Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Lehen laguntzak

465 views

Published on

Lehen laguntzak

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Lehen laguntzak

  1. 1. Lehen laguntzak
  2. 2. Laneko Arriskuen Prebentziorako Legeak (LAPL) enpresaria lehen laguntzetako betebeharretara behartzen du: ● Horretaz arduratuko diren pertsonak izendatu (borondatezkoak, betiere). ● Sorospen-tekniketan prestakuntza eman. 1.Lehen laguntzak enpresan
  3. 3. A) Enpresako botika-kutxa ● Lantoki orok bere botika-kutxa eramangarria izan behar du. ● Desinfektatzaileak, antiseptikoak, gaza esterilak, kotoia, bendak, esparatrapua, lotura itsaskorrak, artaziak, matxardak eta eskularruak, gutxienez. ● Aldizkako berrikusteak egin behar zaizkio.
  4. 4. ● Lehen laguntzako gela, enpresa hauek izan behar dute: ● > 50 langileko enpresak ● > 25 langileko enpresak, lan arriskutsuak egiten baldin badituzte edo osasun- laguntzako zentrora iristeko zailtasunak ● Seinaleztatuta egon behar du eta edateko ura, botika-kutxa eta ohatila eduki B) Lehen laguntzetako gela
  5. 5. 2. Jardunbide-oinarriak lehen laguntzetan 2.1. JARDUNBIDE-SEKUENTZIA 1. Lasai egon, baina azkar jardun. 2. Lekuaren azterketa lasterra egin, eta artatu zaurituak beren larritasunaren arabera 3. Ez mugitu zaurituak, nahitaezkoa izan ezik. 4. Ondo aztertu zauritua. 5. Ez badute erantzuten biktimak, oihukatu eta laguntza eskatu. 6. Nahitaezkoa dena bakarrik egin. 7. Bero mantendu zauritua. 8. Ez eman edatekorik inoiz konorterik gabe dagoenari. 9. Lasaitu biktima. 10. Ez utzi bakarrik zauritua.
  6. 6. 2.2. BAL jardunbidea ISTRIPUEN AURREAN ● Deitu 112ra ● Lekua zehaztu ● Istripu mota ● Zauritu kopurua ● Telefonoa eskegi Zauritua hurrenkera honetan aztertu: ● Konortea ● Arnasa ● Pultsua
  7. 7. 3. OINARRIZKO BIZI-EUSKARRIKO JARDUNBIDE-SEKUENTZIA SEGURTATU KONORTERIK BADU?
  8. 8. Segurtatu: ● Saihestu norberarentzat edo biktimarentzat leudekeen arriskuak. Konorterik duen ala ez egiaztatu ● Belaunikatu sorbalden parean eta pixka bat astindu. ● Aurpegira hurbildu eta ozenki galdetu: “Ongi zaude?”. ● Erantzuten badu, utzi biktima aurkitutako jarreran; egin bigarren mailako balorazioa; deitu 112ra eta hasi antzemandako arazoei konponbidea ematen. ● Ez badu erantzuten, jarraitu hurrengo urratsarekin. Ongi zaude?
  9. 9. OINARRIZKO BIZI-EUSKARRIKO JARDUNBIDE-SEKUENTZIA SEGURTATU KONORTERIK BADU? KONORTEA BAI GALDETU DEITU 112ra ARNASBIDEA IREKI OIHUKATU KONORTEA EZ
  10. 10. Oihukatu laguntza eskatuz: ● Biktima bakarrik utzi gabe. Zabaldu arnasbidea: ● Jarri ahoz gora konorterik gabekoa. Gorputza zuzen eta besoak luzatuak. ● Eutsi kopetari esku batez eta altxatu kokotsa eta hari bi hatzez bultzatu. (kopeta-kokotsa maniobra delakoa) Aztertu arnasketa: ● Ikusi toraxaren mugimenduak. ● Entzun airearen soinua. ● Sentitu botatako airea gure masailean.
  11. 11. OINARRIZKO BIZI-EUSKARRIKO JARDUNBIDE-SEKUENTZIA SEGURTATU KONORTERIK BADU? KONORTEA BAI GALDETU DEITU 112ra ARNASBIDEA IREKI OIHUKATU KONORTEA EZ ARNASA HARTZEN DU? ARNASA BAI SEGURTASUNEKO ALBO-POSIZIOA
  12. 12. ● Jarri segurtasuneko albo-posizioan. ● Deitu 1-1-2ra. ● Egiaztatu, aldizka, arnasa hartzen jarraitzen duela. Arnasa hartzen badu
  13. 13. SEGURTASUNEKO ALBO-POSIZIOA EDO SUSPERTZE-POSIZIOA Jarri soroslearengandik hurbilen dagoen besoa gorputzarekin angelu zuzenean, ukondoa tolestuta eta esku-azpia gora begira duelarik. Ekarri urrunen dagoen besoa toraxa gurutzatuz eta jarri eskugaina biktimaren aurkako aldeko masailean. Beste eskuarekin, heldu urrunen dagoen zangoari belaunaren gainetik eta altxatu, oina lurreaen bermatua mantenduz eta biratu gorputza alboka jarri arte. Jarri gainaldeko besoaren eskugaina masailaren azpian. 1 2 3 4
  14. 14. OINARRIZKO BIZI-EUSKARRIKO JARDUNBIDE-SEKUENTZIA SEGURTATU KONORTERIK BADU? KONORTERIK EZ GALDETU DEITU 112ra OIHUKATU ARNASBIDEA ARNASA HARTZEN DU? ARNASA BAI SEGURTASUNEKO ALBO-POSIZIOA ARNASA EZ BIHOTZ- BIRIKETAKO BIZKORTZEA KONORTEA BAI DEITU 112ra
  15. 15. BIKTIMAK EZ BADU ARNASARIK HARTZEN Laguntza eskatu: ● Deitu 112ra edo eskatu norbaiti deitu dezan. Hasi torax-konpresioak egiten: ● Jarri esku-azpia bularraren erdian, bularrezurraren parean. ● Besoak luzatuta, presioak egin gorputzaren pisua baliatuz. ● Egin 30 konpresio. bularrezurra BESOAK ZUZEN ESKU-AZPIA BULARREZUR GAINEAN GORPUTZAREN PISUA BALIATU KONPRESIOA EGITEKO BIZKARRA ZUZEN MANTENDU BELAUNIKATU BIKTIMAREN ALBO BATEAN
  16. 16. Haize-emateak egin: ● Jarri biktima aire-bidea irekita (kopeta- kokotsa maniobra). ● Itxi sudurra hatz erakusleaz eta lodiaz, airea irten ez dadin. ● Egin 2 haize-emate. Egiaztatu airea igarotzen dela : ● Biktimaren bularra altxatzen dela ikusi behar dugu haize-emateetan. ● Airea igarotzen ez bada, ondo egin ditugula egiaztatuko behar dugu: ● Kopeta-kokotsa maniobra ● Sudur-hobiak itxita ● Aire-bidea trabatzen duen objekturik ez egotea
  17. 17. Konpresioak eta haize-emateak tartekatu : ● Egin 30/2 sekuentziak (30 konpresio eta 2 haize-emate), minutuko 100 konpresioko erritmoan. Ez egin etenaldirik: ● Egiteaz, biktima bere kasa arnasa hartzen hasi delako, soroslea akitu delako edo laguntza espezializatua badelako.
  18. 18. 4. Lehen laguntzetako teknikak lesioen arabera 4.1. Zauriak ● Larritasuna: ● Arina: Bakarrik azalaren kanpoko geruza dago kaltetua. ● Larriak: Nabarmen kaltetu direnean honako hauek: eskuak, begiak, ahoa, sudurra edo genitalak. Ebakiak torax, sabel edo artikulazioetan. Garbitu eskuak eta tresnak. Eskularruak erabili eta material esterila eta behin erabiltzekoa. ● Zauri arinak garbitu eta desinfektatu egin behar dira. Ingurune garbian eta infekzio-arriskurik gabekoan, estali gabe utzi; ingurune kutsatuetan, ordea, gazaz estali behar dira. ● Zauri larriak badira, zaurituaren egoera orokorra eta bizi-seinaleak begiratu behar dira, egiaztatu beste kalterik dagoen; estali zauria apositu batez edo gaza umel batez, eta ospitalera eraman. ● Toraxeko zauri sakonak material ez-transpiragarriaz estali, zauritua erdi-eserita mantendu, eta urgentziaz ospitalera eraman. ● Sabeleko zauri sakonak bustitako oihalez estali behar dira; zauritua ahoz gora jarri zangoak tolestuta dituela, eta urgentziaz ospitalera eraman.
  19. 19. SAILKAPENA ● Sakoneraren arabera: ● Lehen mailakoak: gorritasuna (eritema) ● Bigarren mailakoak: babak (fliktena) ● Hirugarren mailakoak: muskulu-ehunen nekrosia eta zarakar belztua (eskara) ● Hedaduraren arabera, “9”en erregela erabiltzen da: ● Burua eta lepoa: % 9 ● Goiko gorputz-adar bakoitza: % 9 ● Beheko gorputz-adar bakoitza: % 18 ● Toraxaren aurrealdea eta sabelaldea: % 18 ● Bizkar eta ipurmasailak: % 18 ● Genitalak: % 1 ● Larritasunaren arabera: ● Arina, % 10etik beherakoa eta ez du 2. mailakoa gainditzen ● Larria, % 10-30 bitartekoa. Edozein dela ere hedadura, eskuak, oinak, aurpegia, begiak edo genitalak ● Oso larria, % 30a baino gehiago 4.2. Erredurak
  20. 20. Jardunbidea Urrundu erretakoa bero-iturritik. Jarri jarrera horizontalean eta ahoz gora eta bildu manta batez; beste kasu hauetan, berriz: Segurtasuneko albo-posizioan (SAP), bizkarra erreta badauka. Ahoz behera etzanda, bizkarra edo eta alboak erreta badauzka. Egin larritasunaren balorazioa. Garbitu erretako gunea ur fresko ugarirekin 10 minutuan eta estali. Eraman zauritua urgentziaz osasun-zentrora.
  21. 21. 4.3. Odoljarioak SAILKAPENA: Kanpokoa: kanpora ateratzen da. Barnekoa: odola zainetik ateratzen da, baina organismoaren barnean gelditzen da. Kanporatua: odola gorputzeko zulo naturaletatik (sudurra, belarria...) ateratzen da.
  22. 22. Konpresio zuzena Arteriaren konpresioa Torniketea JARDUNBIDE-SEKUENTZIA ODOLJARIOEN AURREAN
  23. 23. Egin presio zuzena apositudun zauriaren gainean Jarri apositu bat gehiago, beharrezkoa bada Eutsi aposituari konpresio-hesgailuaz A) Jardunbidea kanpoko odoljarioetan ● Konpresio zuzena egin zauriaren gainean, 10 minutuan, apositu garbi batekin. ● Gorputz-adarra altxatu (salbu bizkarrezurrean lesioa duen susmoa badugu). ● 10 minutu igaro ondoren, presio egiteari utzi, apositua kendu gabe. ● Odoljarioa eteten bada, hesgailua jarri, eta ospitalera eraman.
  24. 24. Humeroko arteriaren konpresioa Izter-arteriaren konpresioa ● Konpresioa: lesio-gunera odola daraman arteria nagusiarena. ● Torniketea: zauriaren gainetik eta zaurituaren bihotzetik gertuko gorputz-adarraren muturrean. ● Soilik erabili behar da, lehenago aipatutako metodoak eraginkorrak ez direnean edo lesio larriak dituzten zauritutakoak sorosleak baino gehiago direnean. Idatzia adierazi zer ordutan jarri den eta ez askatu. 1 43 2
  25. 25. B) Jardunbidea barneko odoljarioetan Odol-hodietatik ateratzen da odola, baina organismoaren barruan geratzen da. Traumatismo garrantzitsuek eragiten dituzte, eta shocka eragin dezakete. Seinaleengatik antzematen diogu, hala nola asaldura, konorte makala, konorterik eza, izerdia, larruazal hotza, zurbiltasuna, pultsu ahula eta lasterra. Jardunbidea: ● Saihestu mugitzea ● Babestu manta batez ● Zaindu bizi-funtzioak ● Altxatu zangoak ● Eraman osasun-zentrora
  26. 26. SUDURRA BELARRIA C) Jardunbidea odoljario kanporatuen aurrean 1. Eseri zauritua eta egin presioa sudur-trenkadan 5 minutuan. 2. Makurtu burua aurrealdera, arnasa hartzerekin batera odolbilduak ez irensteko. 3. Bost minutu igarota, odoljarioa amaitu bada, sartu, ur oxigenatuan bustitako gaza odola darion sudur-hobian. 4. Odoljarioa amaitzen ez bada, eraman zauritua ospitalera. 1. Jarri zauritua segurtasuneko albo-posizioan, jarioa duen belarria beherantz duela odola irteera errazteko. 2. Begiratu bizi-funtzioak, eta eraman ospitalera.
  27. 27. 4.4. Hausturak Haustura itxia Haustura irekia MOTAK ● Irekiak: zauria dago eta infektatzeko arriskua du ● Itxiak: estaltzen duen larruazala osorik dago
  28. 28. JARDUNBIDEA ● Ukondoa: jarri irudian bezala. ● Immobilizatu haustura: ○ Bildu inprobisatutako ferulak (egurrak, enborrak…) ehun edo babesgarriren batez. ○ Immobilizatu artikulazio bat haustura-puntuaren gainetik eta, bestea, azpitik. ○ Ez jarri hezurra bere tokian. ● Sorbalda-haustura: jarri beso-euskarria (tokan) toraxaren kontra. ● Beso-haustura: jarri irudian bezala.
  29. 29. ● Eskua: jarri eskua ferula baten gainean, besaurrea tokan ipiniz. ● Zango-belaunen hausturak: jarri irudietan bezala
  30. 30. ● Orno-hausturak: utzi zauritua bizkarra azpira eta etzanda, bero mantendu eta zain egon zerbitzu espezializatuak eraman arte. Ez mugitu, ez altxatu, eta ez eseri zauritua. ● Burezur-haustura: zaurituak konorterik ez badu, jarri segurtasuneko albo-posizioan, berogarriak jarri eta zaintzapean egon.
  31. 31. ERABILITAKO IRUDIAK: Diversas imágenes obtenidas de la web Instituto Nacional de Seguridad e Higiene en el Trabajo: http://www.insht.es/portal/site/Insht/ First Aid Dummy Imagen de Shaun Wood Fuente: Flickr Licencia Creative Commons (CCBY-NC-SA 3.0) Medical emergency personnel after attackImagen de Shaun Wood U.S. Navy Photo by Journalist 1st Class Mark D. Faram Public domain Erste-Hilfe-Schrank Mattes Public domain Triage. Ventforet Kofu. Permitido Uso no comercial CPR training Rama Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Miniesterio de Educación de Argentina Hemorragia Pizarros Fuego en una chimenea Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Bandage to treat an abdominal wound Matthew Leistikow Public domain Colles fracture Ashish j29 Creative Commons Attribution 3.0
  32. 32. ESKERRIK ASKO! DIAPOSITIBAK EGITEKO ANTONIO GUIRAO LPO KO IRAKASLEAREN MATERIALA ERABILI DUT, BERAK IRAKASLEEKIN ELKARBANATZEKO BAIMENA EMAN DUELAKO.
  33. 33. Aitortu - EzKomertziala - Partekatu Berdin (by-nc- sa): ez da onartzen jatorrizko lanaren erabilera komertzialik, ez eta bertatik eratorri daitezkeen lanenak ere; horien banaketa jatorrizkoak arautzen dituen lizentzia berdinarekin egin behar da.

×