Kultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa

1,402 views

Published on

Eskola Hiztun Bila 2007, Iñaki Martinez de Luna eta L Mendizabal

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,402
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
29
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa

  1. 2. EUSKAL NORTASUNA ETA KULTURA XXI. MENDEAREN HASIERAN ULIBARRI PROGRAMA XI. JARDUNALDIA Gasteiz 2007ko urriak 1-2
  2. 3. PLANTEAMENDUA <ul><li>Helburua: Euskal Herriko biztanleek euskal nortasunari eta kulturari buruz dituzten pertzepzio, iritzi eta jarrerak aztertzea. </li></ul><ul><li>Euskal Herri osoa lan eremu. </li></ul><ul><li>Hainbat erakunde, enpresa eta aholkulariren elkarlana. </li></ul><ul><li>Argitalpena euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez; liburua + CD-Roma. </li></ul>
  3. 4. INFORMAZIO BILKETA <ul><li>3822 inkesta, 16 urtetik gorakoen artean. </li></ul><ul><li>22 eztabaida talde. </li></ul><ul><li>7 elkarrizketa. </li></ul><ul><li>3 bizitza-istorio. </li></ul><ul><li>Interneteko edukien azterketa: Interneten “eusk” erroa (hainbat hizkuntzatan) darabilten iritzien bilketa. </li></ul><ul><li>Landa lana 2004ko urritik 2005eko uztailera. </li></ul>
  4. 5. GAI NAGUSIAK <ul><li>Lurraldea * </li></ul><ul><li>Nortasuna * </li></ul><ul><li>Hizkuntza * </li></ul><ul><li>Euskal kultura * </li></ul><ul><li>Kultur praktikak </li></ul><ul><li>Elkarte bizitza </li></ul>
  5. 6. 1. LURRALDEA <ul><li>Euskal Herriaren bi irudikapen nagusi: Euskal Herria=EAE (errealitate politiko-administratiboa bere egiten du) eta Euskal Herria=7 lurraldeak (elementu sinboliko, etniko, kulturaletan oinarritutako komunitate sentimenduan zimendatuta). </li></ul>Zein lurraldek definitzen dute hobekien Euskal Herria? Ed/Ee %8 7 probintziak %30 EAE %30 EAE+Nafarroa %7 Iparraldea %2 Beste %23
  6. 7. 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 (% bertikalak) 6 4 9 11 7 6 5 3 7 7 7 Ed/Ee 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 Ez dago, asmakeria da 1 1 2 1 2 1 1 0 3 1 1 Ez dakit zer den 25 20 22 29 24 18 21 46 14 22 23 Beste 2 3 2 2 3 2 2 10 1 1 2 Iparraldea 18 31 37 30 29 31 31 - 38 32 30 EAE 5 7 8 9 6 7 5 4 10 6 7 EAE+Nafarroa 44 35 20 17 28 35 35 35 26 30 30 7 lurraldeak Bai Pixka bat Ez  65 46-64 30-45 16-29 Iparral-dea Nafa-rroa EAE EUSKARAREN EZAGUTZA ADINA LURRALDEA GUZTIRA Zein lurraldek definitzen dute hobekien Euskal Herria ?
  7. 8. <ul><li>EAEren eta Nafarroaren artean harreman handia eta hurbiltasun sentimendu orokorra; Iparraldea eta Hegoaldearen artean lotura ahulagoak eta asimetrikoagoak. </li></ul><ul><li>EHko beste lurraldeekiko hurbiltasun sentimendua, lurralde horiekiko harreman erreala baino zertxobait zabalduago. </li></ul>Auzo lurraldeen artetik zeinekin duzu harreman gehien? 33 20 14 18 16 100 Hegoaldearekin Landekin Biarnoarekin Gainerako Akitaniarekin Ed/Ee % bertikalak 54 4 14 17 11 100 EAErekin Iparraldearekin Aragoirekin Errioxarekin Ed/Ee % bertikalak 36 5 15 12 12 20 100 Nafarroarekin Iparraldearekin Kantabriarekin Burgosekin Errioxarekin Ed/Ee % bertikalak Iparraldea Nafarroa EAE
  8. 9. <ul><li>Lehenik identifikazioa beren herri edo hiriarekin, ondoren beren lurraldearekin. Gero EHrekin EAEko herritarrek, eta Frantziarekin Iparraldekoek; Nafarrek EHrekin eta Espainiarekin antzera. </li></ul><ul><li>Zailtasunak Euskal Herria kontzeptua errealitateko elementu zehatzekin identifikatzeko. </li></ul><ul><li>Hegoaldekoek Iparraldeaz duten ezagutza Iparraldekoek Hegoaldeaz dutenena baino txikiagoa. </li></ul><ul><li>Nafarroan gaitzespen puntu batez ikusten da Gipuzkoaren eta batez ere Bizkaiaren nagusitasun gogoa. </li></ul><ul><li>Oro har Euskal Herriko jendearekiko lotura sendoagoa sentitzen da Euskal Herritik kanpokoekiko baino. </li></ul><ul><li>Euskal Herriaren ideia errealitatean gehiago gauzatzeko lurralde arteko zenbait ekimenen beharra. </li></ul>Bestelakoak lurraldeaz
  9. 10. 2. NORTASUNA (*) Erantzun aukerak ez dira berberak izan lurralde guztietan. 100 100 100 100 (Ehuneko bertikalak) 7 13 5 7 Beste - 15 - 3 Euskal herritarra eta nafarra - 19 - 4 Nafarra eta espainiarra - 38 - 7 Gehienbat nafarra 53 5 9 12 Gehienbat espainiarra/frantsesa 24 0 29 23 Euskal herritarra eta espainiarra/frantsesa 17 10 57 44 Gehienbat euskal herritarra Iparraldea Nafarroa EAE LURRALDEA GUZ-TIRA IDENTITATE SENTIMENDU NAGUSIA (*)
  10. 11. 6 7 5 5 Beste baldintza bat 3 8 4 4 Ed/Ee 6 7 3 4 Abizen euskaldunak 31 16 5 9 Arbaso euskaldunak 13 13 17 16 Euskal Herriaren defendatzaile izatea 40 10 16 17 Euskaraz hitz egitea 53 42 36 39 Euskal Herrian sortua izatea 24 31 46 41 Euskal Herrian bizi eta lan egitea 14 41 46 42 Euskal herritar izan nahi izatea Iparraldea Nafarroa EAE LURRALDEA GUZTIRA Zeintzuk dira bi baldintza garrantzitsuenak pertsona batek bere burua euskal herritartzat izateko?
  11. 12. <ul><li>Adostasunik ez euskarak euskal nortasunean duen eta eduki behar lukeen lekuari buruz. </li></ul><ul><li>Kritika EAEn euskaldunen kolektiboari, zenbait talde bigarren mailako euskal herritartzat hartzeko edo euskal nortasunetik kanpo kokatzeko joera dutelakoan. </li></ul><ul><li>Euskaldunek nolabaiteko nahigabea euskaldun ez direnen aldetik euskararekiko eta euskal kulturarekiko antzematen duten sentsibilitate falta dela eta. </li></ul><ul><li>Iparraldean joera berri bat pixkanaka zabaltzen: euskaltasuna modernitatearekin lotzea, nolabait euskal kutsuko gauzak modan. </li></ul><ul><li>Euskal nortasunaren etorkizunarekiko kezka, nortasun desberdinen elkarbizitza nola lortu. </li></ul>Bestelakoak nortasunaz
  12. 13. 3. HIZKUNTZA 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 (% bertikalak) 0 1 3 4 1 1 1 6 4 1 2 Ed/Ee 0 0 5 3 2 3 3 12 7 1 3 Ez, ez nuke nahi 1 4 14 10 10 6 8 20 22 3 8 Berdin zait 52 59 48 40 30 55 80 45 48 53 51 Bai, nahiko nuke jakin dezaten 47 36 30 43 57 35 7 18 19 43 36 Badakite Bai Pixka bat Ez  65 46-64 30-45 16-29 Iparral-dea Nafa-rroa EAE EUSKARAREN EZAGUTZA ADINA LURRALDEA GUZTI-RA Seme-alabarik baldin baduzu, edo edukiko bazenitu, nahiko zenuke haiek euskaraz jakitea?
  13. 14. 4.EUSKAL KULTURA <ul><li>Euskal kultura definitzeko gaiari, egilearen jatorriari eta kokapen geografikoari garrantzi handiagoa ematen zaio hizkuntzari baino. </li></ul>Zer da zuretzat euskal kultura? Euskal Herriari buruzkoa Euskal Herriko jendeak egindakoa Euskal Herrian egindakoa Euskaraz egindakoa
  14. 15. Euskal kulturarekin gehien lotzen diren elementuak Euskara Dantza Pilota Herri kirolak Ohiturak Gastronomia Musika Jaiak Literatura idatzia Euskal sinboloak Kantua Ahozko literatura Arkitektura, monumentuak Antzerkia, pastorala Zinea euskaraz Arte plastikoak Bestelakoak Ez dut axolarik Ed/Ee
  15. 16. <ul><li>Kontraesana euskarari euskal kulturaren barnean ematen zaion lekuari buruz: euskara ez da ezinbesteko baldintza gauza bat euskal kulturatzat hartzeko, baina euskal kulturaren ezaugarri adierazgarriena euskara da. </li></ul><ul><li>Zalantza asko euskal kulturak eta kultura globalizatuak elkarrengan izan dezaketen eraginari buruz. </li></ul><ul><li>Euskal kulturaren 3 kontzeptu: </li></ul><ul><ul><li>1. Ez dago euskal kulturarik euskararik gabe. </li></ul></ul><ul><ul><li>2. Euskal kultura Euskal Herrian egindakoa da. </li></ul></ul><ul><ul><li>3. Erabakigarriena gaia, izaera aldarrikatzailea edo euskal erreferenteak erabiltzea da. </li></ul></ul><ul><li>EAEko ez-euskaldunen artean batzuek uste dute gizarteak egina duela euskal kultura euskarara mugatzeko aukera eta baztertuak sentitzen dira. </li></ul>Bestelakoak euskal kulturaz
  16. 17. <ul><li>Beste lurraldeetan argiagoa da euskal kultura eta euskararen arteko lotura, eta euskal kulturatik kanpo ere eroso sentitzen da jendea. </li></ul><ul><li>Iparraldean euskal kulturaren irudi berri bat sortzen ari dela dirudi, oraindik nahiko modu xumean: euskal kultura modernotasunarekin, globalizazioaren aurkako erresistentziarekin lotzen duena. </li></ul>
  17. 18. AZKEN ONDORIOAK <ul><li>Euskal Herriko gizartean kultura eta nortasun adiera oso ezberdinak </li></ul><ul><li>Euskal kultura eta nortasunaren adierak ere oso ikuspuntu kontzeptual ezberdinetan oinarrituak: primordialista edo esentzialista (bereziki beren burua euskaltasunetik kanpo kokatzen dutenen artean), instrumentalista (EAEn, bitariko nortasuna dutenengan) zein konstruktibista (beren burua euskal herritartzat dutenen artean). </li></ul><ul><li>Erdaltasunaren hainbat elementu kultural eta identitario EHko kultura eta nortasunean zeharo erroturik. </li></ul><ul><li>Kultura eta nortasun kolektiboaren ikuspuntutik Euskal Herria bereizten duena eraketa juridiko, administratibo edo politiko komunik ez izatea da. </li></ul><ul><li>Euskaltasunaren esparrutzat denek jotzen dituzten hainbat osagai, neurri ezberdinetan, Euskal Herriko lurralde guztietan. </li></ul>
  18. 19. <ul><li>Euskal Herriko lurraldeen arteko eguneroko harreman-jarioa eta hurbiltasun sinbolikoa beste lurraldeekikoa baino handiagoa herritarren gehiengoarengan; lotura ahulak eta hauskorrak, baina errealak. </li></ul><ul><li>Euskaltasunaren elementuen artetik euskara da ezinbesteko osagai edo erreferentea. Paradoxa: Euskara euskal nortasunaren eta kulturaren oinarrian jartzen da, baina euskaraz ez dakitenak eta beste hizkuntza batzuetan egindakoak ere ez dira euskal kulturatik kanpo utzi nahi. Euskararen inguruko hausnarketa bultzatzea eta adostasuna bilatzea ezinbestekoa elkarbizitza ahalbidetzeko. </li></ul><ul><li>Euskal kultura eta nortasuna krisialdi, trantsizio eta, etorkizunari begira, bidegurutze batean. Euskal gatazka politikoa oztopo egoera hori gainditzeko eta euskal kultura eta nortasun berri bat garatu, eraiki eta premia berrietara egokitzeko. </li></ul>
  19. 20. <ul><li>Euskal kultura eta nortasunak aurrera egingo badu malgutasunez jokatu beharra EH barruko izaera eta ulerkera ezberdinekin; euskal kultura eta nortasunaren ideia malgutu eta bere mugak zabaldu, lekuan lekuko berezitasunak ere beregana ditzan. </li></ul><ul><li>Nahasketa kulturala eta bitariko (edo askotariko) nortasunak gero eta zabalduagoak egongo dira. Horregatik, euskaltasunaren azpi-kulturan honezkero agertzen den jarrera malgua, esku luzatuaren jarrera, sendotu eta zabaldu behar da, halaber, ohiko nortasun sendoekin batera sortzen ari diren nortasun malguak eta eguneroko erreferente kulturalak euskal kultura eta nortasunera biltzeko. </li></ul><ul><li>Globalizazioaren garaian nazioarteko eraginak halabeharrezkoak. Gakoa: horiek gure egiteko modu propioa garatzea. </li></ul>
  20. 21. <ul><li>Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologia berriek euskal kultura eta nortasunaren eremuan eskura jarri dituzten aukera eta erronka berriak baliatu euskal eremu kultural eta identitarioa garatzeko eta eguneratzeko. </li></ul><ul><li>Euskal gizarteak berezkoa duena galdu gabe irekitzeko prozesua batez ere euskaltasunetik gidatu behar da, nahiz eta bestelako adierazpen kultural eta identitarioek ere euren lekua izan behar duten. Tradizioaren zimenduetatik eraiki geroa, ez soilik kanpoko ezaugarrietatik edo zerotik hasita. </li></ul><ul><li>Kultura pizgarri edo akuilu izan daiteke euskal nortasunarentzat eta gizartearentzat. </li></ul>Eskerrik asko zuen arretagatik !

×