Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ordezkaritza enpresan eta negoziazio kolektiboa

835 views

Published on

Ordezkaritza enpresan eta negoziazio kolektiboa

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Ordezkaritza enpresan eta negoziazio kolektiboa

  1. 1. Ordezkaritza enpresan eta negoziazio kolektiboa
  2. 2. 1. Sindikatu askatasuna Langileen eskubidea sindikatu batean afiliatzeko edo hartatik banantzeko. Langileek ordezkarien bitartez partehartuko dute enpresan: ● Ordezkaritza bateratua. Langileen ordezkariak eta Enpresa Batzordea. Langile guztiezkatzen dituzte. ● Sindikatu-ordezkaritza. Sindikatu-delegatuak eta Sindikatu-atala. Sindikatu horretan afiliatutako langileen ordezkariak dira. Enpresaburuek beren izenean jardun dezakete, ordezkatuak izan gabe. Dena den gehienak elkarte batean daude. Estatu Espainiarreko elkarte ezagunena CEOE (Confederación Española de Organizaciones Empresariales) da eta bere kidea CEPYME (Confederación Española de la Pequeña y Mediana Empresa).
  3. 3. 2. Ordezkaritza bateratua Enpresako langile guztiak ordezkatzen dituzte. A) Hauteskundeak. ● 4 urtero ● Hautagaiak: ● +18 urte ● +6 hilabete antzinatasuna ● Hautesleak: ● +16 urte ● +1 hilabete antzinatasuna
  4. 4. B) Langileen ordezkariak Langile-kopurua Ordezkari-kopurua 6-10 Gehiengoak horrela erabakitzen badu: 1 10-30 1 31-49 3
  5. 5. C) Enpresa Batzordea Langile-kopurua Enpresa-batzordeko kide kopurua 50-100 5 101-250 9 251-500 13 501-750 17 751-1.000 21 +1.000 +2 kide gehiago beste 1.000 langileko edo 1.000ko zatiko 75 gehienez
  6. 6. Hauteskundeak Hauteskunde mahaia: ● Lehendakaria: antiguedade handiena duen langilea ● 2 bokal: langile zaharrena eta gazteena ● 1 mahai hautesleku bakoitzean, 250 langileko ● >50 langile: Empresa Batzordea aukeratu ● <50 langile: Langile ordezkariak aukeratu
  7. 7. D) Beste batzorde batzuk ● Baterako enpresa batzordea ● Lantokien arteko batzorde ● Enpresa batzorde europarra
  8. 8. E) Eskumenak eta bermeak ESKUMENAK: ● Informazioa jaso ● Berari iritzia galdetuko zaio ● Araudia betetzen al den begiratu
  9. 9. BERMEAK: ● Ordezkaritza eginkizunak egin bitartean kaleratua ez izatea edo zehapenik ez jasotzea Bestela kaleratze baliogabea. ● Kaleratze bidegabea bada, langileak erabaki ahalko du berriz lanera bueltatu ala kalte-ordaina jaso. ● Zehapen astuna edo oso astuna ezarri nahi badiote: ○ Aurretik interesdunari entzutea (aldebiko espedientea abiatzea, gazteleraz expediente contradictorio), bestela baliogabea ● Enpresan jarraitzeko lehentasuna kaleratze eta lekualdatze kolektiboko kasuetan. ● Iritzia askatasunez emateko eskubidea. ● Ordezkaritza funtzioak egiteko ordu batzuk izatea (ikus taula) ● Hitzarmen bidez adostu daiteke orduak metatzea eta lan jardueratik salbuetsita geratzea (sindikatuko liberatuak) Enpresako langile kopurua Ordu kredituak 100 arte 15 101etik 250era 20 251tik 500era 30 501etik 750era 35 751tik aurrera 40
  10. 10. 3. Sindikatuak 3.1. Sindikatuen antolaketa Langileen elkarteak beren baldintza ekonomikoak eta sozialak hobetzeko helburuarekin. Horretarako lan-baldintzak mantendu eta hobetzeko ahalegina eginez. Afiliatu daitezke: ✓ Besteren konturako langileak Langabeak ✓ Funtzionarioak ✓ Ezgaituak ✓ Langilerik gabeko ✓ Autonomoak ✓ Jubilatuak Ezin dute afiliatu: ✗ Indar Armatuak eta Guardia Zibila ✗ Epaileak, magistratuak eta fiskalak
  11. 11. Ordezkaritza handiena duten sindikatuak: Ordezkaritza handiena duten sindikatuak Estatuan Estatuan enpresa-batzordeko kide edo langileen ordezkari diren langile ordezkarien %10 Autonomia Erkidegoan Enpresa-batzordeko kide edo langileen ordezkari diren langile ordezkarien %15, 1.500 gutxienez Lurralde eremu edo espezifiko konkretu baten Eremu horretako %10
  12. 12. Ordezkaritza handiena duten sindikatuen funtzioak: a) Administrazio Publikoaren aurrean langileak ordezkatu b) Administrazio Publikoarekin hitz egin lan baldintzei buruz. c) Negoziazio kolektiboan parte hartu d) Judizioz kanpoko gatazken konponketan parte hartu. e) Langileen ordezkariak eta Enpresa-Batzordeko kideak hautatzeko hauteskundeak abiatu. f) Cesión de inmuebles públicos g) Beste batzuk Ordezkaritza gutxiagoko sindikatuek ezin dute egin a) eta f)
  13. 13. 3.2 Langileen parte-hartzea enpresan A) SINDIKATU ATALAK Sindikatu bateko afiliatuak enpresan. +250 langile ● lragarki taula izatea ● Biltzeko gela ● Negoziazio kolektiboa AFILIATUEN ESKUBIDEAK SINDIKATU ATALEN ESKUBIDEAK Informazioa jaso eta banatu Hauteskundeak deitu Bilerak (ordutegitik kanpo) Grebak proposatu Kuota bildu Gatazka kolektiboa planteatu epaitegietan
  14. 14. B) SINDIKATU DELEGATUAK Sindikatuko ordezkariak enpresan, afiliatuek aukeratuta BETEBEHARRAK: ● > 250 ● Enpresa-Batzordeko ordezkariren bat ● Gutxienez %10 botu EGINBEHARRAK: ● Enpresa-Batzordeko bileretara joan. Iritzia eman dezakete, boturik ez. ● Langile afiliatuen hutsegite larri eta oso larrien berri jaso.
  15. 15. 4. Hitzarmen kolektiboa A) APLIKAZIO ESPARRUA: ❏ Pertsonala ❏ Lurraldea ❏ Funtzioa ❏ Denbora B) HITZARMENAK ETA 2012KO LAN ERREFORMA: 2012ko erreforma aurretik 2012 Akordio berri bat egon arte aurreko hitzarmena automatikoki prorrogatu. Akordio berririk ezean urtebetean desagertu egingo da indarraldia eta goragoko hitzarmena edo Estatukoa jarriko da. Lurralde hitzarmen goragokoek beheragokoen aurrean lehentasuna. Beheragokoek goragokoa soilik hobetu egin zezaketen. Enpresako hitzarmenak lehentasuna dauka eta sektoreko hitzarmenen baldintza asko alda ditzakete: ordainsaria, txandak, ordutegiak, oporrak, etab. Enpresak, langile ordezkariekin adostuta, hitzarmena aldatu zezakeen. Enpresek kausa objetiboengatik hitzarmenean jasotako hainbat baldintza alda ditzakete. Ordezkariekin adostasunik ez badago bi aldeen ordezkaritza batzorde paritariora joango da edo arbitrajea.
  16. 16. Enpresa bati baino gehiagori ezartzen zaizkien hitzarmenak: ● Estatuan ordezkaritza handiena duten sindikatuak eta Autonomia Erkidegoetan ordezkaritza handiena duten sindikatuak (bere lurralde eremuan) ● Enpresa Batzordeko eta Langileen ordezkaritzaren %10a baino gehiago duten sindikatuak, bere eremuan. Enpresako edo eremu baxuagoko hitzarmenak: ● Enpresa Batzordea, Langileen ordezkariak edo Sindikatu-atalak (baldin badaude eta bateratuta enpresa Batzordeko gehiengoa osatuz gero) Lan profil espezifikoa duten langileei zuzendutako hitzarmenak: ● Bozka bidez beren ordezkariek izendatutako sindikatu atalek Nork negoziatu dezake hitzarmena langileak ordezkatuz?
  17. 17. Nork negoziatu dezake hitzarmena enpresak ordezkatuz? Enpresa bati baino gehiagori ezartzen zaizkien hitzarmenak: ● Enpresa horien ordezkariek Enpresako edo eremu baxuagoko hitzarmenak: ● Enpresaburuak berak Funtzio esparruko Hitzarmen Kolektiboak (sectoriales): ● Enpresaburuen elkarteak: eremuan %10eko enpresaburuak ordezkatzen baditu eta langileen %10ei lan ematen badiete. ● Enpresaburuen elkarteak: eremuan %15eko langileei lana ematen badiete.
  18. 18. Atxikitzea eta hedatzea ❏ Hedatzea: Hitzarmen kolektiboa ezinezkoa denean sinatzea, legitimatutako alderik ez dagoelako: ● Enplegu eta Gizarte Segurantzako Ministerioak edo Autonomia Erkidegoan organu eskudunek erabaki dezakete ● indarrean dagoen hitzarmen kolektibo bateko xedapenak hedatzea ● Nori? enpresa edo langile multzo bati / jarduera sektore edo azpisektore batera. ● Zergatik? kalterik sor ez dadin ❏ Atxikitzea: Hitzarmena negoziatzeko legitimatutako aldeek aukera dute, adostuta, indarrean dagoen hitzarmen kolektibo bati osoki atxikitzea. ● ez badaude beste baten eraginpean ● lan-agintaritza eskudunari jakinaraziz ● erregistratu egingo da ● adib. Libros SA enpresa Unión de libros SA enpresara atxikitzea
  19. 19. ● Langile talde baten eta enpresaren arteko gatazka. ● GATAZKA JURIDIKOA: Arau bat modu desberdinetan interpretatzen edo aplikatzen denean: Epaitegiak ● EKONOMIKOA EDO INTERES GATAZKA: Aldeetako batek lan-baldintzak arautzen dituzten arauak sortu, aldatu edo desagerrarazi nahi dituenean sortzen da: Greba, manifestazioak, konzentrazioak, itxita egon… Gatazka hauek konpontzeko, negoziazioa baliatzen da batez ere. 5. Lan gatazkak
  20. 20. A. Greba ● Langileen presio bide eta bere interesen defentsarako bide. ● Langileek bakarka ezin diote uko egin (?) Debekatuta: ✗ Politikoak ✗ Solidarioak ✗ Hitzarmen kolektiboak aldatzekoak ✗ Rotatorioak ✗ Estrategikoak ✗ Zelo grebak ✗ Japoniar erara
  21. 21. Deialdia Deitu dezakete: ● Enpresa Batzordeak eta langileen ordezkariek. ● Eremu horretako sindikatuak. Langileen gehiengoak bozka bidez. Prozedura: ● 5 egun lehenako enpresari eta Lan-agintaritzari. ● Acuerdo Solución Extrajudicial de Conflictos (ASEC) Greba komitea ● Deialdia egiten dutenek greba komitea osatzen dute: gehienez 12. ● Gatazka ebazten saiatu eta segurtasuna eta zaintzaz arduratu
  22. 22. Grebaren bilakaera ● Ezin dira langileak kontratatu grebagileak ordezkatzeko (eskirolak). ● Informazio pikete ez biolentoak eratu daitezke. ● Biltzeko eta informatzeko eskubidea egikaritzeko gelak okupatzea uzten zaie. ● Errespetatu greba eskubidea eta greba ez egiteko eskubidea. Ondorioak ● Lan kontratua etetea. ● Ez da soldata kobratuko ez asteko atsedenaren, jaiegunen eta aparteko pagaren zati proportzionala. ● Oporrak ez dira deskontatzen. ● Enpresak ez du Gizarte Segurantzara kotizatzen.
  23. 23. B. Ugazaben itxiera Arrazoiak: ● Indarkeria edo pertsonengan eta ondasunetan kalte larria eragiteko arriskua. ● Lantokiaren legez kontrako okupazioa. ● Ohiko ekoizpen-prozesua modu larrian oztopatzea dakarrena
  24. 24. C. Lan gatazkak judizioz kanpo eta bide baketsuak erabiliz konpontzea Euskal Erkidego Autonomoan PRECO. Epaitegiak eta grebak ekiditea du helburu. Aukerak: ● Adiskidetzea. Pertsona bat saiatuko da bi aldeak elkarrengana urbiltzea, ez ditu irtenbideak proposatuko. ● Bitartekotza. Bitartekariak irtenbideak proposatzen ditu, baina ez dira lotesleak. Aldeek nahi badute onartu ditzakete. ● Arbitrajea. Arbitroak laudoa emango du, laudoa nahitaez bete behar dute aldeek.
  25. 25. ● Enpresa barruan baina lan orduetatik kanpo ● Deitu dezakete: ● Langileen ordezkariek edo Enpresa Batzordeak ● >%33 langilek. ● Ordezkaritzaren zuzendaritzapean. 48 ordu aurretik jakinarazi enpresari. ● Lan plantila osoari eragiten dioten erabakiak adosteko gehiengo absolutuaren babesa behar da (>1/2) ● Enpresaburuak uko egin dezake: ● <2 hilabete aurretik, negoziazio kolektiboa informatuz salbu aurreko bileretako kalteak ez badira konpondu. ● Ugazaben itxiera 6. Biltzeko eskubidea
  26. 26. ESKERRIK ASKO! DIAPOSITIBAK EGITEKO ANTONIO GUIRAO LPO KO IRAKASLEAREN MATERIALA ERABILI DUT, BERAK IRAKASLEEKIN ELKARBANATZEKO BAIMENA EMAN DUELAKO.
  27. 27. Reconocimiento - NoComercial - CompartirIgual (by-nc-sa): No se permite un uso comercial de la obra original ni de las posibles obras derivadas, la distribución de las cuales se debe hacer con una licencia igual a la que regula la obra original.

×