Entropie van de machineveiligheid   NVVK Veiligheidscongres  17 maart 2011
Even voorstellen.... <ul><li>Henk Dolleman </li></ul><ul><li>Voorzitter WESP </li></ul><ul><li>Bedrijf: Arbounie </li></ul...
Onze stelling….. Bij productiebedrijven is op dit moment onvoldoende aandacht voor de “ Entropie van de machineveiligheid”...
Wat is nu eigenlijk entropie? <ul><li>Entropie is een maat van wanorde, of de afname van bruikbare energie.  </li></ul><ul...
Verplichtingen van de  werkgever Entropie v.d. machineveiligheid… Een sticker plakken helpt niet….
<ul><li>Hoe kunnen veiligheidskundigen  </li></ul><ul><li>de “entropie van de machineveiligheid” . </li></ul><ul><li>echt ...
ALLE levensfasen machine  <ul><li>Specificatie </li></ul><ul><li>Inkoop </li></ul><ul><li>Transport </li></ul><ul><li>Same...
Voorbeelden Entropie levensfasen  <ul><li>Specificatie </li></ul><ul><li>Inkoop </li></ul><ul><li>Transport </li></ul><ul>...
Fase 1: Specificatie <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Volgende informatie ontbreekt: </li></ul><ul><li>Opgave EG-Richtl...
Belangrijke  Europese EN-normen ca. 800 normen Ca. 800 EN-normen voor machines
Geharmoniseerde C-norm  EN 619:2002 stukgoedtransport <ul><li>EN 619:2002, par. 5.1.3.8 Drawing-in points on driven roller...
Levering in 2010…… <ul><li>Argumenten grote Duitse fabrikant in food & beverage: </li></ul><ul><li>Deze eis is absurd…wie ...
Fase 2: Inkoop Wat wordt door  de fabrikant geleverd?! EG-Verklaring van overeenstemming (IIA): voltooide machine Inbouwve...
Fase 2: Inkoop <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Niet vastgelegd of levering onder IIA of IIB moet </li></ul><ul><li>Inh...
Fase 4: Samenbouw/installatie Uitspraak uit de praktijk:  Alle deelmachines hebben een CE-markering, dus dan is het totaal...
Fase 4: Samenbouw/installatie <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>CE+CE+CE  ≠ CE </li></ul><ul><li>Geen overkoepelende ris...
Fase 5: In bedrijf nemen <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Geen inbedrijfstellings-keuring (IBK) of alleen op basis van ...
Fase 9: Reiniging/onderhoud <ul><li>Onderhoud één van de meest gevaarlijke fasen </li></ul><ul><li>Machine  niet goed veil...
Fase 9: Reiniging/onderhoud <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Procedure fabrikant in GBA niet gevolgd </li></ul><ul><li>...
<ul><li>Wettelijke eis: MRL Bijl. I par. 1.2.5   </li></ul><ul><li>EN eis uit geharmoniseerde norm </li></ul><ul><li>NEN-E...
Fase 10: Opsporen en opheffen  van defecten
Fase 10: Opsporen defecten Een nette schakelkast of toch niet…!? Mogelijk (dodelijke) oplossing…
Voorbeelden Entropie levensfasen  <ul><li>Specificatie </li></ul><ul><li>Inkoop </li></ul><ul><li>Transport </li></ul><ul>...
Onze stelling….. Bij productiebedrijven is op dit moment onvoldoende aandacht voor de “ Entropie van de machineveiligheid”...
Onze oplossing….. 1) Verhoog de norm- en wetskennis  van  machineveiligheid bij  directie, inkoop,  productie, arbo, schoo...
NL-talige uitleg MRL 2006/42/EG <ul><li>MRL is 29-12-2009 van kracht geworden! Ca. 44 pag. </li></ul><ul><li>Engelse  “Gui...
Lezing Entropie van Machineveiligheid   Zijn er nog vragen? http://bit.ly/NL-gids_MRL2006
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Wesp Entropie Machineveiligheid Versie Definitief

1,138 views

Published on

Entropie machineveiligheid

Published in: Business, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,138
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
20
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Wesp Entropie Machineveiligheid Versie Definitief

  1. 2. Entropie van de machineveiligheid NVVK Veiligheidscongres 17 maart 2011
  2. 3. Even voorstellen.... <ul><li>Henk Dolleman </li></ul><ul><li>Voorzitter WESP </li></ul><ul><li>Bedrijf: Arbounie </li></ul><ul><li>Functie: Hoger Veiligheidskundige </li></ul><ul><li>Opleiding: Dipl. Ing. </li></ul><ul><li>Specialisatie: Riskmanagement </li></ul><ul><li>E-mail: h.dolleman@planet.nl </li></ul><ul><li>Nick de With </li></ul><ul><li>Bestuurslid WESP </li></ul><ul><li>Bedrijf: FUSACON B.V. </li></ul><ul><li>Functie: Directeur/ consultant </li></ul><ul><li>Opleiding: HBO Ind. Autom. </li></ul><ul><li>Specialisatie: Machineveiligheid en functionele veiligheid (SIL/PL) </li></ul><ul><li>E-mail: nickdewith@fusacon.nl </li></ul>
  3. 4. Onze stelling….. Bij productiebedrijven is op dit moment onvoldoende aandacht voor de “ Entropie van de machineveiligheid”. Gevolg: dit leidt tot de inzet van onveilige productiemiddelen!
  4. 5. Wat is nu eigenlijk entropie? <ul><li>Entropie is een maat van wanorde, of de afname van bruikbare energie. </li></ul><ul><li>De entropie neemt toe tot een maximum. </li></ul><ul><li>Met het verloop van de tijd vallen alle fysische systemen uit elkaar; alles neigt tot wanorde. </li></ul>Rudolf Clausius 1822-1888 Pruisisch natuurkundige Één v.d. grondleggers van de thermodynamica en van de kinetische gastheorie
  5. 6. Verplichtingen van de werkgever Entropie v.d. machineveiligheid… Een sticker plakken helpt niet….
  6. 7. <ul><li>Hoe kunnen veiligheidskundigen </li></ul><ul><li>de “entropie van de machineveiligheid” . </li></ul><ul><li>echt tegengaan? </li></ul><ul><li>Wat te doen om verval en dus ongevallen, incidenten, materiële of milieuschade te voorkomen? </li></ul>
  7. 8. ALLE levensfasen machine <ul><li>Specificatie </li></ul><ul><li>Inkoop </li></ul><ul><li>Transport </li></ul><ul><li>Samenbouw en installatie </li></ul><ul><li>In bedrijf nemen </li></ul><ul><li>Afstellen </li></ul><ul><li>Inleren/programmeren </li></ul><ul><li>In bedrijf zijn </li></ul><ul><li>Reinigen/onderhoud </li></ul><ul><li>Opsporen/opheffen defecten </li></ul><ul><li>Wijzigen/modificaties </li></ul><ul><li>Buiten bedrijf stellen </li></ul><ul><li>Ontmantelen </li></ul>Aandacht voor de “entropie van de machineveiligheid” is noodzakelijk tijdens ALLE levensfasen van een machine!
  8. 9. Voorbeelden Entropie levensfasen <ul><li>Specificatie </li></ul><ul><li>Inkoop </li></ul><ul><li>Transport </li></ul><ul><li>Samenbouw en installatie </li></ul><ul><li>In bedrijf nemen </li></ul><ul><li>Afstellen </li></ul><ul><li>Inleren/programmeren </li></ul><ul><li>In bedrijf zijn </li></ul><ul><li>Reinigen/onderhoud </li></ul><ul><li>Opsporen/ opheffen defecten </li></ul><ul><li>Wijzigen/modificaties </li></ul><ul><li>Buiten bedrijf stellen </li></ul><ul><li>Ontmantelen </li></ul>Volgende levensfasen (rood) zullen worden besproken:
  9. 10. Fase 1: Specificatie <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Volgende informatie ontbreekt: </li></ul><ul><li>Opgave EG-Richtlijnen </li></ul><ul><li>Opgave geldende Europese C-normen (machinespecifiek) </li></ul><ul><li>Opgave geldende Europese A en B-normen (algemeen) </li></ul><ul><li>Opgave scheiding noodstop en beschermende stop </li></ul><ul><li>Werkschakelaars zwart-grijs </li></ul><ul><li>Enz. </li></ul><ul><li>Oplossing: </li></ul><ul><li>Leg EG-Richtlijnen vast </li></ul><ul><li>Eis dat wordt voldaan aan de geldende C-norm(en) en de belangrijkste A- en B-normen </li></ul><ul><li>Leg duidelijk vast welke specifieke veiligheids-oplossingen gewenst zijn </li></ul><ul><li>Een voorbeeld…… </li></ul>Specificatie uit de praktijk: De machine moet voldoen aan ALLE geldende nationale wetgeving en normen…….
  10. 11. Belangrijke Europese EN-normen ca. 800 normen Ca. 800 EN-normen voor machines
  11. 12. Geharmoniseerde C-norm EN 619:2002 stukgoedtransport <ul><li>EN 619:2002, par. 5.1.3.8 Drawing-in points on driven roller conveyors: </li></ul><ul><li>In the working and traffic area drawing-in points at belt, sprocket or chain drives of driven roller conveyors shall be safeguarded by fixed guards (see Figure D.13). </li></ul><ul><li>C-norm zat niet in specificatie van </li></ul><ul><li>de “rollenaangedreven” palletbaan … </li></ul>Bovenzijde afgeschermd Onderzijde afgeschermd
  12. 13. Levering in 2010…… <ul><li>Argumenten grote Duitse fabrikant in food & beverage: </li></ul><ul><li>Deze eis is absurd…wie stopt daar nu zijn hand in? </li></ul><ul><li>Duizenden rollenbanen verkocht en altijd zo uitgeleverd </li></ul><ul><li>Geen enkele klant vraagt hierom… </li></ul><ul><li>Machine heeft CE en wij zijn verantwoordelijk…. </li></ul>
  13. 14. Fase 2: Inkoop Wat wordt door de fabrikant geleverd?! EG-Verklaring van overeenstemming (IIA): voltooide machine Inbouwverklaring (IIB): “ niet-voltooide” machine (dan zelf nog CE aanbrengen!) IIB or not IIB, that’s the question
  14. 15. Fase 2: Inkoop <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Niet vastgelegd of levering onder IIA of IIB moet </li></ul><ul><li>Inhoud EG Verklaring van overeenstemming (EG-VVO) wordt niet (vooraf) gelezen </li></ul><ul><li>Bij Factory Acceptance Test (FAT) geen controle aspecten zoals veiligheids-afstanden en functionaliteit veiligheidsmaatregelen </li></ul><ul><li>Oplossing: </li></ul><ul><li>Eis een IIA levering, want alleen IIB voor niet-voltooide machine </li></ul><ul><li>Check EG-VVO op juistheid en volledigheid </li></ul><ul><li>Pas FAsT toe! “s” van safety . Voer tijdens de FAT diepgaande controle op diverse veiligheidsaspecten uit </li></ul>Opmerking uit de praktijk: We eisen dat de klant onder CE en dus veilig levert.
  15. 16. Fase 4: Samenbouw/installatie Uitspraak uit de praktijk: Alle deelmachines hebben een CE-markering, dus dan is het totaal ook CE. Eindgebruiker koopt anno 201x 3 machines met CE-markering van fabrikant A, B en C. Machines worden in lijn gezet. Zonder afspraken ontstaat: een CE-stoelendans…..
  16. 17. Fase 4: Samenbouw/installatie <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>CE+CE+CE ≠ CE </li></ul><ul><li>Geen overkoepelende risicobeoordeling (RB) </li></ul><ul><li>Noodstop werkt niet op lijn </li></ul><ul><li>Verschil in signaallampen </li></ul><ul><li>Verschil in opschriften </li></ul><ul><li>Geen overkoepelende gebruiksaanwijzing (GBA) </li></ul><ul><li>Geen Technisch Dossier (TD) </li></ul><ul><li>Oplossing: </li></ul><ul><li>Maak vooraf CE-afspraken </li></ul><ul><li>Laat RB voor geheel maken </li></ul><ul><li>Zorg voor rood-gele lijnnoodstop </li></ul><ul><li>Schrijf uitvoering signaallampen voor </li></ul><ul><li>Schrijf eenheid voor in de opschriften (toetsen/paneel) </li></ul><ul><li>Realiseer de overkoepelende GBA + TD </li></ul>Uitspraak uit de praktijk: Alle deelmachines hebben een CE-markering dus dan is het totaal ook CE.
  17. 18. Fase 5: In bedrijf nemen <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Geen inbedrijfstellings-keuring (IBK) of alleen op basis van de Arbowet </li></ul><ul><li>EG-VVO niet gecheckt </li></ul><ul><li>GBA niet gecontroleerd </li></ul><ul><li>Alleen veiligheid tijdens productie wordt gecontroleerd. </li></ul><ul><li>Oplossing: </li></ul><ul><li>Doe IBK op basis CE-eisen en EN-normen </li></ul><ul><li>Controleer EG-VVO op taal/inhoud/ondertekening </li></ul><ul><li>Controleer GBA op taal/inhoud/volledigheid en diepgang </li></ul><ul><li>Controleer veiligheid in alle gebruiksfasen: afstellen/instellen/reinigen </li></ul>Ervaring uit de praktijk: De arbomedewerker bekijkt de machine, niet gehinderd door machineveiligheid normkennis.
  18. 19. Fase 9: Reiniging/onderhoud <ul><li>Onderhoud één van de meest gevaarlijke fasen </li></ul><ul><li>Machine niet goed veilig te stellen door ontbreken middelen </li></ul><ul><li>Veilig stellen wordt niet correct uitgevoerd </li></ul><ul><li>Gevolg: onverwacht opstarten </li></ul>
  19. 20. Fase 9: Reiniging/onderhoud <ul><li>Probleem: </li></ul><ul><li>Procedure fabrikant in GBA niet gevolgd </li></ul><ul><li>Geen technische maatregel voor draaiend onderhoud/reinigen </li></ul><ul><li>Geen duidelijke werkinstructie gemaakt </li></ul><ul><li>Oplossing: </li></ul><ul><li>Beoordeel behoefte van omzeilen veiligheden tijdens FAT/SAT  actie fabrikant EN gebruiker! </li></ul><ul><li>Pas eisen Bijlage I par. 1.2.5 toe zie volgende sheet </li></ul><ul><li>Zorg voor duidelijke werkinstructies en toezicht </li></ul>Uitspraak uit de praktijk: De machine moet echt draaien bij onderhoud; onderhoudsmensen overbruggen veiligheden…
  20. 21. <ul><li>Wettelijke eis: MRL Bijl. I par. 1.2.5 </li></ul><ul><li>EN eis uit geharmoniseerde norm </li></ul><ul><li>NEN-EN-ISO 12100:2010 par. 6.2.11.9: </li></ul><ul><li>Vergrendelbare functiekeuzeschakelaar </li></ul><ul><li>Hold-to-run schakelaar </li></ul><ul><li>Extra eisen: </li></ul><ul><ul><li>Stap-voor-stap </li></ul></ul><ul><ul><li>Low speed, etc. </li></ul></ul><ul><li>Geen onverwachte bewegingen door beïnvloeding sensoren </li></ul>Correcte beschermende maatregelen bij uitgeschakelde beveiligingen Courtesy: Jokab Safety Sweden Hold-to-run schakelaar
  21. 22. Fase 10: Opsporen en opheffen van defecten
  22. 23. Fase 10: Opsporen defecten Een nette schakelkast of toch niet…!? Mogelijk (dodelijke) oplossing…
  23. 24. Voorbeelden Entropie levensfasen <ul><li>Specificatie </li></ul><ul><li>Inkoop </li></ul><ul><li>Transport </li></ul><ul><li>Samenbouw en installatie </li></ul><ul><li>In bedrijf nemen </li></ul><ul><li>Afstellen </li></ul><ul><li>Inleren/programmeren </li></ul><ul><li>In bedrijf zijn </li></ul><ul><li>Reinigen/onderhoud </li></ul><ul><li>Opsporen/ opheffen defecten </li></ul><ul><li>Wijzigen/modificaties </li></ul><ul><li>Buiten bedrijf stellen </li></ul><ul><li>Ontmantelen </li></ul>Volgende levensfasen (rood) zullen worden besproken: Helaas geen tijd om alle fasen te bespreken
  24. 25. Onze stelling….. Bij productiebedrijven is op dit moment onvoldoende aandacht voor de “ Entropie van de machineveiligheid”. Gevolg: dit leidt tot de inzet van onveilige productiemiddelen!
  25. 26. Onze oplossing….. 1) Verhoog de norm- en wetskennis van machineveiligheid bij directie, inkoop, productie, arbo, schoonmaker servicemonteur en onderhoudsman 2) Implementeer een controlesysteem voor ALLE levensfasen van de machine , zodat veel ellende wordt voorkomen!
  26. 27. NL-talige uitleg MRL 2006/42/EG <ul><li>MRL is 29-12-2009 van kracht geworden! Ca. 44 pag. </li></ul><ul><li>Engelse “Guide” (ca. 440 pag.!!) </li></ul><ul><li>via www.newapproach.org </li></ul><ul><li>Febr. 2011: In het Nederlands beschikbaar op volgende link: </li></ul><ul><li>http://bit.ly/NL-gids_MRL2006 </li></ul>
  27. 28. Lezing Entropie van Machineveiligheid Zijn er nog vragen? http://bit.ly/NL-gids_MRL2006

×