Successfully reported this slideshow.
Project: maak onderzoekers van ze!
Opgezet in najaar 2008
Met subsidie van Stichting Sluyterman van Loo
Project: maak onderzoekers van ze!
1) Wie zijn wij: de proefjesmeesters?
2) Doel van onze activiteit.
3) Opzet van een les...
De meesters en het doel
1) Ouderen (>60j) met middelbare of hogere opleiding en
werkzaam geweest in biologie, natuurkunde,...
4: Proefles: groep biologie (hoofd en hersenen) met
“discovery bus”: in Uffelte gestart (januari 2009).
4) Proefles …… Uffelte ………………….
5) Onze formule: les geschikt voor uitvoering in de
schoolklas; spulletjes in een krat.
6)...
Opzet van een les (1)
1) Power point (pp) introductie: wie zij we; wat we gaan doen?
2) Thema: waarover gaat de les?
3) Vo...
Huidige themalessen
• 1: Hoofd en Hersenen: H&H: 3 proeven
• 2: Gehoor en Geluid: G&G: 4 proeven
• 3: Water: H2O; 4 proeve...
1:H&H
DNA uit
speeksel
suiker uit
brood
lees kleuren
in kleur
2: G&G
liedjes herkennen
gevoel en muziek
gehoor
beschadigin...
4 voorbeelden
van proeven van verschillende thema’s
• 1: DNA uit speeksel (uit Hoofd en Hersenen)
• 2: De buis van Groen (...
DNA-proef met Eveline
Hoofd & Hersenen
Wat doe je met je hoofd?
Wat doe je in je hoofd?
Voorbeeld: lesteam
Hans Muller, Eveline Bieshaar, Jan Ja...
Proef 1 DNA uit speeksel en dan?
• Spugen in reageerbuis
• Pipetje gebruiken
• Zout water
+ beetje afwasmiddel
• Schudden....
Meetbriefje proeven “Hoofd en Hersenen”
Invullen: je naam
………………………………………………………………………………………………………………..
Proef 1: DNA uit sp...
Noteer nadat je de proeven gedaan hebt: wat heb je ervan geleerd ?
Proef 1: DNA uit speeksel
Proef 2: Kauwen, zetmeel en s...
Wat heb je geleerd?
• DNA zit in alle cellen:
• ze bepalen veel eigenschappen
• Eten verteren met enzymen:
• heb je (ook) ...
Weetjes en Proefjes
over Oren en Horen.
van de proefjesmeesters
Age Hoekstra & Bill Lafleur
16
• Welke zintuigen heb je?
• Wat doe je met je oren?
• Wat is geluid?
• Hoe zit je oor in elkaar?
• Hoe werkt je oor?
• Van...
De Buis van Groen.
Waarom heb je twee oren?
• Om te horen waar een geluid
vandaan komt.
• Het geluid van A is eerder bij h...
De Buis van Groen.
Hoe slim zijn je oren?
• In groepjes van drie vormen we
onderzoeksteams: de onderzoeker, de
proefpersoo...
Handhouding
De Buis van Groen.
Uitvoering.
O
X
O
O
O
O
X
O
O
O
O
O
O
O
O
X
X
O
X
O
O
O
O
O
4 7 8
De kleinste afstand waarbij
de richting nog correct
wordt gehoord is...
Aan de slag met de Buis van Groen.
Eerst: De proef.
Dan: D
e
b
e
r
e
k
e
n
i
n
g
22
Simon van der Meer & kleinzoon
& Hans Muller
Hans
Proefjes thema “Water”
•Oplosbaarheid in water
•Smaakstof in water (suiker / smaakdrempel)
•Kleurstof in water (chromatogr...
Opstelling bepalen geleidbaarheid van
water met of zonder opgeloste stoffen
Proefje Stroomgeleiding in water
•Circuitje met batterij, lampje en waterbakje met
elektroden
•“Zuiver” water in het bakje...
Licht en zien.
Wie van jullie is kleurenblind?
Welke kleur zie je wel en welke
niet?
We zijn allemaal
kleurenblind
Francien en Jaap
(en een echte meester)
?
We zijn allemaal kleurenblind
proef 4 Diepte zie je met je hersenen
– Diepte zien door rood en blauw
• Opzet:
– Ieder krijgt brilletje met 1 rood en 1 b...
3D bril met blauw en rood glas
hersenen
ruggemerg
zenuwen naar de hersenen
rechter oog linker oog
links
achter
rechts
acht...
Kijk eerst
met een
oog, dan
met het
ander oog
en dan
met
beide:
wat is het
verschil?
Wat heb je geleerd?
• Je kunt niet alle kleuren apart zien.
– (iedereen is kleurenblind ……….)
• Zonlicht bevat alle kleure...
Onze huidige capaciteit
en andere lessen
1) Kunnen per nieuw schooljaar 2010/2011 ongeveer 40 dagen= 40
scholen (maximaal ...
Voor correspondentie of afspraak project proefjesmeesters
Postadres
Senioren Academie Groningen, Friesland en Drenthe, Pos...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Pdf web=sa=2011

1,532 views

Published on

Published in: Travel, Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Pdf web=sa=2011

  1. 1. Project: maak onderzoekers van ze! Opgezet in najaar 2008 Met subsidie van Stichting Sluyterman van Loo
  2. 2. Project: maak onderzoekers van ze! 1) Wie zijn wij: de proefjesmeesters? 2) Doel van onze activiteit. 3) Opzet van een les 4) Voorbeeld van een les 5) Onze capaciteiten en andere lessen 6) Past onze ambitie bij jullie wensen c.q. mogelijkheden?
  3. 3. De meesters en het doel 1) Ouderen (>60j) met middelbare of hogere opleiding en werkzaam geweest in biologie, natuurkunde, chemie, geneeskunde. 2) Doel: propageren van en kennismaken met b- wetenschappen op basisschool (groepen 7/8). Iedereen doet mee; niet specifiek voor de bollebozen. 1) Introductie cursus najaar 2008 met 19 belangstellenden; 3 middaglessen 7 ontwerplessen; nu 4 lessen gereed; meeste ervaring met 2 lessen. 4) Proefles ………… Uffelte ……….
  4. 4. 4: Proefles: groep biologie (hoofd en hersenen) met “discovery bus”: in Uffelte gestart (januari 2009).
  5. 5. 4) Proefles …… Uffelte …………………. 5) Onze formule: les geschikt voor uitvoering in de schoolklas; spulletjes in een krat. 6) Lesteams eerst 3 nu meestal 4; totaal ongeveer 10 vrijwilligers. 7) Opzet van de lessen (scholen) of workshops (bij andere doelgroepen) De meesters en het doel
  6. 6. Opzet van een les (1) 1) Power point (pp) introductie: wie zij we; wat we gaan doen? 2) Thema: waarover gaat de les? 3) Vorm: interactie met de klas. 4) Proeven + beetje theorie (pp); niet in detail. 5) Pupil eigen verslagbriefje: op voorkant wat gezien; op achterkant waarom is het zo. 6) Klas in 3 of 4 groepen, naamkaartjes op. 7) Elke groep heeft eigen meester, die legt proef uit en bewaakt uitvoering. 8) Elke groep start met andere proef. 9) Na ongeveer 1 kwartier is de (1ste ) proef + verslag klaar 10) Volgende proef. 11) Na afloop worden klassikaal proeven + meetbriefje interactief doorgenomen.
  7. 7. Huidige themalessen • 1: Hoofd en Hersenen: H&H: 3 proeven • 2: Gehoor en Geluid: G&G: 4 proeven • 3: Water: H2O; 4 proeven • 4:Licht en Zien: L&Z : 4 proeven
  8. 8. 1:H&H DNA uit speeksel suiker uit brood lees kleuren in kleur 2: G&G liedjes herkennen gevoel en muziek gehoor beschadiging hoge tonen waarom 2 oren? buis v Groen 4: L&Z chromato- grafie reflectie CD/DVD kleuren lezen met kleuren stereo met rood+blauw 3: H2O chromato- grafie. zoet proeven geleiding elektriciteit vies water onder microscoop Thema proef 1 2 3 4
  9. 9. 4 voorbeelden van proeven van verschillende thema’s • 1: DNA uit speeksel (uit Hoofd en Hersenen) • 2: De buis van Groen (uit Gehoor en Geluid) • 3: Geleiding van water (uit Water) • 4: Stereo zien (uit Licht en Zien)
  10. 10. DNA-proef met Eveline
  11. 11. Hoofd & Hersenen Wat doe je met je hoofd? Wat doe je in je hoofd? Voorbeeld: lesteam Hans Muller, Eveline Bieshaar, Jan Jakob Hoetjer, Francien Evenhuis, Ineke Rozema & Jaap Korf
  12. 12. Proef 1 DNA uit speeksel en dan? • Spugen in reageerbuis • Pipetje gebruiken • Zout water + beetje afwasmiddel • Schudden. • Voorzichtig spiritus erbij • DNA in de bovenlaag • Buisje afsluiten • Neem je eigen DNA naar huis!
  13. 13. Meetbriefje proeven “Hoofd en Hersenen” Invullen: je naam ……………………………………………………………………………………………………………….. Proef 1: DNA uit speeksel . Kijk goed naar wat er in de reageerbuis gebeurt Opschrijven: Wat zie je gebeuren ? Kan je het “wolkje” DNA zien? En waar zit dat? Proef 2: Kauwen, zetmeel en suiker. Kijk goed naar wat er in de glaasjes gebeurt Opschrijven: Wat zie je in het eerste glaasje ? Wat zie je in het tweede glaasje? Proef 3: Hoe snel denk jij na ? Je mag eerst één maal oefenen, daarna doe je twee keer deze proef “in ’t echt”. Noteer hieronder per keer de tijd die je nodig had voor blad 1, blad 2, blad 3 en de gemiddelde tijd die je in die keer per blad nodig had 1ste keer: tijd blad 1= tijd blad 2= tijd blad 3= gemiddelde tijd= 2de keer: tijd blad 1= tijd blad 2= tijd blad 3= gemiddelde tijd= Meetbriefje voorkant
  14. 14. Noteer nadat je de proeven gedaan hebt: wat heb je ervan geleerd ? Proef 1: DNA uit speeksel Proef 2: Kauwen, zetmeel en suiker Proef 3: kleuren lezen met kleuren Geef aan in het plaatje hiernaast welke hersengebieden je gebruikt hebt Zie ook de websites: ………………………………………………. Meetbriefje achterkant
  15. 15. Wat heb je geleerd? • DNA zit in alle cellen: • ze bepalen veel eigenschappen • Eten verteren met enzymen: • heb je (ook) nodig voor energie. • Suiker (= glucose) + zuurstof energie. • Je hersenen gebruiken veel energie. • Reageren en nadenken kost tijd: – hoe lang heb jij nagedacht bij proef 3? • Zoek de sites en test je opa/oma en moeder/ vader.
  16. 16. Weetjes en Proefjes over Oren en Horen. van de proefjesmeesters Age Hoekstra & Bill Lafleur 16
  17. 17. • Welke zintuigen heb je? • Wat doe je met je oren? • Wat is geluid? • Hoe zit je oor in elkaar? • Hoe werkt je oor? • Van trilling naar stroompje in de hersenen. • Van stroompje in de hersenen naar betekenis. De Buis van Groen. Inleiding op de proeven.
  18. 18. De Buis van Groen. Waarom heb je twee oren? • Om te horen waar een geluid vandaan komt. • Het geluid van A is eerder bij het linkeroor dan bij het rechteroor. Uit het verschil in aankomsttijd berekenen je hersenen de richting. • Met de Buis van Groen gaan we meten wat het kleinste verschil in aankomsttijd is dat je nog kunt horen. 18
  19. 19. De Buis van Groen. Hoe slim zijn je oren? • In groepjes van drie vormen we onderzoeksteams: de onderzoeker, de proefpersoon en de schrijver. • Elk teamlid krijgt een beurt in elke rol. • Alle rollen zijn even belangrijk. • De uitkomst van de proef is van te voren niet bekend. Die moet voor elke proefpersoon na afloop uitgerekend worden. • Kijk goed op de werkbladen. 19
  20. 20. Handhouding De Buis van Groen. Uitvoering.
  21. 21. O X O O O O X O O O O O O O O X X O X O O O O O 4 7 8 De kleinste afstand waarbij de richting nog correct wordt gehoord is 3 cm. 3 180 21
  22. 22. Aan de slag met de Buis van Groen. Eerst: De proef. Dan: D e b e r e k e n i n g 22
  23. 23. Simon van der Meer & kleinzoon & Hans Muller
  24. 24. Hans
  25. 25. Proefjes thema “Water” •Oplosbaarheid in water •Smaakstof in water (suiker / smaakdrempel) •Kleurstof in water (chromatografieproef) •Zuur en basisch (met indicatorstrips) •Stroomgeleiding in water •Eindproef: bepaling onbekend stofje •Neem slootwater mee; gaan we onderzoeken met microscoop
  26. 26. Opstelling bepalen geleidbaarheid van water met of zonder opgeloste stoffen
  27. 27. Proefje Stroomgeleiding in water •Circuitje met batterij, lampje en waterbakje met elektroden •“Zuiver” water in het bakje: wat zie je ? •Beetje suiker oplossen: wat zie je ? •Beetje keukenzout oplossen: wat zie je ?
  28. 28. Licht en zien. Wie van jullie is kleurenblind? Welke kleur zie je wel en welke niet? We zijn allemaal kleurenblind
  29. 29. Francien en Jaap (en een echte meester)
  30. 30. ? We zijn allemaal kleurenblind
  31. 31. proef 4 Diepte zie je met je hersenen – Diepte zien door rood en blauw • Opzet: – Ieder krijgt brilletje met 1 rood en 1 blauw glas. – Ook met 1 oog kijken. – Je ziet alleen diepte met beide ogen. – Hersenen maken het dieptebeeld uit wat beide ogen apart zien en dus niet wat 1 oog ziet. – Voorbeeldplaatjes bijgevoegd. – Per groep of per klas uitvoerbaar. – Op meetbriefje welke plaatjes 3D zijn.
  32. 32. 3D bril met blauw en rood glas hersenen ruggemerg zenuwen naar de hersenen rechter oog linker oog links achter rechts achter rood + blauw diepte
  33. 33. Kijk eerst met een oog, dan met het ander oog en dan met beide: wat is het verschil?
  34. 34. Wat heb je geleerd? • Je kunt niet alle kleuren apart zien. – (iedereen is kleurenblind ……….) • Zonlicht bevat alle kleuren van de regenboog – (lampen ook? Welke kleuren heb jij gezien?) • Viltstift bevatten soms meer en soms maar 1 kleur. – (welke viltstiften hadden welke kleuren?) • Leesproefje laat zien dat je hersenen altijd meedoen als je kleuren ziet. – Of je wilt of niet, je denkt altijd na ! • Beide ogen doen mee om een beeld te maken van de buitenwereld. – je hersenen “maken” beelden, niet je ogen
  35. 35. Onze huidige capaciteit en andere lessen 1) Kunnen per nieuw schooljaar 2010/2011 ongeveer 40 dagen= 40 scholen (maximaal 3 lessen per dag) verzorgen. 2) Er zijn 4 lessen operationeel, hoofd & hersenen, water, geluid en gehoor & licht en zien. 3) Voor elk progamma 1 lesteam = 3-5 personen. 4) Uitsluitend groepen 7/8; lessen zijn voor alle kinderen, niet voor bollebozen. 5) Vanwege succes zoeken we meer vrijwilligers: om te assisteren of om nieuwe lessen te ontwerpen of operationeel te maken. 6) Een dankbaar en concreet project
  36. 36. Voor correspondentie of afspraak project proefjesmeesters Postadres Senioren Academie Groningen, Friesland en Drenthe, Postbus 72, 9700 AB Groningen Onder vermelding: maak onderzoekers van ze. Telefoon: 050 - 363 65 97 (maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur) Fax: 050 - 363 72 66 ; E-mail: hovo@rug.nl Vermelden: maak onderzoekers van ze. Of mail Hans Muller direct: hhmuller@home.nl

×