Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 - 2013
www.youthkiawaaz.com
cŸsh£á murh§f¥
ãuâÃâfË‹ Fuš
ïªâahÉš, cŸsh£á murh§f¤âš 1, 20,0...
FOCUS
»uhk rigfS¡F xU C¡f kUªJ
¥uš 18 m‹W
c¢rÚâ k‹w«Vãw¥ã¤j xU
M i z x o r h
khÃy¤âš ntjhªjh
ÃWtd« bjhl§f
c Ÿ s g h ¡ i [ ...
rigfŸ vL¡f¡Toa KoîfËš
r«gªj¥g£l ÃWtd§fnsh, khÃy
munrh, k¤âa munrh bršth¡F
b r Y ¤ j h k š ï U ¥ g i j
cWâ¥gL¤Jtj‰fhf, kht£...
ªâahit¥ ngh‹wbjhU Mzhâ¡f
rKjha mik¥ãš, bghUshjhu, r_f,
ïm u á a š m i k ¥ ò f Ë š b g © f Ë ‹
kâ¥ig¡ Fiw¡»w j¤Jtnk MSik br...
V‰ghLfshf¤jh‹ mkyh¡f¥gL»‹wd v‹gjhš, gšntW r_f¤
Jiw rh®ªj â£l§fis ît»¥gJ mšyJ f©fhÂ¥gJ v‹gij¤
jÉu ntW v›Éjkhd g§fË¥ò« cŸsh...
fhuz« bg©fŸ ÛJ ÉGªJŸs ïu£il¢
RikfshF«. j§fsJ åLfËš mt®fŸ FHªij
t s ® ¥ ò , K â a t ® f i s í « b r a š g l
Koahjt®fisí« ft...
7cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
cŸsh£áfŸ btW« f©fhÂ¥ò mik¥òfshf
k£Lnk kh‰w¥g£LŸsd. 73tJ r£l¤âU¤j¤âš
FHªijfŸ F¿¤J v§nfí« ...
8cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
mªj Ãiy¡FG g‰¿a jftš Cuh£ák‹w¤ij
xUnghJ«br‹wiltâšiy.
kfË® k‰W« FHªij nk«gh£L mik¢rf«
Cuh...
9cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
ïUªJÉl¡ TlhJ v‹W gy bg© bjŒt§fis
k¡fŸ tz§F»wh®fŸ. k¡fŸ É»j¤â‹
mo¥gilÆš ïªâah xU ïsikahd ...
fhŠáòu« kht£l«, á¤jh_® x‹¿a«,
ngu«gh¡f« Cuh£á jȤ jiyt® yht©ah
Cuh£á¥ gÂfËš muR mYty®fshš rªâ¤j ghFghLfŸ
10cŸsh£á murh§f¥ ...
11cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
%.72, Mdhš eilKiwÆš th§f¥gL« TÈnah %.
350. á¡fdkhf¢ bryî brŒjhY« %.14,000¡F nkš
b r y î...
12cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
ã‹d® kWehŸ fhiy vdJ å£o‰F jhášjh® k‰W«
VAO midtU« tªJ kDit vL¤J¢ br‹wd®.
ïjdhš M¤âu« mi...
13cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
Juh xU gâdhW taJ Mâthᥠbg©.
kfhuhZ£uh khÃy¤âš cŸs rªâuh¥óÇškf h t š J i w Æ ‹ f £ L ¥ ...
14cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
Ék®á¤jd®. ghÈaš gyh¤fhu« vD« F‰w¤ij
mâfhu cwîfŸ k‰W« ghÈd rk¤Jt« ïšyhik
M»at‰¿‹ ã‹dÂÆš ...
15cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
vâuhdJ. ntiy brŒtj‰fhd cÇik v‹gJ
ghJfh¥ghd ntiy¢NHš »il¥gij¥ bghW¤jJ.
ã Ç î 2 1 t H § F...
16cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
Ku©ghLfS« mâU¥âí« ïUªjd. mt‰iw
cŸnsna Ô®¤J bfhŸs Koahj msî¡F ãsîfis
mJ ts®¤jJ. »uhk¥òw ...
17cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
gÂÆl§fËš V‰w¤jhœthd mâfhu cwîfŸ
ïU¡»‹wd, mªj mâfhu goÃiyÆš bg©fŸ
mok£l¤âY« mâf« ghâ¡f¥g...
18cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
jdJ brhªj bt‰¿¡F jhnd ïiuahF« r£l«
Ah¤kh fhªâ njáa Cuf
n t i y c W â ¢ r £ l «k(v«Ív‹M®...
19cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
ruhrÇahf 35 y£r« ng® ntiy¡ nfhU»wh®fŸ.
Mdhš, Étrha¡ fhy¤âš ïªj v©Â¡if 5
y£rkhf RU§»ÉL»w...
20cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
TÈ mâfǤjj‹ fhuzkhf c‰g¤â bryî
mâfǤJÉ£lJ, TÈ¡F M£fis ÃaÄ¡F«
M®t« k¡fËilna FiwªJÉ£lJ v‹...
y Éõa§fis¥ g‰¿ v›tsî ngr¥gL»wJ?
v¥go všyh« ngr¥gL»wJ? mjdhš mªj
áÉra§fis g‰¿ k¡fŸ k¤âÆny bghJthd
fU¤J« cUth»wJ.Mdhš mit vš...
t § » c U t h ¡ f ¥ g L » w J . m i d ¤ J Ã â
ÃWtd§fËY« mid¤J¥ bg©fS« mQf¡
T o a t h Œ ¥ ò f i s K ¡ » a K ‹ D Ç i k ¡
bfh...
ßâahd js§fËš mJ njhšÉailªJÉ£lij
v⮤nj mªj M®¥gh£l§fŸ elªjd. ï¤jifa
M®¥gh£l§fshš eh£oš cŸs midtU«
<®¡f¥g£ld®. bg©fS¡F vâuh...
24cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
gÂfis tH§Ftâš Äf¥bgU« msÉš
g‰wh¡Fiw cŸsJ v‹gJ TLjyhd Éõa«. ïit
thœ¡if ÃiyikfŸ ÛJ neuoah...
25cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
ngh‹w m¤âahtáa Éõa§fËš Tl òâjhf bryî
brŒa mDkâ¡f¥gLtJ v‹gJ v¥go ïU¡»wJ
v‹gJ fhz¡ »il¡»w...
Mây£RÄ 152 th¡FfS« fnzr‹ 150 th¡FfS«,
nrf® 90 th¡FfS« bg‰wd®. m¥nghJ fnzr‹
jfuhW brŒjjhš fytu« V‰gL« NœÃiy V‰g£lJ.
mjdhš ï...
27cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
Ka‰á brŒnj‹. t£lh£áaiu rªâ¤J« kD
bfhL¤âU¡»nw‹. ïJtiuÆY« g£lhî«
juÉšiy, cÇa gâY« ju¥glÉš...
Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27
Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27
Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27
Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27
Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27

25 views

Published on

To enhance the knowledge of defenders and panchayat presidents, we bring out a quarterly magzine named ‘Voices of Panchayat Presidents’ in Tamil language making it easy even for the common man to know about different views put forth by various scholars, fact finding reports, recent developments and important judgements related to local government issues. Apart from this direct issues of local government, globalization and its impacts, environment issues, budget etc., and also explained to panchayat presidents.

Published in: Government & Nonprofit
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Voices of Panchayat Presidents - Newsletter - Issue No.27

  1. 1. cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 - 2013 www.youthkiawaaz.com cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš ïªâahÉš, cŸsh£á murh§f¤âš 1, 20,000¡F« nk‰g£l bg© ãuâÃâfS« 86,000 bg© mYty®fS« cŸsd®. mt®fS¡F mâf mâfhu§fis mË¥gJ, bghUshjhu rk¤JtÄ‹ikiaí« tWikiaí« v⮤J¥ nghuhLtj‰fhd áwªj tÊfSŸ x‹whF«.
  2. 2. FOCUS »uhk rigfS¡F xU C¡f kUªJ ¥uš 18 m‹W c¢rÚâ k‹w«Vãw¥ã¤j xU M i z x o r h khÃy¤âš ntjhªjh ÃWtd« bjhl§f c Ÿ s g h ¡ i [ £ (mYÄÅa¤â‰fhd f Å k « ) R u § f ¤ â £ l ¤ â ‹ v â ® fhy¤ij k¡fË‹ ifÆš x¥gil¤J c Ÿ s J . à a h « » ß k i y ¥ g F â f S « R‰W¥ òw¤âY« cŸs gH§Fo k¡fS¡F mªj Ru§f§fS¡F¤ â £ l Ä l ¥ g £ L Ÿ s gFâÆš kj« rh®ªj c Ç i k f Ÿ ï U ¡ » ‹ w d t h v‹gij Koî brŒíkhW uhŒflh, fhyAªâ kht£l§fis¢ nr®ªj ghâ¡f¥g£LŸs »uhkrigfis c¢rÚâk‹w« nf£L¡bfh©LŸsJ. “mt®fsJ cÇikfŸ guhkÇ¡f¥gl nt©L«, ghJfh¡f¥gl nt©L«,” v‹W Úâk‹w« T¿íŸsJ. xorh Ru§f¡ fHfK« (OMC), ntjhªjh ÃWtd¤â‹ ïªâa¡ »isah»a °bl®iy£ ï©l°£ß° ÃWtdK«, Ãah«»ß kiy¥ gFâ¡F mU»š cŸs yhŠÍfh¡ gFâÆš cŸs ntjhªjh mYÄÅa R¤âfÇ¥ò Ãiya¤â‰F njitahd gh¡i[£ fÅk¤ij Ãah«»ß td¥gFâÆš cŸs 666 bA¡nl® Ãy¥gu¥ãÈUªJ njh©o vL¡f¤ â£lÄ£LŸsd. R‰W¢NHš k‰W« td¤Jiw mik¢rf« KjÈš ïªj¤ â£l¤â‰F mDkâ tH§»É£lJ v‹whY«, ã‹d® 2010š mªj mDkâia Éy¡»¡bfh©lJ. td¥ghJfh¥ò¢ r£l¤ijí« R‰W¢NHš ghJfh¥ò¢ r£l¤ijí« td cÇikfŸ r£l¤ijí« mªj¤ â£l« ÛW»wJ v‹W mik¢rf« T¿íŸsJ. nkY«, nlh§»Çah nfhª¤, F£oah fhªjh v‹w ïu©L gH§Fo r_f§fË‹ kj cÇikfis ïªj¤ â£l« ÛW»wJ v‹W« mik¢rf« fhuz« T¿íŸsJ. ïªj ïU r_f§fË‹ k¡fS« Ãah«»ß kiyÆ‹ c¢á¥gFâia j§fsJ bjŒtkhf t Ê g L » ‹ w d ® . ï ª j K o i t v â ® ¤ J 2 0 1 1 š O M C c¢rÚâk‹w¤âškDjh¡fšbrŒjJ. c¢rÚâk‹w« jdJ MizÆš, »uhk rigfŸ gy jÅ kÅj®fË‹ òfh®fisí« r_f¥ ãu¢ridfisí« td cÇik¢ r£l¤â‹ Ñœ Ô®¤J it¤JŸsd v‹w nghâY« kj cÇikfŸ r«gªj¥g£l ãu¢rid »uhk rigfË‹ K‹, Kiwahf it¡f¥glÉšiy v‹W T¿íŸsJ. »uhk rigfŸ _‹W khj§fËš, kj cÇikfŸ r«gªjkhd jkJ fU¤Jfis¢ brhšY«. mjdo¥gilÆš ï¤â£l¤â‰fhd ïu©lh« f£l x¥òjiy tH§FtJ F¿¤J mik¢rf« Koî brŒí«. »uhk 2cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ntjhªjh gh¡i[£ Ru§f« kj cÇikfS¡F¥ ghjfkhf ïU¡»wjh v‹gij¡ f©l¿íkhW »uhk rigfis c¢rÚâk‹w« nf£L¡bfh©LŸsJ. - Fkh® r«g› $ th°jth www.downtoearth.org.in
  3. 3. rigfŸ vL¡f¡Toa KoîfËš r«gªj¥g£l ÃWtd§fnsh, khÃy munrh, k¤âa munrh bršth¡F b r Y ¤ j h k š ï U ¥ g i j cWâ¥gL¤Jtj‰fhf, kht£l Ú â g â à i y Æ š c Ÿ s x U Ú â ¤ J i w m â f h Ç Æ ‹ K ‹ Å i y Æ š » u h k r i g Éthj§fŸ gâî brŒa¥gl nt©L« v‹W c¢rÚâk‹w« MizÆ£LŸsJ. R ‰ W ¢ N H š É â Û w š f i s r Ç ¥ g L ¤ J t j ‰ f h d e l t o ¡ i f f i s n t j h ª j h mYÄÅa R¤âfÇ¥ò Ãiya« nk‰bfhŸs nt©L« v‹W« c¢rÚâk‹w« MizÆ£LŸsJ. ïªj¤ â£l¤â‰F td Ãy§fŸ vJî« ga‹gL¤j¥gl kh£lhJ v ‹ w j t w h d j f t È ‹ mo¥gilÆšjh‹ ntjhªjh ÃWtd« R‰W¢NHš mDkâia¥ bg‰wJ. Mdhš, mik¢rf¤â‹ x¥òjš bgwhkny R¤âfÇ¥ò Ãiya c‰g¤â¤ âwid 6 k l § f h f m ª j à W t d « ÉÇîgL¤â¡bfh©lJ. Ru§f¤ â£l« F¿¤J KobtL¡»wnghJ, ÃWtd« nk‰bfh©l rÇ¥gL¤J« e l t o ¡ i f f Ÿ F ¿ ¤ J « mik¢rf« gÇÓÈ¡f nt©L« v‹WÚâk‹w«T¿íŸsJ. cWâ¥gL¤j¥g£l »uhk rig mâfhu«: “ïa‰ifnahL ïizªJ thœ»w gH§Fo k¡fË‹ xU§»izªj thœ¡if Kiwia ïªj¤ Ô®¥ò m § Ñ f Ç ¡ » w J , ” v ‹ W c¢rÚâk‹w tH¡f¿P® rŠrŒ ghÇ¡ TW»wh®. ïªj tH¡»š gH§Fo k¡fS¡fhf thjhoat® m t ® . “ Ú â k ‹ w « T ¿ í Ÿ s mid¤J Éõa§fS« r£l¤âš ïU¡»‹wd. Mdhš, â£l¤ij el¤j ÉU«ò»w ÃWtd§fŸ gH§Fo k¡fË‹ kj cÇikfis V‰W¡bfhŸs jahuhf ïšiy. m¤jifa cÇik ïU¡»wjh ïšiyah v‹gJ g‰¿ Koî brŒa nt©oaJ »uhk rigfŸjh‹. â£l ÃWtd§fnsh, khÃy munrh, k¤âa mik¢rfnkh mšy v‹W Úâk‹w« bjËîgL¤âíŸsJ,” v‹W«mt®TW»wh®. c¢rÚâk‹w¤âl« xU K¡»a¥ ãu¢rid K‹ it¡f¥glhjj‹ fhuzkhf, ïªj¥ ãu¢ridia »uhk rigfËl« x¥gil¤JŸs- j‹ _y«, mt‰iw xU murik¥ò rhrd« rh®ªj, r£l¥ó®tkhd, mik¢rf¤J¡F rkkhd ÃiyÆš cŸs xU mâfhu mik¥ghf c¢rÚâk‹w« fUâ el¤âíŸsJ v‹»wh® r§f® nfhghy »UZz‹. cÆ® thœjš k‰W« fîut¤â‰fhd ãu¢rhumik¥ig¢nr®ªjt®ït®. »uhk rigfË‹ mâfhu¤ij¡ ÑÊw¡f m©ik¡ fhy¤âš k¤âa muR nk‰bfh©l Ka‰áfË‹ ÛJ ï ª j ¤ Ô ® ¥ ò x U m o a h f ÉGªJŸsJ v‹W MŒths®fŸ Tw»wh®fŸ. ga‹gh£o‰F td Ãy§fŸ njit¥gL»w mid¤J¤ â£l§fS¡F« »uhkrigfË‹ x¥òjš bgw¥gl nt©L« v‹W 2009š M©oš R‰W¢NHš k‰W« td¤Jiw mik¢rf« ãw¥ã¤j xU Miz TW»wJ. Mdhš, m i k ¢ r f « ã ‹ d ® j d J Ãiygh£il kh‰¿¡bfh©lJ. ã¥utÇ 15š eilbg‰w Ãah«»ß Ru§f tH¡F ÉrhuizÆ‹nghJ, Vuhskhd k¡fŸ ïl« bgau nt©oa Ãiyik V‰gL¤J»w k ¡ f Ë ‹ t h œ ¡ i f ¤ j u « g h â ¡ f ¥ g L » w ãu¢ridfËšjh‹ k¡fË‹ (»uhk rigfË‹) x¥òjš njit v‹W mik¢rf« Úâk‹w¤âl« T¿aJ. eh£o‹ Kjä£L¢ NHš g ‰ ¿ ã u j k ® m Y t y f « br‹wh©L btËÆ£l xU m¿¡ifÆY«Tl td¥ ga‹ghL bjhl®ghf »uhk rigfË‹ x¥òjš njit v‹w Éâia Ú ¡ » É l y h « v ‹ W T w ¥ g £ o U ¥ g j h f ¤ b j Ç a tU»wJ. mij¤ bjhl®ªJ uÆš jl§fŸ, rhiyfŸ, Ä‹rhu¡ f«ã ï i z ¥ ò f Ÿ n g h ‹ w bjhl®¢áahd â£l§fS¡F »uhk rig x¥òjš njit v‹gâÈUªJ mik¢rf« Éy¡F mˤjJ. gšntW Ru§f¤ â£l§fËš ïªj¤ Ô®¥ò jh¡f« brY¤j¡ TL«. OMC ngh‹w bghJ¤Jiw à W t d § f S ¡ F v ª j x U gFâiaí« xJ¡ÑL brŒí« mâfhu« muR¡F c©L v‹W Ú â k ‹ w « T W » w J v ‹ w n g h â Y « , r _ f § f Ë ‹ k j cÇikfŸ ghJfh¡f¥gl nt©L« v‹W« T¿íŸsJ. “kj cÇik mšyhj k‰w cÇikfŸ F¿¤J Ú â k ‹ w M i z v J î « TwÉšiy. MÆD«, mªj cÇikfS« r£l¥ ó ® t k h d i t j h ‹ , m t ‰ i w m i k ¢ r f ¤ j h š j Ÿ S g o brŒJÉl KoahJ,” v‹»wh® nfhghy»Uzz‹. Mjhu«: May 1-15, 2013 Down To Earth 3cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 »uhk rigfË‹ mâfhu¤ij¡ ÑÊu¡f Ka‹w k¤âa muR¡F xU moahf tªJŸsJ ïªj¤ Ô®¥ò
  4. 4. ªâahit¥ ngh‹wbjhU Mzhâ¡f rKjha mik¥ãš, bghUshjhu, r_f, ïm u á a š m i k ¥ ò f Ë š b g © f Ë ‹ kâ¥ig¡ Fiw¡»w j¤Jtnk MSik brY¤â tªâU¡»wJ. ï§F r_f xG§F mik¥òfŸ ï¤jifa fU¤JfS¡F r_fkakh¡Ftj‹ _ykhfî« rl§FfË‹ _ykhfî« òuhz¡ fijfŸ _ykhfî« ïju tÊfËY« m§Ñfhu« tH§F»‹wd. bg©fis¥ bghW¤jtiuÆš bg© FHªijahdhY«, bg© FHªij k£Lnk cŸs bg©fshdhY«, Éjit¥ bg©fshdhY« nkhrkhfnt el¤j¥gL»wh®fŸ. bg‰nwh® / fzt‹ å£lh® mšyJ k‰w u¤j r«gªjKŸs cwÉd®fŸ elªJbfhŸS« KiwfŸ, bg© FHªijfisí« bg© FHªij k£Lnk cŸs bg©fisí« É j i t ¥ b g © f i s í « k â ¥ ò ¡ F i w t h d t ® f s h f n t , x J ¡ » i t ¡ f ¡ Toat®fshfnt gh®¡»‹wd. ï¤jifa ghFgh£o‰fhd fhuz§fŸ bghUshjhu m«r§fnshL« g©gh£L¡ TWfnshL« fyªâU¡»‹wd. ï‹iwa ü‰wh©oš ïªâa rKjha¤âš bg© FHªijfË‹ É»j« FiwªJ tU»wJ. ïªâah xU “ts®ªJ tU« bghUshjhu” ehlhf ïUªjnghâY« ïJjh‹ Ãiyik. nto¡if v‹dbt‹whš, AÇahdh, gŠrh¥ ngh‹w tskhd khÃy§fŸ Tl, F¿¥ghf 0-6 taJ¥ ãÇit¢ nr®ªjt®fis¥ bghW¤jtiuÆš Äf¡ Fiwªj ghÈd É»j¤ijna bfh©LŸsd. nkY«, M©fS¡F« bg©fS¡F« ïilnaahd É»j¤â‹ ïilbtË RU§» tU»wJ v‹w nghâY« Tl, Rfhjhu«, fšÉ ngh‹w Éõa§fËš bg©FHªijfŸghFghLfisnarªâ¡»wh®fŸ. bg©fS¡F«, bg© FHªijfS¡F« vâuhd ï¤jifa f£lik¥ò rh®ªj ghFghLfis rÇ¥gL¤J« neh¡f¤Jl‹ ïªâa muR k¤âa khÃy k£l§fËš bg© FHªijfS¡F rhjfkhd gšntW â£l§fis bfh©L tªJŸsJ. ïªj¤ â£l§fŸ bg© FHªijÆ‹ cÆ®, thœ¡if, ts®¥ò M»ait bjhl®ghf¡ bfh©Ltu¥g£ld. m¤Jl‹, muáaš ßâahf KobtL¡F« eilKiwÆš bg©fS¡F¥ g§»šiy v‹w Ãiyikia kh‰Wtj‰fhf, F¿¥ghf cŸq® k£l¤âš bg©fS¡F xU muáaš btË V‰gL¤â¤ ju¥g£LŸsJ. mnjnghš, ViH¥ bg©fS¡F Xusî TLjš tUthŒ »il¡f¢ brŒtj‰fhf kfË® FG¡fS¡fhd FW§fl‹ cjɤ â£l§fŸ bfh©Ltu¥g£LŸsd. ï ¤ j i f a r h j f k h d e l t o ¡ i f f Ÿ nk‰bfhŸs¥g£LŸs nghâY« Tl bg© F H ª i j f Ë ‹ É â v ‹ d n t h Ô®khÅ¡f¥g£ljhfntïU¡»wJ. ï¤jifa ftiy jU« NHÈš, k¡fË‹ thœÃiy rh®ªj ïªj beU¡fo¡F¤ Ô®îfhz, _‹wL¡F cŸsh£á mik¥òfËš cŸs nj®ªbjL¡f¥g£l 10 y£r¤â‰F nk‰g£l bg©fshš v‹d brŒa Koí« v‹w nfŸÉ vH¤jh‹ brŒ»wJ. r_f¤ Ô§FfŸ všyht‰¿‰F« Ô®î v‹d v‹W njLtj‰F K‹ghf, nj®ªbjL¡f¥g£l bg© ãuâÃâfŸ ï‹bdhU tifahd f£lik¥ò beU¡foia vâ®bfhŸs nt©oÆU¡»wJ v‹gijí« ÃidÉš bfhŸs nt©L«. mJjh‹ cŸsh£áfS¡F v›Éj mâfhuK« ïšiy v‹»w Ãiyik. cjhuzkhf Cuh£áfËl« Rfhjhu«, FoÚ®, czî¥ ghJfh¥ò, J¥òuî, C£l¢r¤â‹ik M»a 29 nk«gh£L¤ â£l§fŸ ju¥g£LŸsd. ïªj¤ â£l§fËš bghJthf¡ FHªijfŸjh‹, F¿¥ghf¥ bg© FHªijfŸjh‹, ghâ¡f¥gL»wh®fŸ. ïUªjnghâY« cŸsh£á mik¥ò KiwÆš bg© FHªijfŸ f©Q¡F¤ bjÇahjt®fshfnt ïU¡»wh®fŸ. Vbd‹whš, mt®fŸ th¡fhs®fŸ ïšiy mšyth! mnj neu¤âš xU K¡»akhd Éõa¤ij eh« ftd¤âš bfhŸs nt©L«. mjhtJ kfË® k‰W« FHªij nk«ghL ngh‹w mik¢rf§fS«, â£l¡FGî«, bghUshjhu MŒî mik¥ò« FHªijfŸ bjhl®ghf cŸsh£áfË‹ g§fË¥ig tiuaW¡f Ka‹W tªJŸsd. ïUªjnghâY«, ïªj¤ â£l§fŸ mid¤J« beU¡fo rkhË¥ò 4cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 bg© FHªijÆ‹ cÇikfS« cÆ®thœî« - Cuh£ák‹w§fË‹ g§F - ã¤ô¤ bkhAhªâ, ã#ay£RÄ
  5. 5. V‰ghLfshf¤jh‹ mkyh¡f¥gL»‹wd v‹gjhš, gšntW r_f¤ Jiw rh®ªj â£l§fis ît»¥gJ mšyJ f©fhÂ¥gJ v‹gij¤ jÉu ntW v›Éjkhd g§fË¥ò« cŸsh£á mik¥òfS¡F ïšiy brŒa Kotâšiy. ïij ftd¤âš bfhŸtjh nt©lhkh v‹gJ, â£l§fŸ rh®ªj brayik¥òfË‹ K‹DÇik v‹w nghâY« Tl ïªjÃiyikjh‹Úo¡»wJ. m£ltiz 1 FHªij¥ ghÈd É»j« (0-6 taJ¥ ãÇî M© FHªijfËš x›bthU 1000 M© FHªijfS¡F« 0-6 taJ¥ ãÇit¢ nr®ªj bg© FHªijfË‹ v©Â¡if) FoÆU¥ngh® fz¡F, ïªâah, 1981 – 2011 Mjhu«: ïªâa k¡fŸ bjhif¡ fz¡bfL¥ã‹ cÇa Mtz§fËÈUªJ bjhF¡f¥g£lJ. bg© FHªijfS¡F fšÉia cWâ¥gL¤JtJ murh§f¤â‹ K¡»a m¡fiwfËš x‹W. Mdhš, bg© FHªijfis¥ ghFgL¤J»w r_f¥ bghUshjhu eilKiwfŸ bjhl®ªJ fšÉ¤Jiw¡F rthyhf ïUªJ tU»‹wd. FL«g§fS¡FŸnsna cŸs ghFghLfŸ, bg© FHªijfŸ ntiyfËš <LgL¤j¥gLtJ FHªij¤ âUkz« ngh‹wit bg© FHªijfË‹ gŸË¥ go¥ig¤ bjhl®ªJ ghâ¡»‹wd. bjhl®ªJ ghâ¤J¡bfh©oU¡»‹w ÃiyÆš, mt®fsJ fšÉ K‹nd‰w¤ij neh¡fkhf¡bfh©l â£l§fshY«, brašghLfshY« Äf¡ Fiwªj gy‹fŸjh‹ V‰g£LŸsd. bg© FHªijfË‹ vG¤j¿î k£l§fŸ nk«g£LŸsd v‹gJ c©ikjh‹ v‹w nghâY«, fšÉÆš ghÈd ïilbtË v‹gJ Úo¤J¡bfh©Ljh‹ ïU¡»wJ. cŸsh£áfËš bg©fŸ ïªâa¥ bg©fË‹ Ãiy F¿¤j 'rk¤Jt¤ij neh¡»' (1974) v‹w m¿¡if, mt®fsJ Ãiy Äf¤ jhœthf cŸsJ v‹W T¿aJ. MdhY«, cŸsh£á k£l¤âš Tl bg©fS¡F ïlxJ¡ÑL njit v‹w fU¤ij mªj m¿¡if ÃuhfǤjJ. mªj m¿¡ifia¤ jahǤj FGÉ‹ ïu©L K¡»a cW¥ãd®fŸ j§fS¡F mâš cl‹ghL ïšiy v‹w F¿¥ig bfhL¤jd® v‹w nghâY« FGÉ‹ m¿¡if bg©fË‹ ïlxJ¡ÑL nfhÇ¡ifia jŸSgo brŒjJ. Mdhš, ã‹d®, 1988 - 2000 fhyf£l¤â‰fhd njáa bjhiyneh¡F¤ â£l m¿¡if, cŸsh£áfËš bg©fS¡F 30 rjåj ïlxJ¡ÑL tH§f gǪJiu¤jJ. vÅD«, 1993š bfh©Ltu¥g£l murik¥ò r h r d ¤ â ‰ f h d 7 3 t J r £ l ¤ â U ¤ j « , _ ‹ w L ¡ F cŸsh£á mik¥òfŸ mid¤âY« bg©fS¡F _‹¿š xU g§»‰F« Fiwahj msɉF ïl§fis xJ¡ÑL brŒjJ. m©ikÆš ïJ 50 rjåjkhf ca®¤j¥g£lJ. ïj‹ Éisthf nt®k£l îthf§fËš 10 y£r¤â‰F« nk‰g£l bg© jiyt®fŸ nj®ªbjL¡f¥g£ld®. bghJ¤ js¤âš gy bg©fË‹ ïªj¥ g§nf‰ò xU tifahd r_f mirî¡F ï£L¢ br‹WŸsJ. khj® ïa¡f tuyh‰¿š ïJ K‹ v¥nghJ« elªâuhjjhF«. xU Éj¤âš ïJ eh£o‹ ÉLjiy nghuh£l¤ijnaTlÉŠáÉ£lJ. 1993¡F¥ ã‹ 20 M©LfŸ flªJŸs ÃiyÆš cŸsh£á m i k ¥ ò f Ë š c Ÿ s b g © jiyt®fËš 85 rjåj¤â‰F« n k ‰ g £ n l h ® K j š K i w a h f tªjt®fshfnt cŸsd® (#haš 2008). ïu©lhtjhf, nj®jÈš ÉF« gy bg©fŸ ca®k£l m u á a š j i y t ® f Ë ‹ , à y clikahs®fË‹, FL«g¤âš c Ÿ s M © c w É d ® f Ë ‹ ÉU¥g¤â‰F ïz§fnt mij¢ brŒ»wh®fŸ. ntW th®¤ijfËš brhštjhdhš, gy bg©fŸ j§fŸ brhªj ÉU¥g¤â‹ mo¥gilÆš nj®jÈš ngh£oÆl tUtâšiy. ïªj¥ ã‹dÂÆY« Tl gy ïl§fËš, ïju khj® mik¥òfË‹ MjunthL, bg© jiyt®fŸ kh‰w§fis Ãfœ¤âíŸsd® (l~nyh k‰W« r£nlhg¤ah - 2004), (bkhAªâ - 2012). MÆD«, k‰w ï l § f Ë š , b g h J t h f c Ÿ s h £ á f Ë ‹ b g © cW¥ãd®fŸ, F¿¥ghf jȤ bg©fŸ, “MŸ ão¤jš” fhuzkhf rÇahf brašgl Koahjt®fshf ïU¡»wh®fŸ (guj‹ - 2010, PAI - 2004). ïªj brašgh£o‹ik¡F¡ 5cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 bkh¤j« »uhk« efu« k¡fŸ bjhif fz¡bfL¥ò 1981 966 964 973 k¡fŸ bjhif fz¡bfL¥ò 1991 945 948 935 k¡fŸ bjhif fz¡bfL¥ò 2001 927 934 908 k¡fŸ bjhif fz¡bfL¥ò 2011 914 919 902
  6. 6. fhuz« bg©fŸ ÛJ ÉGªJŸs ïu£il¢ RikfshF«. j§fsJ åLfËš mt®fŸ FHªij t s ® ¥ ò , K â a t ® f i s í « b r a š g l Koahjt®fisí« ftŤJ¡ bfhŸSjš k‰W« ïju gÂfËš <Lgl nt©oíŸsJ. j©Ù®, ÉwF ngh‹wt‰iw¤ njo mt®fŸ btFbjhiyî bršy nt©oÆU¡»wJ. ï›thW å£L¥ gÂfËš mt®fŸ bryÉL»w neu« Äf mâfkhF«. b g © f S ¡ F m u r h § f « ï l x J ¡ Ñ L tH§»ÆU¡»wnj jÉu, mt®fsJ Rikia¡ Fiw¥gj‰fhd ntW trâfŸ vijí« brŒJ bfhL¡fÉšiy. v›Éj m§ÑfhuK« ïšyhj å£L ntiyfis Ko¤j ãwFjh‹ mt®fŸ cŸsh£á¥ gÂfS¡F Fiwªj neu¤ijna xJ¡f Ko»wJ. mj‹ ãwfšyth mt®fŸ cŸsh£áfË‹ b r a š K i w f Ÿ F ¿ ¤ J m t ® f Ÿ m ¿ i t ts®¤J¡bfhŸsnt©L«. m©ikÆš, cyf msÉnyna ntiyfËš bg©fË‹ É»j« FiwªJ tU»wJ v‹W« å£L¥ bghW¥òfËš mt®fS¡F Mjuî »il¡fhjnj ïj‰F¡ fhuz« v‹W« cyf bjhÊyhs® mik¥ò (Ivšx) bjÇɤJŸsJ. ïªÃiyÆš, gy neu§fËš, ïs« jhŒkh®fŸ j§fsJ FHªijfis ftŤJ¡ bfhŸtj‰fhf ntiyia É£LÉL»wh®fŸ. áy neu§fËš FHªijna njitÆšiy v‹w Koî¡F« b g © f Ÿ t U » w h ® f Ÿ ( g h d ® Í - 2 0 1 3 ) . ïJk£Lkšyhkš, bg© FHªijfS¡F vâuhd btW¥ò bg©fS¡nf Tl ïU¡»wJ. Mzhâ¡f kâ¥ÕLfË‹jh¡fnkïj‰F¡fhuz«. cŸsh£á cW¥ãd®fshf cŸs jȤ bg©fŸ ï ‹ b d h U t i f a h d x L ¡ F K i w ¡ F cŸsh»wh®fŸ. ca®rhâ Mzhâ¡fnk mªj xL¡FKiw. ca®rhâfis¢ nr®ªj bgÇa M£fŸ, j È ¤ b g © f i s j § f Ÿ f £ L ¥ g h £ o š it¤J¡bfhŸs Kaš»wh®fŸ. ïjdhš, mªj¥ bg© jiyt®fshš j§fsJ gjÉ¡ fhy¤âš vijínk brŒa Koahkš ngh»wJ. FHªijfË‹ C£l¢r¤â‹ik¡F tWik Ãiyia k£Lnk fhuzkhf¡ T¿Él KoahJ v‹W uhjh »UZzh (2010) ngh‹w gy tšYe®fŸ R£o¡fh£oíŸsd®. ïâš m¿ahik¡F« r_f eilKiwfS¡F« Tl g§F ïU¡»wJ. 10 y£r« bg© jiyt®fis c U t h ¡ F t J v ‹ w v © z ¤ â ‹ n e h ¡ f « m ¿ a h i k i a í « r _ f e i l K i w f i s í « kh‰WtJjh‹ v‹w nghâY« Tl, ïâš ïªâa mDgt« gÇjhgfukhf njhšÉailªâU¡»wJ. ï¤jifa beU¡fonahL ïizªJjh‹, ïªj gÇnrhjid¡F ï‹bdhU tifahd mik¥ò rh®ªj beU¡foí« V‰g£LŸsJ. mJ v‹d v‹gij ïÅ eh«fh©ngh«. ekJ cŸsh£áfis th£L« nehŒ vJ? bfhŸiffŸ âšÈÆš cŸs k¤âa murhš cUth¡f¥gL»‹wd, nkÈUªJ Ñœ tiu brašgL¤j¥gL»‹wd v‹gjhšjh‹ ts®¢áÆ‹ Mjha§fŸ ViHfËY« ViHfshf ïU¥gt®fis br‹wilaÉšiy v‹W bfhŸiffis tF¥ngh® c z ® ª J Ÿ s d ® . M f n t j h ‹ , c Ÿ s h £ á mik¥òfis¤ bjhl§f¥g£lJ vd Koî b r Œ a ¥ g £ l J . c Ÿ s h £ á m i k ¥ ò bfh©Ltu¥gLtj‹ fhuzkhf, îthf« v‹gJ »uhk k¡fË‹ thršfS¡F tªJ nrU« v‹W v â ® g h ® ¡ f ¥ g £ l J . m ª j ª j g F â f Ë ‹ njitfS¡F V‰g Cuh£ák‹w§fns â£lÄL«, b r a š g L ¤ J « , t s ® ¢ á ¤ â £ l § f i s ¡ f©fh¡F« v‹W« vâ®gh®¡f¥g£lJ. nkY«, CÇ‹ bgÇat®fŸ midtiuí« bfh©l »uhkrigfŸ â£lÄLtâš g§nf‰F«, mj‹ _y« FHªijfŸ cŸgl midtuJ ey‹fS« tUlhªâu â £ l Ä L j È š g u â g È ¡ F « v ‹ W « v â ® g h ® ¡ f ¥ g £ l J . M d h š , C u h £ á c W ¥ ã d ® f S ¡ F j § f s J b g h W ¥ ò f i s à i w n t ‰ W t j ‰ f h d â w D « c © i k a h d mâfhuK«ïšiy. nkY«, ïªj muáaš ßâahd cŸsh£á mik¥òfŸ j § f s J b r h ª j à â a h j h u § f i s V‰gL¤â¡bfhŸtj‰F nghâa mâfhuk‰witahf ï U ¡ » ‹ w d . k ¤ â a k h à y m u R f Ë ‹ Ãâahjhu§fis¢ rh®ªnj ïit brašgl n t © o í Ÿ s J . c Ÿ s h £ á m i k ¥ ò f S ¡ F x J ¡ f ¥ g L « à â a h j h u § f Ÿ b g U « g h Y « â£l§fis¢ rh®ªjitahfnt cŸsd. t£lhu ts®¢á mYty®, ïsÃiy¥ bgh¿ahs® â£l mYty®, kht£l M£áa® ngh‹w mâfhÇfË‹ MizfS¡F c£g£nl cŸsh£áfŸ mªj Ãâia bryÉl nt©oíŸsJ. ca®k£l muáaš jiyt®fŸ Tl ïªj nt®k£l¤ jiyt®fS¡F ïz¡fkhfïšiy. ï›thwhf cŸsh£áfS¡F J¥òuî, FoÚ®, czî¥ ghJfh¥ò k‰W« Rfhjhu« M»a gÂfis brašgL¤Jtj‰F« f©fhÂ¥gj‰Fkhd bghW¥òfŸ ju¥g£LŸsd. Mdhš, eilKiwÆš 6cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
  7. 7. 7cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 cŸsh£áfŸ btW« f©fhÂ¥ò mik¥òfshf k£Lnk kh‰w¥g£LŸsd. 73tJ r£l¤âU¤j¤âš FHªijfŸ F¿¤J v§nfí« F¿¥ãl¥glÉšiy v‹gJ ftÅ¡f¤j¡fJ. ãw¥ò ïw¥ig gâî brŒjš bjhl®ghd gFâfŸ k£Lnk FHªijfis¥ g‰¿¡ F¿¥ãl¥g£LŸsJ. Mdhš, eilKiwÆš bghJthf¡ FHªijfŸ, F¿¥ghf¥ bg© FHªijfŸ, Rfhjhu«, fšÉ, czî c¤juthj« n g h ‹ w t ‰ ¿ ‰ f h d t h Œ ¥ ò f Ë š g h F g L ¤ j ¥ g L » w h ® f Ÿ . g h J f h ¥ i g ¥ bghW¤jtiuÆš bg© FHªijfŸ Äfî« g h â ¥ ò f S ¡ F c Ÿ s h f ¡ T o a t ® f s h f ïU¡»wh®fŸ. K¡»a Étu§fŸ gâî bjhl®ghf gšntW khÃy§fË‹ gâî mik¥òfŸ mˤJŸs Étu§fis eh§fŸ MŒî brŒnjh«. 28 khÃy§fËš 14 khÃy§fŸ ãw¥ò - ïw¥ò gâî bghW¥ig cŸsh£áfËl« x¥gil¤JŸsd. k‰w khÃy§fËš ïâš cŸsh£áfS¡F v›Éj g§F« ïšiy. bg© áR kuz É»j¤ij Fiw¡F« Ka‰áÆ‹ xU gFâahf 2005« M©oš, bg©fŸ fUîUtij¥ gâî brŒí« bghW¥ò ‘m¡buo£l£ nrháaš bAš¤ M¡oÉ°£ (Mõh)' mik¥ãl« x¥gil¡f¥g£lJ. »uhk Cuh£áfËš ãw¥ò¥ gâit KGikahf ïªj mik¥ng nk‰bfh©oU¡f Koí«. Mdhš, br‹w M©L nk‰bfhŸs¥g£l 2013« M©L¡fhd ïªâa khâÇ MŒî (Iv°v°) m ¿ ¡ i f Æ š ã w ¥ ò ¥ g â î f i s M õ h ftŤJ¡bfhŸ»wJ v‹W Cuh£á¥ bg© ãuâÃâfŸahU«bjÇÉ¡fÉšiy. 18 khÃy§fis¢ nr®ªj nj®ªbjL¡f¥g£l 400 bg© ãuâÃâfËl« eh§fŸ MŒî nk‰bfh©nlh« (bkhAªâ - 2013). Mõh k£Lkšyhkš njáa Cuf Rfhjhu¤ â£l« (v‹M®v¢v«) bjhl®ghd jftšfS« Óu‰wjhfnt cŸsd. AÇahdh khÃy¤â‹ bg© ãuâÃâfËš 87 rjåj¤âdU¡F ïªj¤ â£l« g‰¿ vJî« bjÇaÉšiy. njáa msÉš 50 rjåj bg© ãuâÃâfŸ ïJg‰¿ m ¿ ª â U ¡ f É š i y . R f h j h u ¥ g  f i s b r a š g L ¤ J t â Y « , f © f h  ¥ g â Y « Cuh£áfË‹ g§F v‹W tU»wnghJ, Rfhjhu« k‰W« J¥òuî¡fhd Ãiy¡FGÉš Cuh£á cW¥ãd®fS« Ra cjÉ¡ FGÉdU« m§f« t»¥gh®fŸ, mid¤J Rfhjhu¥ ãu¢ridfËY« mt®fŸ KobtL¥gh®fŸ v‹W bjÇatU»wJ. M d h š , à i y ¡ F G É ‹ g  f Ÿ F ¿ ¤ J ÉrhǤjnghJ, ÕAh® khÃy¥ ãuâÃâfËš 83 rjåj¤âd® j§fŸ gFâfËš Rfhjhu¤â‰fhd Ãiy¡FG v‹W vJî« ïšiy v‹W T¿d®. njáa msÉš 45 rjåj¤âd® Ãiy¡FG ïšiy v‹W bjÇɤjd®(bkhAªâ2013). F¿¥ãl¤j¡f xU ešy m«r«, gy ïl§fËš Cuh£áfË‹ bg© cW¥ãd®fŸ nehŒ¤ jL¥ò k‰W« ïs« ãŸisthj xÊ¥ò M»at‰W¡fhf Kid¥òl‹ ãu¢rhu« brŒJŸsd®. fšÉ¡F« Cuh£áfS¡Fkhd ïiz¥ò gyådkhfnt cŸsJ. 1997š Cuh£áfSl‹ bjhl®òŸs bjhl¡f¡ fšÉ Ãiy F¿¤J eh§fŸ MŒî brŒnjh«. ïâš Cuh£áfS¡F f©fhÂ¥ò k‰W« nk‰gh®it bghW¥ò k£Lnk ju¥g£oU¥gJ bjÇatªjJ (bkhAªâ,uhŒ,F¥jh-1997). br‹w M©L MáÇa® Ãakd§fS¡fhd mâfhu¤ij Cuh£á¤ jiyt®fS¡F¥ gutyh¡f k¤âa¥ãunjr khÃy muR Ka‹wnghJ, mªj khÃy MáÇa®fŸ Cuh£áfS¡F vâuhf¤ âU«ãdh®fŸ v‹gJ ftÅ¡f¤j¡fJ (Nu{Fkh® - 2012). mnjnghš, FHªijfisí« bgÇat®fisí« ghâ¡f¡Toa ntWgy â£l§fËY« neuoahf â£lÄLjš, gz« bryÉLjš M»at‰¿ÈUªJ C u h £ á f Ÿ x J ¡ » n a i t ¡ f ¥ g £ L Ÿ s d . Rfhjhu¤ij¥ nghynt kâa czî, m§f‹tho ngh‹w brašghLfisí« bg© ãuâÃâfŸ j§fŸ brhªj <Lgh£onyna f©fh¡»wh®fŸ. (njáa bjhiy¡fh£áÆš ïl«bgW« xU És«gu¤âš kâa czî â£l§fis Cuh£áfË‹ bg© jiyt®fŸ f©fhÂ¥gj‰F C¡fkË¡f¥gL»wJ v‹gJ ftÅ¡f¤j¡fJ). Cuh£áfŸ, FHªij cÇikfŸ F¿¤J k‰w mik¢rf§fS« JiwfS« fUJtJ v‹d? nritfŸ rh®ªj gšntW mik¢rf§fS« J i w f S « k h W g £ l ¤ j s § f Ë š j h ‹ brašgL»‹wd. mt‰¿‰»ilna v›Éjkhd jftš bjhl®ò« »ilahJ v‹gJ e‹F bjǪj Éõank. mo¤js¤âš xU bjhl®ò¥ òŸËahf C u h £ á f Ÿ b r a š g l K o í « v ‹ W K ‹ ò vâ®gh®¡f¥g£lJ. Mdhš, eilKiwÆš, fšÉ, Rfhjhu«, FoÚ® ngh‹wt‰¿‰fhd gšntW Ãiy¡FG¡fËš Cuh£ák‹w¤âÈUªJ xnu xU cW¥ãd® k£Lnk ïl«bg‰¿U¡»wh®. ntW th®¤ijfËš brhštjhdhš ïâš Cuh£áfS¡F Äf¡ Fiwªj g§fË¥ng cŸsJ. F¿¥ã£l Cuh£á cW¥ãd® Kid¥òl‹ brašglÉšiy v‹whš,
  8. 8. 8cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 mªj Ãiy¡FG g‰¿a jftš Cuh£ák‹w¤ij xUnghJ«br‹wiltâšiy. kfË® k‰W« FHªij nk«gh£L mik¢rf« Cuh£á cW¥ãd®fS¡fhf k£L« vd FHªij¥ ghJfh¥ò bjhl®ghd ifnaL x‹iw ïªj mik¢rf« jahǤJŸsJ. FHªij cÇikfŸ b j h l ® g h d g š n t W m « r § f i s í « m ª j cÇikfis¥ ghJfh¥gâš Cuh£á cW¥ãd®fŸ vªj msɉF áw¥ghf¥ gÂah‰w Koí« v‹gijí« 88 g¡f§fŸ bfh©l mªj ò¤jf« É s ¡ F » w J ( h t t p : / / w c d . n i c . i n / panchayatmembershandbook.pdf.) Cuh£á c W ¥ ã d ® f Ÿ j § f s J b g h W ¥ ò f i s ¥ òǪJbfhŸsî«, FHªij cÇikfis¥ ghJfh¡f cÇa elto¡iffŸ vL¡fî« cjî« neh¡f¤Jl‹ ïªj¡ ifna£il íÅbr¥ mik¥ò« mik¢rfK« ï i z ª J j a h Ç ¤ J Ÿ s d . “ â £ l § f i s xU§»iz¥gj‰fhfî«, FHªij ghJfh¥ò¡fhd Ãâahjhu§fis mâfÇ¡f¢ brŒaî«” ïJ cjî« vd, ïªj¥ ò¤jf¤â‰F K‹Diu vGâíŸs mik¢r® nuQfh rî¤Ç T¿íŸsh®. FHªijfŸ fl¤j¥gLtJ, ïju gy J‹òW¤jšfŸ ngh‹wit bjhl®ghd ãu¢ridfËš mo¥gilahd nritfŸ K j š g š n t W g h J f h ¥ ò f Ÿ ï â š R £ o ¡ f h £ l ¥ g £ L Ÿ s d . F H ª i j f Ë ‹ ã u ¢ r i d f i s C u h £ á c W ¥ ã d ® f Ÿ òǪJbfhŸth®fŸ, eh£o‹ vâ®fhy¤â‰F xU rhjfkhd NHiy cUth¡Fth®fŸ v‹W vâ®gh®¡f¥g£lJ. mnjnghš, »uhk Cuh£á cW¥ãd®fis¥ bghW¤jtiuÆš FHªijfŸ v‹gt®fŸ “btW« òŸËÉtu§fŸ mšy. khwhf (mt®fsJ mU»nyna cŸs) c©ikahd bga®fS« Kf§fS« MF«,” v‹W njáa FHªij cÇikfŸ ghJfh¥ò Miza« (v‹áãáM®) R£o¡fh£L»wJ. FHªijfË‹ ey‹fS¡fhf r«gªj¥g£l mid¤J¤ JiwfŸ k ‰ W « t £ l h u m â f h Ç f n s h L b j h l ® ò bfhŸtj‰fhd mâfhu« mt®fS¡F ïU¡»wJ v‹W Miza« TW»wJ (http://www.ncpcer.gov.in/ childrights_panchayat.htm) áy ghJfh¥ò elto¡iffis nk‰bfhŸtâš »uhk Cuh£áfis <LgL¤Jtj‰fhd áy K‹Ka‰áfis khÃy muRfŸ nk‰bfh©ld. mªj cjhuz§fisí« v‹áãáM® R£o¡fh£oíŸsJ. Mdhš, mªj brašghLfŸ bjhl®ghd Étu§fŸ vijí« v‹áãáM® bjÇÉ¡fÉšiy. vÅD«, bghJthf, Cuh£áfS¡F¥ nghJkhd mâfhu« ïšiy v‹gjhY«, FHªijfŸ cÇik g‰¿ bjÇtâšiy v ‹ g j h Y « e h L K G t J n k F H ª i j f Ÿ òw¡f¡f¥g£lt®fshfnt ïU¡»wh®fŸ v‹gJ F¿¥ãl¥g£LŸsJ. k‰w mik¢rf§fË‹ gâîfis MuhŒªjhš ïJ bjËthf¥ òy¥gL«. mjid¥ã‹d®gh®¥ngh«. bghUshjhu MŒî (2012 - 2013): ïªj M©o‰fhd bghUshjhu MŒÉš “ftd« njit¥gL»w k‰bwhU fs« mâfhu¥ gutš elto¡ifahF«. â£l§fŸ b g h J t h f Ñ Ê È U ª J n k n y b r š Y « m Q F K i w í l ‹ t F ¡ f ¥ g L » ‹ w d , Cuh£áfisí« Cuh£á îthf mik¥òfisí« ikakhf¡ bfh©LŸsd v‹w nghâY« Tl eilKiwÆš ïit nkÈUªJ Ñœ neh¡»¢ bršY« tifÆnyna mkyh¡f¥gL»‹wd. cŸq® k¡fË‹, F¿¥ghf Äfî« ghâ¡f¥gl¡ Toa k ¡ f Ë ‹ v â ® g h ® ¥ ò f i s ï ¤ â £ l § f Ÿ braÿ¡f¤Jl‹ Ãiwnt‰Wtâšiy,” v‹W R£o¡fh£l¥g£LŸsJ. Cuh£áfS¡F “nghJkhd âw‹” ïšyhjJjh‹ ïj‰F¡ fhuz« v‹W Tw¥g£LŸsJ v‹whY«, mâfhut®¡f¤âdÇ‹ mQFKiwF¿¤JvJî«brhšy¥glÉšiy. 12tJ Iªjh©L¤ â£l«: cŸsh£á mik¥ã‹ gyådkhd brašâw‹ F¿¤J ïnjngh‹w fU¤ij â £ l ¡ F G î « v â b u h È ¡ » w J . c Ÿ s h £ á mik¥òfË‹ jiyt®fS¡F cŸq® mâfhu« nghJkhd msɉF ïšiy v‹W â£l¡FG x¥ò¡bfhŸ»wJ. Mfntjh‹ ViHfËY« ViHfshf ïU¡F« k¡fis¢ br‹wilí« neh¡f¤Jl‹ fhyAªâ, nghyh§»®, bfhuhò¡ gFâfS¡fhd ã‹dilªj gFâfŸ Ãâíjɤ â£l« ngh‹w áw¥ò¤ â£l§fŸ bfh©Ltu¥g£ld. Mdhš, nk‰TÇa fhuz§fshš gyådkhd _‹wL¡F cŸsh£á f£lik¥ãdhš gaDŸs KiwÆš brašglKoaÉšiy v‹W â£l¡ FG TW»wJ. (12tJ Iªjh©L¤ â£l« F¿¤j xU mQFKiw: Éiuthd, cWâahd, mâfkhd k¡fiscŸsl¡»ats®¢á,2012-2017). K‹dhš cŸs tÊ: cŸsh£áfË‹ g§F Mf, bghJthf¡ FHªijfË‹ Ãiy, F¿¥ghf bg© FHªijfË‹ Ãiy, m¥go x‹W« bk¢r¤j¡fjhf ïšiy v‹gJ ftÅ¡f¥gl nt©oaJ. ïªâa fyh¢rhu« FHªijfis¥ ngh‰W»wJ. kylhf
  9. 9. 9cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ïUªJÉl¡ TlhJ v‹W gy bg© bjŒt§fis k¡fŸ tz§F»wh®fŸ. k¡fŸ É»j¤â‹ mo¥gilÆš ïªâah xU ïsikahd ehL v‹W« bgUikao¤J¡bfhŸs¥gL»wJ. Mdhš, FHªij kuz É»j«, C£l¢r¤â‹ik, bfh¤joik M¡f¥gL« FHªijfŸ, fl¤j¥gL« FHªijfŸ ngh‹w ãu¢ridfŸ ï§F Äf mâfkhf cŸsd. t h Œ ¥ ò f Ÿ k W ¡ f ¥ g L t J v ‹ g J b g © FHªijfis¥ bghW¤jtiuÆš Äf mâf msÉš cŸsJ. Vœik ÃiyÆš cŸs k‰w bj‰fháa ehLfisÉl ïªâahÉš ïJ Äf mâf«. ghÈd É»j«, FHªij kuz É»j«, gŸËfËÈUªJ ËWÉL« É»j«, C£l¢r¤â‹ik É»j« cŸË£lt‰¿š bg© FHªijfË‹ Ãiyik M© FHªijfË‹ÃiyikiaÉlnkhrkhfïU¡»wJ. x U b f L t h Œ ¥ g h f b g © F H ª i j f Ë ‹ ÃiyikahdJ ïªâa¥ bg©fË‹ ÃiyiknahL beU¡fkhf ïizªâU¡»wJ. ïªâa¥ bg©fË‹ Ãiyiknah m¥go x‹W« brhšÈ¡bfhŸs¤ j¡fjhf ïšiy! ïªâahit¥ ngh‹wbjhU f £ l i k ¡ f ¥ g £ l M z h â ¡ f r K j h a ¤ â š ïij¤jh‹ vâ®gh®¡f Koí«. f©Q¡F¥ òy¥glhjt®fshf bg©fŸ it¡f¥g£oU¡F« Ãiyia kh‰Wtj‰fhf¤jh‹, _‹wL¡F cŸsh£á mik¥ãš bg©fS¡F ïlxJ¡ÑL v‹w r£l¥ó®t V‰ghL brŒa¥g£lJ. ïJ Vuhskhd bg© jiyt®fŸ cUthtj‰F tÊtF¤JŸsJ. mj‹ Éisthf xU rKjha mirî V‰g£oU¡»wJ. Mdhš, Cuh£áfË‹ bgU«ghyhd bg© jiyt®fŸ Kjš Kiwahf bghW¥ò¡F tªjt®fshf FL«g¤â‹ Mzhâ¡f¤â‰F c£g£lt®fshf, rhâ, t®¡f« M»at‰¿‰F c£g£lt®fshfnt ïU¡»wh®fŸ. mjhtJ, jiyt®fshf nj®ªbjL¡f¥g£ljhnyna FL«g¤âY« rKjha¤âY« mt®fsJ mªj°J ca®ªJÉlÉšiy. Vbd‹whš, mt®fsJ gÂfŸ ï¥nghJ« Fiw¤nj kâ¥ãl¥gL»‹wd. ïu£il¢ Rikfis V‰f nt©oat®fshf M¡f¥g£LŸsd®. nkY«, flªjfhy r_f eilKiwfŸ »uhk¥òw bg©fË‹ kd§fËš MHkhf nt%‹¿íŸsJ. mjdhšjh‹, bg© FHªijfS¡F vâuhd mt®fsJ mQFKiwÆš kh‰w« V‰glÉšiy. ï¤Jl‹ ïizªj ãu¢ridjh‹, Cuh£á mik¥òfS¡F c©ikahd mâfhu« ïšiy v‹gJ« nghJkhd Ãâ Mjhu§fnsh, CÊa®fnsh ïšiy v‹gJ«. cŸsh£á mik¥òfŸ KG¡f KG¡f k¤âa - khÃy muRfË‹ Ãâ xJ¡ÑLfis¢ rh®ªnj ïU¡»‹wd. eilKiwÆš Cuh£áfŸ btW« f©fhÂ¥ò mik¥òfshfnt kh¿íŸsd. ÄFªj ghFgh£o‰F c£gL¤j¥g£oU¥gt®fŸ FHªijfŸjh‹. Mdhš, gŠrha¤J uh{mik¥ã‹ r£l V‰ghLfËš f©Q¡nf òy¥glhjt®fshf i t ¡ f ¥ g £ o U ¥ g t ® f S « F H ª i j f Ÿ j h ‹ . Mfntjh‹, FHªijfS¡F rhjfkhd gy â£l§fŸ bfh©Ltu¥g£l nghâY« mt®fsJ ãu¢ridfŸ bjhl®ªJ Úo¡»‹wd. m u r h § f m i k ¥ ò f n s h L « m u R r h u h j mik¥òfnshL« el¤âa fyªjhŒîfËš tªj xU K ¡ » a k h d g Ç ª J i u , c Ÿ s h £ á f Ë š brašgLnthU¡F xU bgU« g§F ïU¡f nt©L«, mj‰fhf bg© jiyt®fS¡F rhjfkhd NHšfŸ cUth¡f¥gl nt©L« v‹gjhF«. bg© FHªijfŸ F¿¥ghf vªj¢ NHÈš ïU¡»wh®fŸ v‹gij¥ bghW¤J mt®fŸ ghâ¥òfS¡F cŸshf¡Toa Ãiyik nkY« mâfÇ¡»wJ v‹W »il¤JŸs Étu§fŸ bjÇÉ¡»‹wd. t®¡f«, rhâ M»a ãÇîfŸ x‹nwhL x‹W ãizªâU¥gJ »uhk k¡fËilna TLjyhf btË¥gL»wJ. ïjdhš, bg© FHªijfË‹ Ãiyia nk«gL¤Jtâš cŸsh£á mik¥òfS¡F ïU¡F« g§F nkY« mâfÇ¡»wJ. ïªj¥ g§f˥㋠áy TWfis njáa Cuf Rfhjhu¤ â£l« (v‹M®v¢v«), xU§»izªj FHªij nk«gh£L¤ â£l« (IáOv°), ïu©Lnk cŸsl¡»ajhf ïšiy. Mõh, Jiz brÉÈa® (Vv‹v«), m§f‹tho gÂahs®fŸ ngh‹nwhuJ g§fË¥ò« ï§F K¡»a¤Jt« bgW»wJ. Mdhš, ïj‰bfšyh« m¥ghš, bg© FHªijfË‹ ãu¢ridfŸ (cÆ® thœªjš, Rfhjhu«, C£l¢r¤J, âUkz«, fšÉ, bg© FHªijfS¡F vâuhd t ‹ K i w ) v ‹ W t U » w n g h J c Ÿ s h £ á mik¥òfË‹ ãuâÃâfS¡F f©fhÂ¥gâY« kâ¥ÕL brŒtâY« cŸsh£á ãuâÃâfË‹ âw‹fisnk«gL¤JtJK¡»akhF«. (2013 V¥uš 22, 23 m‹W òJâšÈÆš eilbg‰w 12tJ bg©fS¡fhd muáaš mâfhu« tH§fš âd bfh©lh£l¡ fU¤ju§»š K‹ it¡f¥g£l m¿¡ifÆ‹ xU gFâ ïJ. òJâšÈÆš cŸs r_f ÉŠPhd ÃWtd« ïªj Ãfœ¢áia el¤âaJ.) Mjhu«: May 3-9, 2013 MAINSTREAM
  10. 10. fhŠáòu« kht£l«, á¤jh_® x‹¿a«, ngu«gh¡f« Cuh£á jȤ jiyt® yht©ah Cuh£á¥ gÂfËš muR mYty®fshš rªâ¤j ghFghLfŸ 10cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ›ñuh£áÆš ngu«gh¡f«, Mdªjòu« M»a ïu©L »uhk§fŸ cŸsd. bkh¤j k¡fŸ ïbjhif 1750. ïâš M©fŸ 827, bg©fŸ 923. 175 FL«g§fŸ tWik nfh£L¡FŸ cŸsd. ï§F t‹Åa®, br£oah®, KjÈah®, eha¡f®, jȤ k‰W« gH§FoÆd¤jt®fŸ tá¡»‹wd®. ïâš 300 jȤ FL«g§fS« 12 gH§FoÆd® FL«g§fS« cŸsd. 2011« M©oš ngu«gh¡f« bghJ¤ bjhFâahf m¿É¡f¥g£lJ. Cuh£á¤ nj®jÈš yht©ahit v⮤J âUkiy, uhk¢rªâu‹, khÇ, kht¤jhŸ, rhÄf©Q, jÄœbršt‹, gŠrh£ru«, fzgâ, m‹gHf‹ M»a 9 eg®fŸ ngh£oÆ£ld®. ï›ñuh£áÆ‹ bkh¤j X£LfŸ 714. mâš gâthd X£LfŸ 581, bršyhj X£LfŸ 15. ï¤nj®jÈš jȤ bg© yht©ah 120 X£LfŸ ɤâahr¤âš 223 X£LfŸ bg‰W Cuh£á¤ jiytuhf¥ bghW¥ng‰wh®. ïtuJ taJ 28. 10tJ tiu go¤JŸsh®. ïtuJ fzt® knfªâu‹ ITI bk¡fhÅ¡ go¤JŸsh®. ït® k¡fŸ ey¥ gÂahsuhf¥ gÂah‰¿at®. ït®fS¡F 8 taâš xU kfŸ, 3 taâš xU kf‹ M»nah® cŸsd®. brhªj åL« 2 V¡f® ÃyK« cŸsd.bjhÊš,Étrha«jh‹. ï›ñuh£áÆ‹ ïu©L »uhk¤âY« gRik å£L¤ â£l¤â‹ Ñœ 21 bjhF¥ò åLfŸ (jȤJ¡F 2, ã‰gL¤j¥g£l tF¥ãdU¡F 1) mË¡f¥g£ld. el¥ò M©oš (2013-14) jȤJ¡F 7, ãw tF¥ãdU¡F 3 v d b k h ¤ j « 1 0 å L f Ÿ f £ l x J ¡ Ñ L brŒa¥g£LŸsd. ï›ñuh£áÆš »uhk rigÆš it¤Jjh‹ vªj xU Koî« vL¡f¥gL«. »uhk rig¡F k¡fË‹ Mjuî k‰W« g§nf‰ò« bgUksî ïU¡»wJ. ïâš »UZz_®¤â (t‹Åa®) v‹gt® neuoahf tuhkš kiwKfkhf áy eg®fis it¤J ïilôWbrŒ»‹wh®. ngu«gh¡f¤âš flªj 3 Cuh£á¤ nj®jÈš bt‰¿ bg‰w _‹W jiyt®fSnk Mâ¡f rhâÆduhd t ‹ Å a ® » U Z z _ ® ¤ â Æ l « ã d h Ä ¤ jiyt®fshfnt ïUªJŸsd®. mt®fis¥ nghynt yht©ahî« mtU¡F¡ Ñœ ml§» Cuh£á¥ g  f i s ¢ b r Œ t h ® v ‹ W » U Z z _ ® ¤ â vâ®gh®¤JŸsh®. yht©ah ïtU¡F Ñœ mogÂaÉšiy v‹gjhš Cuh£á¥ gÂfËš gy jilfis rªâ¡f nt©oíŸsJ. muR mâfhÇfŸ ïtU¡F gaªJ brašgLtjhš vªj Cuh£á¥ g  i a í « R j ª â u k h f j i y t u h š b r Œ a KoaÉšiy. ï›ñuh£áÆš cŸs FHªijfS¡F g Ÿ Ë Æ š i y . g ¡ f ¤ J C u h d K f ª ö Ç š Mu«g¥gŸËí« ca®Ãiy¥gŸËí« cŸsd. ïJ ngu«gh¡f¤âÈUªJ Rkh® 2».Û öu¤âš cŸsJ. ï§F go¤jt®fŸ 10% k£Lnk. k‰wt®fŸ Étrha«, Étrha¡ TÈ áW Éahghu« ngh‹wt‰iw brŒ»wh®fŸ. MNREGA g¡fhf 328 milahs m£ilfŸ tH§f¥g£L rhiy nk«ghL, Fs« ö® t h U j š , V Ç ö ® t h U j š n g h ‹ w i t brŒa¥g£LŸsd. ï§F xU fš FthÇ cŸsJ. ïâš v¥nghjhtJ g el¡F« nghJ Cuh£á¡F VjhtJ Ãâ ju¥gL«. ïJtiu 2011 M©L nj®jY¡F ã‹ vªj tÇí« brY¤jÉšiy. FoÚ® ïiz¥ò 90 eg®fS¡FbfhL¡f¥g£LŸsJ. 1200 Û£l® k‰W« 700 Û£l® öu« FHhŒ mik¡f¥g£L x›bthU bjUɉF« x›bthU å£L¡F« FoÚ® trâ brŒa¥g£LŸsJ. ï§F14 Ra cjÉ¡FG¡fŸ cŸsd. x›bthU FGÉY« 15 eg®fŸ cŸsd®. ït®fS¡F áy gƉáfŸ bfhL¡f¥gL»wJ. kU¤Jt Kfh« el¤j¥g£LŸsJ. ïjdhš k¡fŸ mâf ga‹ milªJŸsh®fŸ. ïu©L Éisah£L ikjhd§fS«, ïu©L RLfhLfS« cŸsd. Éisah£L ikjhd guhkÇ¥ò bryî tUl¤â‰F %.10,000 âKf M£áÆš bfhL¡f¥g£lJ. mªj Ãâ ÃW¤j¥g£LŸsjhš Éisah£L ikjhd¤ij Cuh£á¤ jiytnu guhkÇ¡f nt©oa Ãiyik cŸsJ. V ‰ f d n t x › b t h ‹ W ¡ F « C u h £ á à â g‰wh¡Fiwahf cŸsjhš, KGikahd g brŒtJ v‹gJ Koahj brayhf ïU¡»wJ. ghuj Rfhjhu¤ â£l¤â‹ Ñœ fÊtiw f£l xU FL«g¤J¡F %.11,100 bfhL¡f¥gL»wJ. ïªj¤ bjhifí« fÊ¥ãl« f£l g‰wh¡Fiwahfnt cŸsJ. ïj‰F¡ f£Lkhd¥ bghU£fŸ th§f nt©L«. muR bfhL¡F« M£TÈ
  11. 11. 11cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 %.72, Mdhš eilKiwÆš th§f¥gL« TÈnah %. 350. á¡fdkhf¢ bryî brŒjhY« %.14,000¡F nkš b r y î M » w J . ï ª j C u h £ á ¡ F ¡ F o Ú ® nk«gh£L¡fhf %.80,000 bfhL¡f¥g£L MœJis »zW nghl¥g£lJ. Mdhš mªj ïl¤âš j©Ù® ïšiy. ïjdhš å© Éua« M»É£lJ. ntW ïl¤âš MœJis »zW mik¡f Ãâ ïšiy. Cuh£á¡F Ãâ Fiwthf tUtjhš Cuh£á gÂfËš Kl¡f« V‰g£LŸsJ. å£L tÇahf tUl¤â‰F%.5,700jh‹tU»wJ. TVS f«bgÅ x‹W Cuh£á Ãy¤âš 3 1/2 V¡f® M¡»uÄ¥ò brŒJŸsJ. tÇí« f£LtJ ïšiy. ïij vL¥gjj‰F Ka‰á brŒJ bfh©L ïU¡»wh®fŸ. Cuh£áfËš 3 g«¥ M¥gnu£l®fS«, xU Cuh£á cjÉahsU« cŸsd®. ït®fS¡F %.2750ÈUªJ %. 7160tiujh‹ r«gs« juKo»wJ. 2001« M©oÈUªJ mnj Ãâia¤jh‹ ï‹D« muR tH§» bfh©L ïU¡»wJ. tUl§fŸ k£L« Xo¡bfh©L ïU¡»wJ. Éiythá VW»wJ. C u h £ á ¡ F à â Æ ‹ b e U ¡ f o í « ï U ª J bfh©nljh‹ïU¡»wJ. Cuh£áÆ‹ Ãy« 7 V¡f® td¤JiwÆl« F¤jif¡F Él¥g£lJ. ïij Û©L« bgWtj‰F K‹dhŸ Cuh£á¤ jiyt®fS« ï¥bghGJ cŸs jiyt® y h t © a h î « g y K i w K a ‹ W Ÿ s d ® . td¤JiwÆdÇl«, Cuh£á¡F brhªjkhd ïl¤ij âU¥ã¡ bfhL¤jhš, Fokid ïšyhjtU¡F ïU¥ãl trâ brŒJ bfhL¥ngh« v‹W nf£lj‰F t d ¤ J i w Æ d ® » z ‰ ¿ š n g h £ l f š y h f ïU¡»‹wd®. Cuh£áÆš cŸs k¡fŸmªj Ãy¤âš Foir nghLtJ« fhtš JiwÆd® mij¥ ãL§» v¿tJkhfïU¡»‹wd®. 2010« M©L Foir ngh£L nghuh£l« el¤âajhš uhQtK«, fhtš JiwÆdU« k¡fis Éu£od®. ïj‰fhf á¤jh_® fhtšÃiya«, nkškUt¤ö® fhtš Ãiya«, kJuhªjf« ngh‹wt‰¿š òfh® kD b f h L ¡ f ¥ g £ L Ÿ s J . k J u h ª j f « D S P mYtyf¤âY« nghuh£l« eilbg‰wJ. v›tsî nghuh£l§fŸ, J©L¥ ãuRu« brŒjhY« td¤JiwÆd® mªj Ãy¤ij ÉLtjhf ïšiy. ï§F 20 M©LfŸ Md j©Ù®¤ bjh£o x‹W cŸsJ. j©Ù® bjh£oia Ó® brŒa 15 Kiw kht£l M£áaÇl« kD bfhL¡f¥g£L ï‹W tiu mj‰fhd vªj xU elto¡ifí« ïšiy v‹gJ Cuh£áÆ‹ F‰w¢rh£lhfïU¡»wJ. âUÄF. yht©ah knfªâu‹, ngu«gh¡f« Cuh£á vd¡F taJ 28. eh‹ 10« tF¥ò tiu go¤JŸns‹. vd¡F xU kfŸ k‰W« xU kf‹ ïU¡»‹wd®. vdJ fzt® Étrha« brŒJ tU»wh®. nkY« vd¡F îthf¤âš vdJ fzt® cjÉ brŒ»wh®. eh‹ jȤ ïd¤ij¢ nr®ªjtŸ. ngu«gh¡f« Cuh£á 6 t h ® L f i s ¡ b f h © l J . ï ª j t h ® L f Ÿ ã‰gL¤j¥g£lt®fS¡fhdJ. ïâš Fkh®, KUf‹, khyâ, KUf‹ M»nah® th®L cW¥ãd®fshf cŸsd®. 2 th®LfŸ MââuhÉl® bg©fS¡fhdJ. ïâš uhn#°tÇ, óŠnrhiy M»nah® th®L cW¥ãd®fshf cŸsd®. ã‰gL¤j¥g£l tF¥ig¢ nr®ªj Fkh® mt®fŸ Jiz¤ jiytuhf ïU¡»wh®. ït®Ã®thf¤âšcjÉbrŒ»wh®. ï§F K¡»a bjhÊš ÉtrhaK« mJ rh®ªj bjhÊY« k£Lnk. v§fŸ Cuh£áÆš »uhk rig¡ T£l¤âš k¡fŸ mâf« fyªJ bfhŸth®fŸ. mt®fŸ ÃiwFiwfis m§Fjh‹ TWth®fŸ. m¥go ïU¡f 32 ng® muR cjɤ bjhif bgWtj‰fhf v‹Ål« kD bfhL¤jd®. mj‹ ngÇš eh‹ »uhk îthf mYtyÇl« ifbah¥g« bgWtj‰fhfbr‹nw‹.mt®nghlkW¤JÉ£lh®. ã‹d® BDOÉl« KiwÆ£nl‹. mt® c§fŸ Cuh£áÆš cŸs x‹¿a¡ FG¥ bgUªjiyt® âUkâ. fÉjh k‰W« mt® m¥gh (mâKf f£áia¢ r h ® ª j t ® ) c § f Ÿ g  f Ë š F W ¡ » £ L ÃW¤âÉ£ld® v‹W T¿dh®. nkY« vdJ Cuh£áÆš mid¤J ntiyfËY« mt®fŸ muáaš FW¡ÑL mâfkhf cŸsJ. vdJ Cuh£áÆš fÅk tsÃâ %. 12 y£r« ïUªjJ. mªj ÃâÆš ïUªJ ábk©£ rhiy nghLtj‰F BDO mt®fËl« br‹W Ô®khd« vGâ¡bfhL¤nj‹. mt® KjÈš g brŒa c¤juÉ£lh®. ã‹d® eh‹ jȤ bg© jiyt® v‹gjhš v‹id Äfî« ïÊîgL¤âdh®. nkY« vdJ fztnuhL kÅjts nk«gh£L ÃWtd« v‹w ÃWtd¤ij mQ» vdJ Fiwfis¡T¿nd‹. ã‹d® mt®fŸ v‹Dl‹ ïizªJ kht£l M£áa® mt®fis rªâ¡f V‰ghL brŒJ bfhL¤jd®. m§F neÇš vdJ Fiwfis vL¤J¡T¿nd‹. kht£l M£áa® mYtyf¤âš vd¡F %. 12 y£r« g brŒa c¤juî ãw¥ã¡f¥g£lJ. nkY«, 32 eg®fS¡F clnd muR cjɤ bjhif mË¡f x¤JiH¡f nt©L« vd jhášjhÇl« f©o¥òl‹ Tw¥g£lJ.
  12. 12. 12cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ã‹d® kWehŸ fhiy vdJ å£o‰F jhášjh® k‰W« VAO midtU« tªJ kDit vL¤J¢ br‹wd®. ïjdhš M¤âu« milªj nr®kD« mtuJ m¥ghî« muR, Cuh£á¡F¡ bfhL¤j ïytr¥ bghU£fŸ mid¤ijí« jhášjhiu bjhiyngáÆš Äu£o Cuh£á¡ f£ol¤âš ïUªJ vL¤J¢ br‹WÉ£ld®. eh‹ nf£lj‰F nr®k‹ vL¤J¢ bršy brhš»wh® v‹W k£L« v‹Ål« T¿dh®fŸ. eh‹, mt®fŸ bghU£fis V‰W« nghJ« ïw¡F«nghJ« òif¥gl« vL¤J kht£l M£áaÇl« òfh® kD mˤnj‹. kht£l M£áa® midt® ÛJ« elto¡if vL¤J ïytr¥ bghU£fŸ mid¤ijí« âU«g k¡fS¡F »il¡f¢brŒjh®. nkY«, fhŠáòu« kht£l â£l ïa¡Fe® mt®fŸ v§fŸ Cuh£áÆš MNREGA g áw¥ghf cŸsJ v‹gJ F¿¤J kht£l M£áaU¡F jftš mD¥òtjhf¡ T¿ vd¡F cjÉ brŒjh®. ã‹d®, kht£l M£áa® ÉU¥g ÃâÆš ïUªJ vd¡F 10 gRik åLfŸ f£l Ãâ mË¡f¥g£lJ. ïâš MLA, BDO, nr®k‹ midtU« muáaš FW¡ÑL brŒJ v§fŸ Cuh£á¥ gÂfis Kl¡Ftjhš jȤ bg© jiytuh»a eh‹ Rakhfî« Rjªâukhfî« Ã®thf« brŒaKoaÉšiy. - MŒî k‰W« m¿¡if bjhF¥ò: kÅj cÇik nk«ghL k‰W« MuhŒ¢á mik¥ò (HRF) & kÅjts nk«gh£L ÃWtd« (HRDF) 150 ehŸ ntiy â£l¤âš 5.20 y£r« ng® ga‹ v°.o. - v°.á., Ãy§fËY« g tw£á Ãyîtjhš, M©L¡F, 100 ehŸ ntiy v‹gij, k¤âa muR, 150 eh£fshf mâfǤJŸsij¤ bjhl®ªJ, jÄHf¤âš, 5.20 y£r« ngU¡F, TLjyhf, 50 eh£fŸ ntiy »il¡»wJ. »uhk¥òw TÈ bjhÊyhs®fS¡F, M©L¡F, 100 eh£fŸ ntiy mË¡F« cW⤠â£l¤â‹ _y«, Ú® Mjhu§fis nk«gL¤Jjš cŸË£l, gšntW gÂfŸ nk‰bfhŸs¥-gL»‹wd. bj‹nk‰F gUtkiH, tl»H¡F gUtkiH bghŒ¤jJ, fhÉÇÆš cÇa Ú® »il¡fhjJ. blšlh kht£l§fŸ c£gl, jÄH¡jâ‹ mid¤J kht£l§fS« tw£áahš ghâ¡f¥g£LŸsd. Étrha« ghâ¥ò: ntsh© c‰g¤â, fLikahf ghâ¡f¥g£ljhš, Étrha TÈfŸ ntiyÆHªJŸsd®. ïij, rÇ¡f£Ltj‰fhf, M©L¡F, üW ehŸ mË¡f¥gL« ntiyia, 150 eh£fshf, k¤âa Cuf ts®¢á¤Jiw mâfǤJŸsJ. jÄHf¤âš, 5.20 y£r« ng®, 100 ehŸ ntiyia bg‰w ã‹, TLjyhf tH§f¥gL«, 50 ehŸ ntiy¡F gâî brŒJ, gÂiaí« bg‰W tU»‹wd®. TLjyhf, 50 ehŸ ntiy mË¡F« â£l«, ã¥.21« njâ Kjš, Jt§f¥g£L cŸsJ. TLjš ntiy v‹gJ, el¥ò Ãâah©L Koí« kh®¢, 31« njâ tiu, mË¡f¥gL»wJ. jÄHf¤âš, Étrha« fLikahf ghâ¤JŸs, blšlh kht£l áW, FW ÉtrhÆfŸ k‰W« TÈ bjhÊyhËfŸ, ïj‹ _yk, mâf ga‹ bgW»‹wd®. v°.á - v°.o. Ãy§fŸ: tw£áahš ghâ¡f¥g£L cŸs jŠir, ehif, âU¢á, âUth%®, mÇaÿ®, f%®, òJ¡nfh£il, flÿ® M»a 8 blšlh kht£l§fËš cŸs jhœ¤j¥g£l gH§FoÆd ÉtrhÆfË‹ Ãy«. tWik¡ nfh£o‰F¡ Ñœ cŸs áW, FW ÉtrhÆfË‹ Ãy§fËš F£ilfŸ mik¡F«, gÂia, üW ehŸ ntiy â£l¤âš nk‰bfhŸs, òâa r£l¤ âU¤j« bfh©Ltu¥g£L cŸsJ. tw£áahš ntiyÆHªj, Étrha¡ TÈfŸ gydila nt©L« v‹gj‰fhf, F£ilfŸ mik¡F« gÂia, mt®fS¡F k£Lnk mË¡f nt©L« vd, r£l¤ âU¤j¤âš R£o¡fh£l¥g£L cŸsJ. nkY«, F£ilfŸ _y«, Úiu nrÄ¥gjhš, Ãy¤jo Ú® nk«gL«, tw£á fhy§fËš, Úiu¥ bgw, ï¡F£ilfŸ cjÉahf ïU¡F« v‹W« m¿É¡f¥g£LŸsJ. Tljyhf, 50 eh£fŸ ntiy mË¡f¥gL« v‹w k¤âa muá‹ c¤juî ã¥. 21« njâ Kjš, mkY¡F tªJŸsJ. kh®¢, 31« njâ tiu, jh‹ ntiy mË¡f¥gL«. 50 ehŸ v‹w c¤juÉš, 39 eh£fŸjh‹ ntiy mË¡f¥gL»wJ. vdnt, ntiy »il¡fhj, 11 eh£fS¡FÇa TÈia, Ãthuzkhf mË¡f nt©L« vd, jÄHf cHt® r§f§fË‹ T£lik¥ò nfhÇ¡if ÉL¤JŸsJ. ïH¥ÕL nt©L«: Mdhš, ïij kW¡F« Cuf ts®¢á¤Jiw mâfhÇfŸ, xU FL«g¤J¡F, M©L¡F, 100 ehŸ ntiy v‹W jh‹, k¤âa muR m¿É¤JŸsJ. vdnt, TLjyhf mË¡f¥gL«, 50 ehŸ ntiyí«, xU FL«g¤J¡F¤jh‹. vdnt, TLjyhf m¿É¡f¥g£l, 50 ehŸ ntiy, jFâíŸs FL«g§fS¡F »il¡F«.vdnt, Ãthuz« mË¡f nt©oa mtáaÄšiy” v‹»‹wd®. Mjhu«: âdky® 13.3.13
  13. 13. 13cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 Juh xU gâdhW taJ Mâthᥠbg©. kfhuhZ£uh khÃy¤âš cŸs rªâuh¥óÇškf h t š J i w Æ ‹ f £ L ¥ g h £ o š m t Ÿ ï U ª j n g h J T £ l h f g h È a š g y h ¤ f h u « brŒa¥g£lhŸ. ïªj¡ bfhLik btËna bjǪj nghJ ghÈaš gyh¤fhu¤J¡F vâuhfî« j‰nghija F‰wÉaš r£l§fis Óuik¡f nt©L« vdî« ehL jGÉa msÉš xU ãu¢rhu« nk‰bfhŸs¥g£lJ. mªj Ãfœ¢á elªJ ïªj tUl¤njhL I«g¤jhW tUl§fsh» É£lJ. g‹thÇ njÉ uh#°jh‹ khÃy¤âš cŸs g¤njÇ vD« »uhk¤ij¢ nr®ªjt®. mt® nkšrhâ M©fŸ FGthš T£lhf ghÈaš gyh¤fhu« brŒa¥g£lh®. ïªj¡ bfh^u r«gt« ehL KGtJ« gy¤j m⮢áiaí«, nfhg¤ijí« V‰gL¤âaJ. bg©fŸ ntiy brŒ»w ïl§fËš mt®fŸ rªâ¡»w ghÈaš á¤utijfS¡F vâuhf áw¥ghd ÉâfŸ cUthtj‰fhd fU¥bghUisí« ïªj r«gt« tH§»aJ. ïªj¡ bfhLik elªJ« 56 tUl§fsh»É£lJ. nkny brh‹d ïUtU« bg©fŸ ïa¡f§fË‹ nghuh£l¢ á‹d§fshf M»É£ld®. Mdhš, ghÈaš gyh¤fhu¤J¡fhd r£l¤ij Óuik¥gj‰fhd ãu¢rhu¤â‹ _y« mt®fŸ neuoahf ga‹ milahkš ïU¡fyh«. ï¤jifa Éthj§fŸ el¡»‹wd v‹gij všyh« m¿ahj Ãiy¡F kJuh nghŒÉ£lh®. mt® âUkz« brŒJ bfh©L É£lh®. mtuJ thœ¡if Xo¡bfh©L ïU¡»wJ. ïªâa #dehaf¤â‹ xU Jhzhd c¢r Úâk‹w¤ij rthY¡F ïG¡F« Éjkhd tH¡F jdJ bgaÇš el¡»wJv‹gij¡Tlmt®m¿akh£lh®. 1980fËš kJuh ïUgJ taij¡ flªjtuhf ïUªjh®. mtsJ tH¡F ghÈaš gyh¤fhu« g‰¿a r£l¤âš kh‰w§fis¡ bfh©L tUtj‰fhd tÈikahd cªJ Éirahf ïUªjJ. mjdhš njáa msÉyhd v š y h C l f § f Ë ‹ g ¤ â Ç ¡ i f a h s ® f S « mtSila ne®fhziy vL¡f mtsJ »uhk¤âš Fɪjd®. mj‰F¥ ãwF mtis¥ g‰¿ vJî« bjÇa Éšiy. ïUªjhY« , bg©Âa¤â‹ tuyh‰¿š xU âU¥ò Kidahf, Úâ¤JiwÆ‹ Mzhâ¡f fU¤J¡fis rthY¡F ïG¤jj‰fhf kJuh tH¡F bg©Âa tuyh‰W Mtz§fshŒ kh¿É£lJ. mtŸ 1972š ghÈaš gyh¤fhu« brŒa¥g£L ïUªjhY« 1979-š jh‹ k¡fË‹ Éthj¤â‰F mtsJ tH¡F tªjJ. F‰w« rh£l¥g£l fhtšJiwÆd® ÛJ g«ghŒ ca®Úâk‹w« Éâ¤j j©lid “òfh® v‹gJ ghÈaš fhuz§fnshL bjhl®òilaJ'' v‹W brhšÈ u¤J brŒa¥g£lnghJ v¥nghJ« ïšyhj tifÆš Kjš Kiwahf mªj¤ Ô®¥ò nfŸÉ¡FŸsh¡f¥g£lJ. kJuh cjÉ nfhÇ m y w É š i y v ‹ g j h Y « , j h ‹ g y h ¤ f h u « brŒa¥gLtij v⮤J¥ nghuhoa milahs§fŸ mtsJ clÈš ïšiy v‹gjhY« F‰w« rh£l¥g£lt®fŸ ÉLÉ¡f¥g£ld®. ïjidbah£o xU Éthj« »s«ãaJ. mij x¥òjyhf vL¤J¡ bfhŸsyhkh? mšyJ mâfhu¤J¡F ml§»¥ ngh»w j‹ikahf vL¤J¡bfhŸtjh? ml§»¥ nghtâš x¥òjš tH§» ïz§FtJ« ïU¡»wJ ïšiyah? ïu©L¡F« ïilnaahd kh‰w« c©ikahf ïU¡f nt©oa mtáa« ïšiy vdî« Éthj«»s«ãaJ. ïªâa j©lid¢ r£l¥ ãÇîfËš cŸs FiwghLfisí«, Úâk‹w Érhuiz KiwfËš cŸs FiwghLfisí« g‰¿ F¿¥ã£L, kJuh tH¡»š ÚâgâfË‹ el¤ijia eh‹F r£l¥ nguháÇa®fŸ f©o¤jd®. ïªâa r£l¤âY« muáaš rhrd¤âY« cŸs kÅj cÇikfis ifÉ£L É£L vL¡f¥g£l mrhjhuzkhd Koî vd Ék®á¤jd®, r_f¥ ã‹dÂia¥ gh®¡f tÈíW¤âd®. ghâ¡f¥g£l mªj ïs«bg© Äf¡ ÑHhd r_f¥ bghUshjhu ÃiyÆš, r£l cÇikfŸ g ‰ ¿ a v ª j x U m ¿ î « ï š y h j t u h f , ga‹gL¤Jtj‰fhf r£l cÇikfis mQf Koahjtuhf, ga¤njhL ïUªJŸsh®. “ïªâa fhtš Ãiya§fËš ViHfisí« eȪnjhiuí« Ru©Ltj‰fhf mt®fË‹ ï¤jifa Ãiyiajh‹ ga‹gL¤â¡bfhŸ»‹wd® " v‹W mt®fŸ T¿d®. “ go¡f ïayhj, TÈ ntiy brŒ»w , muáaš cz®î ïšyhj kJuhit¥ ngh‹w bg©fŸ ïªâa muáaš rhrd« tUtj‰F K‹ò ïUªj ÃiyÆ‹ Éisthf ï›thW ïU¥gj‰fhf mt®fis f£lha« f©o¤jhf nt©Lkh v‹d? " v‹W mt®fŸ mo¥gilahd nfŸÉfis vG¥ãd®. kÅj c Ç i k f i s n a h m š y J m u á a š r h r d cÇikfisnah fh¥gj‰fhd vªj khâÇahd ghJfh¥ò« ïâš ïšiy vdî« mt®fŸ kJuh Kjš g‹thÇ tiu - y£RÄ _®¤â
  14. 14. 14cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 Ék®á¤jd®. ghÈaš gyh¤fhu« vD« F‰w¤ij mâfhu cwîfŸ k‰W« ghÈd rk¤Jt« ïšyhik M»at‰¿‹ ã‹dÂÆš it¤J¥ gh®¤jj‹ Éisthf ,1983š ïUªj ghÈaš gyh¤fhu« g‰¿a r£l«bgU¤jkh‰w¤J¡FŸshdJ. fhtšJiwÆ‹ f£L¥gh£oš ïU¡F« nghJ ghÈaš gyh¤fhu« vD« xU ãÇî r£l¤âš òâjhf nr®¡f¥g£lJ. F‰w« rh£l¥g£lt®jh‹ j‹id F‰w« ïšyhjt® vd Ã%ã¡f nt©L« v‹W kh‰w« brŒa¥g£lJ. ghâ¡f¥g£l bg©fis ufáakhŒ Érhuiz brŒa nt©L«, ghâ¡f¥g£l bg©fË‹ milahs§fis g»u§f¥gL¤j¡TlhJ v‹D« Éâ KiwfŸtªjd.j©lidfŸnkY«fLikah»d. c©ikahd kh‰w« ïšiy ï¤jifa âU¤j§fŸ r£l¤âš brŒa¥g£L Vw¤jhH g¤jh©LfŸ Xo É£ld. Mdhš F¿¥ã£L¢ brhšY«goahf bgÇa kh‰w§fŸ vJî« ïšiy. bg©fŸ K‹nd‰w¤J¡fhd xU â£l¤âš uh#°jhÅš 1992š xU »uhk¥òw CÊauhd g‹thÇ gÂah‰¿dh®. »uhk¤âš elªj FHªij¤ âUkz§fis ÃW¤J« msî mâf J¢rš mtU¡F ïUªjjhš mtiu IªJ ca®rhâ M©fŸ T£lhfghÈašgyh¤fhu«brŒjd®. bg© cÇik brašgh£lhs® v‹w KiwÆš mtU¡F, xU ghÈaš gyh¤fhu¤ij¥ g‰¿ òfh® brŒtj‰fhd tÊKiwfŸ bjÇí«. mtuJ »uhk¤âš ïUªJ 55 »nyhÛ£l® Jhu¤âš ïUªj b#Œ¥óÇš g h F g h £ L c z ® n t h L ï U ª j k U ¤ J t ¥ gÂahs®fnshL« XutŠridahf ïUªj nghÈ°fhu®fnshL« x›bthU f£l¤âY« nghuhl nt©o ïUªjJ. ghÈaš gyh¤fhu« brŒa¥g£L 52 k neu« fʤJjh‹ mtU¡F f£lhakhf brŒa nt©oa kU¤Jt¥ gÇnrhjidfŸ brŒa¥g£ld. tH¡f« nghynt r£l« kªjkhf brašg£lJ. xU tUl« fʤJ F‰w¥g¤âÇif jh¡fš brŒa¥g£lJ. ca®rhâ kÅj®fŸ xU jȤ bg©iz ghÈaš gyh¤fhu« brŒâU¡f kh£lh®fŸ v‹W T¿ 1995 š xU brr‹° Úâk‹w« F‰w« rh£l¥g£lt®fis ÉLɤjJ. á¤j¥gh ,khkh , m©z‹ kf‹ ngh‹w cwÉd®fŸ nr®ªJ xnu bg©iz ghÈaš gyh¤fhu« brŒjh®fŸ v‹gij e«g KoaÉšiy vd Úâk‹w« T¿aJ. FL«g« k‰W« rhâ mik¥òKiw jtW brŒjhY« mj‰F j©lid »ilahJ v‹w k h â Ç a h d f U ¤ J f Ÿ k h w h k š ï U ª j d . ca®Úâk‹w¤âš nkš Kiwp£L kD ÃYitÆš ïU¡F«nghnj F‰w« rh£l¥g£lt®fËš ïu©L ng® 2007« tUl¤J¡FŸ ïwªJ nghdh®fŸ. kJuhÉ‹ thœ¡if nghynt g‹thÇÆ‹ thœî« Xo¡bfh©L ïU¡»wJ. Mdhš mt® ïªâahÉ‹ nghuhL« bg©fS¡fhd xU milahs¢ á‹dkhf kh¿É£lh®. ÉUJfS« m§ÑfhuK« mtU¡F¡ »il¤jd.mtuJnghuh£lcz®îbt‰¿bg‰wJ. mt® ghÈaš gyh¤fhu« brŒa¥g£lj‰fhf bjhL¡f¥g£l tH¡F njh‰WÉ£lJ. MdhY«, Úâ v‹W miH¡f¥gLtij ãuâÃâ¤JtgL¤J»w ãu«kh©lkhd r£l îthf ïaªâu¤njhL nkhJtâš V‰gL»w všyhÉj J‹g§fË‹ tÊahf g‹thÇÆ‹nghuh£lcz®îjh‹bt‰¿bg‰wJ. k§fqÇY« bg§fqÇY« ïªj tUl« elªj bg©fŸ âd¤âš g‹thÇÆ‹ cWâ Ãidî T w ¥ g £ l J . b g © f Ÿ b t W k n d ghâ¡f¥gLgt®fshf k£L« ïU¡f¤ njitÆšiy vd mâš g§nf‰w bg©fŸ cz®ªjd®. g‹thÇ “Úâ k£Lnk vdJ tƉiw Ãu¥g Koí«,bt‰W th¡FWâfŸ mšy” v‹»wh®. bg©fË‹ ïa¡f¤â‹ K‹nd É»w Äf¡ fodkhd nghuh£l§fËš x‹whf Úâ g‰¿a r_f¤â‹ f U ¤ J f n s h L ï z ¡ f ¤ i j f i l ã o ¥ g J « ghâ¥òfshš m⮢á milªJÉ£l jÅ eg®fS¡F cÇaÃthuz«»il¡f¢brŒtJ«ïU¡»wJ. g‹thÇÆ‹ tH¡F ã‹dilit rªâ¡»w ÃiyÆš , mtuJ mDgt« ghÈaš á¤utij r«kªjkhd r£l¤â‹ j‹ikÆš mo¥gilahd khWjšfŸ tU« msî, mªj kh‰w¤J¡fhd fU¥bghUis¤ jUtjhf mikªjJ. F¿¥ghf, »uhk¥òw§fË‹ mghafukhd NœÃiyfËš gÂah‰W« bg© bjhÊyhs®fË‹ Ãiyia Úâ¤Jiw cz®ªjjhš vGªj, fîut«, f©Âa«, tsik r«kªjkhd fU¤J¡fis Él, r£l¤â‹ òâa mQFKiw, muáaš rhrd cÇikfË‹ ÛJ mG¤jkhf C‹¿ ËwJ. eh£o‹ ca®ªj Úâk‹w¤âš bg©QÇik ïa¡f§fŸ všyh« Ç£ kD ngh£lj‹ Éisthf gÂÆl¤âš ghÈaš á¤utij bjhl®ghd ÉâKiwfŸ 1997š m¿É¡f¥g£ld. mâš Úâk‹w« m¿É¤jJ tUkhW: gÂÆl¤âš ghÈaš á¤utij v‹gJ muáaš rhrd¤âš ãÇî 14š tH§f¥g£LŸs rk¤Jt cÇik¡F vâuhdJ. ãÇî 10 tH§F»w vªj¤ bjhÊY« vªj ïl¤âY« brŒayh« v‹w cÇik¡F«
  15. 15. 15cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 vâuhdJ. ntiy brŒtj‰fhd cÇik v‹gJ ghJfh¥ghd ntiy¢NHš »il¥gij¥ bghW¤jJ. ã Ç î 2 1 t H § F » w t h G « c Ç i k v ‹ g J f©Âa¤Jldhd thœ¡if¡fhdJ MF«. ïªj¥ ãÇîfS¡F m®¤j« ïU¡Fkhdhš ghÈaš á¤utijahš ï¤jifa cÇik¡F ïilôwhf vGªJŸsÔ§FfŸÚ¡f¥glnt©L«. c©ikÆš, bg© bjhÊyhs®fË‹ cÇikahd ghJfh¥ghd ntiy¢NHiy cWâ¥gL¤Jtj‰fhd Äfî« K‰ngh¡fhd fU¤J¡fŸ, uh#°jh‹ muá‹ bg©fŸ K‹nd‰w¤ â£l¤â‹ xU ghJfh¥g‰w ntiy¡fhd NHÈš ntiy brŒj bg© CÊaÇ‹ mDgt¤âš ïUªJ vGªjJ v‹gJ Ku©ghL. midtU¡F« ntiy mË¥gij murh§f§fŸ kW¤JtªJŸsJeh«m¿ªjnj. bg©fË‹ ãu¢ridfŸ g‰¿a MŒîfis el¤âíŸs m¿P®fŸ óšnuD Ffh, nyhofh r®¡fh®, ådh kN«jh® M»nah® jahǤJ 1975š btËahd “ rk¤Jt¤ij neh¡»-ïªâahÉš bg©fË‹ Ãiy g‰¿” vD« m¿¡ifÆ‹ Éisthf uh#°jhÅš b g © f Ÿ K ‹ n d ‰ w ¤ J ¡ f h d â £ l « Mu«ã¡f¥g£lJ. mªj¤ â£l« 1970fËš elªj mÂâu£lšfS¡fhd ÉisthF«. ïit všyhnk jd¡F¤ jhnd Ku©ghlhf ïU¥git MF«. ïªj¥ òÇjšfŸ tªjjhš MwhtJ, IªjhtJ Iªjh©L¤ â£l¤âš (1980-85) Kj‹Kiwahf bg©fŸ k‰W« K ‹ n d ‰ w K « v ‹ w j Å m ¤ â a h a « cUth¡f¥g£lJ. mâš, bg©fS¡fhd bghUshjhu K‹nd‰w« r«kªjkhf ,mt®fŸ k¤âÆš Fiwthd vG¤j¿î É»jK«, jhœªj bghUshjhu Ãiyí« jh‹ Äfî« m¡fiwnahL ftd« brY¤j nt©oa gFâfŸ MF«. bg©fË‹ r_f, bghUshjhu ÃiyÆš nk«ghL v‹gJ ïªj eh£oš ït‰iw v⮤J¥ guÉ¡ »l¡F« r_fKiw, el¤ijfŸ, be¿KiwfŸ M»at‰¿š r_f khWjš tUtij¥ bghW¤jJ. Rjªâu¤J¡F¥ ãªâa ts®¢áÆ‹ ga‹fŸ »uhk¥òw¤â‹ Äf¥ bgU«gh‹ikahd bg©fS¡F nghŒ nruÉšiy v‹gij rÇ brŒí« NHyhf mJ ï U ª j J . k » s h É f h Z m ã f u ‹ m š y J bg©fS¡fhd K‹nd‰w¤ â£l« v‹gJ uh#°jhÅš 1984š cUthdJ. mj‹ bfhŸif m ¿ É ¥ ò M t z ¤ â š Ñ œ t U k h W c Ÿ s J . bgU«ghyhd muR¤ â£l§fËš k¡fË‹ FL«g§fŸ <Lgl nt©oaJ mtáa« MF«. mit všyh« bg©fŸ jÅik¥g£L ïU¥gjhš fLikahf ghâ¡f¥g£L ïU¡»‹wd. FHªij ey¤âš bg©fË‹ <LghL v‹gJ V‰W¡bfhŸs¥g£lJ nghynt ghšts nk«ghL ,r_f¡ fhLfŸ ts®¥ò, IM®oã, Étrha c‰g¤â cŸË£lt‰¿Y« bg©fŸ <Lgl nt©L«. uh#°jh‹ khÃy¤J¡F Äfî« áuk« jU« beU¡fofËš x‹whf bg©fŸ nk«ghL ïU¡»wJ. kh‰w¤J¡fhd â£l« bg©fŸ K‹nd‰w¤ â£l« »uhk¥òw uh#°jhÅš áw¥ghd g§if M‰¿íŸsJ. ïªj¤ â£l« KjÈš bg©fË‹ mik¥òfnshL beU§»aJ. mjdhš Mu«g eh£fËš ïªj¤ â£l« bg©fS¡F mâfhu« m Ë ¥ g J r « k ª j k h d ò Ç j È š b g U « K‹nd‰w§fis bfh©L tªjJ. bg©fŸ j§fŸ brhªj thœ¡ifia thHî« mJ cjÉaJ. »uhk¥ bg©fË‹ T£l§fŸ bg©fŸ j§fS¡fhd nfhÇ¡iffS¡fhf¤ â£lÄL« T£l§fsh»d. j§fis ãiz¤J it¤JŸs r§»ÈfËš ïUªJ bg©fŸ j§fis¤ jh§fns ÉLɤJ¡ bfhŸs m j i d ¤ j f ® ¡ f ¤ b j h l § » d ® . j h § f Ÿ b r Œ a ¡ T l h J v ‹ W ï ‹ W t i u j L ¤ J it¡f¥g£LŸs Éõa§fis¥ g‰¿í« mt®fŸ v⮥ò bjÇɤjd®. rh⥠gŠrha¤JfËš bg©fS« g§nf‰f Mu«ã¤jd®. FL«g t‹Kiw c Ÿ Ë £ l g y x L ¡ F K i w f i s í « v â ® ¡ f Mu«ã¤jd®. brh¤JÇik cŸË£l gy cÇikfis¡ nfhÇd®. Mnuh¡»a« , bghJÉÃnahf«, fšÉ, TÈ k‰W« gŠr Ãthuz¥ gÂfË‹ kâ¥ÕLfŸ M»at‰¿‹ jftšfŸ g»®ªJ bfhŸs¥g£ld. Fiwªj g£r TÈfŸ , Ãy Mtz§fŸ,brh¤J k‰W« r£l cÇikfŸ, brh¤J M»ait r_f k‰W« ghÈd¥ ghFghLfis v⮥gj‰fhd fUÉahf kh¿aJ. b g © f Ÿ m t ® f Ë ‹ c Ç i k f i s b j Ç ª J b f h © l d ® . É i u É n y n a m t ® f Ÿ C H š eilKiwfis bjǪJ bfh©ld®.mj‹ãwF »uhk¥òw bg© CÊa®fnshL ïizªJ ËW Ru©lY¡Fvâuhfnghuhodh®fŸ. Mu«g¤âš mt®fS¡F Mjuî »il¤jJ.ãwF bg©fË‹ r¡â r_f mo¤js¤ij mir¤jJ. mjdhš mâfhu goÃiyÆš ïU¥gt®fŸ kdbtW¥ò milªjd®. mj‹ ãwF bg©fË‹ cWâahd brašghLfŸ ÛJ j§fË‹ mâfhu¤ij fh£od®. Mu«g¤âš ïUªnj ïªj â£l¤J¡F cŸns gy
  16. 16. 16cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 Ku©ghLfS« mâU¥âí« ïUªjd. mt‰iw cŸnsna Ô®¤J bfhŸs Koahj msî¡F ãsîfis mJ ts®¤jJ. »uhk¥òw bg© CÊa®fŸ nkY« nkY« Éõa« bjǪjt®fshf kh¿d®. j§fsJ ntiyÆY« Ru©liy cz®ªjd®. mâfhu goÃiyfËš ïU¥gt®fS¡F« j§fS¡Fkhd r«gs KiwÆš gy ghFghLfis cz®ªjd®.ïªj Ku©ghLfŸnkbyG«ò«ÃiyV‰g£lJ. jftšfis gu¥òtj‹ _yK«, fšÉ k‰W« gƉá m Ë ¥ g j ‹ _ y K « » u h k ¥ ò w b g © f i s M‰wšgL¤JtJ mj‹ _y« mt®fË‹ r_f bghUshjhu Ãiyia ca®¤JtJ v‹gJ ïªj â£l¤âš m¿É¡f¥g£l neh¡f«, »uhk¥òw bg© CÊaÇ‹ g v‹gJ k¡fS¡F« muR¡F« ghykhf ïU¥gJ MF«. muR â£l§fis Ãiwnt‰WtJ« mJ vâ®gh®¤j msî v©Â¡ifÆš gadhËfis br‹Wnr®tJ«mtÇ‹gÂjh‹. mt®fŸ Äf nkhrkhd ÃiyÆY« gÂah‰¿ahf nt©L«. mt®fŸ brŒjh®fŸ. mghakhd NHšfËY« mt®fŸ ntiy brŒjhf nt©L«. mt®fS¡fhd khj r«gs« 1600 %ghŒ. mj‰F 1990fËš 200 %ghŒ ca®î mË¡f¥g£lJ. mJî« k»sh Éfh° r§f¤â‹ Ka‰á¡F ãwF. ïªj Äf Fiwthd r«gs¤njhL« g ghJfh¥ò ïšyhikí« ïªj ntiy¡nf cÇa mghakhd ntiy¢NHY« nr®ªnjïUªjJ. kd¢rh£áia j£o vG¥ã ÉÊ¥òz®î jUtJ, mšyJ tuj£riz ,FHªij kz§fŸ, fUit Mzh, bg©zhf vd gh®¤J nj®î brŒjš M»a r_f Ôikfis v⮤J gÂah‰WtJ v‹gJ Äfî« mghakhdJ. F¿¥ghf, »uhk msÉš Ãy¥ãuò¤Jt, rhâa, Mzhâ¡f mik¥òfS¡F vâuhf g‹thÇ njÉ nghuhodh®. j‹ brhªj r_f¤âš ïUªj ï¤jifa r_f Ôikfis v⮡F« nghJjh‹ g‹thÇ ghÈaš gyh¤fhu« brŒa¥g£lh®. g¡f¤J å£L¡fhu®fŸ, e©g®fŸ,cwÉd®fŸ å£L¡FŸ EiHªJ xU FHªij âUkz¤ij jL¡fnth, tuj£riz th§Ftij jL¡fnth Ka‰á¥gj‰F Vuhskhd ijÇa« nt©L«.m¤jifa g brŒgt®fS¡F g ghJfh¥ngh,g ga‹fnsh, ey¤â£l§fnsh vJî« »ilahJ. ngh¡Ftu¤J ngh‹w mo¥gilahd njitfS« mt®fS¡F brŒJ ju¥gl Éšiy.mghafukhd ntiy brŒ»w ït®fis murh§f« v›Éj ghJfh¥ò« ïšyhkš it¤âU¡»wJ. mik¥ò rhuh bjhÊšfËš cŸs bgU«gh‹ikahd bg© bjhÊyhs®fS¡F ghJfh¥ò ïšyhj g¢NHš ïU¥gJ v‹gJ bgÇa nkY« á¡fyhd ãu¢rid.Mdhš g‹thÇ njÉÆ‹ nghuh£l¤jhš g ghJfh¥ò¡fhd ntiy NHY¡fhf »il¤j r£l« bg© bjhÊyhs®fË‹ cÇikfis cWâ¥gL¤Jtj‰fhdXuoK‹nd‰wnk. ghÈaš á¤utij r£l« g Â Æ l § f Ë š g h È a š á ¤ u t i j (jL¤jš,jilbrŒjš k‰W« Ô®î ) r£l« -2013 V¥uš 22š r£lkh¡f¥g£lJ.mJ xU F¿¥ãl¤j¡f Ô®thF«. ï¢r£l« ghÈaš á¤utij ïšyhj ghJfh¥ghd g¢NHY¡fhd bg©fË‹ cÇikia m§ÑfÇ¡»wJ. m¤jifa g¢NHiy cWâ¥gL¤j nt©oaJ ntiy mË¥gtÇ‹ flikahF«. ïâš VnjD« ÛwšfŸ ïUªjhš mt®jh‹ mj‰F bghW¥ng‰f nt©L«. bghJ¤Jiw k‰W« jÅah® Jiw ÃWtd§fŸ ïªj r£l¤â‹ všiy¡FŸ bfh©L tu¥g£lJ nghy Câa« m Ë ¡ f ¥ g L » w ã w g Â Æ l § f i s í « ï J cŸsl¡»aJ,Jt¡f¤âš ntiybrŒgt®, v‹gj‹ guªj És¡f« mik¥ò rhuh bjhÊyhs®fŸ cŸË£l gyju¥g£lntiybrŒgt®fiscŸsl¡»aJ. “ntiy brŒgt® v‹gt®, xU gÂÆl¤âš vªj ntiy¡fhfî«, bjhl®ªj j‰fhÈfkhf F¿¥ã£l fhy¤J¡F,âd¡TÈ mo¥gilÆš neuoahf mšyJ xU Vb#©£L _ykhf tuToa x¥gªj jhu® cŸgl, ntiy jU»w cÇikahsU¡F bjǪnjh, bjÇahknyh, Câa¤J¡fhfnth mšyJ ïšyhknyh, j‹dh®t mo¥gilÆš ntiy brŒtnjh mšyJ ãw tÊfËš, ntiy¡fhd m o ¥ g i l b j Ç É ¡ f ¥ g £ n l h m š y J cŸsl¡f¥g£nlh, ïiz ntiyahŸ, xU x¥gªj bjhÊyhË, gƉá¤bjhÊyhË, Ãuªju« ïšyhj gƉá bjhÊyhË, mšyJ m¤jifa Vnjh xU bgaÇšmiH¡f¥gL«xUtiuí«cŸsl¡»aJ. c©ikÆš ïªj¢ r£l¤ij eilKiw ¥gL¤JtJ v‹gJ Äfî« rthyhdJ MF«. gÂÆl§fS¡F cŸns mik¡f¥gL»w òfh® fÄ£ofS¡F xU áÉš Úâk‹w¤J¡fhd mâfhu§fis mË¥gJ v‹gJ r£lßâahd Éthâ¡f Toajhf ïUªjhY«, mik¥òßâahd JiwÆš ï¤jifa fÄ£ofË‹ áw¥ghd brašghL v‹gJ bgU«ghY« mt‰¿š ahbušyh« ïU¡»wh®fŸ v‹gij¥ bghW¤jJ. gÂÆl§fËš ghÈaš á¤utij v‹gij
  17. 17. 17cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 gÂÆl§fËš V‰w¤jhœthd mâfhu cwîfŸ ïU¡»‹wd, mªj mâfhu goÃiyÆš bg©fŸ mok£l¤âY« mâf« ghâ¡f¥gLgt®fshfî« ïU¡»wh®fŸ v‹gjhf gh®¡f¥gl nt©o ïU¥gjhš, òfh® fÄ£ofËš bg© cW¥ãd®fË‹ njití« k‰w cW¥ãd®fŸ “ghÈaš á¤utij r«gªjkhd Étfhu§fËš ifah©l mDgt« cŸst®fshf'' ïU¥gJ v‹gJ ï¤jifa cz®¢á¥ó®tkhd Éõa§fis ifahStj‰F mtáa«MF«. c©ikÆš ïªj òâa r£l¤âš cŸs bgÇa Fiw v‹gJ “bghŒahd, Ô§F ju¡Toa v©z¤njhL ju¥gL»w òfh®fis'' mË¡fToa bg©fS¡F mguhj« Éâ¡f¡Toa ãÇî ïU¥gJjh‹. ãÇî 14š cŸs ïªj ãÇî ghÈaš á¤utij g‰¿ òfh® ju¡Toa bg©fË‹ J¢riy jL¡»w Éjkhf cŸsJ. ïªâa j©lid r£l¤â‹ ãÇî 211 V‰bfdnt bghŒ¥òfh®fËš ïUªJ Fok¡fis ghJfh¡»wJ. vdnt, ï¤jifa bg© cÇikfis Kj‹ikahf cWâ¥gL¤J»w r£l¤âš m¤jifa F¿¥ã£l ãÇit nr®¥gJ v‹gij ftiyahf jh‹ gh®¡f nt©L«. ïªj ãÇit Ú¡FkhW gšntW bg©fŸ mik¥òfŸ M©LnjhW« kD¡fŸ, òfh®fis jªJ bfh©L ïUªjhY« òâa r£l¤âš ïJ Úo¡fnt brŒ»wJ.mJ r£l¤â‹ neh¡f¤ijna jhœ¤JtjhfcŸsJ. Úâgâ t®kh fÄ£o ÑœtUkhW TW»wJ. m¤jifa ãÇî ïªj r£l¤âš ïU¥gJ mtkâ¥ghd x‹W. r£l¤â‹ neh¡f¤ijna mJ x‹W« ïšyhkš brŒ»wJ. ï¤jifa M¤âu_£l¡Toa ãÇîfis m¿Kf¥gL¤J tij mDkâ¡fTlhJ. r£l¤â‹ neh¡f¤âš ï¤jifa ãÇîfŸ Fiwthd áªjidianabrY¤J»‹wd.'’ ï¤jifa gykhd gǪJiufŸ ïUªjhY«, ïªj r£l¥ãÇî bg©fis btW¡F« mQFKiwia b f h © L Ÿ s J . m J n k Y « b g © f S ¡ F ghâ¥òfisna V‰gL¤j cjî«. r£l¤ij ga‹gL¤Jtj‰F K‹djhfnt mJ jtwhf ga‹gL¤j¥gLtj‰F vâuhf msî¡F mâfkhd eZl<£il jUtJ v‹gJ mªj r£l« jd¡F jhnd njhšÉailªJ nghtj‰F cÇa KiwÆš vGJtjhf ïU¡»wJ. Mjhu«: June 8 2013, Vol XLVIII 2013, Economic and Political Weekly cŸsh£áfS¡F Ãâ bgw 9 ÃgªjidfŸ cŸh£á¤ Jiw¡F, k¤âa muá‹ khÅa¤ij¥ bgw, x‹gJ ÃgªjidfŸ Éâ¡f¥g£L cŸsd. ït‰iw, Ãiwnt‰¿dhšjh‹, cŸsh£á mik¥òfS¡fhd khÅa¤ij, k¤âa muR tH§F« vd, bjÇ»wJ. ïJF¿¤J, Cuf ts®¢á k‰W« cŸsh£á¤ Jiw khÅa¡ nfhÇ¡ifÆš Tw¥g£LŸsjhtJ; cŸsh£á Jiw¡F, 2011-12 Kjš khÅakhf, 1,067 nfho %ghia, k¤âa muR tH§F»wJ. ïj‰F, x ‹ g J à g ª j i d f i s í « , k ¤ â a m u R Éâ¤JŸsJ. »uhk¥òw Cuh£áfŸ, ef®¥òw Cuh£áfS¡F jŤ jÅahf, tuî – bryî m ¿ ¡ i f i a , j h ¡ f š b r Œ a n t © L « . fz¡Ffis fÂÅ KiwÆš rk®¥ã¤J rÇgh®¡f, fz¡»aš bk‹bghUŸ cŸË£l, Kj‹ik j¡if fz¡fhauhš bjhF¡f¥g£l, 8got§fis,brašgL¤jnt©L«. M©L thÇahd bjhÊšE£g MŒî m¿¡if, c Ÿ s h £ á à ⠤ j  ¡ i f M » a t ‰ i w , r£lrigÆš jh¡fš brŒa nt©L«. Cuh£áfËš el¡F« KiwnfLfis ÉrhǤJ, elto¡if vL¡f,ÉrhuizmâfhÇiaÃaÄ¡fnt©L«. k¤âa muál« bgW« Ãâia, IªJ ehŸfS¡FŸ, cŸsh£á mik¥òfS¡F mË¡f nt©L«. brh¤J tÇ Éâ¥ò mâfhu¤ij, cŸsh£á mik¥òfS¡F tH§f nt©L«. efuh£á, khefuh£á M»at‰W¡F cjt, khÃy brh¤JtÇ thÇa¤ij, mik¡f nt©L«. cŸsh£á mik¥òfŸ _y« tH§F«, m¤âahtáa nritfË‹ ju¤ij m¿í« Kiwia, ÃWt nt©L«. khefuh£áfËš V‰gL« Ô Ég¤Jfis vâ®bfhŸs, mt‰W¡F nkyh©ik¤ â£l§fis mkšgL¤j nt©L«. ïªj Ãgªjidfis ó®¤â b r Œ j h š j h ‹ , k h à y m u á ‹ à â i a , cŸsh£áfS¡FbgwKoí«. k¤âa muá‹ Ãgªjidfis Ãiwnt‰¿- É£ljhfî«, cŸsh£áfS¡fhd Ãâia, k¤âa muR mË¡f nt©L« vdî«, jÄHf muR nfhÇ¡ifÉL¤JŸsJ. Mjhu«: âdky®, 2.4.2013
  18. 18. 18cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 jdJ brhªj bt‰¿¡F jhnd ïiuahF« r£l« Ah¤kh fhªâ njáa Cuf n t i y c W â ¢ r £ l «k(v«Ív‹M®ïÍV) 2006« M©oš bfh©Ltu¥g£lâÈUªnj mjdhš Étrha¤ bjhÊyhs® g‰wh¡Fiw V‰gL»wJ v‹W«, Étrha c‰g¤â 圢áail»wJ v‹W« gÊ Rk¤j¥g£L tU»wJ. ïij xU rh¡fhf¥ ga‹gL¤â¡ bfh©L ïªj¢ r£l¤â‹ Ñœ tU« ntiy¤ â £ l § f S ¡ f h d g £ b # £ à â xJ¡ÑLfis bt£Ltj‰F muR â£lÄ£L tU»wJ. flªj MW M©LfËš bkh¤j« 1,66,760 nfho % g h Œ b r y É š 1 2 , 0 0 0 n f h o kÅjdhš gÂfis ïªj¤ â£l« cUth¡»íŸsJ. flªj g¤jh©LfËš Äf¡ Fiwthd b g h U s h j h u t s ® ¢ á i a í « , m â f Ç ¤ J t U « à ⠥ g‰wh¡Fiwiaí« rªâ¡»w ÃiyÆš, k¤âa Ãâaik¢r® g.áj«gu«, ïªj M©L ã¥utÇÆš ï¤â£l¤â‰fhd à â x J ¡ Ñ £ i l f L i k a h f b t £ L t j ‰ F ¤ â £ l Ä £ l h ® . ï¤â£l¤â‹ Ñœ ntiyfS¡fhd njit FiwªJ tU»wJ v‹W mt® thâ£lh®. mtU¡F Mjuthf Ëwh® Étrha mik¢r® õu¤ gth®. ïªj¤ â£l¤âdhš Étrha¤ bjhÊyhs® g ‰ w h ¡ F i w v ‹ w b e U ¡ f o V‰g£LŸsJ, mjdhš x£Lbkh¤j c‰g¤â¤ âw‹ ghâ¡f¥g£LŸsJ v‹W gth® T¿dh®. TÈ É»j« m â f Ç ¥ g j ‰ F « , É t r h a « y h g f u k h d j h f ï š y h k š nghtj‰F«jh‹ ïªj¤ â£l« t Ê t F ¤ J Ÿ s J v ‹ W « m t ® T ¿ d h ® . ï ª j ¢ r £ l « bfh©Ltu¥g£l ãwF, Étrha¡ TÈ ca®ªJÉ£ljhš, ÉtrhÆfS¡fhd TÈ khÅa« 50 rjåjkh»É£lJ v‹W« mt®2011šT¿dh®. #dtÇ, ã¥utÇ khj§fËš elªj 5 mik¢ruit¡ T£l§fËš ïu©L mik¢r®fSnk ï¥ãu¢ridia »s¥ãdh®fŸ. ã¥utÇ 6 m‹W Cuf nk«gh£L¤ Jiw mik¢r® b#Œuh« unkZ, ïªj ïu©L mik¢r®fË‹ fU¤JfS¡F« kW¥ò¤ bjÇɤJ ãujkU¡F foj« vGâdh®. âdrÇ¡ TÈ mâfÇ¥gJ v‹gJ ïªj¤ â£l¤â‹ xU M¡f¥ó®tkhd jh¡fkhF« v‹W b#Œuh« unkZF¿¥ã£lh®. mik¢r®fS¡»ilnaahd ïªj nkhjš, ï¥go¥g£l TÈ mo¥gilÆyhd â£l« F¿¤J, Étrha¤ bjhÊyhs® rªijÆš mj‹ jh¡f« F¿¤J bgÇjhf¡ »s¥ãÉl¥gL« m¢r¤â‹ ÛJ ftd¤ij <®¤JŸsJ. Mdhš, ïªj Éthj« bgU«ghY« xU kha¤njh‰w¤ijnaV‰gL¤j¥gL¤jKaštjhfntbjÇ»wJ. v«v‹M®ïÍV r£l¤jhš Étrha¤ bjhÊyhs®fŸ »il¥gJ ghâ¡f¥g£LÉ£lJ v‹w F‰w¢rh£il murh§f¤â‹ ò Ÿ Ë É t u § f n s k W ¡ » ‹ w d . É t r h a « e ‹ w h f elªJbfh©oU¡F« gUt§fËš ahU« ïªj¤ â£l¤â‹ Ñœ ntiy¡ nf£lf¥ nghtâšiy. k‰w bghJ TȤ â£l§fis¥ nghy mšyhkš, njitÆ‹ mo¥gilÆnyna ïªj¢ r£l« ïa§F»wJ. Étrha fhy§fËš k¡fŸ ntiy njl kh£lh®fŸ v‹w Cf« K‹it¡f¥gL»wJ. 2010-11« M©o‹ Étu§fis MuhŒ»wnghJ, V¥uš - #]‹, #dtÇ - kh®¢ M»a f h y f £ l § f Ë š R k h u h d É t r h a ¥ g  f Ÿ elªJbfh©oUªjnghJ« Tl, 70 rjåj ntiyfS¡F¡ nfhÇ¡iffŸ tªjd v‹W bjÇa tU»wJ. nkY«, 2007 - 08š ï ª j ¢ r £ l « ï ª â a h K G t J k h f ‰ b r a š g l ¤ bjhl§»aâÈUªJ, x›bthU FL«g¤â‰Fkhd ruhrÇ ntiy v‹gJ Xuh©oš 54 eh£fŸ v‹gij jh©lÉšiy. Mfnt, Étrha¡ fhy¤âš k¡fŸ 16 eh£fŸ k£Lnk (ï¤â£l¤â‹ Ñœ) ntiy brŒJŸsd®. g‹dh£L Ú® îthf ÃWtd« 12 khÃy§fŸ bjhl®ghf jahǤJŸs xU ÉÇthd m¿¡ifÆš, ïªj¤ â£l¤â‹ _y« bjhÊyhs® rªijÆš xU bgÇa jh¡f« V‰gl nt©Lbk‹whš, Étrha« c¢r¤âš ïU¡»w fhyf£l¤âš fÅrkhd k¡fŸ ïªj¤ â£l¤â‹ Ñœ ntiy brŒâU¡f nt©L« v‹W T¿íŸsJ. Mªâu khÃy¤âš Xuh©oš - Ç¢r®£ kAhg¤uh, Ínjªâuh bjhÊyhs® g‰wh¡Fiw V‰g£oU¥gj‰F mJjh‹ fhuz« v‹W kfh¤kh fhªâ njáa Cuf ntiy cW⢠r£l¤â‹ ÛJ gÊ Rk¤j¥gL»wJ; mij¡ fhuz« fh£o mj‰fhd g£b#£ Ãâ xJ¡ÑLfËš if it¥gj‰F Mnyhá¡f¥gL»wJ.
  19. 19. 19cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ruhrÇahf 35 y£r« ng® ntiy¡ nfhU»wh®fŸ. Mdhš, Étrha¡ fhy¤âš ïªj v©Â¡if 5 y£rkhf RU§»ÉL»wJ v‹»wh® ïªj khÃy¤â‹ K‹dhŸ v«Ív‹M®ïÍV ïa¡Fe® V. KuË. ïªj¤ â£l« bt‰¿fukhf brašgL« khÃykhf Mªâuh fUj¥gL»wJ. 2005« M©oš 1 nfhona 60 y£rkhf ïUªj ïªj khÃy¤â‹ Étrha c‰g¤â, 2012« M©oš 2 nfhona 20 y£rkhf mâfǤjJ. ïªj¢ r£l¤jhš Étrha c‰g¤â ghâ¡f¥g£LÉ£lJ v‹w fU¤J¡F ïªj¥ òŸËÉtu« Mjuthf ïšiy v‹»wh® KuË. É t r h a ¤ b j h Ê y h s ® v©Â¡if FiwtJ v‹gJ ïªj¤ â£l« bjhl§Ftj‰F K‹ng ïUªJ tªJŸsJ. â£l¡FG jdJ 12tJ â£l M t z ¤ â š ï j i d ¤ bjÇɤJŸsJ. gÆ® ts®¥ò ÔÉukhf mâfǤjjhš, Étrha Éis¢rÈš v›Éj jh¡fK« V‰glÉšiy v‹W« â£l¡FG TW»wJ. 2000tJ M©oÈUªnj, njáa khâÇ MŒî ÃWtd« nk‰bfh©l M Œ î f Ë š , É t r h a n t i y f Ÿ F i w ª J t U » ‹ w d v ‹ W f © l ¿ a ¥ g £ L Ÿ s J . É t r h a ¤ b j h Ê y h s ® g‰wh¡Fiw V‰g£oU¡»wJ v‹gj‰nfh, mj‰F ïªj¢ r £ l ¤ â ‹ j h ¡ f « j h ‹ fhuz« v‹gj‰nfh v›Éj MjhuK« ïšiy v‹W k¤âa b j h Ê y h s ® k ‰ W « n t i y t h Œ ¥ ò ¤ J i w mik¢rf«TW»wJ. cjhuzkhf, ãAh®, c¤ju¥ ãunjr« M»a khÃy§fËÈUªJ tU« bjhÊyhs®fisna bgÇJ« jdJ Étrha¤â‰F e«ãÆU¡F« khÃykhd gŠrh¥ãš, ïªj¢ r£l¤jhš Étrha¤ bjhÊyhs® g‰wh¡Fiw V‰g£ljhf Tw¥g£lJ. mj‰F¡ fhuz« mªj khÃy§fis¢ nr®ªjt®fŸ ïªj¢ r£l¤â‹ Ñœ j§fsJ khÃy§fËnyna ntiy brŒa ÉU«ãaJjh‹ v‹W« Tw¥g£lJ. ãw khÃy§fËÈUªJ òy«bga®ªJ tªJ ntiy brŒí« bjhÊyhs®fŸ g‰¿a Mtz¥ gâî vJî« gŠrh¥ãš »ilahJ. vÅD«, r©ofh® efÇš cŸs Cuf k‰W« bjhÊš nk«gh£L MŒî ika« nk‰bfh©l xU kâ¥ÕL, gŠrh¥ã‰F òy«bga®ªJ tU»w bjhÊyhs®fŸ v©Â¡ifÆš v›Éj kh‰wK« ïšiy v‹W fh£L»wJ. mnjnghš, c¤âu¥ãunjr«, ãAh® M»a ïU khÃy§fËY« ï ª j ¢ r £ l « v › t h W b r a š g L ¤ j ¥ g £ L Ÿ s J v‹gij MuhŒ»wnghJ, gŠrh¥ khÃy¤â‹ Étrha¥ gÂfis vâ®kiwahf¥ ghâ¡f¡Toa msɉF ïªj ï U k h à y § f Ë š ntiy¡fhd nfhÇ¡iffŸ F¿¥ãl¤j¡f msɉF mâfÇ¡fÉšiy v‹W bjÇa tU»wJ. 2011-12« M©oš 9 rjåj FL«g§fŸ k£Lnk n t i y n f h Ç í Ÿ s d . x›bthU FL«g¤â‰F« 38 e h £ f Ÿ k £ L n k n t i y »il¤JŸsJ. “Étrha¤ b j h Ê y h s ® b e U ¡ f o v‹gj‰F v›Éj MjhuK« »ilahJ,” v‹W ãAh® #‹ # ¡ u h ‹ r ¡ â r § f h j ‹ mik¥ig¢ nr®ªj MÎZ #h TW»wh®. É t r h a ¡ T È É » j « m â f Ç ¥ g i j ¥ bghW¤jtiuÆš, xU g¡f« murh§f« ViH k¡fË‹ m â f h u « ï j d h š m â f Ç ¤ J Ÿ s J v ‹ W bfh©lho¡bfh©oU¡»wJ . Mdhš, ï‹bdhU g¡f¤âš Étrha mik¢rf« ïj‰F v⮥ò¤ bjÇÉ¥gJ Éa¥ò¡FÇajhf ïU¡»wJ. ïªj¤ â£l¤jhš TÈ É»j« mâfǤJŸsJ v‹W k¤âa òŸË Étu§fŸ k‰W« â£l mkyh¡f mik¢rf« bjÇɤJŸsJ. 1999 - 2005 fhyf£l¤âš TÈ É»jkhdJ M©L¡F 2.7 rjåjkhf mâfǤJŸsJ. ïªj¤ â£l« bfh©Ltu¥g£l ãwF 2006 - 09 fhyf£l¤âš TÈ É»j«M©L¡F9.7rjåjkhfmâfǤJÉ£lJ. nfhu¥g£l ntiyfŸ (2010-11) Étrha¡ fhy« Étrha« Fiwªj fhy« Mjhu«: Cuf nk«gh£L mik¢rf« # ] ‹ 14.4% #]iy8.0% 5.0%MfÞ£ 4.1% br¥l«g® 5.7% or«g® 3.7% et«g® 3.7% m ¡nlhg® V¥uš13.5% nk 17.3% 8.3%kh®¢ 8.7% ã ¥ut Ç 7.6% #dtÇ
  20. 20. 20cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 TÈ mâfǤjj‹ fhuzkhf c‰g¤â bryî mâfǤJÉ£lJ, TÈ¡F M£fis ÃaÄ¡F« M®t« k¡fËilna FiwªJÉ£lJ v‹W xU bghJthd m¢r« V‰g£LŸsJ. Mdhš, “ïªj¤ â£l« bjhÊyhs®fËilna Fiwªjg£r TÈ nfhUtj‰fhd cÇik F¿¤j ÉÊ¥òz®it V‰gL¤âíŸsJ,” v‹»wh® âšÈ IIo ÃWtd¤â‹ bghUshjhu MŒthsuhd ߤâfh nfuh. ïJ xU bt‰¿ v‹nw muR TW»wJ. flªj fhy§fËš ÉtrhÆfŸ ju¥ãÈUªJ ju¥g£l î¥gªj§fŸ fhuzkhf Fiwªjg£r¡ TÈia ca®¤Jtj‰F muRja§»tªjJ. Tljš TÈ nt©L« v‹W nfhUtj‰fhd xU rÇahd ngu« ngR« fUÉia ïªj¤ â£l« cUth¡»¡ bfhL¤JŸsJ. 19 khÃy§fËš, ïªj â£l¤â‹ Ñœ tH§f¥gL« mo¥gilahd TÈ, mªj khÃy§fË‹ Étrha¡ TȤ bjhifiaÉl mâfkhF«. Mdhš, â£l¤â‹ ïªj jh¡f« F¿¤J ahU« f©LbfhŸtâšiy. Kjyhtjhf, ïªj¤ â£l« M©, bg© ïUtU¡Fnk rkkhd TÈ t H § F t j ‰ f h d É â i a V ‰ g L ¤ â í Ÿ s J . ïu©lhtjhf, Kjš ÉâÆ‹ gydhf bg©fË‹ g§nf‰ò mâfǤJŸsJ. bkh¤j ntiy thŒ¥ãš 45 rjåj«tiubg©fS¡F¡»il¤JŸsJ. “bg©fS¡F rkkhd Mjha¤ij tH§»íŸs Kjš â£l« ïJ,” v‹W kfh¤kh fhªâ njáa Cuf ntiy cW⤠â£l bjhÊyhs® r§f¤â‹ jiyt® gnyhÄ Ä°¤Ç Tw»wh®. ï‹bdhU g¡f¤âš, TÈ ca®î ï‹D« gy kl§fhf ïUªâU¡f nt©L« v‹W« gy® fUJ»wh®fŸ. k¤âa ãunjr khÃy¤âš ïa§» tU« #¡Çâ Mâthá jȤ r§fhj‹ v‹w mik¥ig¢ nr®ªj khJÇ, “ïªj¤ â£l« bt‰¿fukhf b r a š g L ¤ j ¥ g £ l n g h b j š y h « , bjhÊyhs®fËilna kd¢ nrh®î V‰gLtJ jÉ®¡f¥g£oU¡»wJ. Mdhš, TÈ tH§Ftâš brŒa¥gL« jhkj¤jhY«, bghW¥ng‰gj‰fhd V ‰ g h L f Ÿ ï š y h j j h Y « j h ‹ â £ l « njhšÉailªâU¡»wJ,”v‹WTW»wh®. k¤âa ãunjr khÃy¤âš ï¤â£l¤â‹ Ñœ k¡fË‹ cÇikfS¡fhf brašg£L tUgtuhd mDuh¡ nkhâ, TÈ jhkj¥gL¤j¥gL»w ãu¢rid Ô®¡f¥gLkhdhš, nkY« mâfkhd Ã⥠gy‹fŸ V ‰ g l K o í « v ‹ W T W » w h ® . g š n t W JiwfS¡»ilna TÈ É»j§fËš cŸs FiwghLjh‹K¡»akhd¥ãu¢ridv‹»wh®mt®. “f£Lkhd¤ bjhÊÈš Fiwªjg£r¡ TÈ %.190 tH§f¥gL»wJ. ïªj¤ â£l¤ânyh %.132, Étrha¡ TÈahf %.100« k£Lnk tH§f¥gL»wJ. TÈ Äf jhkjkhf tH§f¥gLtJ« ï¤â£l¤â‰F bf£l bga® V‰gL¤âíŸsJ. ïjdhš, òy«bga®ªJ brštij¤ jÉu ntW tÊÆšiy v‹w Ãiyik V‰g£LŸsJ,”v‹»wh®mt®. Mjhu«: March 1-15, 2013 . Down To Earth 60 50 40 30 20 10 0 2006-07 2007-08 2008-09 2009-10 2010-11 2011-12 x›bthUFL«g¤â‰Fju¥g£lntiyfŸ ga‹gL¤Jnth® Fiwî v«Ív‹M®ïÍV â£l¤â‹ Ñœ ntiy nfhUtJ FiwªJŸsJ 140 120 100 80 60 40 20 0 2006-07 2007-08 2008-09 2009-10 2010-11 2011-12 ruhrÇ¡TÈ(xUehS¡F/%.) gadilí« bjhÊyhs® v«Ív‹M®ïÍV â£l¤â‹ Ñœ TÈ É»j« mâfÇ¡»wJ Mjhu«: Cuf nk«gh£L mik¢rf«
  21. 21. y Éõa§fis¥ g‰¿ v›tsî ngr¥gL»wJ? v¥go všyh« ngr¥gL»wJ? mjdhš mªj áÉra§fis g‰¿ k¡fŸ k¤âÆny bghJthd fU¤J« cUth»wJ.Mdhš mit všyh« ajh®¤j¤âš ïUªJ buh«g JhukhŒ ïU¡»wJ v‹gij F¿¥ã£Lbrhšynt©oïU¡»wJ. eh« 24 kÂneuK« brŒâfis nf£L¡bfh©nl ï U ¡ » w x U f h y f £ l ¤ â š ï U ¡ » n w h « . b j h l ® ¢ á a h f b r Œ â f Ÿ t ª J b f h © n l ïU¡»‹wd. mªj brŒâfË‹ KG Égu§fisí« mt‰¿‹ jh¡f§fisí« KGikahf bjǪJ bfhŸtj‰fhd thŒ¥ò »il¥gj‰F K‹ghfnt m¤jifa brŒâfis bjhl®ªJ brhšy nt©oa f£lha¤âšbrŒâahs®fŸcŸsd®. k¤âa muá‹ 2013-14 M« M©L¡fhd g£b#£il Clf§fŸ v¥go¥ gh®¤JŸsd v‹gJ nkny brh‹d v š y h t ‰ W ¡ F k h d M j h u k h f c Ÿ s J . bg©fS¡fhd xU g£b#£lhf ïJ t®Â¡f¥- gL»wJ. murh§f« k‰W« MS§f£áÆ‹ brŒâ¤ bjhl®ghs®fŸ ml« ão¤jh‰nghy m¥go¤jh‹ ïij m¿É¡»wh®fŸ. áy bghUshjhu m¿P®fS« m¥go¤jh‹ ïªj g£b#£il tÈíW¤âd®.mt®fŸ Ãâ mik¢r® mtuJ ciuÆš m¿É¤j m¿É¥òfis jh©o¥ nghfÉšiy. Ãâaik¢rÇ‹ ciuÆš KG¡f bg©fis¥g‰¿a F¿¥òfŸ ïUªjd v‹gJ c©ikjh‹. bg©fis¥ g‰¿a Ãâaik¢rÇ‹ m¡fiw mtiuí« Û¿ btË¥g£lJ. Ãâaik¢rÇ‹ áy m¿É¥òfis nki#ia¤ j£o bg© ehlhSk‹w cW¥ãd®fŸ tunt‰wd®. mt®fŸ mtÇ‹ cz®îfnshL x¤J¥nghdij¥ nghy¤njh‹¿aJ. Ãâaik¢rÇ‹ m¤jifa m¿É¥òfËš áyt‰iw gh®¥ngh«.“ jŤJ thœnth® k‰W« ÉjitfŸ cŸË£l bg©fŸ Äfî« ghâ¡f¥g£L ïU¥gt®fŸ. mt®fŸ Ra fîut¤njhL« f©Âa¤njhL« thH¡Toat®fshf ïU¡f nt©L«. ïs« bg©fŸ všyh ïl§fËY«, F¿¥ghf gÂah‰W« ïl§fËš ghÈd ghFghLfis rªâ¡»‹wd®. bg©fS¡F ghJfh¥igí« f©Âa¤ijí« V‰gL¤Jtj‰fhd T£L¥ bghW¥ò ek¡F ïU¡»wJ. rÛg¤âš elªj Ãfœ¢áfŸ ekJ Rjªâukhd,K‰ngh¡fhd j‹ikfŸ ÛJ xU fiwahf ÉGªJŸsJ. fšÉ,ntiy,k‰W« nritfis mQFtj‰fhf nkY« nkY« mâf bg©fŸ bghJ ïl§fS¡FŸ EiHí« nghJ mt®fS¡F vâuhd t‹KiwfS« mâfkhf el¡»w brŒâfŸ btËah»‹wd. eh« ekJ bg©fnshL« bg©FHªijfnshL« ïizªJ Éngh«. mt®fS¡F ekJ Mjuit bjÇÉ¥ngh«. mt®fis mâfhuKŸst®fshf kh‰Wtj‰fhd rfy Ka‰áfisí« brŒa eh« flik¥g£LŸnsh«. mnj neu« mt®fis ghJfh¤J it¤âU¡fî« nt©L«.“ c©ikÆš ešy th®¤ijfŸjh‹.bg©fS¡F vâuhf mâfǤJtU« t‹Kiwfis¡ f©o¤J ehL KGtJ« gy khj§fshf k¡fŸ ïa¡f§fŸ elªjd. mt‰W¡F¥ gâyhf Äf¡ Fiwthf¤jh‹ ïªj murh§f« brašg£LŸsJ. mj‹ Äf K¡»a ã u â à â Æ l « ï U ª J t ª J Ÿ s i j Ç a k h d th®¤ijfŸ jh‹ ïit. xUntis bfhŠr« Raeykhd th®¤ijfshf¡ Tl ïU¡fyh«. k¤âa murhš ÃaÄ¡f¥g£l t®kh fÄ£oÆ‹ gǪJiufŸ áw¥ghdit.mt‰¿‰F vâ®Éisthf, cz®¢áa‰w, ,xU bfh^ukhd mtru r£l¤ij bg©fS¡F vâuhd t‹Kiwfis vâ®bfhŸs bghU¤jkhdJ vdk¤âamuRbfh©LtªjJ t h ® ¤ i j f S ¡ F m â f K ¡ » a ¤ J t « mˤJÉ£nlh« Ãâaik¢r® bg©fS¡F m¥go v‹djh‹ c©ikÆnyna jªJ É£lh®? kâ¡f¡Toa Éõa§fŸ bfhŠr«jh‹ bg©fS¡F tªJ n r ® » w J . m J î « x U j h d « b f h L ¥ g t ® kd¥gh‹iknahL« mlhto¤jdkhf mQF KiwnahL« ju¥gL»wJ. ï¤jifa “gÇRfŸ'' F¿¥ã£l th¡fhs® ãÇÉdiu j§fËlÄUªJ É y » É l h k š ï U ¡ f ¢ b r Œ J m t ® f i s ïJ bg©fS¡fhd g£b#£lh ? - b#aâ nfhZ 21cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ïªj ÃâÃiy m¿¡ifÆš kiwKfkhfî« neuoahfî« ïU¡»w gy bfhŸiffŸ bgU«ghyhd bg©fS¡F ÉU«g¤jfhj Éisîfis¤ ju¡Toajhf ïU¡»wJ
  22. 22. t § » c U t h ¡ f ¥ g L » w J . m i d ¤ J à â ÃWtd§fËY« mid¤J¥ bg©fS« mQf¡ T o a t h Œ ¥ ò f i s K ¡ » a K ‹ D Ç i k ¡ bfhŸifahf M¡fhkš mjid mkyh¡f¤ njitahd všyh elto¡iffisí« vL¡fhkš mt®fS¡fhd jÅ t§» v‹w KiwÆš xU áW ïl« mt®fS¡F tH§f¥gL»wJ. všyh« mt®fS¡F.mid¤JgÂah£fS«bg©fŸ. ÃWtdkh¡f¥g£l Ãâia bg©fŸ mQFtij ï¤jifa KiwÆyhd milahsó®tkhd KiwfŸ _ y « f £ L ¥ g L ¤ â i t ¥ g J v ‹ g J v â ® Éisîfis V‰gL¤J«. tÂf t§»fËš fz¡FfŸ âw¡fî«, fl‹fis¥ bgwî« bg©fS¡F thŒ¥òfŸ cŸsJ. mªj tÂf t§»fŸ ïÅ bg©fS¡F k£Lnk fl‹fŸ ju c Ÿ s t § » ¡ F ¢ b r š Y k h W b g © f i s nf£L¡bfhŸsyh«. m§nfjh‹ m®¥gÂ¥ò Ä¡f nrit »il¡F« v‹W« brhšy¥glyh«. ï¤jifa Ãâßâahd xJ¡» it¤jiy v¥go bghUshjhu ßâahf bg©fis ÉLjiy brŒtij neh¡»a K‹nd‰wkhf gh®¡f Koí«? ï¤jifa muh#fkhd j‹ik bfh©l K‹bkhÊî bghJk¡fŸ K‹ rk®¥ã¡f¥gL« K‹ghf murh§f¤âšcŸsahU¡F«ciw¡fÉšiyah? bg©fŸ g‰¿a cz®î ïšyhkš ïu©lhtJ elto¡ifí« nkY« nkhrkhdjhf ïU¡»wJ. mJ xU Ãâa¤ij cUth¡F« Mnyhrid. (îgah Ãâ v‹W mij eh« miH¥ngh« vd mik¢r® f© bfh£lhkY« bt£f¥glhkY« brh‹dh®.) bg©Â‹ ghJfh¥ig cWâ¥gL¤Jtj‰fhf 1000 nfho %ghŒ Ka‰á. ïJ c©ikahd ãu¢ridia òǪJ bfhŸshj Ka‰á. bg©fŸ, áWÄfË‹ g h J f h ¥ ò - c © i k Æ š M © f Ÿ . iga‹fŸ,FHªijfŸ, tajhdt®fŸ vd midtÇ‹ ghJfh¥ò« - muá‹ bghW¥ò MF«. clš ßâahd ghJfh¥ò v‹gJ xU eh£o‹ x›bthU FokfÅ‹ cÇik MF«. j§fis¥ g‰¿ Ãid¤J¥ gh®¥gt®fS¡F e‹¿ahf ïU¡fnt©oa bg©fS¡F “ftiy¥gL»w'' xU murh§f« jU»w“gÇR''mšyïJ. flªj áy khj§fshf ïªâah KGtJ« k¡fŸ nghuh£l§fŸ bto¤jd. muR jdJ Fok¡fis fh¥gj‰fhf brašg£L¡ bfh©L ïU¡»w r_f ßâahd, r£lßâahd, ÃWtd ßâahd, g©gh£L âU¥âgL¤J« vd mt® Ãid¡»wh® nghy bjÇ»wJ. ïªj g£b#£oš ÉÇthf Éthâ¡f¥g£l ïu©L K‹Ka‰áfŸ bg©fË‹ Ûjhd m¡fiw k¤âa muR¡F ïU¥gj‰fhd milahs§fshf rk®ã¡f¥g£LŸsd. mit ïu©Lnk bg©fis X£L t§»ahfnth mšyJ ghâ¡f¥g£l FGthfnth gh®¡»w mo¥gilahd j¥ig brŒ»‹wd. mjdhš bg©fË‹ bgaÇš xU bgÇa msî Ãâia xJ¡ÑL brŒtj‹ _y« mJ bg©fisjh#hbrŒaKoí«vde«ò»wJ. mo¥gilahd m¡fiw ïšyhkš ïU¥gJ Kjyhtjhf ïªj¤ â£l« bg©fS¡fhd xU t§»ia cUth¡F»wJ. ïªj t§» bgU«ghY« bg©fS¡F jh‹ fl‹ tH§F«. bg©fŸ e l ¤ J » w b j h Ê š f S ¡ F « , R a c j É ¡ FG¡fS¡F« fl‹ tH§F«. mj‹ _y« bg©fS¡fhd thœthjhu¤J¡F cjî«. bg©fS¡F vâuhd ghFghLfis fz¡»š b f h © L m t ® f S ¡ F m â f h u k Ë ¡ f î « , Ãâßâahd xU§»iz¥ig V‰gL¤jî« Toa Étfhu§fis ïJ vâ®bfhŸS«. ïªj t§»¡F Mu«g Kjälhf MÆu« nfho %ghŒfis k¤âa muRtH§F«, ïªj Ioah xU mo¥gilahd Éõa¤ij j t w É L » w J . V w ¤ j h H v š y h b g © f S « ÃWtdkh¡f¥g£LŸs Ãâia mQFtâš áuk§fis mDgÉ¡»‹wd®. mªj ÃâKiwÆ‹ r h j h u z g a d h s ® f i s ( M © f Ÿ ) É l v¥nghjhtJjh‹ bg©fŸmÇjhf rkkhf Ãâ ÃWtd§fshš el¤j¥gL»‹wd®. mj‰F gâyhf b g © f Ÿ j h œ t h d t ® f s h f j Å ¤ J g h ® ¡ f ¥ g L g t ® f s h f j h ‹ v ¥ n g h J « gh®¡f¥gL»‹wd®. ïªj el¤ij ïªâahÉ‹ ik¡nuh igdh‹° mik¥ãš v§F« ïU¡»wJ. bg©fS¡F Äfî« g a ‹ g L t j h f b r h š y ¥ g L » w â £ l k h d RacjÉ¡FG¡fŸ - t§»fŸ bjhl®ãY« ï¤jifa el¤ij cŸsJ. brhšy¥glhj mšyJ mj‹ moÆš »l¡»w Éõa« v‹dbt‹whš, M©fŸ (mšyJ gz¡fhu®fŸ) Kiwahd Ãâ ÃWtd§fis mQfyh«. bg©fS¡F (mšyJ ViHfS¡F) ik¡nuh igdh‹° ngh‹w Ãâ cjÉfŸ »il¡F«. ïªj bjËÉšyhj ã‹d¡ fh£áÆš jh‹ bg©fS¡F k£L« fl‹ tH§F« 22cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
  23. 23. ßâahd js§fËš mJ njhšÉailªJÉ£lij v⮤nj mªj M®¥gh£l§fŸ elªjd. ï¤jifa M®¥gh£l§fshš eh£oš cŸs midtU« <®¡f¥g£ld®. bg©fS¡F vâuhf âdrÇ b t Ë a h F « t ‹ K i w f Ë ‹ b f h ^ u k h d ajh®¤j¤jhY« eh£L k¡fŸ kd« ghâ¡f¥g£ld®. muR« muR rhuh brašgh£lhs®fS« g‹Kf brašgh£oš ïw§f nt©L« vd k¡fŸ btË¥gilahf¡ nfhÇd®. t®kh fÄ£oÆ‹ gǪJiufËš ïªj Étfhu« g‰¿a áy K¡»akhd Éõa§fŸ F¿¥ãl¥g£L cŸsd. k‰wt‰W¡F k¤âÆš, eilKiw¥ ngh¡Ffis, mik¥òfis ,el¤ijfis kh‰¿ mik¡f nt©oa njit k£Lkšy, bghJ nritfŸ, cŸf£lik¥òfŸ »il¥gJ v‹gj‹ gh¤âu« t»¤jj‹ g§F g‰¿í« ngr nt©oíŸsJ. ïªj Étfhu¤âš c©ikahfnt m¡fiw bfh©l murh§fkhf ïUªjhš t®kh fÄ£oÆ‹ gǪJiufis MHkhf gh®¤J ïU¡F«. muál« cŸs ãu¢ridÆ‹ ÉÇthd j‹ik ,á¡fyhd Ãiy, mt‰iw¥ Ô®¥gj‰fhd mtru¤ njitfis mJ cz®ªJ ïU¡F«. ïj‹ ã‹dÂÆš ïªj MÆu« nfho%ghŒ Ãâ xJ¡ÑL v‹gJ Vw¡Fiwa xU mtkâ¥ng. c©ikÆš Ãâaik¢rÇ‹ ciuÆ‹ bgU«gFâ k‰wt®fS¡F cjîtj‰fhfnt ãw¥bgL¤j khâÇahf j‹id¤ jhnd Ãid¤JbfhŸS« k¤âa muá‹ ïašghd ngh¡nfhL«, e‹¿íŸs th¡fhs® ãÇî¡F buh£o¤J©Lfis tH§» cz®¢á ta¥gL¤j KaY« j‹iknahL« ïUªjJ. mJî« mtuJ ciuÆ‹ filá¥gFâ ïªj j‹ik¡F ešy rh‹whF«. mJ mtnu brh‹dJ nghy kh‹a§fis gzkhf jU»w neuo ga‹fŸ gÇkh‰w« g‰¿aJ. k¡fË‹ Ûjhd m¡fiw v¥go murh§f¤J¡F ïU¡»wJv‹gijïJfh£L»wJ. Ãâmik¢r® ïªâahÉ‹ ViH k¡fis gh®¤J Ñœ¡f©lthW brhšy nt©oÆU¡F« "v§fis¢ R ‰ ¿ á Ç ¤ j K f ¤ n j h L ï U ¡ » w j È ¤ ïs«bg©fisí« gH§Fo thÈg®fisí« eh§fŸ gh®¡»nwh«. mt®fS¡F fšÉ cjɤbjhiffŸ »il¤JŸsd. f®¥ãÂ¥ bg©fË‹ Kf¤âš rªnjhõ¤ij¥ gh®¡»nwh«. mt®fS¡F jhŒ-nrŒ ey guhkÇ¥igí« ,FHªij ãw¥gj‰F K‹ghfî« ã‹ghfî« brŒa nt©oa guhkÇ¥ò fisí« eh§fŸ brŒJŸnsh«" j‹id R‰¿ ga« fyªj gÂnthL k‰wt®fŸ ïU¡f nt©L« v‹»w Ãiyia cUth¡F« ïªj ÃâÃiy m¿¡if¡F ïj‰F nkY« Ék®rd«njitÆšiy. k‰wt®fis jhœthf el¤J« ï¤jifa el¤ij murh§f¤âš cŸs k‰wt®fËl« ïšiy v‹gJ e«ã¡ifahf cŸsJ. muál« ïU¡F« ÉÊ¥òz®it Él mâfkhd ts®¢á ïªj eh£o‹ th¡fhs®fŸ k¤âÆš ïU¡»wJ. muá‹ flikfŸ ekJ muáaš rhrd¤âš bjËthf R£o¡ fh£l¥g£LŸsJ. rhrd¤âš btË¥gL¤j¥g£LŸs j§fsJ cÇikfŸ k‰W« r_f x¥gªj« g‰¿ guk ViHfŸ k‰W« bg©fŸ cŸË£l ïªâa Fok¡fŸ j‰nghJ mâfkhd ÉÊ¥òz®¢áia¥ bg‰WŸsd®. ï¤jifa mo¥gil¡ flikfis brŒtâš bjhl®ªJ jtW»w ekJ murh§f§fis¥ g‰¿í« m t ® f Ÿ e š y É Ê ¥ ò z ® n t h L c Ÿ s d ® . mDjhg¤jhš beŠáš u¤j« totJ nghy btËÆl¥gL« m¿¡iffshš mt®fË‹ kdij¡ ftu Koahkš nghfyh«. Ãâ¡bfhŸifŸ cŸgl g£b#£oš bghâªJ it¡f¥g£LŸs muá‹ bfhŸiffË‹ jh¡f§fis kâ¥ãlî« k¡fshš ïaY«. ïªj ïl¤âšjh‹ všyh Ãâ mik¢r®fË‹ nj‹jlÉa m¿¡iffS« bt‰W th®¤ijfsh» ngh»‹wd. ïªj ÃâÃiy m¿¡ifÆš kiw Kfkhfî« neuoahfî« ïU¡»w gy bfhŸiffŸ b g U « g h y h d b g © f S ¡ F É U « g ¤ j f h j Éisîfis¤ ju¡Toajhf ïU¡»wJ. ïªj M©L ftd« brY¤j¥g£l ÃâÃiyikia gy¥gL¤J« Ka‰áfS«, g£b#£oš ïU¡»w m¤jifa Ka‰áfS«, bg©fŸ cŸË£l ïªâa Fok¡fË‹ bghUshjhu ÃiyikfŸ Ûjhd neuo¤ jh¡Fjyhf mik»wJ. Vbd‹whš Fok¡fŸ j§fË‹ r_f k‰W« bghUshjhu cÇikfis m i l t j ‰ F n j i t a h d m ¤ â a h t á a bghJ¥gÂfS¡fhd Ãâ xJ¡Ñ£il ïªj g£b#£ bt£L»wJ. bghJthd gÂfS¡fhd bryit bt£Ljš m¤âahtáa cŸf£lik¥òfis cUth¡Fjš v‹gJ vâ®fhy ts®¢á¡F mo¥gilahf mikí«. thœ¡if¤ ju¤ij nk«gL¤J«. x£Lbkh¤j k¡fË‹ c‰g¤â M‰wiy nk«gL¤J«. btËeh£oš ïUªJ V‰Wkâ¡fhd njitfŸ cŸeh£L¡F tUtJ ãu¢ridahf kh¿tU»wnghJ cŸeh£oš ešy KiwÆš ru¡FfS¡fhd njitia mâfÇ¡f b r Œ í « . k ¡ f Ÿ b g U k s É š g a ‹ g L ¤ J » w m¤âahtáa g©l§fË‹ Éiyia r‰W Ãiyahf ïU¡f brŒtâš cWâ brŒí«. F¿¥ghf ïªâahÉš m¤jifa mo¥gilahd cŸf£lik¥òfŸ, r_f 23cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
  24. 24. 24cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 gÂfis tH§Ftâš Äf¥bgU« msÉš g‰wh¡Fiw cŸsJ v‹gJ TLjyhd Éõa«. ïit thœ¡if ÃiyikfŸ ÛJ neuoahd ghâ¥ig V‰gL¤J»‹wd.j§fsJ m‹whl thœÉš ï¤jifa cŸf£lik¥òfË‹ g‰wh¡Fiwahš V ‰ g L » w É i s î f i s g š n t W t Ê f Ë š vâ®bfhŸ»w bg©fŸjh‹ F¿¥ghf mâf« ghâ¡f¥gL»wh®fŸ. m¤jifa bghJthd gÂfS¡fhd Ãâfis bt£LtJ mšyJ V‰bfdnt g‰wh¡Fiwahf ïU¥gij mâfÇ¡f ÉLtJ M»ait neuoahd vâ®kiwahd ÉisîfisKGikahfV‰gL¤J»‹wd. m j d h š ï ª j M © o ‹ à â g ‰ w h ¡ F i w V‰W¡bfhŸs¥g£l msthd, cŸeh£L bkh¤j c‰g¤âÆš 5.2 rjåj¤J¡F f£L¥gL¤j¥ g£LŸsJ. ïªjh©o‹ rhjidahF«. Äfî« njitahd brythd â£l§fS¡fhd bryit fLikahf Fiw¤jj‹ _y« ïJ rhâ¡f¥g£L ïU¥gJjh‹ ãu¢rid MF«. 2012-13 M« M©L g£b#£o‹ kâ¥ÕLfS¡F« ïUgJ rjåj¤J¡F« ÑHhf â£l§fS¡fhd bryîfŸ ïU¥gjhf j‰nghija à â a h © o ‹ â U ¤ j ¥ g £ l k â ¥ Õ L f Ÿ bjÇÉ¡»‹wd. k¡fË‹ ešthœití« thœ¡if¤ ju¤ijí« neuoahf ghâ¡f¡Toa JiwfŸ cŸË£L mid¤J¤ JiwfËY« Ãâ xJ¡Ñ£oš bt£LfŸ ÉGªjj‹ Éisî ïJ. áy JiwfŸ Äf nkhrkhf ghâ¡f¥g£LŸsd. mj‹ K‹ng Ô®khÅ¡f Koahj mt‰¿‹ Éisîfis e«khš ïÅjh‹ m¿aKoí«. cjhuzkhf, Ú®¥ghrd« k‰W« btŸs¡f£L¥ghL M»at‰W¡fhd c©ikahd bryÉd« v‹gJ g£b#£ bjhifnahL x¥ãL«nghJ _‹¿š xU gFâahf k£Lnk ïU¥gjhf kâ¥ãl¥gL»wJ. bjhÊš k‰W« fÅk ts«, ,ÉŠPhd« k‰W« bjhÊšE£g«, bjhiy¤bjhl®ò Jiw M»a K¡»akhd JiwfS« ÔÉukhd Ãâbt£LfËš áuk¥gL»‹wd. ÉtrhaK«,Cuf nk«ghL«, Mnuh¡»a«, fšÉ M»aití« Tl g£b#£ xJ¡ÑLfis x¥ãL«nghJ ÔÉukhd Ãâ bt£L¡fS¡FMsh»cŸsd. r_f¤J¡F¤ njitahd mtáakhd gÂfis k¡fS¡F brŒtij “â£l§fŸ''v‹w tifÆš murh§f« brŒtJ«,Fok¡fË‹ cÇikfŸ v‹w KiwÆš ïšyhkš murh§f« jU« gÇRfŸ v‹w KiwÆš brašgLtJ cy»nyna ïªâah k£L«jh‹ v‹gijí« eh« ÃidÉš it¤J¡bfhŸs nt©L« .eh« m¤âahtáakhd Rfhjhu gÂfis k¡fS¡F¤ jukh£nlh«. ãwF mij xU â£lkh¡» njáa »uhk¥òw Rfhjhu ïa¡f« v‹w bg© b j h Ê y h Ë f S ¡ f h f e l ¤ J n t h « . f š É i a t H § F t â š ã ‹ j § » n g h n t h « . ã w F midtU¡Fkhd fšÉ ïa¡f« v‹W xU â£l¤ij cUth¡» mâš gz¤ij¤ bfh£Lnth«. mo¥gilahd r¤Jzî, FHªij ãw¥ò¡F Kªâa k‰W« ãªija guhkÇ¥ò M»aití« bghJthd gÂfshf ïU¡f nt©L«. (gy ehLfËš m¥go¤jh‹ ïU¡»‹wd). Mdhš, eh« mt‰iw xU§»izªj FHªij ts®¢á¤ â£lkhf it¤JŸnsh«. mªj â£l«jh‹ cy»nyna bgÇa â£l« v‹W bgUik¥g£L¡bfhŸsî« brŒnth«. (Vbd‹whš ntW vªj ehL« ïjid xU â£lkhf m¿É¤jJ »ilahJ.) mj‹ ãwF mj‰F gz« x J ¡ f k h £ n l h « . c ¢ r Ú â k ‹ w ¤ â ‹ f©ld§fS¡F¥ ãwF« ï‹dK« ïªâahÉ‹ všyh FHªijfS¡F« mªj guhkÇ¥òfŸ »il¡fhj à i y c Ÿ s J . F i w t h f r « g s « t h § f ¡ T o a t ® f s h d b g © f Ÿ , m t ® f Ë ‹ ntiyfS¡fhd vªj xU ghJfh¥ngh cjÉfnsh ïšyhkš ïU¡»‹wd®. mt®fŸ bjhÊyhs®fshf¡ Tl V‰f¥glÉšiy. xU â£l¤â‰F njitahd msî Ãâ xJ¡fhkš mjid bkšy brh£L brh£lhf totJ nghy xJ¡Fnth«. mJ eh« vâ®gh®¤j msî bt‰¿fisjuÉšiyv‹WM¢rÇa¥gLnth«. ïªj c¤njr g£b#£oš ïªj tUl¤â‹ Fiwthf âU¤j¥g£l kâ¥ÕLfisÉl, â£l§fS¡fhd Ãâ xJ¡ÑLfŸ á¿jsî ca®ªJŸsd. ïªj tUl¤â‹ g£b#£ kâ¥ÕLfis x¥ã£lhš vªj xU Ãâ mâfÇ¥ò« fhz¥glÉšiy. vdnt, czî¡fhd kh‹a« v‹gJ k¤âa muR czî ghJfh¥ò knrhjh it bfh©L tUtj‰F â£lÄ£L ïUªjhY« IahÆu« nfho Kjš 90 MÆu« nfho %ghŒ tiu mâfÇ¡F«vdvâ®gh®¡f¥gL»wJ. fšÉ¡fhd bryÉdK« f£L¥gL¤j¥g£LŸsJ. ïªj tUl g£b#£ kâ¥Õ£oš gŸË¡ fšÉ¡fhd Ãâ xJ¡ÑL v‹gJ btW« v£L rjåj«jh‹ mâf«. ïªj tUl¤âš c©ikÆš brythdâš 15 rjåj« mâf«. cŸeh£L bkh¤j c‰g¤âÆš mj‹ g§F mâfÇ¥gJ Äfî« mÇjhf ïU¡F« v‹gJ ïj‹ m®¤j«. Mnuh¡»a¤J¡fhd bryÉd¤âY« ïnj fijjh‹. g£b#£ Ãâ xJ¡Ñ£oš mâfÇ¥gJ âU¤j¥g£l c©ikahd bryÉd¤âš 28 rjåjkhf ïU¡»wJ. ïªj mâfÇ¥ig flªj tUl g£b#£nlhL x¥ã£lhš btW« v£L rjåj«jh‹. Mnuh¡»a«
  25. 25. 25cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 ngh‹w m¤âahtáa Éõa§fËš Tl òâjhf bryî brŒa mDkâ¡f¥gLtJ v‹gJ v¥go ïU¡»wJ v‹gJ fhz¡ »il¡»wJ. Äf K¡»a â£lkhf fUj¥gL»w kfh¤kh fhªâ »uhk¥òw ntiy cWâ â£l¤â‰F 33000 nfhofŸ xJ¡f¥g£LŸsJ. mJ flªj tUl mnj msî xJ¡ÑL. ca®ªJŸs Éiythá ca®it fz¡»š bfh©lhš ïJ K‹ãUªjij Él FiwthdjhF«. všyhtifahd bghJ¥ gÂfS¡fhd bryÉd§fËY« ï¤jifa xUk£lkhdmQFKiwjh‹cŸsJ. vÇbghUŸ kh‹a¤ij 30,000 nfho %ghŒfS¡F nkš Fiw¤jj‹ _y« Ãâ mik¢r® všyht‰iwí« nkhrkh¡» ïU¡»wh®. cyf vÇr¡â ÉiyfŸ mâfǤJbfh©Ljh‹ cŸsd. ïªj ÃiyÆš ïªâa muR jdJ Fok¡fis mªj cyf msÉyhd Éiyfis ju¢brhšÈ f£lha¥gL¤J»wJ. jÅeg® tUkhd¤â‹ cyf ruhrÇÆš ïªâaÇ‹ jÅeg® tUkhd¤ij x¥ã£lhš mJ Äf á¿a msîjh‹ Mdhš cyf msÉš vÇbghUS¡F jU« Éiyia ju¢brhš»wJ muR. (muá‹ áªjidia¥ ghU§fŸ. ef®òw ïªâa‹ âdrÇ 34 %ghŒ r«ghâ¤jhš mt‹ V i H m š y . M d h š m t ‹ m š y J m t Ÿ neuoahfnth mšyJ kiwKfkhfnth xU È£l® bg£nuhY¡F %ghŒ 65.70 junt©L«). vÇbghUŸ v‹gJ všyht‰W¡Fkhd ïiz¥ghsuhf ïU¥gjhš mj‹ Éiyna‰w« v‹gJ czî, ngh¡Ftu¤J cŸË£l m¤âahtáa bghUŸfŸ k‰W« gÂfŸ cŸgl všyht‰¿‹Éiyiaí« ghâ¡»wJ. ïJ _®¡f¤jdkhd elto¡if. ïJ k¡fË‹ th§F« r¡â FiwªJ bfh©nl nghF« nghJ m¤âahtáa gÂfŸ, bghUŸfË‹ Éiy V¿¡bfh©nl nghF« Ãiy¡F¡ bfh©L tU«. tU« khj§fËš mJ j‹ ghâ¥ig¡ fh£L«. mnj neu¤âš, ešy jukhd ntiythŒ¥òfis cUth¡FtJ, áW bjhÊšfŸ _ykhf bghUŸfŸ c‰g¤â brŒtJ k‰W« gÂfis brŒtJ M»at‰iw cWâ¥gL¤jš M»a Éõa§fËš vJînk brŒa¥glÉšiy. mij¥g‰¿a áªjid Tl ï š y h j à i y c Ÿ s J . c © i k a h d bjhÊyhs®fshf el¤j¥glhj, Fiwthf r«gs« ju¥gL»w bg©fŸ _ykhf jdJ mo¥gilahd, bghJk¡fS¡fhd gÂfis brŒtJ v‹W ml« ão¤jJ nghy muR elªJ bfhŸ»wJ. m¥goahdhš ïªâa¥ bg©fŸ ïªj g£b#£ ÛJ ešy KiwÆš v¥go gâyË¥gh®fŸ v‹W vâ®gh®¡f Koí«? Mjhu«: 'Frontline' March 22, 2103 NÇa r¡âíl‹ gRik åL f£l khÅa« %.2.10 y£rkhf ca®î nguitÆš Kjšt® b#ayÈjh 110tJ ÉâÆ‹ Ñœ ne‰W go¤j m¿¡ifÆš T¿ÆU¥gjhtJ: 2011« M©L M£á bghW¥ig V‰wîl‹, Kjyik¢rÇ‹ NÇa r¡âíl‹ Toa gRik åLfŸ â£l« v‹w â£l¤ijm¿Kf¥gL¤ând‹. ïªj â£l¤â‹go, NÇa r¡âíl‹ Toa gRik åL x›bth‹W« %.1 y£r¤J 80 MÆu« bryÉš 300 rJu mo gu¥gsÉš f£l¥gL«. M©L¡F 60,000 åLfŸ v‹w mo¥gilÆš IªJ M©LfËš 3 y£r« åLfŸ f£l¥gL« v‹W m¿É¤nj‹.mj‹go, 2011-12« M©oš 60,000 å L f Ÿ % . 1 , 0 8 0 n f h o b r y É š f £ o Ko¡f¥g£LŸsd. ïnjnghš, 2012-13« M©o‹ ïy¡fhd 60,000 åLfËš ïJtiu 20,861 åLfŸ f£o Ko¡f¥g£LŸsd. ÛjKŸs åLfŸ mid¤J« ÉiuÉš f£o Ko¡f¥g£L ÉL«. mid¤J åLfS« gadhËfŸ _ynk f£l¥g£L tU»‹wd. ïªj NœÃiyÆš, f£Lkhd bghU£fshd kzš, br§fš, ábk©£ M»at‰¿‹ Éiy ca®î fhuzkhf NÇa r¡â¡fhd NÇa jfL k‰W« cgfuz§fŸ M»at‰W¡F MF« brythd, %.30 MÆu« Ú§fyhf, åL f£Ltj‰F muR îzƤJŸs myF bjhifahd %.1 y£r¤J 50 MÆu¤âš åL f£Ltj‰F áukkhf cŸsJ v‹w j f t š v d J f t d ¤ J ¡ F b f h © L tu¥g£lJ.gadhËfË‹ nt©Lnfhisí«, cW¥ãd®fË‹ nfhÇ¡ifiaí« V‰W, ViH k¡fŸ ga‹bgW« tifÆš, NÇa r¡âíl‹ Toa gRik åLfS¡fhd myF bjhif 2013-14« M©L Kjš %.1 y£r¤J 80 MÆu¤âš ïUªJ %.2 y£r¤J10 MÆukhfca®¤j¥gL«. ïnjngh‹W, ïªâuh Ãidî FoÆU¥ò â£l¤â‹ Ñœ åL f£l muR îzƤJŸs %.1 y£r« v‹gJ 2013-14« M©L Kjš %.1 y£r¤J 20 MÆu« vd ca®¤â tH§f¥gL«. ïâš k¤âa muá‹ g§F bjhif %.52 MÆu¤J 500 vdî«, khÃy muá‹ g§F bjhif %.67 MÆu¤J 500 vdî« ïU¡F« v‹wh®. Mjhu«: âdfu‹ 10.4.2013
  26. 26. Mây£RÄ 152 th¡FfS« fnzr‹ 150 th¡FfS«, nrf® 90 th¡FfS« bg‰wd®. m¥nghJ fnzr‹ jfuhW brŒjjhš fytu« V‰gL« NœÃiy V‰g£lJ. mjdhš ït®fŸ _‹W ngÇ‹ bga®fis J©L¢ Ó£oš vGâ FY¡fš KiwÆš nj®ªbjL¡f Koî brŒa¥g£lJ. mâY« Mây£RÄÆ‹ bganu tªjjhš,mtnujiytuhf¤nj®ªbjL¡f¥g£lh®. flªj 2011 m¡nlhgÇš elªj nj®jÈš 100 th¡FfŸ ɤâahr¤âš 2tJ Kiwahf Mây£RÄ bt‰¿ bg‰wh®. ïªj »uhk¤âš go¤jt®fŸ 40 rjåj« ng® k£Lnk. k‰wt®fŸ Étrha«, TÈ ntiy b r Œ » ‹ w d ® . M N R E G A _ y « F s « cUth¡f¥g£LŸsJ. Fs«, VÇ, thŒ¡fhš ö®thu¥g£LŸsJ.k©rhiynghl¥g£LŸsJ. flªj 2006« M©oÈUªJ j‰nghJ tiu gy M ¡ » u Ä ¥ ò f i s m f ‰ ¿ r k ¤ J t ò u K « f£l¥g£LŸsJ. kiy nk£L¤ bjU cUth¡»aJ, cHt® rªij cUth¡»aJ, j©Ù® bjh£ofŸ f£oaJ, Fs« bt£oaJ, Ú® Ãiyfis R¤j¥gL¤â Ú® Mjhu¤ij bgU¡»aJ, Éisah£L ikjhd«, bjUnthukhf tá¡F« k¡fS¡F ïU¥ãl trâ brŒJ bfhL¥gJ, mt®fŸ FHªijfis gŸËÆš nr®¥gJ, MNREGA _y« ntiy cWâ m£il tH§» thœthjhu¤ij ca®¤âaJ k‰W« Cuh£áÆš òw«ngh¡F Ãy§fis ïd« f©L mâš åL ïšyhjt®fS¡F åL f£o¡ bfhL¤jJ vd gy gy e‹ikfisMây£RÄbrŒJŸsh®. ïjdhš áy Mâ¡f rhâÆdÇ‹ fL« v⮥òfis rªâ¤J nghuh£l¤Jl‹ Cuh£áia el¤â tU»wh®. ïJ F¿¤J Mây£RÄ T¿ajhtJ, eh‹ Kj‹ Kjyhf 2006 - 2011 M©LfËš milahs¢nrÇ Cuh£áÆš jiytuhf ïUªnj‹. v‹ Cuh£áia nr®ªj k¡fS¡F eh‹ F‹W¥òw«ngh¡»š XiyåL f£o¡ bfhL¤nj‹. ïj‰F gadhËfshf MââuhÉl®, KjÈah®, br£oah®, eha¡f® M»a rKjha k¡fis Foak®¤ând‹. 2006M« M©oÈUªJ ï«kidfS¡F g£lh th§Ftj‰F fhŠáòu« kht£l«, âU¡fG¡F‹w« x‹¿a«, milahs¢nrÇ Cuh£á¤ jiyt® Mây£RÄ, gadhËfS¡F FoÆU¥ò tH§Ftâš rªâ¤j ãu¢ridfŸ ây£RÄ Kj‹Kiwahf 2006« M©L«, ïu©lhtJ Kiwahf 2011« M©L«MCuh£á¤ jiytuhf nj®ªbjL¡f¥- g£LŸsh®. 5M« tF¥ò tiu go¤JŸs ïtU¡F brhªjkhf xU åL«, 3 V¡f® ÃyK« cŸsJ. fzt® bga® ehuhaz‹. ã.í.á. tiu go¤JŸs ït® É t r h a « b r Œ J b f h © L m § f ‹ t h o gÂahsuhfî« ïU¡»wh®. ïtU¡F 3 kfŸfŸ k‰W« xU kf‹. ïâš ïu©L kfŸfS¡F âUkzkh» É£lJ. xU kfŸ fšÿÇÆš go¡»wh®. kf‹ 5 tUl§fS¡F K‹ Ä‹rhu« jh¡» ï w ª J Ÿ s h ‹ . j ‹ D i l a n r h f ¤ i j kiw¤J¡bfh©L k¡fS¡F bghJ¤ bjh©L brŒtâš j‹Dila ftd¤ij âir âU¥ã¢ b r a š g £ L t U » w h ® . ï › ñ u h £ á a h d J F©LkÂnrÇ, milahs¢nrÇ, rk¤Jtòu« M»a _‹W»uhk§fiscŸsl¡»aJ. ïªj CÇš cilah®, br£oah®, t‹Åa®, ehíL, »uhÄÅ, M¢rhÇa®, g£oaš tF¥ãd® vd gšntW r_f¤âd® thœ»wh®fŸ. ï§F t‹Åa® bgUksî« k‰w tF¥ãd® Fiwthfî« cŸsjhš mt®fË‹ Mâ¡f«jh‹ gy ãu¢rid¡F¡ fhuzkhf cŸsJ. ï§FŸs bkh¤j k¡fŸ bjhif 1250. th¡fË¡f jFâíŸst®fŸ 900 ng®. ïâš 30 MââuhÉl® FL«g§fS«, 4 gH§FoÆd® FL«g§fS« cŸsd. ï§F 4 Fs§fŸ, xU VÇ, 5M« tF¥ò tiu cŸs xU Mu«g¥gŸË, üyf« M»ait cŸsd. 265 bghJ ÉÃnahf m£ilfis cŸsl¡»a 2 nuõ‹ filfS«, 5 j©Ù® bjh£ofS«, 2 mo g«òfS«, 2 m§f‹thofS« cŸsd. MNREGA m£il 358 eg®fS¡FtH§f¥g£LŸsd. ï§F bkh¤j th®LfË‹ v©Â¡if 6. ïs§nfh (t‹Åa®) Jiz jiytuhfî«, b#Œr§f® (t‹Åa®), VGkiy(t‹Åa®), cõh (t‹Åa®), bršy¥g‹ (t‹Åa®) k‰W« brªâš (ehíL) M»nah® th®L cW¥ãd®fshfî« cŸsd®. 2006M« M©L Cuh£á¤ nj®jÈš ngh£oÆ£lnghJ ïtiu v⮤J fnzr‹, nrf® M»nah® ngh£oÆ£ld®. ïâš 26cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27
  27. 27. 27cŸsh£á murh§f¥ ãuâÃâfË‹ Fuš - 27 Ka‰á brŒnj‹. t£lh£áaiu rªâ¤J« kD bfhL¤âU¡»nw‹. ïJtiuÆY« g£lhî« juÉšiy, cÇa gâY« ju¥glÉšiy. kiynk£L¤ bjUÉš ï«k¡fS¡fhf nfhÉiy¡ f£ond‹. bjU¡fŸ mik¤nj‹. mªj bjU¢ rhiyia kfh¤kh fhªâ njáa Cuf ntiy cW⤠â£l¥ (MNREGA) g  a h s ® f i s i t ¤ J Ó u i k ¤ n j ‹ . v ‹ gŠrha¤â‰F brhªjkhd 11 V¡f® 10 br‹£ Ãy¤ij všy¥g‹, MWKf M¢rhÇ, fhË M»nah® M¡»uÄ¥ò brŒJŸsd®. TLjš M£áa® _ykhf ïªj M¡»uÄ¥ig mf‰w kD bfhL¤âU¡»nw‹. 2007M« M©L F©Lk¢nrÇ »uhk¤âš 24 ngU¡Få£Lkid¥g£lhbg‰W¡bfhL¤nj‹. mj‹ãwF Û£blL¡f¥g£l 11 V¡f® Ãy¤âš rk¤Jtòu« mik¤J¡ bfhL¡f m¥nghija âKf M£áÆš cŸsh£á¤Jiw kªâÇahf ïUªj K.f.°lhÈ‹ mt®fis rªâ¤nj‹. v‹ Cuh£á¡F rk¤Jtòu« mik¡f mDkâ bfhL¤J MizÆl nt©L« v‹W nf£L¡ bfh©nl‹. mj‹go r k ¤ J t ò u « m i k ¡ f c ¤ j u É £ l h ® . ï ª j rk¤Jtòu¤â‰F gadhËfis¤ nj®î brŒtj‰F kht£l TLjš M£áa® k‰W« mâfhÇfŸ _y« tWik¡ nfh£o‰F Ñœ cŸs r_f¤âdiu nj®î brŒjd®. mâš ã‰gL¤j¥g£l tF¥ãd® 25, Äfî« ã‰gL¤j¥g£l tF¥ãd® 25, Mâ âuhÉl® 7 M»nah® nj®î brŒa¥g£ld®. rk¤Jtòu¤âš bkh¤j« 100 åLfŸ f£l¥g£ld. xU ÃahaÉiy¡ filí« mik¡f¥g£lJ. ÛjKŸs 33 åLfS¡F gunk°tuk§fs«, b e ‰ F z « g £ L , Ñ H ® b f h Ÿ i s M » a »uhk§fËÈUªJ bkh¤j« 90 FL«g§fŸ g a d h Ë f s h f ¤ n j ® î b r Œ a ¥ g £ l d . ã w tF¥ãdU¡fhf (OC) xJ¡f¥g£l 10 åLfS¡F m¥nghJ jFâahd gadhËfŸ ïšyhjjhš nj®î brŒa¥glÉšiy. nj®ªbjL¡f¥g£l 90 eg®fS¡F 27.02.2011 m‹W mik¢ruhf ïUªj jh.nkh. m‹gur‹ mt®fshš rhÉfŸ tH§f V‰ghL brŒa¥g£lJ. Mdhš, m‹iwa âd« 5 FL«g§fS¡F k£L«jh‹ rhÉfŸ tH§f¥g£ld. ÛjKŸs 85 FL«g§fS¡F m¥nghija MLA fha¤ÇnjÉ k‰W« ïy¤ö® x‹¿a¥ bgUªjiytuhf ïUªj uhk¢rªâuÅl« rhÉia tH§FkhW T¿É£L ntbwhU ÉHhɉF mik¢r® br‹WÉ£lh®. Mdhš ït®fŸ 85 gadhËfS¡F« rhÉ bfhL¡f fhy« fl¤âd®. mj‰FŸ nj®jY« tªJÉ£lJ. 25.10.2011 m‹W ïu©lhtJ Kiw jiytuhf nj®ªbjL¡f¥g£nl‹. mj‹ã‹ kht£l M£áaU¡F å£L¢rhÉ bfhL¤j Éõa¤ij vG¤J¥ó®tkhf¡ bfhL¤nj‹, vªj¥ gaD« ïšiy. mj‹ ãwF ca®Úâk‹w¤ij ehond‹. tH¡F bjhl®ªnj‹. Cuh£áÆ‹ _ykhf nj®î brŒa¥g£l gadhËfS¡F rhÉ tH§f nt©L« v‹W Úâk‹w« Ô®¥ò« tH§»aJ. mjdo¥gilÆš t£lhu ts®¢á mYtyf¤âÈUªJ rhÉ bfh©L tu¥g£lJ. bkh¤j« 85 rhÉ bfhL¡f¥g£oU¡f nt©L«. Mdhš BDO mYtyf¤âÈUªJ tªjt®fŸ 69 rhÉfis k£Lnk bfhL¤jh®fŸ. ÛjKŸs 16 rhÉfis ï¥nghija MLA uh#] (mâKf brŒô® bjhFâ) ÃW¤â it¡f¢ brh‹dh® v‹W T¿dh®fŸ. ïªj¥ ãu¢rid¡fhf v›tsnthnghuhond‹. Mdhš MLA & BDO M»nah® ca®Úâk‹w Ô®¥ig¡ Tl kâ¡fÉšiy. ïªj¤ jftiyí« eh‹ kht£l M£áaÇl« vG¤J¥ó®tkhf bjÇɤnj‹. ghâ¡f¥g£l 16 gadhËfS« k¡fŸ Fiw Ô®¥ò ehËš kht£l M£áaiu rªâ¤J kD bfhL¤jd®. ehD« kD bfhL¤nj‹. ïJtiu vªj¥ gâY« ïšiy. nk‰go 16 å£ilí« bg‰W¤ jU«tiuÆš j i y K o i a ¡ T l b t £ L t â š i y v ‹ W KobtL¤nj‹. å£il Û£blL¥gJ r«gªjkhf kht£l M£áaiu Û©L« rªâ¡f cŸns‹. òËa ku¤joÆš bfh£L« kiHÆY«, bfhS¤J« btÆÈY« ïUªj ó«ó«kh£L¡fhu®fŸ, ehnlho k¡fŸ k‰W« gH§FoÆd k¡fis rk¤Jtòu¤â‰F ne® vânu cŸs fšyh§F¤J òw«ngh¡if nj®î brŒJ 24 åLfis¡ f£o¡ bfhL¤nj‹. Mâ¡f rhâÆd® ïªj åLfis všyh« vǤjh®fŸ. ïªj å£oÈUªj k¡fis¤ Ju¤âdh®fŸ. ïªj k¡fbsšyh« Û©L« òËaku¤joÆš tªJ ïU¡»wh®fŸ. ït®fS¡F MNREGA, g¡fhd m£il tH§» ntiy thŒ¥ig V‰gL¤â¡ bfhL¤nj‹. ït®fSila ãŸisfis gŸËÆš nr®¤JŸns‹. mid¤J »uhk m©zh kWky®¢á â£l¤â‹ _y« m¥nghija muR RLfhL mik¡f 3.85 y£r« tH§»aJ. ïij mik¡f ïl¤ij nj®î brŒí«nghJ mªj kahd ïl¤âš rilah©o v‹gt® åLf£o M¡»uÄ¥ò brŒâUªjh®. ïij mf‰w t£lhu ts®¢á mYty® _y« m‹iwa t£lh£áauhf ïUªj âU. nyhfehj‹ v‹gtÇl« kD bfhL¤nj‹. mt® neh£O° ÉLth®. M¡»uÄ¥ò

×