Ligjerata 1

2,072 views

Published on

teknologjia informative

Published in: Education
0 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,072
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
68
Comments
0
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ligjerata 1

  1. 1. Mr Eip Rufati USHT - Kumanove Ligjerata 1
  2. 2. Teknologjia??? <ul><li>Shkenca mbi shkatht ësitë dhe zanatet – përdorimi praktik i njohurive njerëzore </li></ul><ul><li>Tërësia e njohurive apo e dijeve për mënyrat e përpunimit fizik, kimik, pjesërisht edhe mekanik të lëndëve të para, të materialeve të ndryshme etj., dhe për metodat që zbatohen në jnë lloj pune ose në procese të caktuara të prodhimit ; përshkrimi i këtyre mënyrave dhe metodave në udhëzues, grafikë etj. </li></ul><ul><li>Mund të jetë: </li></ul><ul><ul><li>Materiale (kompjuterët, makina të ndryshme) </li></ul></ul><ul><ul><li>Jomateriale/Virtuale (Softverët, biznes metodat) </li></ul></ul>
  3. 3. <ul><li>Term gjenerik që ka të bëjë me përpunimin e informatave dhe të dhënave duke shfrytëzuar hardverin dhe softverin (kompjuterin). </li></ul><ul><li>Objektivi - konvertimi, ruajtja, memorimi, procesimi, bartja, dhe rikthimi i sigurt i informatave. </li></ul>Teknologjia Informative (Informatike)
  4. 4. BAZAT E INFORMATIKËS <ul><li>KUPTIMET THEMELORE </li></ul><ul><ul><li>E dhëna dhe informata </li></ul></ul><ul><ul><li>Informatika dhe informatika e biznesit </li></ul></ul><ul><ul><li>Përpunimi i të dhënave </li></ul></ul><ul><ul><li>Modeli logjik i kompjuterit të sotëm </li></ul></ul><ul><ul><li>Gjeneratat teknologjike të kompjuterëve </li></ul></ul><ul><ul><li>Klasifikimi i kompjuterëve </li></ul></ul>
  5. 5. E dhëna dhe informata <ul><li>E dhënë është çfardolloj shkronje, numri apo simboli apo kombinim shkronjash, numrash dhe simbolesh pa ndonjë domethënje të veçantë. </li></ul><ul><li>Informata paraqet një bashkësi të të dhënave, kuptimeve ose shenjave të cilat pranuesit ia zvogëlojnë ose ia eliminojnë papritshmërinë dhe pacaktueshmërinë dhe e cila mundëson veprimin duke bërë zgjedhjen më optimale nga ngjarjet e mundshme me qëllim të ngritjes së kapacitetit të njohurive njerëzore për ngjarjen e zgjedhur. </li></ul>
  6. 6. Rrjedha e informacionit <ul><li>Për rrjedhën e informacionit duhet të ekzistojnë dy objekte: </li></ul><ul><ul><ul><li>Dhënësi dhe </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Pranuesi i informacionit </li></ul></ul></ul><ul><li>Objektet mund të jenë: </li></ul><ul><ul><ul><li>njeriu-njeriu </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>njeriu-makina </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>makina-njeriu dhe </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>makina-makina </li></ul></ul></ul>
  7. 7. Informatika <ul><li>Fjala informatikë paraqitet për herë të parë në Francë në vitin 1960, ndërsa më vonë e përvetësojnë edhe vendet tjera në Europë dhe në botë. </li></ul><ul><li>Vetë fjala është nxjerë nga fjalët informacion (Information) dhe automatikë (Automatique) dhe paraqet shkencën për informatat dhe lajmërimet. </li></ul><ul><li>Shkencë mbi mbledhjen, përpunimin, bartjen, shdfrytëzimin e të dhënave/informatave me ndihmën e sistemeve për përpunimin e të dhënave në kuadër të sistemit të caktuar informativ. </li></ul>
  8. 8. Disciplinat e Informatikës <ul><li>Informatika teorike – ka të bëjë me aspekte të ndryshme të algoritmeve dhe mund të trajtohet si bazë për disciplinat e tjera të informatikës </li></ul><ul><li>Informatika praktike – ka të bëjë me z gjidhjen e problemeve konkrete të informatikës posaç[risht me zhvillimin e programeve kompjuterike në të ashtuquajturën teknikë softuerike. </li></ul><ul><li>Informatika teknike – miret me aspektet hardverike (arkitektura kompjuterike, mikroprocesorët etj). </li></ul><ul><li>Informatika aplikative – aplikimi i informatikës në fusha të ndryshme të jetës së përditshme si psh. Informatika e biznesit </li></ul>
  9. 9. Përpunimi i të dhënave <ul><li>Përpunimi manual (abakusi 3000 vjet p.e.s.) </li></ul><ul><li>Përpunimi mekanik i të dhënave (1817 makina e shkrimit, 1843 telegrafi i Morseut) </li></ul><ul><li>Përpunimi mekanografik ( pajisje elektromekanike , makina me pllaka të perforuara) </li></ul><ul><li>Përpunimi elektronik (kompjuteri elektronik) </li></ul>
  10. 10. Llojet e të dhënave që përpunohen <ul><li>Numerike </li></ul><ul><li>Tekstuale </li></ul><ul><li>Figurative </li></ul><ul><li>Akustike </li></ul><ul><li>Etj. </li></ul>
  11. 11. Teknika digjitale <ul><li>Si paraqiten numrat në pajisjet elektrike? </li></ul><ul><li>Përdorimi i numrave binar (baza 2). </li></ul><ul><li>Një numër binar mund të paraqitet me anën e një ndërprerësi: </li></ul><ul><ul><li>Vlera 0 : ndërprerësi i hapur </li></ul></ul><ul><ul><li>Value 1 : ndërprerësi i mbyllur </li></ul></ul><ul><ul><li>Një numër me n bite mund të merr 2 n vlera të ndryshme </li></ul></ul><ul><ul><li>2 bite : 4 kombinime </li></ul></ul><ul><ul><li>00 01 10 11 </li></ul></ul><ul><ul><li>3 bite : 8 kombinime </li></ul></ul><ul><ul><li>000 001 010 011 100 101 110 111 </li></ul></ul><ul><ul><li>8 bit (= 1 bajt) 256 kombinime </li></ul></ul><ul><ul><li>16 bit: 65 536 kombinime </li></ul></ul><ul><ul><li>24 bit: 16 777 216 kombinime </li></ul></ul><ul><ul><li>32 bit: 4 294 967 296 kombinime </li></ul></ul>
  12. 12. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve <ul><li>Mekanizmi i parë analog - abakusi, është zbuluar 3000 vite p.e.s. </li></ul>Edhe në ditët e sotme përdoret me sukses në shitoret tregtare të Kinës, Japonisë, Rusisë etj.
  13. 13. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>deri më 1630 nuk ka pasur ndonjë zbulim të rëndësishëm </li></ul><ul><li>1630 shkencëtari gjerman Vilhelm Shikard (Wilhelm Schickard) dha projektet për makinën me ndihmën e së cilës mundeshin të realizohen llogaritjet elementare matematikore , por </li></ul>nuk ka dëshmi se kjo makinë atëherë është realizuar .
  14. 14. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>1642 , Francë, Blez Paskali (Blaise Pascal 1623-1662) në moshën 19 vjeçare , zbuloi makinën digjitale e cila kishte mundësi të kryente mbledhje dhe zbritje të numrave, të cilën e pagëzoi me emrin Paskalina. </li></ul>
  15. 15. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Në vitin 1672, Vilhelm fon Lajbnic në Gjermani, 30 vjetë pas zbulimit të Paskalit, konstruktoi makinën digjitale e cila përveç mbledhjes dhe zbritjes kishte mundësi të kryente edhe operacionin e shumëzimit dhe pjesëtimit, si dhe të nxjerrë rrënjën katrore të çfarëdo numri. </li></ul>
  16. 16. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Në vitin 1804, Zhakar d (Jacquard) përdori i pari kartelet e perforuara në teknologjinë e tekstilit. </li></ul><ul><li>Në bazë të vrimave të perforuara në kartele, makina zgjedhte ngjyrat të cilat duhej përdorur në vendet e caktuara gjatë prodhimit të pëlhurës. </li></ul><ul><li>Nëse kartelet lidheshin në shirit të pafundëm, makina fitonte mundësinë që të prodhojë ndonjë ornament (vizatim) i cili përsëritet. </li></ul>
  17. 17. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Më 1835, Çarls Bebixh (Charles Babbage), matematicient nga Kembrixhi, projektoi makinën e re, e cila edhe pse kur r ë nuk u përfundua, merret se është paraardhëse e kompjuterit bashkëkohor. </li></ul>Ky projekt kishte pajisjet për hyrje dhe dalje në të cilat janë përdorë kartelet e perforuara. Përpos kësaj, Bebixh parashikoi edhe vendin për vendosjen e shënimeve - kujtesën (memorien), si dhe procesorin. Me makinë dhe me kujtesë udhëheqnin kartelet në të cilat ishin të vendosura instruksione të koduara në mënyrë numerike dhe të ruajtura ashtu që të funksionojnë në momentin kur i nevojiten për punë procesorit.
  18. 18. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Holerit (Hollerith) konstruktoi makinën me kartela të perforuara dhe me impulse elektrike, me anën e së cilës u bë regjistrimi i popullsisë në Amerikë, më 1891. </li></ul><ul><li>N ë v. 1915 , spanjolli Leonardo Tores kombinoi teknikën e kompjuterit elektromekanik me principet e programimit. Ai e prezantoi makinën e parë të aftë që të bie vendime dhe atë e ilustroi duke e përdorë për zgjidhjen e problemeve të thjeshta në shah. </li></ul>
  19. 19. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>1936 në Gjermani , Konrad Zuse i pari ofroi disa ide themelore të llogaritjes automatike duke futur në përdorim edhe sistemin e numrave binarë dhe pikën e lëvizshme dhjetore. </li></ul><ul><li>m ë 1941 ai përfundoi kalkulatorin e tij bartës Z2 dhe Z3, si dhe zhvilloi gjuhën algoritmike PK, paraardhëse të gjuhës programuese PL/I dhe ALGOL. </li></ul>
  20. 20. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>1937 Klod Shanon dhe Xhorxh Shtibic , duke punuar ndaras në SHBA, arritën të zbulojnë qarqe elektrondërprerëse të cilat punonin sipas ligjeve të algjebrës së Bulit, me çka dukshëm u zhvill ua teknologji a e kompjuterëve </li></ul><ul><li>1944, U zhvillua HARVARD MARK 1 k ompjuter i i parë digjital , nga Hauard Ajken, Kler Lejk, Fransis Hamilton dhe Benxhamin D urfe, duke punuar në laboratorin kompjuterik të Harwardit me përmbajte të IBM-it. </li></ul>
  21. 21. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Zbulimi i llambave elektronike nga ana e Fasodenit, De Forestit dhe të tjerëve në fillim të shekullit të kaluar , filloi që të gjejë zbatimin edhe tek kompjuterët në fillim të viteve të dyzeta. </li></ul><ul><li>Në v . 1945, Xhon Fon Njuman , i lindur në Hungari, e i cili vepronte dhe punonte në SHBA, zhvilloi konceptin e programit të ruajtur, në bazë të të cilit urdhrat që duhej ti parashtro h en kompjuterit ruheshin brenda në formë numerike. </li></ul>
  22. 22. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Kompjuteri i parë plotësisht elektroni k ishte ENIAC, të cilin e projektuan Xhon Maushli dhe Presper Ekert . </li></ul>Ky kompjuter u krye më 1946 dhe çmimi i tij ishte afër 10 milion dollarë. Kishte 18000 llamba elektronike dhe ishte i rëndë 30 tonelata.
  23. 23. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>Në v . 1948 , Xhon Barden , Valter Braten dhe Vilijem Shokelli në laboratorët e Bellit në SHBA realizuan transistorin, i cili për shkak të dimensioneve të tija të vogla si dhe fuqisë së vogël të nevojshme të furnizimit, menjëherë gjeti aplikimin në të gjitha pajisjet elektronike. </li></ul>
  24. 24. Fazat e zhvillimit të kompjuterëve (vazhd.) <ul><li>1964, Gordon Mur , shkencëtari kryesor i firmës Ferçajlld, prognozoi se çdo vjet do të dyfishohet dendësia e komponenteve. </li></ul><ul><li>1971, INTEL në SHBA , realizoi mikroprocesorin e parë i cili njëherit ishte edhe njësi qendrore e kompjuterit (CPU-Cent ra l Proccesor Unit) ku funksionet logjike dhe aritmetike zhvilloheshin në të njëjtin çip, me dimensione më të vogla se gjysmë centimetri anash. </li></ul><ul><li>1975 kompania e njëjtë realizoi kompjuterin komplet në një pllakë të vetme (kartele elektronike). </li></ul><ul><li>1 976 realizuan prodhimin e një kompjuteri tetë bitësh i cili përbënte rreth 20.000 transistorë në një çip të silicit. </li></ul>
  25. 25. Gjeneratat e Kompjuterëve Gjenerata Periudha Zbulimi Gjenerata e parë 1946 - 1958 Gypat elektronikë Gjenerata e dytë 1959 - 1963 Tranzistorë t Gjenerata e tretë 1964 - 1970 Qarqe të integruara Gjenerata e katërt 1971 - 1989 VLSI
  26. 26. PYETJE???

×