❶❶ http://bit.ly/39mQKz3 ❶❶❶
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Yapı Malzemeleri: Ki̇reç ve Alçı

  1. 1. KİREÇ Bağlayıcı maddelerden en eski bilineni kireçtir. Eski Babil, Mısır, Finike, Hitit ve Persler tarafından hava kireci yapıda bağlayıcı madde olarak kullanılmıştır. Romalılar devrinde su kireci bulunmuş ve su içerisindeki inşaatlarda kullanılmıştır
  2. 2.  Kireç, Kireç taşından elde edilir.  Kireç taşı (Kalker); Kireç elde etmekte kullanılan, kalsiyum karbonat tuzundan oluşan tortul bir kayaçtır. Yapısında en az % 90 CaCO3 (kalsiyum karbonat) bulunmaktadır.
  3. 3.  Beyaz renk yüksek derecedeki safsızlığı, gri tonları karbon kaynaklı safsızlıkları, kahverengi, yeşil, açık sarı ve kırmızı renkler demir ve mangan içerdiğinin işaretleridir. Pembe renk ise dolomitik yapı belirtisidir
  4. 4. Üretim Aşamaları  Pişirilme  Su ile karıştırılma →söndürme (hidrasyon)  Sönmüş kirecin kurutulması  Paketlenme
  5. 5. Pişirilme  CaCO3 →CaO + CO2 (>900°C)  Sönmemiş kireç  Döner fırınlarda pişirilir.  CO2 uçar  Sönmemiş kireç elde edilir.
  6. 6. Kirecin Söndürülmesi (Hidrate)  Kireçler CaO halinde kullanılamaz. Su ile işlem görerek söndürülmesi gerekir.CaO söndürme kutularında suyla karıştırılır.Büyük ısı açığa çıkar (300-400°C)  Yukarıdaki işleme kirecin söndürülmesi işlemi, oluşan ürüne de sönmüş kireç[Ca(OH)2] denir
  7. 7.  Söndürme işlemi sırasında sönmemiş kireç suyla ekzotermik reaksiyona girdiğinden, ısı ile birlikte büyük bir hacim genişlemesi olur ve bu arada hacmi 2.5 kat artar.Eğer kireç tamamen söndürülmezse, bu olay yapıda tamamlanır ve kirecin Kullanıldığı yerlerde çatlak vb. kusurlar oluşur.
  8. 8.  Elde edilen toz halindeki sönmüş kireç, kuru halde ve torbalar içinde depolarda saklanır.
  9. 9. Üretim Çeşitleri  1. İLKEL (YAMAÇ) YÖNTEM  2. MODERN YÖNTEM
  10. 10. İLKEL (YAMAÇ) YÖNTEM
  11. 11.  Yamaç Ocağı Kazılması Çeperlerin Kille Örtülmesi
  12. 12.  Ocağın Doldurulması Ocağın Kapatılması
  13. 13. 7 – 10 gün sürer Sönmemiş kireç elde edilir
  14. 14. MODERN YÖNTEM  Taş ocağında dinamitlerle kalker çıkarılır.  Taşlar fırınlanmadan önce kırılır ve yıkanır.
  15. 15.  Kireçtaşı döner ya da yatay fırınlarda 900°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda kalsine edilerek sönmemiş kireç elde edilir.
  16. 16.  Sönmemiş kireç hidratörlerde söndürülür sönmüş kireç üretilir.
  17. 17. KİREÇ TAŞI TÜRLERİ
  18. 18. Kireç taşları tabii kireç taşı ve dolomatik kireç taşı olmak üzere ikiye ayrılır.  Tabii kireç taşı:Tabii kireç taşı, bileşiminde kütlece en az %90 oranında kalker bulunduran tortul bir kayaçtır. Oluşan kireç beyaz renktedir.  Dolomatik kireç taşı: Dolomatik kireç taşı, bileşiminde kalsiyum karbonat (CaCO3) yanında kütlece %10-%35 oranında magnezyum karbonat (MgCO3) bulunduran tortul bir kayaçtır. Oluşan kireç esmerdir.
  19. 19.  Tabii kireç taşı:Tabii kireç taşı, bileşiminde kütlece en az %90 oranında kalker bulunduran tortul bir kayaçtır. Oluşan kireç beyaz renktedir.  Dolomatik kireç taşı: Dolomatik kireç taşı, bileşiminde kalsiyum karbonat (CaCO3) yanında kütlece %10-%35 oranında magnezyum karbonat (MgCO3) bulunduran tortul bir kayaçtır. Oluşan kireç esmerdir.
  20. 20.  Kireci, içindeki kil miktarına göre ikiye ayrılır hava kireci hem havada hem de suda katılaşma gösteren su kireci olmak üzere ikiye ayrılır.
  21. 21. Hava kireci (yağlı kireç): Kirecin üretiminde iki aşama vardır; pişirilme ve söndürme. Pişirilme işlemi (kalsinasyon) CaCO3  CaO + CO2  Bu reaksiyon sonucunda oluşan CaO söndürülmemiş kalsiyum kirecidir. CaO, parçalar haline getirilmiş kireç taşının özel fırınlarda 900 - 1000 °C sıcaklıkta kızdırılmasıyla elde edilir. Su ile temasıyla ısı açığa çıkararak söndürülmüş kalker kireci kalsiyum hidroksit haline gelebilir.
  22. 22. Özgül ağırlığı yaklaşık 3 gr olan CaO beyaz, katıdır. 2580 °C‘ de erir, elektrik fırınında uçucu duruma gelir. Isıyla bozulmaz. Söndürülmemiş tabii kirecin öğütülerek inceltilmesi ile söndürülmemiş toz kalsiyum kireci, söndürülmemiş dolomit kirecinin öğütülerek belirli inceliğe getirilmesi ile söndürülmemiş toz dolomit kireci elde edilir.
  23. 23.  Kireçtaşı pişirilirken sıcaklık 1000 °C yi geçmezse elde edilen kirece çalı kireci adı verilir. Su ile işlem görünce kolay ve iyi söner, çünkü bu tip kireçler gevşek ve gözeneklidir. Eğer kireçtaşı uzun zaman 1400 °C civarında pişirilirse kömür kireci elde edilir. Bu nedenle, halk arasında, çalı kireci kömür kirecine nazaran tercih edilir.
  24. 24. Hava kirecinin sertleşmesi  Hava kirecinin sertleşmesi 3 aşamada oluşur:  Kuruma  Ca(OH)2 formülünde kristalleşme  Havadaki CO2 ile birleşerek karbonatlaşma  Kuruma ve kristalleşme geçicidir. Suyla karışınca kireç tekrar yumuşar. Asıl sertleşme karbonatlaşma sonucu oluşur. Kireç hamuru havanın CO2'sini alarak suda erimeyen kalsiyum karbonata dönüşür.
  25. 25. Hava kirecinin bazı dezavantajları vardır:  Hava kireci ile fazla kalın harç sıvası yapılmamalıdır. Aksi takdirde CO2 harcın içine yeterli oranda giremeyeceğinden, orta kısımlar plastik kalır.  Kireç su içinde eridiğinden, su ile temas eden yapılarda kullanılmamalıdır. Hava kirecinin avantajları ise şunlardır:  Hava kireci kullanılarak çok iyi plastik harç elde edilebilir. İşlenebilirliği yüksektir.  Hava kireci kullanılarak üretilen harçların plastik özellikleri fazladır. Şekil değiştirme yapabilme yeteneğinin fazla olması nedeniyle duvar sıvaları için çok uygundur. Kireçle yapılan sıvalar çimento harcı ile yapılan sıvalara kıyasla daha az çatlar.  Kireç harçlarının taş ve tuğla gibi her türlü yapı malzemesine daha iyi yapışma kabiliyeti vardır.
  26. 26. Su kireci (hidrolik kireç)  Yapısında %10-25 oranında kil olan kalker taşının pişirilmesiyle elde edilir. Pişirirken oluşan sönmemiş kireç silis ve alüminle birleşir. Bu şekilde oluşan kireç ufak parçalar halinde olup dikalsiyumsilikat tan oluşur. Toz haline getirme işi,su ile işlenerek yapılır, yani öğütlenemez.  Elde edilen kireç su içerisinde erimez, katılaşıp sertleşebilir. Bu yüzden su içindeki yapılarda kullanılabilir. Su kirecinin ve hava kirecinin avantajları aynıdır. Su kirecinin üst ü hava kirecinden çabuk sertleşir.
  27. 27. KİREÇ TÜKETiMi  Dünyada kireç ürünleri kadar çok çeşitli kullanım amacı olan bir başka ürün mevcut değildir. İnsanlığın kireçtaşını ne zaman fırınlarda yakıp sönmemiş kirece dönüştürdüğü ve daha sonra suyla söndürüp harç yapımında kullandığı tam olarak bilinmemekle beraber, Türkiye’nin doğusunda bulunan kireç harçlı kalıntılar tarih öncesine dayanmaktadır.
  28. 28. Kireçtaşı tüketimi  Bugün dünyada tüketilen kireçtaşı miktarının – yaklaşık olarak - yıllık 4,5 milyar ton mertebesinde olduğu tahmin edilmektedir  (1998 yılı ILA istatistiklerine göre – ABD: 870 milyon ton/yıl; Japonya: 190 milyon ton/yıl; İngiltere: 120 milyon ton/yıl; Türkiye: 234 milyon ton/yıl).
  29. 29. Kireçin kullanım alanları  Kirecin oldukça geniş bir kullanım alanlı vardır. Kullanım alanları sürekli artan bir şekilde çeşitlilik göstermektedir. Örneğin;1900- 1910 yılları arasında kireç %80 inşaatta, %10 kimya endüstrisinde, %10 da ziraatta kullanılıyordu. 1980'lerde ise, yapılarda %3, kimyasal endüstride %84, otoyollarda %6, refrakter endüstrisinde %6, ziraatte %1 oranında kullanılmaktaydı.
  30. 30.  Kireç endüstriyel hammaddeler içinde en çok kullanım alanı olan maddelerdendir.  Kullanım miktarı açısından ABD,Japonya,Almanya,Meksika'nın ardından Türkiye beşinci sırada bulunmaktadır.
  31. 31. KiRECiN iNŞAAT SEKTÖRÜNDE KULLANIMI  En çok * sıva * harç * karayollarında stabilizasyon malzemesi ve bitümlü karışımlarda katkı maddesi olarak, * gazbeton * kireç kum tuğlası üretimi ve * badana işlerinde kullanılmaktadır.
  32. 32. Nerede Tüketiyoruz?
  33. 33. ALÇI
  34. 34. ALÇI NEDİR • Alçı, pişirilip toz durumuna getirilmiş alçıtaşıdır. • Alçı taşı (jips), doğal olarak oluşan ve bileşiminde iki molekül su bulunduran bir kalsiyum sülfat mineralidir.
  35. 35. Alçı nasıl elde edilir?  Alçıtaşının 158 °C'de pişirilmesiyle elde edilir  Alçı, suyla karıştırılınca tekrar katılaşarak bağlayıcılık özelliği taşıyan bir yapı malzemesine dönüşür.  Alçının katılaşma hızının denetlenmesi önemli bir konudur, ham alçının hidratasyonu (su ile girdiği reaksiyonu) çok hızlı olup saflığına bağlı olarak 3- 15 dakika sürer.
  36. 36.  Uygulamalarda bu yeterli olmayacağından kullanılacağı yere göre ham alçının içine üretim aşamasında katılaşmayı geciktirici un, tutkal gibi bazı maddeler katılmaktadır.
  37. 37. Alçı çeşitleri  Paris alçısı.  5-15 dakika arasında sertleştiğinden yapı işlerinde kullanılamaz.  Mimarlıkta, süsleme işlerinde ve kalıp almada kullanılır
  38. 38. Çimento alçısı  Paris alçısı gibi elde edilir ve bileşiminde % 15 oranında kil, kireç gibi yabancı maddeler içerir  Paris alçısına oranla daha geç katılaşır  Kum ve öteki maddelerle karışma yeteneği iyi olduğundan yapı işlerinde ve iç duvarlarda kullanılır.
  39. 39. Döşeme alçısı.  Çok yavaş katılaşır  Katı hali çok sert ve dayanıklıdır.
  40. 40. Keene ve parien çimentoları  Alçıtaşının çok yüksek sıcaklıkta kızdırılmasıyla elde edilirler.
  41. 41. Alçı harcının hazırlanması  Alçı harcını hazırlarken kullanılan araçlar şunlardır:  Alçı teknesi  Mekanik karıştırıcı  Sıva malası  Spatula  Lastik eldiven
  42. 42. Alçı harcının hazırlanması  Alçı teknesi harç karmak için hazırlanır
  43. 43.  Alçı teknesine su eklenir
  44. 44.  Suyunu emmesi için 2-3 dakika kadar beklenir
  45. 45.  Karışım esnasında ve karışımdan sonra, alçının topaklanmaması için harca su veya toz alçı ilave edilmez  Ardından elle ya da el mikseri yardımıyla harç iyice karıştırılarak homojen bir kıvam elde edilir
  46. 46. Neden alçı?  ALÇI YANGINDAN KORUR  Alçı, inorganik bir madde olduğu için yanmaz.  Yangında ısıya maruz kaldığında suyunu atarken aynı zamanda ortamdan ısı alarak yangının ilerlemesini yavaşlatır.
  47. 47.  Yapı gereçlerinin yanıcılık açısından değerlendirilmesinde alçı, “A1 sınıfı Yanmaz” bir malzeme olarak gruplandırılır.  1766 yılındaki Londra yangını sonucunda yapılarda gözlenen koruyuculuğu sayesinde, Avrupa' da bir çok ülkede, kullanımı zorunlu hale getirilmiştir.
  48. 48.  Alçı Enerji Tasarrufudur  Alçı, tuğla üretiminde kullanılan enerjinin yarısı, çimento üretiminde kullanılan enerjinin ise 1/5’i kullanılarak elde edilmektedir.
  49. 49.  Alçı Doğal Klimadır  Alçının mikroskobik boşlukları vardır, Bu sayede yaşadığımız mekanı kışın sıcak, yazın serin tutar. İç mekanlarda oluşan rutubeti çabucak emer, hava kuruyunca da ortama iade eder.
  50. 50.  ALÇI ÇEVREYİ KORURUR  Alçıya alternatif çimento esaslı inşaat malzemeleri yarım düzine doğal hammadde kaynağının kullanımını gerektirir. Ayrıca plastik alçı torbalarının geri kazanılarak tekrar kullanılması mümkündür.
  51. 51.  Alçı Kolaylıktır  İşleme ve onarımı alçıdan kolay bir malzemedir.  Sadece suyla karıştırmak yeterlidir, bunu için de özel bir beceri ya da alet gerektirmez. Elle olduğu kadar makine ile de çok düzgün sıva yapmaya uygundur.
  52. 52.  ALÇI GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİNİ ÖNLER  Alçı gözenekli bir yapıya sahiptir ve sesi emer. Diğer sıvalara göre sesin yansımasına daha çok engel olur.  Alçı sıva ses yankılanması özelliğinden dolayı yabancı müşavirler tarafından ülkemizdeki otellerin, restoranların ve toplantı salonlarının sıva ve tavan kaplamasında şart koşulmuştur.
  53. 53.  Yaratıcı ve Estetik Uygulamalara Olanak Tanır  Alçı beyaz rengi ile yaratıcı uygulamalara olanak tanır. İstenilen forma sokulabilen alçı, sadelik ve estetiğin vazgeçilmez unsurları olan tavan süsleri, kartonpiyer, nişler, apliklerde kullanılır dolayısıyla ortamdaki sıcaklık hissini artırır
  54. 54. ALÇININ TARİHÇESİ  Alçının tarihteki ilk izlerine, milattan önce 9.000’li yıllarda dünyanın bilinen en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Konya Çatalhöyükte rastlıyoruz.  Çatalhöyük evlerinin zemin ve duvarlarındaki kabartmalarda alçı kullanılmıştır.
  55. 55.  Alçı daha sonraları Anadolu ve Mezopotamya’da bu coğrafya dışında ise özellikle Mısır, Yunan ve Roma uygarlıklarında önemli bir yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.  Osmanlı hamam tavanları, içerideki yoğun nemi dengelemek amacıyla alçı ile kaplanmıştır.
  56. 56.  1666 Londra yangını sonrası alçı yanmama özelliği yüzünden yoğun olarak kullanılmaya başlanmıştır.  Alçı, Rönesans mimarlığının özentili ve süslü üslubuna uyum sağlamış, bu dönemin mimar ve ressamları alçıyı hem iç hem dış yüzeylerde kullanmıştır. Türkiye’de 1930’larda endüstriyel alçı üretimi atölye düzeyinde başlamış ve yaygınlaşarak günümüze kadar gelmiştir.

×