Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ftl 103 glærur þroskahömlun barna

39,883 views

Published on

  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

Ftl 103 glærur þroskahömlun barna

  1. 1. Lesefni: • Þroskahömlun barna • bls. 35 – 37 ( að Flokkunarkerfi AAIDD) og bls. 41 (samantekt) • bls. 42 - 44 (að Greindarpróf Wechslers) • bls. 46 – 47 ( frá Mat á aðlögunarhæfni) • http://www.greining.is • http://www.laeknabladid.is/2001/fylgirit/1/fraedigreinar/nr/1230 • Downs heilkenni, klínísk einkenni og nýgengi á Íslandi Inga Sigurðardóttir 1
  2. 2. þroskahömlun  Þroskahömlun einkennist fyrst og fremst af  frávikum í vitsmunaþroska á mörgum sviðum  (IQ - greindarvísitala undir 70)  og aðlögunarfærni  hversu vel getur einstaklingurinn aðlagað sig að daglegu lífs  hversu vel gengur honum að bjarga sér Inga Sigurðardóttir 2
  3. 3. Þroskahömlun • Við greiningu á þroskahömlunar á Íslandi er stuðst við flokkunarkerfi Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar:  ICD 10.  Þroskahömlun er metin með stöðluðum greindarprófum og mati á aðlögunarfærni Inga Sigurðardóttir 3
  4. 4. Samkvæmt ICD 10 flokkunarkerfinu er þroskahömlun skipt í fjögur stig (bls.35 – 37)  F70 Væg þroskahömlun  greindarvísitala 50-69  F71 Miðlungs þroskahömlun  greindarvísitala 35-49  F72 Alvarleg þroskahömlun  greindarvísitala 20-34  F73 Djúp þroskahömlun  greindarvísitala <20 Inga Sigurðardóttir 4
  5. 5. Þroskahömlun  Er ein algengasta fötlun barna  1 -2% fæddra barna  40 til 90 börn í árgangi  Flest eru með væga þroskahömlun  (IQ 50 til 69)  Ekki endilega óbreytanlegt ástand  Alvarleikinn getur breyst  Með markvissri þjálfun og endurhæfingu er stundum hægt að hafa jákvæð áhrif á þroskaframvindu. Inga Sigurðardóttir 5
  6. 6. Einkenni þroskahömlunar  Koma mismunandi fram eftir aldri  Seinn hreyfiþroski  Seinn málþroski  Erfiðleikar í samskiptum  Erfið hegðun  Miklir námserfiðleikar í grunnskóla  Mikill einstaklingsmunur  Styrkleikar og veikleikar hjá hverju barni Inga Sigurðardóttir 6
  7. 7. Orsakir þroskahömlunar  Mismunandi orsakir  Oftast ekki hægt að finna orsök  Oft líffræðilegur vandi  Erfðir og litningafrávik  Afleiðing sjúkdóma eða slysa Inga Sigurðardóttir 7
  8. 8. Fylgikvillar þroskahömlunar  Eftir því sem þroskahömlunin er alvarlegri þeim mun meiri líkur eru á öðrum röskunum  Félagslegt og tilfinningalegt álag - hegðun  erfitt að standa undir kröfum  Seinn hreyfiþroski  Ofvirkni  Geðrænir erfiðleikar  Þunglyndi og kvíðaraskanir  Flogaveiki  Erfiðleikar við að borða Inga Sigurðardóttir 8
  9. 9. Horfur  Ræðst af þroska  Ræðst af stuðningi, kennslu og þjálfun  Snemmtæk íhlutun Inga Sigurðardóttir 9
  10. 10. Nám og kennsla  Tekur lengri tíma  Einstaklingsbundið nám  Mæta barninu þar sem það er Inga Sigurðardóttir 10
  11. 11. Litningagallar  Talið er að um það bil sex af hverjum 1000 börnum fæðist með litningagalla  nokkur hundruð gallar eru þekktir.  Búast má við að stór hluti þessara barna sé  með frávik í þroska  auk ýmissa meðfæddra galla á líffærum. Inga Sigurðardóttir 11
  12. 12. Orsakir Downs-heilkenna  Downs-heilkenni er algengasta afleiðing litningagalla.  Maðurinn hefur 46 litninga, 2 sem ákvarða kynferði X og Y (XX og XY)  Litningar geyma arfgerð einstaklingsins  númeraðir frá 1-22  Börn með Downs-heilkenni  með 3 litninga númer 21  einum fleira en eðlilegt er Inga Sigurðardóttir 12
  13. 13. Orsakir litningagalla  Litningasamsetning  Samruni frumnanna ekki eðlilegur  óhapp getur orðið í frumuskiptingunni  samsetning litninga verður ekki eðlileg.  Arfgengi – gallar í einstökum litningum  Óeðlilegur fjöldi litninga  fóstur eiga sér ekki lífsvon. Inga Sigurðardóttir 13
  14. 14. Downs-heilkenni  Fyrstu lýsingar má rekja til Esquirol (1838) og Seguin.  John Langdon Down 1866 – lýsing á Downs- heilkenni – undir áhrifum Darwins – taldi heilkennið stafa af afturhvarfi til lágþróaðs mongólsks kynþáttar.  Er skýring á því af hverju er talað um “mongólíta” er á undanhaldi – upphafleg merking orðsins niðrandi. Inga Sigurðardóttir 14
  15. 15. Einkenni Downs-heilkenna Sýnileg við fæðingu  Augu skásett  Nef lítið og flatt  Stuttir fingur  Stór tunga  Á í erfiðleikum með að stjórna munn- og tunguvöðvum.  Lág vöðvaspenna – slakur hreyfiþroski.  Hjartagallar-öndunarerfiðleikar og sýkingar Inga Sigurðardóttir 15
  16. 16. Hvernig má sjá að barn er með Downs-heilkenni  Útlitsleg einkenni geta verið dulin í fæðingu sérstaklega ef barn er fætt fyrir tímann  Öruggasta greiningin – Litningarannsókn Inga Sigurðardóttir 16
  17. 17. Einkenni  Barn með Downs-heilkenni getur haft mörg eða fá einkenni  Framtíðarþroski er óháður því hvað einkennin eru mörg  Ekki til mismunandi stig  annað hvort ertu með Downs-heilkenni eða ekki  Sameiginlegt einkenni - greindarskerðing Inga Sigurðardóttir 17
  18. 18. Þroski  Ekkert barn þroskast eins  Yfirleitt sein til máls – sum tala ekki  Seinni til við að skríða, tala osfrv.  Flest með IQ 40 – 50  Einstaka nálægt meðallagi í greind  Framfarir miklar – bættar þjálfunaraðferðir samfara aukinni þekkingu – betri árangur.  Mikill munur á greindarþroska Inga Sigurðardóttir 18
  19. 19. Þjálfun  Lengi vel ríkti það viðhorf að tilgangslaust væri að þjálfa börn með Downs-heilkenni.  Breytt viðhorf  Þjálfun mikilvægur þáttur – þarf að hefjast sem fyrst og ná til sem flestra þátta.  50% þessara barna læra að lesa í dag sökum árangursríkrar þjálfunar. Inga Sigurðardóttir 19
  20. 20. Þroski  Félagsþroski  Yfirleitt góður – gjarnan sagt að þau séu kelin, glaðlynd og tónelsk.  1% fær smábarnaeinhverfu  2-8% sýna einhverft þráhyggjuferli.  Grófhreyfiþroski.  Yfirleitt góður, mörg börn læra að synda og hjóla um 10 ára aldur.  Mál- og boðskiptaþroski  Er oft seinna á ferðinni – slakur skilningur á talmáli í mögum tilvikum. Læra tákn með tali. Inga Sigurðardóttir 20
  21. 21. Verkefni í tíma  Farið inn á greining.is og kynnið ykkur alla kaflana um ,,Ýmis hagnýt ráð“  Nemendur skipta síðan á milli sín munnlegri kynningu í tíma um öll atriðin.  greining.is.  Þroskahömlun – Ýmis hagnýt ráð  http://www.greining.is/fraedsluefni/um- throskahamlanir/ Inga Sigurðardóttir 21

×