Chương 4.Phân tích dữ liệu

1,065 views

Published on

Tài liệu sưu tầm. Bài giảng thuộc bộ môn Hệ thống thông tin quản lý.
Xem thêm tại: http://www.slideshare.net/interboy9x

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,065
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
35
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Chương 4.Phân tích dữ liệu

  1. 1. Chương 4 Phaân tích döõ lieäu vaø laäp moâ hình 1Noäi dung Cô sôû döõ lieäu Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD, Entity Relationship Diagram) Phaân tích döõ lieäu – chuaån hoùa Lieân keát giöõa moâ hình quaù trình (DFD) vaø moâ hình döõ lieäu (ERD) 2 1
  2. 2. Cơ sở dữ liệu Tập họp các dữ liệu có quan hệ có thể tạo giá trị hữu ích Cho phép doanh nghiệp truy xuất, lưu trữ, và phân tích thông tin dễ dàng Sống còn cho sự thành công của doanh nghiệp trong vận hành và ra quyết định 3Thuaät ngöõ CSDL Thực thể (Entities) Sự vật mà chúng ta cần lưu trữ thông tin về chúng (như người, địa điểm, sự kiện, đối tượng v.v..) Có quan hệ với các thực thể khác Thuộc tính (Attributes) Các thông tin về thực thể 4 2
  3. 3. Bản chất của cơ sở dữ liệu là gì? 5 Các mức của Hệ Quản Trị CSDL (DBMS)Mức Tên Định nghĩaThấp nhất Cột, các thuộc tính để mô tả một thực thể Trường (Field) Một hàng, gồm nhiều trường (thuộc tính) Mẫu tin của một thực thể depending on the DBMS (Record) Một bảng, gồm nhiều mẫu tin của một thực Tập tin thể (File) Một CSDL, gồm nhiều tập tin (bảng) kết nối Cơ sở DL bởi quan hệ về một chủ đềCao nhất(Database) 6 3
  4. 4. Ví dụ một bảng, tập tin (CSDL) Attribute (One Column) Attribute Type Record (One Row) 7 Các hoạt động của CSDL – QueryQuery – Trích và hiển thị thông tin từ CSDL theo các thông số xác định SQL (Structure Query Language) • Ngôn ngữ để chọn và trích dữ liệu từ một CSDL • Chuẩn cho CSDL quan hệ QBE (Query by Example) • Kỹ thuật cho phép người sử dụng thiết kế Query trên màn hình (bảng, lưới) bằng cách kéo thả trường cần query (Query Request) (Query Program) (Employment Query) 8 4
  5. 5. Các hoạt động CSDL – ReportBáo cáo (Report) – Một chức năng của CSDL cho phép trích vàtrình bày thông tin từ một CSDL để in và trình bày Bộ tạo báo cáo (Report Generator) • Một chương trình chuyên sử dụng SQL để trích và xử lý dữ liệu (tổng hợp, nhóm, xử lý) • Các báo cáo được thiết kế dùng các templates chuẩn và có thể điều chỉnh theo yêu cầu (Query Request) (Query Program) (Employment Report) 9 Thiết kế CSDL – Data Model Mô hình dữ liệu (Data Model, ERD) • Giản đồ biểu diễn các thực thể và các quan hệ giữa chúng • Được nhà quản trị CSDL dùng để thiết kế các bảng và quan hệ (associations) Ví dụ: ERD (Entity Relationship Diagram) 10 5
  6. 6. Thiết kế CSDL – Khóa (Keys)Khóa CSDL (Database Keys)Cơ chế dùng để nhận dạng, chọn, và bảo trì các mẫu tindùng trong chương trình ứng dụng, query, report.Khóa chính (Primary Key)Loại thuộc tính duy nhất dùng để nhậndạng một trường hợp của một thực thểKhóa chính kép (Compound Primary Key)Một tổ hợp thuộc tính duy nhất dùng để nhậndạng một trường hợp của một thực thểKhóa phụ (Secondary /Candidate/alternate Key)Một thuộc tính dùng để nhận dạng (tìm) một hoặc nhiềumẫu tin trong một bảng với một giá trị cho trước 11 Thiết kế CSDL – Keys (Ví dụ) Khóa chính Thực thể - Student ID Thực thể được dịch thành bảng Khóa phụ (Students and Grades) - MajorCác thực thểđược nối bởicác thuộc tínhchungKhóa chính kép- Student ID- Course ID- Sec No.- Term 12 6
  7. 7. Thiết kế CSDL – Quan hệ (Associations) Quan hệ (Associations) • Định nghĩa quan hệ giữa các thực thể • Xác định cấu trúc khóa cần thiết để truy xuất dữ liệu • Một trong ba loại: - One-to-One - One-to-Many - Many-to-Many Khóa ngoài (Foreign Key) • Một thuộc tính xuất hiện dưới dạng một khóa không chính trong một thực thể (bảng) và là một khóa chính trong một thực thể (bảng) khác 13Designing Databases - AssociationsGiản đồ quan hệ thực thể (ERD)• Công cụ dùng để biểu diễn quan hệ giữa các thực thể• Hữu ích đối với CSDL lớnVí dụ • Each Home Stadium has a Team (One-to-One) • Each Team has Players (One-to-Many) • Each Team Participates in Games • For each Player and Game there are Game Statistics 14 7
  8. 8. Designing Databases - Associations 15 Mô hình quan hệ - Chuẩn hóa (Normalization)Chuẩn hóa (Normalization)• Kỹ thuật giúp một cơ sở dữ liệu phức tạp trở nên hiệu quả hơn (efficient) bằng cách loại bõ dư thừa dữ liệu càng nhiều càng tốt• Ví dụ: Cơ sở dữ liệu dưới đây bị dư thừa dữ liệu 16 8
  9. 9. The Relational Model – Normalization Normalized Database 17Toùm taét chöông 9
  10. 10. Caùc moâ hình1 moâ hình laø 1 daïng theå hieän thöïc teá.Moâ hình luaän lyù: con ngöôøi Moâ hình vaät lyù: maùy tính 191. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD)YÙ nghóa caùc thuaät ngöõ: Luaän lyù Vaät lyù-Loaïi thöïc theå -Baûng döõ lieäu (goàm nhieàu maãu tin)-Thuoäc tính -Tröôøng (field), hay coät-1 söï kieän veà 1 thöïc theå -1 maãu tin (record) cuï(hay 1 theå hieän cuûa theå coù nhieàu vuøng coùthöïc theå, hay 1 boä) giaù trò naøo ñoù, hay haøng. 20 10
  11. 11. Moâ hình hoùa Döõ lieäu1. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) Thuoäc tínhThuoäc tính (Attribute) laø 1 ñaëc tính hoaëc tính chaát moâ taû cuûa 1 thöïc theå. Caùc töø ñoàng nghóa goàm thaønh phaàn, thuoäc tính vaø tröôøng döõ lieäu.Nhöõng loaïi thöïc theå trong moät toå chöùc cuõng coù caùc thuoäc tính. Nhöõng thuoäc tính naøy laø nhöõng ñaëc tính hay tính chaát.Thuoäc tính keát hôïp (compound attribute) laø 1 thuoäc tính thöïc söï goàm nhieàu thuoäc tính khaùc. VD: Teân khaùch haøng goàm coù Hoï vaø Teân 22 11
  12. 12. 1. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt) Thuoäc tính Thuoäc tính Coù 3 loaïi thuoäc tính: TT khoùa TT keát noái (hay khoùa ngoaøi) TT moâ taû Moãi söï kieän cuûa 1 loaïi thöïc theå phaûi coù theå nhaän daïng rieâng bieät theo 1 vaøi TT naøo ñoù. Thuoäc tính naøy ñöôïc goïi laø TT khoùa. Moãi thöïc theå coù 1 TT khoùa hoaëc 1 taäp TT khoùa. 231. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) Thuoäc tínhKieåu döõ lieäu cuûa 1 thuoäc tính ñònh nghóa thuoäc tính ñoù coù theå löu theo kieåu döõ lieäu naøo.Mieàn cuûa 1 thuoäc tính ñònh nghóa 1 thuoäc tính coù theå chaáp nhaän caùc giaù trò naøo.Giaù trò maëc nhieân cuûa 1 thuoäc tính laø giaù trò seõ ñöôïc löu laïi neáu ngöôøi söû duïng khoâng ñaëc taû giaù trò cho thuoäc tính ñoù. 24 12
  13. 13. STUDENT1. Moâ hình thöïc theå Student Number (Primary Key) quan heä (ERD) Social Security Number (Alternate Key) Name .Last Name .First Name Khoùa nhaän daïng & .Middle Initial Address tieâu chuaån phaân loaïi .Street Address .City .State or Province .Country .Postal Code Phone Number .Area Code .Exchange Number .Number Within Exchange Date of Birth Gender (Subsetting Criteria 1) Race (Subsetting Criteria 2) Major (Subsetting Criteria 3) Grade Point Average 251. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) Loaïi thöïc theå Loaïi thöïc theå Loaïi thöïc theå coù khaû naêng toàn taïi ñoäc laäp vaø noù coù döõ lieäu caàn löu tröõ. Loaïi thöïc theå laø 1 khaùi nieäm tröøu töôïng, coù theå coù nhieàu söï kieän thöïc theå cuï theå. Söï kieän cuï theå naøy chính laø döõ lieäu chuùng ta caàn löu tröõ. Döõ lieäu laø ñaëc tính chuû yeáu cuûa 1 loaïi thöïc theå. VD: NHAÂN VIEÂN, ÑÔN ÑAËT HAØNG, MOÂN HOÏC 26 13
  14. 14. 1. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) Loaïi thöïc theå (tt) Loaïi thöïc theå coù 3 tröôøng hôïp: Thoâng tin lieân quan tôùi 1 giao dòch chuû yeáu cuûa heä. VD: Ñôn ñaët haøng Thoâng tin lieân quan tôùi taøi nguyeân cuûa heä. VD: Kho, Nhaø cung caáp, Khaùch haøng Thoâng tin ñaõ khaùi quaùt döôùi daïng thoáng keâ lieân quan ñeán laäp keá hoaïch hoaëc kieåm soaùt. VD: Baûng löông, Lòch ñieàu xe 271. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) Moái quan heä1 moái QH laø 1 söï keát hôïp nghieäp vuï töï nhieân, toàn taïi giöõa 1 hoaëc nhieàu thöïc theå.Moái QH coù theå trình baøy 1 söï kieän, keát noái giöõa caùc thöïc theå hoaëc ít khi laø 1 moái QH luaän lyù toàn taïi giöõa caùc thöïc theå. 28 14
  15. 15. 1. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) Moái quan heäLöôïng soá ñònh nghóa soá löôïng toái thieåu vaø toái ña caùc theå hieän xaûy ra cuûa 1 thöïc theå, coù lieân quan ñeán 1 theå hieän xaûy ra cuûa 1 thöïc theå khaùc.Vì taát caû caùc moái QH ñeàu 2 höôùng, neân phaûi ñònh nghóa löôïng soá ôû caû 2 höôùng cuûa moái QH. Hai chieàu 29Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä (tt) Löôïng soá toái ña vaø toái thieåu 30 15
  16. 16. 1. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt) Quan heä Quan heä Nhöõng loaïi thöïc theå trong toå chöùc coù theå coù moái QH vôùi nhau. QH giöõa nhöõng loaïi thöïc theå laø 1 ñaëc tính quan troïng cuûa 1 toå chöùc, 1 ñaëc tính maø chuùng ta caàn phaûi laäp moâ hình. Khoâng phaûi taát caû caùc loaïi thöïc theå ñeàu coù QH vôùi caùc loaïi thöïc theå khaùc. VD: Loaïi thöïc theå NHAÂN VIEÂN coù moái QH “Thuoäc veà” vôùi loaïi thöïc theå ÑÔN VÒ. Chaúng haïn, Traàn Vaên An thuoäc veà boä phaän kho. 311. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt) Quan heä (tt) Nhöõng loaïi quan heä Xaùc ñònh Nhöõng loaïi QH theo soá söï kieän cuûa nhöõng loaïi thöïc theå töông öùng coù vai troø trong moái QH. Nhöõng loaïi QH Moái quan heä 1:1 Moái quan heä 1:n Moái quan heä m:n VD: Moái QH giöõa SAÛN PHAÅM vaø CHI TIEÁT SAÛN PHAÅM. Moái QH giöõa KHAÙCH HAØNG vaø ÑÔN HAØNG. Moái QH giöõa NHAØ CUNG CAÁP vaø MAËT HAØNG. 32 16
  17. 17. 1. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt) Quan heä (tt) Baäc/ngoâi: laø soá taäp thöïc theå cuûa moái QH. Moái QH 1 ngoâi (ñeä quy) laø moái QH toàn taïi giöõa caùc theå hieän khaùc nhau cuûa cuøng 1 thöïc theå. 33Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä (tt) Moái QH 2 ngoâi laø moái QH toàn taïi giöõa 2 thöïc theå. 34 17
  18. 18. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä (tt)Caùc moái QH coù theå toàn taïi giöõa nhieàu hôn 2 thöïc theå vaø goïi laø caùc moái QH N-ngoâi.VD: ERD moâ taû moái QH 3 ngoâi. 35Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä (tt)Thöïc theå keát hôïp laø 1 thöïc theå keá thöøa khoùa chính töø nhieàu hôn 1 thöïc theå khaùc (goïi laø caùc thöïc theå cha).Moãi phaàn cuûa khoùa keát hôïp chæ ñeán 1 vaø chæ 1 theå hieän cuûa moãi thöïc theå keát noái. 36 18
  19. 19. thaønh vieân (a) NHAÂN VIEÂN ÑÔN VÒNhöõng ví duï (b) Bill Smith Kirti Patel Mary Jones Baùn Salvator Mendez Kho Jane Smith Keá toaùn Kim Chen thaønh vieân Xaùc ñònh thöïc theå, QH? (c) NHAÂN VIEÂN ÑÔN VÒ Xaùc ñònh loaïi QH? (d) NHAÂN VIEÂN thaønh vieân ÑÔN VÒ Caùc söï kieän cuûa thöïc theå? (e) cung caáp NHAØ CUNG CAÁP HAØNG cung caáp Abc Co. Boä phaän 1 Mno Co. Boä phaän 2 (f) Xyz Co. Boä phaän 3 cöôùi hoûi (g) ÑAØN OÂNG ÑAØN BAØ John Jane George Mary (h) Mark Carol Simon (i) bao goàm BOÄ PHAÄN Boä phaän 1 (j) Boä phaän 2 Boä phaän 2 Boä phaän 4 Boä phaän 5 Boä phaän 6 37Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä khoâng roõ (tt) 38 19
  20. 20. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä khoâng roõ (tt) Hoân nhaân neân ñöôïc xem laø • Thuoäc tính • Moái quan heä • Thöïc theå 39Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt)Quan heä khoâng roõ (tt) cöôùi hoûi ÑAØN OÂNG ÑAØN BAØ a) Tình traïng gia ñình Ngaøy sinh b) NHAÂN VIEÂN C) Teân chuù reã Teân coâ daâu Ngaøy cöôùi CÖÔÙI HOÛI 40 20
  21. 21. Moâ hình thöïc theå quan heä (ERD) (tt) Quan heä khoâng roõ (tt) Hoân nhaân coù theå ñöôïc xem taát caû, tuøy • Thuoäc tính: ñôn giaûn nhaát, cuûa 1 thöïc theå • Moái quan heä: cuûa 2 thöïc theå • Thöïc theå: töï noù laø moät thöïc theå 41 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa Phaân tích döõ lieäu töø treân xuoáng (1) (2) Xaùc (3) (4) Ruùt (5) (6) (7) Toång (8) Kieåm Ñònh ñònh Xaùc ra moâ Xaùc Chuaån hôïp caùc tra tínhnghóa nhöõng ñònh hình ñònh hoùa moâ hình chính xaùcnhöõng loaïi nhöõng thöïc thuoäc caùc thöïc theå, cuûa moâ hìnhphaïm thöïc moái theå tính thuoäc ñeå ruùt ra 1 thöïc theå sovi döõ theå QH cho cho tính moâ hình vôùi caùc chöùc lieäu cho moãi giöõa phaïm moãi cuûa thöïc theå naêng vaø quaùchính phaïm vi nhöõng vi cuûa loaïi nhöõng ñaày ñuû cho trình ñöôïccho toå döõ lieäu loaïi toå thöïc loaïi toå chöùc yeâu caàu chöùc thöïc chöùc theå thöïc theå theå Xaùc ñònh laïi nhöõng thöïc theå vaø nhöõng Ñònh nghóa laïi neáu moái QH khoâng chính xaùc 42 21
  22. 22. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaVuøng döõ lieäu chính Xöû lyù ñôn haøng Kieåm soaùt kho Laäp thôøi bieåu xuaát kho 432. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaCaùc thöïc theå KHAÙCH HAØNG ÑÔN ÑAËT HAØNG HAØNG HOÙA PHIEÁU XUAÁT HOÙA ÑÔN THANH TOAÙN 44 22
  23. 23. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa Caùc quan heäThöïc theå Thöïc theå Teân quan heä BaäcKHAÙCH HAØNG ÑÔN ÑAËT HAØNG ñaët haøng 1:nÑÔN ÑAËT HAØNG HAØNG HOÙA yeâu caàu m:nPHIEÁU XUAÁT HAØNG HOÙA bao goàm m:nPHIEÁU XUAÁT ÑÔN ÑAËT HAØNG lieân quan n:1HOÙA ÑÔN HAØNG HOÙA laäp hoaù ñôn m:nPHIEÁU XUAÁT HOÙA ÑÔN lieân quan ñeán 1:1PHIEÁU XUAÁT KHAÙCH HAØNG göûi ñeánn:1KHAÙCH HAØNG HOÙA ÑÔN nhaän 1:n 45 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa Moâ hình thöïc theå KHAÙCH ñaët haøng nhaän gôûi ñeán lieân quan ñeán ÑÔN PHIEÁU_XUAÁT lieân quan ñeán HOÙA_ÑÔN bao yeâu caàu goàm caùc hoùa ñôn HAØNG 46 23
  24. 24. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa Xaùc ñònh thuoäc tính cuûa caùc thöïc theåThöïc theå Thuoäc tínhÑÔN HAØNG maõ soá ñôn haøng, ngaøy ñaët haøng, maõ soá khaùch haøng, teân khaùch haøng, [maõ haøng, soá löôïng, ñôn giaù]*KHAÙCH HAØNG maõ soá khaùch haøng, teân khaùch haøng, ñòa chæ khaùch, [ñòa chæ phaân phoái]*, teân ngöôøi ñaïi dieän, ñieän thoaïi, maõ phaân loaïi khaùch, giôùi haïn tín duïng, thôøi haïn nôï, chieát khaáu chuaån, doanh thu, soá dö taøi khoaûn 47 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa Xaùc ñònh thuoäc tính cuûa caùc thöïc theåThöïc theå Thuoäc tínhPHIEÁU XUAÁT maõ soá phieáu xuaát, ngaøy laäp phieáu xuaát, maõ soá ñôn haøng, maõ soá khaùch haøng, teân khaùch haøng, ñòa chæ khaùch, [maõ maët haøng, soá löôïng]*HOÙA ÑÔN maõ soá hoùa ñôn, ngaøy laäp hoùa ñôn, maõ soá ñôn haøng, maõ soá khaùch haøng, teân khaùch haøng, ñòa chæ khaùch, [maõ maët haøng, teân maët haøng, ñôn giaù, soá löôïng]*, thaønh tieàn, chieát khaáu, thueá, tieàn phaûi traû.HAØNG HOÙA maõ maët haøng, teân maët haøng, soá löôïng toàn kho, giaù voán, Giaù baùn, möùc taùi ñaët haøng, maõ phaân loaïi toàn kho. 48 24
  25. 25. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaChuaån hoùa Thuoäc tính treân Moâ hình thöïc theå Chuaån hoùa laø kyõ thuaät phaân tích döõ lieäu, nhaèm toå chöùc caùc thuoäc tính döõ lieäu nhö nhoùm caùc thuoäc tính döõ lieäu thaønh caùc thöïc theå khoâng dö thöøa, oån ñònh, uyeån chuyeån, vaø phuø hôïp. Coù 3 daïng chuaån Daïng chuaån hoùa thöù nhaát (1NF) Daïng chuaån hoùa thöù hai (2NF) Daïng chuaån hoùa thöù ba (3NF) 492. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa (tt)Chuaån hoùa Thuoäc tính treân Moâ hình thöïc theå Daïng chuaån hoùa thöù nhaát: Moät thöïc theå ôû daïng chuaån hoùa thöù nhaát (1NF) neáu khoâng coù söï laëp laïi cuûa nhoùm nhöõng thuoäc tính. Daïng chuaån hoùa thöù hai: Moät thöïc theå ôû daïng chuaån hoùa thöù hai (2NF) neáu noù ôû daïng 1NF vaø moïi thuoäc tính khoâng khoùa phaûi phuï thuoäc toaøn boä vaøo khoùa. Daïng chuaån hoùa thöù ba: Moät thöïc theå ôû daïng chuaån hoùa thöù ba (3NF) neáu noù ôû daïng 2NF vaø moãi thuoäc tính hay (taäp thuoäc tính) khoâng khoùa chæ phuï thuoäc vaøo khoùa vaø khoâng phuï thuoäc vaøo baát kyø thuoäc tính naøo khaùc. 50 25
  26. 26. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa (tt) Chuaån hoùa Thuoäc tính treân Moâ hình thöïc theå Ví duï: Chuaån hoùa cho thöïc theå ÑÔN (HAØNG)ñôn# ngaøy ñôn khaùch# teân khaùch haøng# soá löôïng giaù haøng haøng123 11/12/94 101 Smith’s 12 19 23.78 14 2 145.99 15 5 200.00 23 1 96.00126 11/12/94 102 HI-FI Ltd 11 2 67.89 14 3 145.99127 12/12/94 101 Smith’s 13 1 99.99 14 2 145.99 51 Daïng chuaån hoùa thöù nhaát (1NF) ÑÔN (ñôn#, ngaøy ñôn, khaùch#, teân khaùch, [haøng#, soá löôïng haøng, giaù haøng]*) --> ÑÔN (ñôn#, ngaøy ñôn, khaùch#, teân khaùch) CHI TIEÁT ÑÔN (ñôn#, haøng#, soá löôïng haøng, giaù haøng) ÑÔN ñôn# ngaøy ñôn khaùch# teân khaùch 123 11/12/94 101 Smith’s 126 11/12/94 102 HI-FI Ltd 127 12/12/94 101 Smith’s CHI TIEÁT ÑÔN ñôn# haøng# soá löôïng haøng giaù haøng 123 12 19 23.78 123 14 2 145.99 123 15 5 200.00 123 23 1 96.00 126 11 2 67.89 126 14 3 145.99 127 13 1 99.99 127 14 2 145.99 26
  27. 27. Daïng chuaån hoùa thöù hai (2NF) ÑÔN (ñôn#, ngaøy ñôn, khaùch#, teân khaùch) CHI TIEÁT ÑÔN (ñôn#, haøng#, soá löôïng haøng, giaù haøng) --> CHI TIEÁT ÑÔN (ñôn#, haøng#, soá löôïng haøng) HAØNG (haøng#, giaù haøng) ÑÔN ñôn# ngaøy ñôn khaùch# teân khaùch 123 11/12/94 101 Smith’s 126 11/12/94 102 HI-FI Ltd 127 12/12/94 101 Smith’sCHI TIEÁT ÑÔN ñôn# haøng# soá löôïng haøng HAØNG haøng# giaù haøng 123 12 19 11 67.89 123 14 2 12 23.78 123 15 5 13 99.99 123 23 1 14 145.99 126 11 2 15 200.00 126 14 3 23 96.00 127 13 1 127 14 2 Daïng chuaån hoùa thöù ba (3NF)ÑÔN (ñôn#, ngaøy ñôn, khaùch#, teân khaùch) ÑÔN (ñôn#, ngaøy ñôn, khaùch#) CHI TIEÁT ÑÔN (ñôn#, haøng#, soá löôïng haøng) HAØNG (haøng#, giaù haøng) KHAÙCH (khaùch#, teân khaùch) ÑÔN ñôn# ngaøy ñôn khaùch# KHAÙCH khaùch# teân khaùch 123 11/12/94 101 101 Smith’s 126 11/12/94 102 102 HI-FI Ltd 127 12/12/94 101CHI TIEÁT ÑÔN ñôn# haøng# soá löôïng haøng HAØNG haøng# giaù haøng 123 12 19 11 67.89 123 14 2 12 23.78 123 15 5 13 99.99 123 23 1 14 145.99 126 11 2 15 200.00 126 14 3 23 96.00 127 13 1 127 14 2 27
  28. 28. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùa (tt)Söï chuaån hoùa cuûa nhöõng loaïi thöïc theå daãnñeán 1 moâ hình döõ lieäu laøm neàn taûng, ñeåthieát keá CSDL toát. Vì noù: Phaân raõ nhöõng loaïi thöïc theå thaønh nhöõng thaønh phaàn caáu taïo nguyeân töû ñôn giaûn cuûa chuùng. Baûo ñaûm döõ lieäu khoâng bò laëp laïi 1 caùch khoâng caàn thieát. Cho pheùp döõ lieäu cuûa caùc thöïc theå ñoäc laäp vôùi söï toàn taïi cuûa nhöõng thöïc theå khaùc. 552. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaMoâ hình thöïc theå sau chuaån hoùa ÑÒA CHÆ PHAÂN PHOÁI KHAÙCH ÑÔN PHIEÁU_XUAÁT HOÙA_ÑÔN CHI TIEÁT ÑÔN CHI TIEÁT P_XUAÁT CHI TIEÁT H_Ñ HAØNG 56 28
  29. 29. ÑÒA CHÆ PHAÂN PHOÁI KHAÙCH2. Phaân tích ÑÔN PHIEÁU_XUAÁT HOÙA_ÑÔN THANH TOAÙNdöõ lieäu vaøchuaån hoùa CHI TIEÁT ÑÔN CHI TIEÁT P_XUAÁT CHI TIEÁT H_ÑToång hôïp HAØNGmoâ hình thöïc CÖÛA HAØNGtheå toå chöùc CHI TIEÁT ÑÔN MUA CHI TIEÁT HAØNG CHI TIEÁT H-Ñ MUA ÑÔN MUA PHIEÁU XUAÁT HAØNG HOÙA ÑÔN MUA NHAØ CUNG CAÁP THANH TOAÙN MUA 572. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàu Phaân tích chöùc naêng laø phöông phaùp gaén nhöõng chöùc naêng vaø nhöõng quaù trình leân moâ hình döõ lieäu. -> Kieåm tra söï phuø hôïp cuûa moâ hình vôùi chöùc naêng. Ñoái vôùi moãi quaù trình trong DFD, thöïc hieän phaân tích chöùc naêng (hay yeâu caàu) cho moâ hình döõ lieäu, nhaèm cung caáp: Moät danh saùch nhöõng loaïi thöïc theå caàn truy xuaát Thöù töï truy xuaát nhöõng thöïc theå ñoù Tieâu chuaån (caùc thuoäc tính) ñeå choïn nhöõng thöïc theå Baûn chaát cuûa loaïi truy xuaát thöïc theå (truy xuaát, caäp nhaät, xoùa vaø taïo) 58 29
  30. 30. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàu Moät sô ñoà chöùc naêng goàm moät taäp con hay moät phaàn cuûa moâ hình thöïc theå töông öùng. Sô ñoà chöùc naêng cho thaáy höôùng vaø söï di chuyeån chung quanh moâ hình, ñeå truy xuaát nhöõng thöïc theå caàn thieát nhaèm ñaùp öùng yeâu caàu chöùc naêng hay quaù trình. Muõi teân ñôn cho bieát ñöôøng ñi trong moâ hình döõ lieäu. Muõi teân keùp nghóa laø truy xuaát töø beân ngoaøi. Ñöôøng chaám chaám trình baøy moät thöïc theå hay moái quan heä seõ ñöôïc taïo ra, nhöng chöa ñöôïc söû duïng. Muïc ñích kieåm tra söï phuø hôïp giöõa moâ hình thöïc theå – yeâu caàu laø ñeå ñaùnh giaù khaû naêng truy xuaát nhöõng döõ lieäu caàn thieát. 592. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàu Sau giai ñoaïn ñieàu tra nghieân cöùu Coâng ty Kismet, PTV ñaõ xaùc ñònh 2 chöùc naêng (yeâu caàu): Yeâu caàu 1: Ñoái vôùi moät khaùch haøng cho tröôùc, caàn xaùc ñònh danh saùch (yeâu caàu) nhöõng muïc haøng ñaët cuøng vôùi ngaøy ñaët haøng cuûa chuùng vaø maõ soá ñôn haøng (maõ soá ñôn haøng, ngaøy ñaët haøng, maõ maët haøng, teân maët haøng, ñôn giaù, soá löôïng), vôùi ñieàu kieän laø haøng ñaõ ñöôïc ñaët tröôùc ñoù boán ngaøy vaø chöa ñöôïc xuaát. Nhöõng döõ lieäu naøy caàn cho ban quaûn lyù ñeå baûo ñaûm dòch vuï vaø quan heä toát cho khaùch haøng. Yeâu caàu 2: Taïo ñôn haøng cho moät khaùch haøng sau khi xaùc ñònh tình traïng tín duïng cuûa khaùch haøng. 60 30
  31. 31. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàuYeâu caàu 1 : Ñoái vôùi moätkhaùch haøng cho tröôùc,caàn xaùc ñònh danh saùch KHAÙCH(yeâu caàu) nhöõng muïchaøng ñaët cuøng vôùi ngaøyñaët haøng cuûa chuùng vaømaõ soá ñôn haøng (maõ soá ÑÔNñôn haøng, ngaøy ñaëthaøng, maõ maët haøng, teânmaët haøng, ñôn giaù, soá CHI TIEÁT ÑÔN CHI TIEÁT P_XUAÁTlöôïng), vôùi ñieàu kieän laøhaøng ñaõ ñöôïc ñaët tröôùcñoù boán ngaøy vaø chöañöôïc xuaát. HAØNG 612. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàu Yeâu caàu 1: Thöïc theå Moái quan heä Tieâu chuaån Hoaït truy xuaát söû duïng choïn ñoängKHAÙCH - khaùch#=? truy xuaátÑÔN KHAÙCH/ÑÔN ng ñôn<nghh-4 truy xuaátCHI TIEÁT ÑÔN ÑÔN/CHI TIEÁT taát caû truy xuaát ÑÔNCHI TIEÁT CTIEÁT taát caû truy xuaátP_XUAÁT ÑÔN/CTIEÁT P_XUAÁTHAØNG CHI TIEÁT taát caû truy xuaát ÑÔN/HAØNG 62 31
  32. 32. 2. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàuYeâu caàu 2 : Taïoñôn haøng cho 1 KHAÙCHkhaùch haøng saukhi xaùc ñònh tình ÑÔNtraïng tín duïngcuûa khaùch haøng. CHI TIEÁT ÑÔN HAØNG 632. Phaân tích döõ lieäu vaø chuaån hoùaKieåm tra söï phuø hôïp moâ hình thöïc theå – yeâu caàu Yeâu caàu 2: Thöïc theå Moái quan heä Tieâu chuaån Hoaït truy xuaát söû duïng choïn ñoängKHAÙCH - khaùch# = ? truy xuaátHAØNG - haøng# = ? truy xuaátÑÔN - - taïoCHI TIEÁT ÑÔN - - taïo - KHAÙCH/ÑÔN - taïo - ÑÔN/CHI TIEÁT ÑÔN - taïo - CHI TIEÁT - taïo ÑÔN/HAØNG 64 32
  33. 33. 3. Lieân keát giöõa moâ hình quaù trình vaø moâ . Warehouse . Warehouse . Advertsing Location San Francisco . Warehose . Marketing Kansas City Customers hình döõ lieäu San Diego . Sales . Sales . Sales . A/R BostonEntity . AttributeCustomer INDV ALL ALL SS SS SS SS .Customer Number R R CRUD R CRUD R CRUD R .Customer Name RU R CRUD R CRUD R CRUD R .Customer Address RU R CRUD R CRUD R CRUD R .Customer Credit Rating X R RU R R .Customer Balance Due R R RU R ROrder INDV ALL SS ALL SS SS SS SS .Order Number SRD R CRUD R CRUD R CRUD R CRUD R .Order Date SRD R CRUD R CRUD R CRUD R CRUD R .Order Amount SRD R CRUD CRUD R CRUD R CRUD ROrdered Product INDV ALL SS ALL SS SS SS SS .Quantity Ordered SUD R CRUD R CRUD R CRUD CRUD .Ordered Item Unit Price SUD R CRUD CRUD R CRUD CRUDProduct ALL ALL ALL ALL ALL ALL ALL ALL ALL .Product Number R CRUD R R R R R R R .Product Name R CRUD R R R R R R R .Product Description R CRUD RU R R R R R R .Product Unit of Measure R CRUD R R R R R R R .Product Current Unit Price R CRUD R R R R R R .Product Quantity on Hand X RU R R RU R RU INDV = individual ALL = ALL SS = subset X = no access S = submit C = create R = read U = update D = delete 65 3. Lieân keát giöõa moâ hình quaù trình vaø moâ hình döõ lieäu Toå chöùc Phaân tích thöïc theå - quan heä Phaân tích quaù trình MOÂ TAÛ QUAÙ TRÌNH MOÂ TAÛ MOÂ HÌNH SÔ ÑOÀ DOØNG DÖ ÄU THÖÏC THEÅ CHAÛY DÖ ÄU (baûng quyeát ñònh, Anh vaên caáu truùc, Sô ñoà logic) MOÂ HÌNH THÖÏC Thieát keá CSDL THEÅ CHÖÙC NAÊNG luaän lyù MOÂ HÌNH CSDL LUAÄN LYÙ MOÂ TAÛ CHÖÔNG TRÌNH MOÂ HÌNH CSDL LÖU TRÖÕ CHÖÔNG TRÌNH 66 33
  34. 34. 4. Toùm taét Ñònh nghóa moâ hình hoùa döõ lieäu caùc HT vaø söï khaùc nhau giöõa caùc moâ hình HT luaän lyù vaø vaät lyù. Nhaän daïng vaø hieåu caùc caáu truùc vaø caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa 1 moâ hình döõ lieäu. Ñoïc vaø dieãn dòch 1 moâ hình döõ lieäu moái QH thöïc theå. Giaûi thích khi naøo caàn xaây döïng caùc moâ hình döõ lieäu trong 1 döï aùn vaø löu caùc moâ hình naøy ôû ñaâu. Khaùm phaù caùc thöïc theå vaø caùc moái QH. 674. Toùm taét Khaùm phaù caùc khoùa chính cho caùc thöïc theå vaø xaây döïng Sô ñoà döïa treân khoùa. Xaây döïng Sô ñoà moái QH thöïc theå coù caùc thuoäc tính ñaày ñuû vaø moâ taû taát caû caùc thuoäc tính vaø caùc caáu truùc döõ lieäu cuûa kho. Chuaån hoùa moâ hình döõ lieäu luaän lyù, ñeå loaïi boû ñieàu khoâng minh baïch, maø noù coù theå laøm cho CSDL khoâng oån ñònh, khoâng uyeån chuyeån, vaø khoâng theå thay ñoåi ñöôïc. Moâ taû quaù trình aùnh xaï caùc yeâu caàu döõ lieäu vaøo moâ hình quan heä thöïc theå. 68 34
  35. 35. Moãi boä phaän trong moät toå chöùc bao goàm moät giaùm ñoác vaø nhieàunhaân vieân boä phaän. Moãi giaùm ñoác chæ chòu traùch nhieäm veà moät boäphaän vaø nhöõng nhaân vieân boä phaän ñöôïc phaân coâng cho moät boäphaän. Moãi boä phaän coù theå coù nhieàu döï aùn. Taát caû nhöõng nhaân vieânboä phaän ñeàu ñöôïc giao nhöõng döï aùn, vôùi moät vaøi nhaân vieân ñöôïcgiao nhieàu döï aùn, khoâng caàn thieát phaûi ôû trong cuøng moät boä phaän.Moãi döï aùn ñöôïc thöïc hieän bôûi moät nhoùm quaûn lyù bao goàm giaùm ñoácboä phaän cuøng vôùi nhöõng nhaân vieân ñöôïc choïn laøm vieäc cho döï aùn.Khoâng moät nhaân vieân naøo tröïc thuoäc nhieàu hôn moät nhoùm quaûn lyù.(a) Veõ moät sô ñoà thöïc theå cho nhöõng thoâng tin naøy.(b) Veõ moät sô ñoà chöùc naêng ñeå: xaùc ñònh nhöõng nhaân vieân boäphaän naøo laøm vieäc trong moät döï aùn ñöôïc cho, khoâng ñöôïc gaùn choboä phaän chiïu traùch nhieäm veà döï aùn ñoù. Moät beänh vieän ñòa phöông bao goàm nhieàu khu, moãi khu trong beänh vieän phuï traùch nhieàu beänh nhaân. Moãi beänh nhaân ñöôïc moät baùc só phuïc vuï, ngöôøi chòu toaøn boä traùch nhieäm veà nhöõng beänh nhaân trong söï chaêm soùc cuûa oâng ta / baø ta. Caùc baùc só khaùc chòu traùch nhieäm coá vaán. Moãi beänh nhaân laøm theo lôøi chæ daãn cuûa nhöõng baùc só chòu traùch nhieäm ñoái vôùi beänh nhaân ñoù. Moãi y taù ñöôïc phaân coâng moät khu vöïc vaø chaêm soùc taát caû nhöõng beänh nhaân trong khu vöïc ñoù, maëc duø vaäy hoï vaãn phaûi chòu traùch nhieäm ñaëc bieät ñoái vôùi moät vaøi beänh nhaân. Moãi beänh nhaân ñöôïc moät y taù phuïc vuï trong phaïm vi cuûa y taù ñoù. Moät trong nhöõng baùc só chòu traùch nhieäm trong moãi khu vöïc ñöôïc xem nhö moät baùc só coá vaán toång quaùt. (a) Veõ moät sô ñoà thöïc theå bieåu dieãn nhöõng moái quan heä naøy. (b) Veõ moät sô ñoà chöùc naêng bieåu dieãn: (i) Chöùc naêng 1: Xaùc ñònh nhöõng y taù naøo chòu traùch nhieäm ñoái vôùi nhöõng beänh nhaân thuoäc khu vöïc theo doõi cuûa moät baùc só cho tröôùc. (ii) Chöùc naêng 2: Xaùc ñònh caùch duøng thuoác do moät baùc só cho toa. (iii) Chöùc naêng 3: Xaùc ñònh phaïm vi cuûa nhöõng khu vöïc do moät baùc só theo doõi. 35

×