Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Antypedagogika. Analiza krytyczna

4,567 views

Published on

Krytyczna analiza antypedagogiki, jako kierunku w naukach o wychowaniu.
Jej autorem jest Dariusz Zalewski.
Blog autora: www. edukacja-klasyczna.pl

Published in: Education
  • Be the first to comment

Antypedagogika. Analiza krytyczna

  1. 1. DARIUSZ ZALEWSKI <ul><ul><li>ANTYPEDAGOGIKA </li></ul></ul><ul><ul><li>ANALIZA KRYTYCZNA </li></ul></ul><ul><ul><li>LUBLIN 2011 </li></ul></ul>
  2. 2. CO TO JEST ANTYPEDAGOGIKA? <ul><li>Antypedagogika to kierunek negujący potrzebę istnienia pedagogiki w jej klasycznym rozumieniu. </li></ul><ul><li>Antypedagodzy odrzucają jakiekolwiek kierowanie rozwojem i wychowaniem dziecka. </li></ul><ul><li>Pierwsze rozprawy o antypedagogice pojawiły się na przełomie lat 60 i 70 ubiegłego wieku w USA i RFN. </li></ul><ul><li>Antypedagogika w warstwie teoretycznej jest wewnętrznie zróżnicowana. </li></ul>
  3. 3. KORZENIE ANTYPEDAGOGIKI <ul><ul><li>Jean-Jacques Rousseau (1712 - 1778) i jego “złudzenie wolności” jako nowa metoda wychowawcza </li></ul></ul><ul><ul><li>Ellen Key (1849 -1926) oraz ruch “nowego wychowania </li></ul></ul><ul><ul><li>Psychoanaliza i psychologia humanistyczna </li></ul></ul><ul><ul><li>Polityka a wyzwolenie dziecka </li></ul></ul>
  4. 4. KILKA PYTAŃ <ul><ul><li>Czy można “kochać, ale nie wychowywać”? </li></ul></ul><ul><ul><li>Czy dzieci są “wewnątrzsterowne”? </li></ul></ul><ul><ul><li>Jeśli dzieci są w pełni ukształtowanymi istotami ludzkimi, to dlaczego dorośli się nimi opiekują? </li></ul></ul><ul><ul><li>Jak reagować, gdy dziecko wkłada paluszki do kontaktu lub wybiega na ulicę? </li></ul></ul>
  5. 5. MATKA POST- I PEDAGOGICZNA <ul><ul><li>Na płaszczyźnie rzeczywistości zewnętrznej życie wolne od wychowania nie różni się od pedagogicznego w liczbie rozwiązań konkretnych problemów (...) Pierwsza z matek nie dopuszcza swego dziecka do kontaktu i nie czuje przy tym ciężaru odpowiedzialności. Druga również nie dopuszcza do kontaktu, ale czuje się przy tym bardzo odpowiedzialna </li></ul></ul><ul><ul><li>H. von Schoenebeck , Antypedagogika – być i wspierać zamiast wychowywać, Warszawa 1994, s. 168 i 171 . </li></ul></ul>
  6. 6. UWAGA SPRZECZNOŚĆ <ul><ul><li>Skoro matka postpedagogiczna nie chce wychowywać, to dlaczego podejmuje jakiekolwiek działania opiekuńcze wobec dziecka? </li></ul></ul><ul><ul><li>Czy wówczas, wbrew temu co deklarują ideolodzy antypedagogiki, nie przeczy sobie ograniczając wolność dziecięcą? </li></ul></ul>
  7. 7. A JEDNAK PEDAGOGIKA! <ul><li>Przedstawiciele kierunku stawiają przed pedagogami i dziećmi konkretne cele i zadania. </li></ul><ul><li>Każda koncepcja człowieka zakłada istnienie pożądanego dobra, do którego człowiek zmierza. </li></ul><ul><li>Dlatego też antypedagogika funkcjonuje wciąż w obrębie nauk pedagogicznych. </li></ul><ul><li>Ma ona swój cel, ma także metodę, którą można zdefiniować paradoksalnie jako: “wychowanie bez wychowania”. </li></ul>
  8. 8. POZA DOBREM I ZŁEM <ul><ul><li>Dobre jest to, co dziecko uważa za dobro. </li></ul></ul><ul><ul><li>Wszystkie zatem moje reakcje, zachowania mają swój podmiotowy sens: niecierpliwość, stres, agresja itp. Nie mogą być oceniane z perspektywy “dobro-zło”, gdyż nie ma obiektywnych miar oceny zachowań </li></ul></ul><ul><ul><li>H. v Schoenebeck, „Rozstanie z pedagogiką” [w] Edukacja alternatywna . Dylematy teorii i praktyki red. B. Śliwerski, Kraków 1992 (przekład B. Śliwerski) s. 253 </li></ul></ul>
  9. 9. EKSPRESJA WOLNOŚCI <ul><ul><li>Liczy się bogactwo uczuć, ekspresja wolności, autentyczności – oto nowa metoda .. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ostatecznym celem antypedagogiki jest zaś, zgodnie ze słowami Alice Miller, “zdolność miłowania”. Człowiek tak wychowywany staje się śmiały i otwarty. </li></ul></ul><ul><ul><li>Jednak możemy za starożytnymi mędrcami zapytać: czy z nadmiaru wolności nie rodzi się tyran? </li></ul></ul>
  10. 10. Prawa dziecka? <ul><li>Przykładowe prawa dla dzieci : </li></ul><ul><li>do samowychowania i kierowania nauką </li></ul><ul><li>do wolności i edukacji seksualnej </li></ul><ul><li>do pracy zarobkowej </li></ul><ul><li>do wolności finansowej (kredyty, inwestycje) </li></ul><ul><li>Prawa głoszone przez antypedagogów niekoniecznie pokrywają się z głoszonymi przez Konwencję Praw Dziecka </li></ul>
  11. 11. RÓŻNICE WEWNĄTRZ KIERUNKU <ul><ul><li>R. Farson głosi potrzebę samowychowania. </li></ul></ul><ul><ul><li>H.v.Schoenebeck, bazując na koncepcji dynamicznej osobowości, rozwijającej się “bezwzorcowo”, neguje konieczność samowychowania przez dzieci. </li></ul></ul><ul><ul><li>Powyższa rozbieżność stanowisk wskazuje na istnienie różnic wewnątrz samego kierunku. </li></ul></ul>
  12. 12. BŁĘDY ANTYPEDAGOGIKI <ul><ul><li>Człowiek, choć posiada własną godność nie jest z urodzenia doskonały i gotowy do życia. Coś popycha go w kierunku zła . </li></ul></ul><ul><ul><li>Musi być usprawniony przez pracę samowychowawczą i wychowawczą. </li></ul></ul><ul><ul><li>Musi również mieć wzorzec do którego dąży. </li></ul></ul>
  13. 13. Wzorzec klasyczny <ul><li>Dla Greków w procesie wychowania kluczowe było słowo morphosis, oddawane najczęściej jako formowanie i kształtowanie. W paidei - morphe (matrycą wzorem) była słynna kalokagatia (człowiek moralnie piękny) wyłaniająca się z poezji i filozofii greckiej oraz ze słów i czynów mistrza-nauczyciela. </li></ul><ul><li>Wolność była zatem efektem ciężkiej pracy wychowawczej, dlatego błędne jest twierdzenie antypedagogów, jakoby była ona możliwa bez usprawnienia umysłu i opanowania sfery zmysłowo-popędliwej. </li></ul>
  14. 14. PODSUMOWANIE <ul><li>W warstwie filozoficznej a. to mieszanka: egzystencjalizmu, fenomenologii i współczesnych odmian lewicowej myśli politycznej. </li></ul><ul><li>Etyka: reguła poza dobrem i złem spycha kierunek na mielizny hedonizmu i relatywizmu moralnego. </li></ul><ul><li>Samosterowalność - dominacja emocji nad rozumem. Niekrępowanie naturalnych popędów. </li></ul>
  15. 15. PODSUMOWANIE c.d. <ul><li>Utopia “bezstresowości, nietoksyczności” powoduje nawarstwianie się rozczarowań i paradoksalnie generuje stres. </li></ul><ul><li>Ideologia a. jest wewnętrznie sprzeczna: pozornie odrzuca wychowanie, ale pomimo wszystko wyznacza sobie cele edukacyjne, tylko swoiście pojmowane. </li></ul><ul><li>Jest zatem intelektualną iluzją. </li></ul>
  16. 16. Bibliografia <ul><li>Miller A., Mury milczenia. Cena wyparcia urazów z dzieciństwa , tłum. J. Hockuba, Warszawa 1991. </li></ul><ul><li>Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków 2005. </li></ul><ul><li>Key E., Stulecie dziecka , tłum. I. Moszczyńska, Warszawa 1907. </li></ul><ul><li>Schoenebeck H. v., Rozstanie z pedagogiką , w: Edukacja alternatywna. Dylematy teorii i praktyki , red. i tłum. B. Śliwerski, Kraków 1992. </li></ul><ul><li>Schoenebeck H. v., Antypedagogika – być i wspierać zamiast wychowywać , Warszawa 1994. </li></ul><ul><li>Schoenebeck H. v., Antypedagogika w dialogu. Wprowadzenie w rozmyślanie antypedagogiczne , tłum. D. Sztobryn, Kraków 1994. </li></ul><ul><li>Jaeger W., Wczesne chrześcijaństwo i grecka paideia , tłum. K. Bielawski , Kraków 2002. </li></ul>

×