Grafika w Internecie

1,465 views

Published on

Spraw, by Twoja strona wyglądała profesjonalnie!


* Jaki format wybrać dla plików graficznych?
* Jak tworzyć grafikę użytkową?
* Jak wykorzystać grafikę wektorową?



Wszyscy doskonale wiemy o tym, że o wartości strony internetowej świadczą treści na niej umieszczone. Nie da się jednak zaprzeczyć, że forma, w jakiej są one podane, również ma znaczenie. Osiągnięcie równowagi w tym zakresie nie jest rzeczą łatwą. Jak sprawić, żeby nie doszło do przerostu formy nad treścią? Jak zapewnić optymalny stosunek jakości użytych grafik do ich objętości (w końcu przepustowość łączy nie jest nieskończona)? Przy dużej liczbie odwiedzających różnica kilku kilobajtów może przełożyć się na ogromny wzrost obciążenia łączy, a co za tym idzie, wzrost kosztów utrzymania strony. Wydawałoby się, że te i wiele innych kwestii mogą rozwiązać tylko profesjonaliści. Jednak wcale nie musi tak być! Każdy, kto przeczyta tę książkę, będzie czuł się swobodnie w zagadnieniach związanych z publikacją i wykorzystaniem grafiki w Internecie!

Dzięki książce "Grafika w internecie" poznasz wszystkie aspekty pracy z obrazami umieszczanymi w globalnej sieci. Shelley Powers przedstawi Ci wykorzystywane formaty plików graficznych oraz pokaże, do czego każdy z nich nadaje się najlepiej. Zdobędziesz wiedzę na temat dostępnych narzędzi do obróbki grafiki — zarówno tych płatnych, jak i darmowych. Ponadto nauczysz się tworzyć miniatury zdjęć i układać zdjęcia na stronie. Dowiesz się, jak tworzyć grafikę użytkową, jakie zasady obowiązują przy pracy z grafiką wektorową oraz jakie możliwości drzemią w formacie SVG. Na koniec zapoznasz się z tematami związanymi z projektowaniem stron internetowych — zrozumiesz, jak wykorzystać kaskadowe arkusze stylów (CSS), jak przygotować dobrą i przejrzystą stronę oraz jak dynamicznie zmieniać właściwości grafiki! Jeżeli myślisz, że praktyczne wykorzystanie grafiki na stronach WWW to wiedza tajemna, ta książka z pewnością to zmieni!


* Formaty plików graficznych i ich zastosowanie
* Przygotowanie zdjęć do publikacji w Internecie
* Narzędzia do obróbki grafiki — płatne i darmowe
* Edytory obrazów dostępne online
* Tworzenie miniatur
* Sposoby układania zdjęć na stronie
* Narzędzia do automatycznego generowania galerii oraz pokazów slajdów
* Tworzenie grafiki użytkowej
* Wykorzystanie grafiki wektorowej i formatu SVG
* Zastosowanie kaskadowych arkuszy stylów (CSS)
* Zasady tworzenia dobrych stron WWW
* Narzędzia ułatwiające projektowanie stron WWW
* Dynamiczna modyfikacja grafik
* Automatyzacja obróbki grafiki — narzędzie ImageMagick oraz obróbka za pomocą PHP/GD
* Sposób wykorzystania serwisów Google Maps oraz Yahoo! Maps
* Łączenie danych z grafiką



Poznaj wszystkie aspekty praktycznego wykorzystania grafiki w Internecie!

Published in: Technology, Art & Photos
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,465
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Grafika w Internecie

  1. 1. Grafika w Internecie Autor: Shelley Powers ISBN: 978-83-246-1961-0 Tytu³ orygina³u: Painting the Web Format: 168x237, stron: 664 Spraw, by Twoja strona wygl¹da³a profesjonalnie! • Jaki format wybraæ dla plików graficznych? • Jak tworzyæ grafikê u¿ytkow¹? • Jak wykorzystaæ grafikê wektorow¹? Wszyscy doskonale wiemy o tym, ¿e o wartoœci strony internetowej œwiadcz¹ treœci na niej umieszczone. Nie da siê jednak zaprzeczyæ, ¿e forma, w jakiej s¹ one podane, równie¿ ma znaczenie. Osi¹gniêcie równowagi w tym zakresie nie jest rzecz¹ ³atw¹. Jak sprawiæ, ¿eby nie dosz³o do przerostu formy nad treœci¹? Jak zapewniæ optymalny stosunek jakoœci u¿ytych grafik do ich objêtoœci (w koñcu przepustowoœæ ³¹czy nie jest nieskoñczona)? Przy du¿ej liczbie odwiedzaj¹cych ró¿nica kilku kilobajtów mo¿e prze³o¿yæ siê na ogromny wzrost obci¹¿enia ³¹czy, a co za tym idzie, wzrost kosztów utrzymania strony. Wydawa³oby siê, ¿e te i wiele innych kwestii mog¹ rozwi¹zaæ tylko profesjonaliœci. Jednak wcale nie musi tak byæ! Ka¿dy, kto przeczyta tê ksi¹¿kê, bêdzie czu³ siê swobodnie w zagadnieniach zwi¹zanych z publikacj¹ i wykorzystaniem grafiki w Internecie! Dziêki ksi¹¿ce „Grafika w internecie” poznasz wszystkie aspekty pracy z obrazami umieszczanymi w globalnej sieci. Shelley Powers przedstawi Ci wykorzystywane formaty plików graficznych oraz poka¿e, do czego ka¿dy z nich nadaje siê najlepiej. Zdobêdziesz wiedzê na temat dostêpnych narzêdzi do obróbki grafiki — zarówno tych p³atnych, jak i darmowych. Ponadto nauczysz siê tworzyæ miniatury zdjêæ i uk³adaæ zdjêcia na stronie. Dowiesz siê, jak tworzyæ grafikê u¿ytkow¹, jakie zasady obowi¹zuj¹ przy pracy z grafik¹ wektorow¹ oraz jakie mo¿liwoœci drzemi¹ w formacie SVG. Na koniec zapoznasz siê z tematami zwi¹zanymi z projektowaniem stron internetowych — zrozumiesz, jak wykorzystaæ kaskadowe arkusze stylów (CSS), jak przygotowaæ dobr¹ i przejrzyst¹ stronê oraz jak dynamicznie zmieniaæ w³aœciwoœci grafiki! Je¿eli myœlisz, ¿e praktyczne wykorzystanie grafiki na stronach WWW to wiedza tajemna, ta ksi¹¿ka z pewnoœci¹ to zmieni! • Formaty plików graficznych i ich zastosowanie • Przygotowanie zdjêæ do publikacji w Internecie • Narzêdzia do obróbki grafiki — p³atne i darmowe • Edytory obrazów dostêpne online • Tworzenie miniatur • Sposoby uk³adania zdjêæ na stronie • Narzêdzia do automatycznego generowania galerii oraz pokazów slajdów • Tworzenie grafiki u¿ytkowej • Wykorzystanie grafiki wektorowej i formatu SVG • Zastosowanie kaskadowych arkuszy stylów (CSS) • Zasady tworzenia dobrych stron WWW • Narzêdzia u³atwiaj¹ce projektowanie stron WWW • Dynamiczna modyfikacja grafik • Automatyzacja obróbki grafiki — narzêdzie ImageMagick oraz obróbka za pomoc¹ PHP/GD • Sposób wykorzystania serwisów Google Maps oraz Yahoo! Maps • £¹czenie danych z grafik¹ Poznaj wszystkie aspekty praktycznego wykorzystania grafiki w Internecie!
  2. 2. Spis tre ci Przedmowa..................................................................................................................... 7 1. Dobra zabawa .............................................................................................................. 15 Co byäo dobre dla dziadka… 16 Narysuj mnie! 18 $$$$$$$$$$$$ 20 Grafika: wspaniaäy smak, zero nadwagi 22 Przestaþ! To boli! 24 Galeria aäosnej Grafiki Internetowej 25 Czas na cudownñ ró norodno è 36 2. Obrazy...........................................................................................................................39 Niezbödne podstawy grafiki rastrowej i modelu RGB 41 JPEG 46 GIF — format bezstratny 54 PNG 57 Opisywanie, zagnie d anie i optymalizacja obrazów 60 Publikacja obrazów w sieci WWW a prawa autorskie. Hotlinking 63 Przechowywanie obrazów 68 3. Z aparatu do internetu ................................................................................................. 75 Warsztat pracy fotografa 76 Praca na plikach w formacie RAW 78 Edytowanie zdjöè: praca ze wiatäem 84 Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa 86 Czerþ i biel zamiast kolorów 101 Tworzenie atrakcyjnego materiaäu ilustracyjnego 105 Wycinanki i wyodröbnienia 110 Przeglñd aplikacji säu ñcych do edycji obrazów 113 Internetowe edytory obrazów: Splashup i Picnik 133 Organizacja i obróbka zbiorów zdjöè 137 Obróbka zdjöè: jeszcze raz o procesie przenoszenia fotografii z aparatu do internetu 142 Spis tre ci 3
  3. 3. 4. Internet w obrazkach ................................................................................................. 145 Sztuka tworzenia miniatur o odpowiedniej wielko ci 145 Sztuka kreatywnego tworzenia miniatur 152 Powiökszajñce siö miniatury 161 Umieszczanie zdjöè na stronach: okraszanie tekstu obrazami 163 Sztuka ukäadania zdjöè na stronach 168 Galerie i pokazy slajdów wygenerowane programowo 179 Aplikacje do tworzenia galerii, dziaäajñce po stronie serwera 186 Odrobina kodu 192 5. Grafika u ytkowa....................................................................................................... 195 Skrzynka z narzödziami do obróbki grafiki: ksztaäty, warstwy, gradienty i rozmycie 196 L niñce przyciski: elowe, mokre albo szklane 198 Nie tylko przyciski: plakietki i ikony 209 Refleksje na temat refleksów i kilka dodatkowych säów na temat cieni 218 Analiza istniejñcych projektów 232 W jednej chwili — zrzuty ekranu 234 6. Wektorowo — poczétki i jýzyki znaczników............................................................ 241 WebCGM 242 Formaty trójwymiarowe 242 Jözyk VML 247 Witaj, SVG! 255 7. Obóz szkoleniowy neofitów SVG ..............................................................................265 Ró ne specyfikacje SVG — Full, Basic i Tiny 266 Obsäuga standardu w przeglñdarkach — nieprzystöpno è czy integracja? 266 Struktura przestrzeni SVG 273 Elementy technologii SVG 274 cie ki, wzory i markery 295 Ponowne spotkanie z oknem roboczym i atrybutem viewBox 307 Transformacje 312 Narzödzia technologii SVG 317 Tajniki statycznej grafiki SVG 323 8. CSS — wy szy poziom wtajemniczenia....................................................................329 Magia selektorów 330 Wskazówki i porady dotyczñce CSS 339 Plastyczny znacznik div 341 Narzödzia i programy do obsäugi plików CSS 355 4 _ Spis tre ci
  4. 4. 9. Projektowanie stron WWW dla laików.....................................................................365 Zasady projektowania stron WWW 366 Strony WWW sñ jak ogry, a ogry majñ warstwy 378 Projektowanie elastyczne 388 Kolory — jak sprawiè, by strona byäa wesoäa, jak sprawiè, by byäa smutna 394 Typografia na stronie WWW 399 Narzödzia projektanta 404 Dodatkowa lektura 407 10. Grafika dynamiczna ...................................................................................................409 Szybkie wprowadzenie do modelu obiektów dokumentu DOM 410 Wyró nianie kolorem 419 Zmienianie klasy i przezroczysto ci 423 Programowanie obrazów 432 Akordeon — kompresja przestrzeni 436 11. Tworzenie na kanwie.................................................................................................445 Obsäuga obiektu canvas i Microsoft Silverlight w ró nych przeglñdarkach 445 Podstawy pracy z obiektem canvas 448 Zachowywanie stanu rzeczy 463 Warstwy i przycinanie cie ek 465 Mo liwo ci obiektu canvas 470 12. Dynamiczne zastosowania znacznika canvas i jýzyka SVG ..................................... 481 Osadzanie animacji w kodzie 482 Obsäuga SVG za pomocñ skryptu 489 Skrypty osadzone 489 Animowany zegar — „Witaj, wiecie!” animowanego i interaktywnego kodu SVG 494 Oprogramowanie kanwy — powiökszenie 505 13. Magia obrazów — ró ne narzýdzia obróbki grafiki .................................................517 Prezentowanie zdjöè — pokaz slajdów w trzech krokach 518 Obróbka obrazów za pomocñ PHP/GD 521 Kto potrzebuje interfejsu? — Magia ImageMagick 536 Programowanie z ImageMagick i IMagick 551 14. Nieco geografii ...........................................................................................................555 Korzystanie z map w serwisie Google 556 Mapy udostöpniane przez serwis Yahoo! Maps 564 Geografia w internecie 571 Spis tre ci _ 5
  5. 5. 15. Cud, miód i orzeszki — éczenie danych z grafiké ...................................................583 Wykresy — w dowolny sposób, byle nie statycznie 584 Katalogowanie zdjöè 601 Wykoþczenie za pomocñ ró owej po wiaty 603 Ostatnie spojrzenie na dane i mo liwo ci ich wizualizacji 606 Identyfikator URI data: 606 Na koþcu töczy 609 Skorowidz ....................................................................................................................611 6 _ Spis tre ci
  6. 6. ROZDZIA 3. Z aparatu do internetu Kilka lat temu miaäam okazjö przeczytaè wypowied pewnego fotografa, który stwierdziä, e ustawienia domy lne programu Photoshop w zupeäno ci wystarczñ, by wäa ciwie przygotowaè zdjöcia do publikacji w sieci WWW. Oczywi cie kiedy fotografie kojarzyäy siö przede wszystkim z drukiem na papierze, lecz dzi ju nie mo na twierdziè, e z internetu warto korzystaè tylko i wyäñcznie w celu promowania swoich „papierowych” dzieä. Aktualnie sieè staäa siö jak naj- bardziej odpowiednim miejscem docelowym dla fotografii. Zrozumienie tego faktu prowadzi do diametralnej zmiany poglñdów na temat ustawieþ domy lnych jako „wystarczajñcych” do obróbki zdjöè, które pragnie siö opublikowaè w internecie. Cyfrowe aparaty, a co za tym idzie — i cyfrowe zdjöcia, popularne sñ od lat. Wedäug mnie wpäynöäy na to trzy czynniki: aparaty cyfrowe i komputery staäy siö dostöpne dla przeciötnego czäowieka, dostöp do internetu przestaä byè czym rzadkim (ludzie oswoili siö z sieciñ), znacznie wzrosäa liczba u ytkowników sieci WWW. Za sprawñ tych wäa nie czynników nastñpiä rozkwit fotografii cyfrowej, a w internecie pojawiäo siö mnóstwo stron ze zdjöciami. Kiedy wiökszo è zdjöè robiono za pomocñ celuloidowych filmów i papieru — odbitki co ciekawszych z nich wysyäano rodzinie i znajomym. Dzi ludzie coraz rzadziej korzystajñ z celu- loidu, a fotografie, przenoszone z aparatu cyfrowego wprost do komputera, rozsyäajñ za pomocñ poczty elektronicznej lub udostöpniajñ w internecie. Zmieniä siö wiöc nie tylko sposób ekspo- zycji zdjöè, lecz tak e ich odbiorca. Dawniej fotografie pokazywaäo siö tylko najbli szym, teraz za chwalimy siö nimi dosäownie przed caäym wiatem. Okazuje siö, e mnóstwo jest fotografów- amatorów, którzy robiñ naprawdö wietne zdjöcia. Nawet w serwisach informacyjnych coraz czö ciej pojawiajñ siö amatorskie fotografie, co akurat mo na uznaè za rozwiñzanie do è kon- trowersyjne. Poniewa fotografia cyfrowa staäa siö szalenie popularna, zdjöcia sñ dzi bardzo istotnñ czö ciñ grafiki tworzñcej strony WWW. A trudno uwierzyè, e jeszcze dziesiöè lub nawet piöè lat temu fotografiö cyfrowñ mo na byäo uznaè za zupeänie marginalnñ gaäñ sztuki internetowej. Kiedy mnóstwo czasu spödzaäo siö przy tworzeniu projektów witryn, grafiki przycisków i menu, teraz za caäe godziny po wiöca siö na poprawianie zdjöè, które majñ zostaè opublikowane w sieci. Nawet najwiöksi amatorzy ka dego roku zamieszczajñ w internecie dziesiñtki, a nie- rzadko i setki, swoich cyfrowych dzieä. 75
  7. 7. Wspaniale, e sñ w ród nas digerati1. Za sprawñ ich inwencji mo emy poprawiaè wyglñd foto- grafii cyfrowych na wiele ró nych sposobów — od zupeänie zautomatyzowanych po röczne, opierajñce siö na postöpowaniu zgodnie z instrukcjami „krok po kroku”; i nie musimy przy tym znaè siö na edycji zdjöè ani posiadaè drogiego wyposa enia. Do swojej dyspozycji mamy znacznñ liczbö programów, bibliotek i przeró nych konwerterów, za pomocñ których jeste my w stanie skutecznie przeprowadzaè proces przenoszenia zdjöè z aparatu wprost do sieci WWW. I dobrze, bo — prawdö mówiñc — bez u ycia odpowiedniego oprogramowania trudno pikse- lowy baäagan zmieniè w sensownie wyglñdajñce zdjöcie. Niestety, istnieje tak wiele narzödzi do tworzenia i obróbki fotografii, e nie sposób ich opisaè w jednym rozdziale ksiñ ki. Za ich pomocñ mo na osiñgaè niesamowite efekty. Fotografie wbrew pozorom nigdy nie byäy czym nazbyt fizycznym, namacalnym, rzeczywistym. Zdjöcie to nie tylko otwarcie siö i za- mkniöcie przesäony, nie tylko czary, jakich dokonuje siö w ciemni. Dziöki technologii fotografii cyfrowej oraz rozmaitym programom niejedno do è przeciötnej jako ci zdjöcie mo e staè siö dobre, a niekiedy nawet oka e siö dzieäem sztuki — wystarczy nieco poeksperymentowaè ze wiatäem. Co wa ne, nie trzeba byè Anselem Adamsem, Walkerem Evansem ani Annie Leibovitz, by publikowaè swoje prace w sieci. Za pomocñ zdjöè mo na opowiadaè historie, przedstawiaè idee oraz dawaè upust wäasnej pomysäowo ci; na zdjöciach mo na uwieczniaè ciekawe wydarzenia. Nale y pamiötaè, e fotografie, aby dobrze wyglñdaäy w internecie, nie muszñ byè najwy szej jako ci. Prawdö mówiñc, prawdziwa sztuka prezentuje siö w sieci gorzej ni prace amatorskie, jako e nie säu ñ jej: wy wietlanie na przeró nych monitorach o odmiennych mo liwo ciach i parametrach oraz umieszczanie na niewielkich przestrzeniach dyskowych. W tym rozdziale omówiö pierwsze kroki, które musi wykonaè fotograf chcñcy przenie è swoje prace z aparatu wprost do internetu. Opiszö tak e niektóre z ciekawszych i bardziej znanych programów do obróbki zdjöè. Skupiö siö jednak przede wszystkim na sposobach poprawiania wyglñdu fotografii, tak aby jak najlepiej prezentowaäy siö w sieci WWW. Wymagania systemowe dla poszczególnych programów opisanych w tym rozdziale ró niñ siö. Cechñ wspólnñ omawianych przeze mnie aplikacji jest to, e dostöpne sñ ich wersje darmowe, shareware lub próbne (w peäni funkcjonalne przez okres 30 dni). Warsztat pracy fotografa Za pracö fotografa uznaè nale y wszelkie czynno ci przygotowawcze, które umo liwiajñ opu- blikowanie zdjöcia pozyskanego z aparatu. Ludzie prezentujñ odmienne podej cie do kwestii obróbki zdjöè i korzystajñ z ró nego oprogramowania. Niektórzy lubiñ u ywaè aplikacji takich jak Aperture, czyli bödñcych kompletnymi zestawami narzödzi do obróbki zdjöè, inni za siögajñ po rozmaite programy, z których ka dy säu y do wykonywania czynno ci okre lonego typu (konwertowanie plików RAW, edycja zdjöè, program do obsäugi FTP, aplikacja wy wietlajñca fotografie jako pokazy slajdów). 1 Säowa tego u ywa siö do opisu ludzi znajñcych siö na komputerach oraz obeznanych z nowoczesnymi tech- nikami cyfrowymi — przyp. täum. 76 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  8. 8. Derrick Story (guru z wydawnictwa O’Reilly, ekspert w sprawie cyfrowych mediów) umie- ciä w swoim blogu The Digital Story poradnik pod tytuäem „Stwórz swój warsztat pracy” (ang. „Build Your Workflow”). Poradnik ten dostöpny jest w dwóch wersjach: tekstowej i audio. W obydwu autor omawia podane ni ej podstawowe zagadnienia. 1. Robienie zdjöè (za pomocñ aparatu). 2. Kopiowanie zdjöè do komputera. 3. Organizowanie zdjöè (zamieszczanie informacji dodatkowych, ocenianie, sortowanie). 4. Edycja zdjöè. 5. Udostöpnianie (publikowanie) zdjöè. 6. Zapisywanie (archiwizowanie) zdjöè. Proces kopiowania i przetwarzania fotografii, tak by ostatecznie znalazäy siö one w internecie, nie ró ni siö niczym od tego opisanego powy szymi punktami — poza tym, e jedynñ intere- sujñcñ nas formñ ich udostöpniania jest publikacja tylko i wyäñcznie w sieci WWW. To, z ilu narzödzi korzysta dana osoba, aby osiñgnñè cel, zale y w znacznym stopniu od stopnia, w jakim interesuje siö ona oprogramowaniem oraz — ewentualnie — od bud etu, jakim dysponuje. Inne czynniki, wäñcznie z tym, czy owa osoba zarabia robieniem zdjöè, czy te nie, wydajñ siö byè mniej istotne. Poradnik napisany przez Derricka mo na znale è na stronie http://www.thedigitalstory. ´com/blog/2007/08/build_your_workflow.html (strona w jözyku angielskim). Zarówno amatorzy, jak i profesjonalni fotografowie korzystajñ z programów säu ñcych do za- rzñdzania zdjöciami, takich jak Lightroom firmy Adobe, Expression Media firmy Microsoft, Aperture firmy Apple, Camera One albo ciñgle rozwijany w czasie, gdy powstawaäa niniejsza ksiñ ka, blueMarine (aplikacja typu open source). Wspomniane programy uäatwiajñ organizowanie fotografii oraz opatrywanie ich dodatkowymi informacjami. Mo na te za ich pomocñ edytowaè zdjöcia, niemniej wiökszo è programów do zarzñdzania fotografiami nie oferuje bardziej skomplikowanych opcji, które wystöpujñ we wszystkich, nawet najprostszych edytorach plików graficznych. Po poczñtkowym stadium pracy nad zdjöciami, polegajñcym na ich uporzñdkowaniu, przy- chodzi czas, by ka de z nich nieco poprawiè. Niezale nie od tego, jak dobrego programu do zarzñdzania fotografiami siö u ywa, czynno è ta wymaga skorzystania z jakiego edytora plików graficznych. Jednym z najbardziej znanych edytorów jest Photoshop firmy Adobe, który wciñ pozostaje niekwestionowanym liderem na rynku aplikacji do modyfikowania obrazów. Niemniej nie musimy korzystaè z tego wäa nie programu, jako e istniejñ dla niego rozsñdne alterna- tywy. Prawda jest taka, e do dyspozycji mamy dziesiñtki ró nych aplikacji, z których wielu mo emy u ywaè za darmo na platformach Windows, Mac OS X i Linux. Oprócz tego powstaje coraz wiöcej edytorów zdjöè uruchamianych bezpo rednio ze stron WWW, pisanych w jözyku Flash bñd te tworzonych z wykorzystaniem innych narzödzi programistycznych. Pierwszym krokiem na drodze do umieszczenia wäasnych zdjöè w internecie jest pozyskanie ich z aparatu. Producenci aparatów zwykle doäñczajñ do swoich produktów odpowiednie oprogramowanie, a poza tym wiele spo ród edytorów zdjöè, programów do obróbki plików Warsztat pracy fotografa _ 77
  9. 9. RAW i innych aplikacji omawianego tu typu równie mo e posäu yè do kopiowania zdjöè na dysk komputera. Ponadto do pamiöci znacznej liczby aparatów mo na dostaè siö bezpo rednio za pomocñ kom- putera — na karcie pamiöci zazwyczaj znajduje siö katalog z fotografiami, który wystarczy skopiowaè na twardy dysk. Do tego celu posäu yè mo e dowolny program do zarzñdzania plikami. Taka metoda kopiowania fotografii niejednokrotnie okazuje siö najszybsza. Skopiowane na dysk komputera zdjöcia mo na nastöpnie zaimportowaè do aplikacji zarzñdzajñcej obrazami lub edytowaè bezpo rednio z katalogu, w którym siö znalazäy. To, którego programu mo na u yè do bezpo redniej obróbki zdjöè znajdujñcych siö na karcie pamiöci, zale y od formatu, w jakim zdjöcia te zostaäy zapisane. W wielu starszych, niedrogich aparatach fotografie przechowywane sñ tylko w postaci plików JPEG, natomiast urzñdzenia dostöpne dzisiaj zazwyczaj pozwalajñ wybraè jednñ z kilku opcji zapisu obrazów: JPEG, TIFF, PNG oraz jaki typ RAW. Na przykäad ja posiadam dwa aparaty firmy Nikon i w przypadku obydwu do wyboru mam formaty: RAW, a w zasadzie jego odmianö zwanñ NEF (Nikon Elec- tronic Format), oraz JPEG. Jednñ z opcji dostöpnych w moich aparatach jest tworzenie pliku NEF, a potem na jego bazie pliku JPEG o jako ci normalnej lub bardzo dobrej. Poniewa JPEG to format stratny (kwestiö tö omówiäam w rozdziale 2.), nigdy nie korzystam z obrazów zapisa- nych do plików w tym wäa nie formacie. To samo doradzam wszystkim, którzy nie sñ naprawdö zmuszeni do korzystania z plików JPEG. Natomiast odpowied na pytanie, czy warto pra- cowaè akurat z plikami w formacie RAW, zale y od tego, na ile korzysta siö z mo liwo ci, jakie daje ten format podczas procesu obróbki zdjöè. Praca na plikach w formacie RAW W przeciwieþstwie do plików JPEG, GIF czy TIFF pliki typu RAW nie sñ niczym innym jak obrazami zapisanymi w stanie zupeänie surowym, bez adnego przetwarzania. Danych zapi- sanych do plików RAW nie poddaje siö adnej kompresji ani nie modyfikuje — pliki RAW stanowiñ zbiór wszelkich informacji, jakie udaje siö zebraè za pomocñ sensorów aparatu. Zaletñ obrazów zapisanych w formacie RAW jest to, e mo na zmieniaè ich parametry, takie jak: ekspozycja, nasycenie kolorów, ostro è, balans bieli. Jedynymi parametrami niezmiennymi w przypadku zdjöè zapisanych do plików RAW sñ: ISO, przysäona i ogniskowa. Parametry te sñ, w gruncie rzeczy, parametrami wäa ciwymi dla kliszy. Wadñ plików RAW sñ ich znaczne rozmiary. Niemniej obecnie, gdy dysponujemy wielogiga- bajtowymi kartami pamiöci, czynnik ten nie jest ju a tak käopotliwy jak kiedy . Na mojej karcie pamiöci o pojemno ci 4 GB mie ci siö ponad 200 fotografii, co zazwyczaj w zupeäno ci mi wystarcza. Je li chcö zrobiè wiöcej zdjöè, ni mie ci siö na jednej karcie pamiöci, wystarczy, e wäo ö do aparatu kolejnñ. Zapisywanie danych w formacie RAW mo e byè do è powolne, ale prawdopodobnie wiökszo è z nas nawet tego nie zauwa y, szczególnie w erze coraz nowo- cze niejszych rozwiñzaþ stosowanych w aparatach cyfrowych. Nasze ycie byäoby du o prostsze, gdyby pliki RAW tworzone we wszystkich aparatach byäy tego samego typu. Niestety, nie sñ. Jak wspomniaäam wcze niej, posiadam dwa aparaty firmy Nikon (D200 oraz D70), w których zaimplementowano obsäugö formatu RAW wäa ciwego dla produktów firmy, czyli NEF. Canon stworzyä swoje formaty RAW zwane CRW i CRW2 (Canon RAW), w aparatach Sony natomiast powstajñ pliki typu SRF (Sony Raw Format). W odpowiedzi 78 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  10. 10. na ciñgle rosnñcñ liczbö formatów firma Adobe zaproponowaäa wprowadzenie jednego stan- dardowego typu plików RAW. Typem tym jest DNG lub inaczej Digital Negative. Istniejñ firmy, które, oprócz Adobe, korzystajñ z tego wäa nie formatu (m.in. Apple, Leica, Hasselblad). Niestety, Nikon na razie z niego nie korzysta. Firma Adobe udostöpniäa program DNG Converter, za pomocñ którego mo na pliki w forma- tach takich jak NEF przeksztaäcaè w pliki DNG. (Aplikacja ta jest dostöpna w dwóch wersjach: dla komputerów z systemem Windows oraz Mac). Wystarczy uruchomiè program i wskazaè mu cie kö do katalogu, w którym znajdujñ siö pliki do przeksztaäcenia, by rozpoczñä siö proces konwersji (rysunek 3.1). Nowe pliki DNG sñ tworzone w tym samym katalogu. Rysunek 3.1. Program DNG Converter i konwersja typu plików NEF do DNG Odejd my jednak nieco od tematu samych formatów RAW. Niektóre programy pozwalajñ na wprowadzanie modyfikacji bezpo rednio w plikach RAW, inne natomiast dziaäajñ w oparciu o dodatkowe aplikacje, które säu ñ do zmieniania parametrów obrazów. Aplikacje konwertujñce pliki RAW do plików typu DNG sñ darmowe. Mo na je pobraè ze strony Adobe DNG http://www.adobe.com/products/dng/. Nie mo na udzieliè jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, które czynno ci majñce na celu poprawö wyglñdu fotografii nale y wykonywaè za pomocñ programów do obróbki plików RAW, a które edytorami zdjöè. Wszystko zale y od osobistych upodobaþ fotografa i jego sposo- bu pracy z obrazami. Ja, na przykäad, korzystam z aplikacji do obróbki plików RAW wtedy, gdy chcö dokonaè zmian parametrów obrazu bödñcych odpowiednikami ustawieþ aparatu (balans bieli, ekspozycja). Sñdzö, e ostro è, balans kolorów, jasno è i kontrast lepiej jest regulo- waè w edytorach zdjöè. Nie znaczy to jednak, e kto , kto w wiökszym stopniu korzysta z narzö- dzi do obróbki RAW, postöpuje niewäa ciwie. Czö è programów säu ñcych do modyfikowania wyglñdu obrazów zapisanych do plików RAW umo liwia skorzystanie z opcji automatycznego ustawiania niektórych parametrów Praca na plikach w formacie RAW _ 79
  11. 11. edytowanych zdjöè. Zdarza siö, e fotografie, które zostaäy zmodyfikowane automatycznie przez jaki program, wyglñdajñ zaskakujñco dobrze, niemniej jednak zauwa yäam, e röcznie zmieniajñc ustawienia parametrów obrazu, zawsze uzyskujö lepsze efekty ni podczas korzy- stania z opcji zautomatyzowanego poprawiania wyglñdu fotografii. Uczciwie, choè niechötnie przyznajö, e przekonanie to mo e braè siö nie tyle z rzeczowej oceny wäasnych zdolno ci, ile ze zwykäego zarozumialstwa. Istnieje zaskakujñco wiele konwerterów, edytorów oraz innych narzödzi do pracy z plikami RAW. Przyjrzö siö bli ej kilku programom do obróbki obrazów zapisanych w formacie RAW, aby ci, którzy nigdy z nich nie korzystali, mieli okazjö zapoznaè siö z istotñ ich dziaäania. W ród przykäadów doäñczonych do niniejszej ksiñ ki znalazä siö zbiór plików, których mo na u ywaè w trakcie wypróbowywania programów i metod postöpowania opisa- nych w tym rozdziale. To pliki typu RAW, zapisane w formacie NEF. Posäu yäy one do stworzenia wiökszo ci przykäadów, które zobaczyè mo na na stronach tej ksiñ ki. UFRaw Jednym z edytorów plików typu RAW jest program o nazwie UFRaw, udostöpniany na licencji open source. Mo na go u ywaè jako samodzielnego narzödzia lub w poäñczeniu z innymi na- rzödziami, na przykäad z popularnñ aplikacjñ GIMP. UFRaw wietnie nadaje siö do zmieniania ustawieþ parametrów plików RAW (ekspozycja, balans bieli, balans kolorów), ale nie oferuje wszystkich opcji niezbödnych do caäkowitej i peänej obróbki zdjöè (wyostrzanie, przycinanie). Linuksowe programy do obróbki grafiki na komputerach Mac U ytkownikom komputerów Mac pragnñcym zajmowaè siö grafikñ sugerujö, by po wiöcili nieco czasu na zapoznanie siö z Terminal, X11 (X Windows), systemem pakietów Mac, Mac- ports (informacje na temat Macports znajdujñ siö pod adresem http://macports.com), dawniej nazywanymi Darwinports. Terminal daje u ytkownikowi dostöp do infrastruktury uniksowej, na bazie której stworzo- no system Mac OS X. X11 to system obsäugi okien, z którego korzysta wiele aplikacji do ob- róbki grafiki. System pakietów to struktura, dziöki której aplikacje stworzone na bazie pro- gramów linuksowych instalujñ siö prawidäowo (na przykäad umo liwia sprawdzanie, czy wszystkie skäadniki niezbödne do tego, by daäo siö zainstalowaè danñ aplikacjö, zostaäy uprzednio zainstalowane w systemie). Istnieje wiele linuksowych programów dajñcych siö äatwo zainstalowaè w systemie Mac za pomocñ Macports. Niektóre z nich omawiam w tej ksiñ ce. Aby dowiedzieè siö wiöcej na temat X11 dla komputerów Mac, warto zapoznaè siö z infor- macjami zawartymi na stronie http://developer.apple.com/opensource/tools/runningx11.html. Kilka dobrych instrukcji do oprogramowania Terminal mo na znale è w O’Reilly MacDevCenter (http://www.macdevcenter.com/pub/ct/51). Wiadomo ci na temat instalacji Macports spisano na stronie http://www.macports.org/install.php, a dokumentacja znajduje siö pod adresem http:// ´trac.macosforge.org/projects/macports/wiki/UsingMacPortsQuickStart oraz http://geeklair.net/new_ ´macports_guide/. Wszystkie strony dostöpne sñ w jözyku angielskim. 80 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  12. 12. Omawianñ aplikacjö mo na pobraè ze strony http://ufraw.sourceforge.net/; dostöpne sñ jej wersje dla systemów Linux, Windows i Mac OS X. Aby zainstalowaè UFRaw w systemie innym ni Windows, nale y wybraè typ instalacji „dla poczñtkujñcych”. Ponadto przed instalacjñ programu UFRaw trzeba zainstalowaè GIMP Toolkit (GTK+2), udostöpniany wraz z GIMP (aplikacjö GIMP opiszö w dalszej czö ci tego rozdziaäu). Instalator GIMP w wersji dla Windows mo - na znale è pod adresem http://gimp-win.sourceforge.net/. U ytkownikom komputerów Mac zale- cam, by instalacjö programu UFRaw przeprowadzali, korzystajñc z portów Darwin/Mac. W programie UFRaw znajdziemy kilka przydatnych opcji, na przykäad zaznaczanie prze wie- tlonych lub (oraz) niedo wietlonych obszarów zdjöcia (rysunek 3.2). Aplikacja mo e skory- gowaè parametr ekspozycji w miejscach, które zostaäy zaznaczone. Efekt naniesienia poprawek przez program UFRaw uwidoczniony zostaä na rysunku 3.3. Rysunek 3.2. Program UFRaw — opcje zaznaczania prze wietlonych i niedo wietlonych miejsc na zdjöciu Za pomocñ programu UFRaw mo na równie zmieniaè ustawienia balansu bieli dla fotografii. Opcje ustawieþ odpowiadajñ opcjom, które sñ implementowane w ró nych modelach aparatów fotograficznych. Dla moich aparatów firmy Nikon mam do dyspozycji opcje wypisane poni ej. x Manual WB, x Camera WB, x Auto WB, x Incandescent, x Fluorescent, x Direct Sunlight, Praca na plikach w formacie RAW _ 81
  13. 13. Rysunek 3.3. Modyfikacje wyglñdu zdjöcia przeprowadzane w programie UFRaw x Flash, x Cloudy, x Shade. Program UFRaw mo e dziaäaè jako wtyczka do aplikacji GIMP lub zupeänie autonomicznie. Ponadto jest kompatybilny z takimi formatami, jak TIFF czy PNG. Jakie sñ najwiöksze zalety UFRaw? Otó program ten nale y do grupy oprogramowania typu open source, nie trzeba päaciè za jego u ytkowanie i wystöpuje w wersjach dla systemów Linux, Mac OS X oraz Windows. Ponadto mo na znale è w nim opcje, które zadowolñ wiökszo è u ytkowników edytorów plików RAW. Jednak e, mimo znacznego stopnia jego rozbudowania, program UFRaw nie dorównuje supernarzödziu do obróbki plików RAW, jakim niewñtpliwie jest Adobe Camera Raw. Adobe Camera Raw Adobe Camera Raw (ACR) to zawodnik wagi ciö kiej, je li chodzi o obróbkö plików typu RAW. Stwierdzenie to dotyczy w szczególno ci wersji programu od 4.1 wzwy , dodawanych do aplikacji Adobe’s Photoshop CS3 i Adobe Elements. Prawdö mówiñc, w poäñczeniu z aplika- cjami Adobe Bridge (zarzñdzanie zbiorami zdjöè) i Photoshop (edycja obrazów) Adobe Camera Raw tworzy kompletny warsztat pracy fotografa. Jednñ z ciekawych opcji zaimplementowanych w ACR sñ klatki — po otwarciu za pomocñ programu wiöcej ni jednego pliku RAW zawarto è plików przedstawiana jest w postaci ukäadu 82 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  14. 14. klatek. Pracowaè mo na nad wyglñdem zawarto ci wybranych klatek bñd wprowadzaè zmiany ustawieþ dla wszystkich obrazów naraz. Po zaaprobowaniu jakiej zmiany dla wszystkich zdjöè przy ka dym z nich pojawia siö ikona óätego trójkñta z wykrzyknikiem w rodku (rysunek 3.4). Mo liwo è modyfikowania ustawieþ dla wielu fotografii jednocze nie jest szczególnie przydatna w przypadku pracy nad plikami RAW, które wymagajñ dokonywania takich samych poprawek. Rysunek 3.4. Adobe Camera RAW: ciñg klatek i dokonywanie zmian dla wszystkich zdjöè jednocze nie ACR wyró nia siö równie pod wzglödem mo liwo ci, jakie daje u ytkownikowi w zakresie samej pracy nad wyglñdem zdjöè. Mo na za jego pomocñ zmieniaè nie tylko ustawienia wäa ciwe dla aparatów fotograficznych, takie jak ekspozycja, balans kolorów, nasycenie barw, ostro è i balans bieli, ale równie i inne parametry, na przykäad dodawaè wiatäo wypeäniajñce i regu- lowaè przejrzysto è obrazu. wiatäo wypeäniajñce, bödñce wzmocnieniem o wietlenia täa lub bocznego, rozja nia obiekty, które znalazäy siö w cieniu. Korzystanie z tej opcji, w poäñczeniu z regulacjñ czasu ekspozycji, daje osobie edytujñcej zdjöcia znacznñ kontrolö nad o wietleniem uwiecznionym na fotografii oraz mo liwo è skutecznego poprawiania bäödów obrazu zwiñzanych z jego prze wietleniem i niedo wietleniem. Funkcja Przejrzysto è jest funkcjñ nowñ w ACR. Jeff Schewe w swoim wspaniaäym tek cie o ACR dla PhotoshopNews napisaä, e Przejrzysto è to nic innego jak Maska wyostrzajñca u ywana ze specyficznymi ustawieniami, bödñcymi implementacjñ w programie metody Local Con- trast Enhancement (LCE). Sposoby regulowania ostro ci zdjöè opiszö w dalszych czö ciach tego rozdziaäu, ale ju teraz pragnö powiedzieè, e funkcja Przejrzysto è ma szansö staè siö jednym z moich ulubionych narzödzi w pracy nad wyglñdem fotografii cyfrowych. Praca na plikach w formacie RAW _ 83
  15. 15. Artykuä o funkcji Przejrzysto è z PhotoshopNews mo na znale è na stronie http://photoshop ´news.com/2007/05/31/about-camera-raw-41. Opis metody Local Contrast Enhancement znajduje siö pod adresem http://luminous-landscape.com/tutorials/contrast-enhancement.shtml. Wymienione tu witryny prowadzone sñ w jözyku angielskim. Program ACR daje u ytkownikowi niemaäe mo liwo ci. Za jego pomocñ mo na nie tylko zmieniaè warto ci parametrów RAW ustawianych w aparacie, dodawaè wiatäo wypeäniajñce i kontrolowaè przejrzysto è obrazu, lecz równie wykonywaè mnóstwo innych czynno ci, od zarzñdzania kolorami po obsäugö metadanych. Nale y sobie jednak zadaè pytanie, czy na pewno warto korzystaè ze wszystkich opcji, które oferuje ACR. A mo e lepiej niektóre czynno ci wyko- nywaè za pomocñ innych programów? Je li korzysta siö z programów takich jak ACR, bödñcych czö ciñ wiökszego zestawu narzödzi stworzonego przez jednñ firmö, mo na zakäadaè, e we wszystkich narzödziach ten sam proces przeprowadzany jest mniej wiöcej tak samo. W takim przypadku to, w której z aplikacji wy- konuje siö okre lonñ czynno è, wydaje siö byè mniej istotne. Sytuacja wyglñda inaczej, je eli korzysta siö z aplikacji do obróbki plików RAW i edytora zdjöè ró nych firm (bñd twórców) — na przykäad z programów UFRaw i GIMP. W takim przypadku nale y sprawdziè dziaäanie poszczególnych funkcji w obu aplikacjach i ustaliè metodö najbar- dziej efektywnej pracy z tworzonym przez owe aplikacje zestawem narzödzi. Wiökszo è producentów aparatów fotograficznych (je li nie wszyscy) udostöpnia klientom oprogramowanie säu ñce do kopiowania zdjöè z aparatu do komputera i doko- nywania ich wstöpnej obróbki. Na przykäad, programem stworzonym do tych celów przez firmö Canon jest Digital Photo Professional, Nikon za udostöpnia aplikacjö o nazwie Nikon Capture. Oczywi cie inni producenci wypuszczajñ wäasne oprogramo- wanie do obsäugi aparatów i zdjöè. Zazwyczaj programy tego typu sñ dobrymi narzö- dziami. Jedynym powodem, dla którego nie zamierzam ich tu opisywaè, jest to, e tworzy siö je z my lñ o aparatach konkretnego rodzaju, ja natomiast pragnö przekazaè Czytelnikowi informacje o aplikacjach wspóäpracujñcych z wiökszo ciñ dostöpnych na rynku urzñdzeþ. Po dokonaniu wstöpnej obróbki pliku RAW (niezale nie od tego, na jakim etapie zostanie ona tak naprawdö zakoþczona) przychodzi czas na poprawienie wyglñdu fotografii w edytorze zdjöè. Edytowanie zdjýë: praca ze wiat em Fotografia to dziedzina polegajñca na manipulowaniu wiatäem. Niezale nie od tematu uwiecz- nianego na zdjöciu i umiejötno ci fotografa, niezale nie od tego, czy robi siö zdjöcia cyfrowe, czy te metodñ na wietlania kliszy, fotografowanie zawsze pozostaje pracñ ze wiatäem. Zdjöcie jest za ciemne? Wra enia tego mo na siö pozbyè, rozja niajñc fotografiö, zwiökszajñc kontrast, a nawet manipulujñc nasyceniem i poziomami kolorów. Wszystkie wymienione czynno ci nie sñ niczym innym jak dokonywaniem zmian w o wietleniu, przy którym robiono zdjöcie. Cienie sñ za gäöbokie albo niektóre miejsca na fotografii wyglñdajñ na zbyt jasne? Wystar- czy inaczej ustawiè czas ekspozycji przed zrobieniem zdjöcia albo po jego wykonaniu. Fotografia wydaje siö byè zbyt „miökka”? Zwiökszanie ostro ci obrazu polega tak naprawdö na znajdowa- niu krawödzi obszarów o ró nym poziomie na wietlenia i akcentowaniu ich w wiökszym 84 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  16. 16. stopniu. Nawet algorytmy wykorzystywane do zmieniania rozmiarów obrazów tworzone sñ w oparciu o metody sprawdzajñce poziomy jasno ci fragmentów danej grafiki i przekäadajñce otrzymany wzór na inny, dajñcy w efekcie grafikö proporcjonalnñ do oryginalnej. Ka dy edytor zdjöè zawiera pewien zestaw funkcji pozwalajñcych na modyfikowanie ustawieþ zwiñzanych ze wiatäem uwiecznionym na zdjöciu. Oczywi cie w zale no ci od tego, jakiego programu u ywamy, korzystaè mo emy z bardziej lub mniej wyszukanych opcji. Wiökszo è programów omawianego tu typu oferuje raczej prymitywne funkcje, niemniej jednak w takiej liczbie, która pozwala — na drodze äñczenia efektów wykorzystania poszczególnych opcji — uzyskaè modyfikacje obrazu bödñce caäkiem dobrymi odpowiednikami zmian standardowo dokonywanych za pomocñ dro szych narzödzi. Warto o tym wiedzieè, szczególnie je li nie ma siö pieniödzy na drogie aplikacje i zarazem pragnie siö umieszczaè w sieci zdjöcia mo liwie jak najlepszej jako ci. Ka dy u ytkownik edytorów zdjöè ma inne oczekiwania wzglödem programów, w których przychodzi mu pracowaè. Wedäug mnie dobry edytor zdjöè powinien speäniaè warunki wy- pisane poni ej (oczywi cie moje zdanie na ten temat nie jest niezmienne i zale y w du ej mierze od dotychczasowego do wiadczenia zdobytego w trakcie pracy nad wyglñdem obrazów). x W dobrym programie do obróbki zdjöè powinny byè dostöpne opcje przeskalowania lub zmieniania wielko ci obrazu, a tak e jego przycinania. x Program taki powinien oferowaè mo liwo è pracy z plikami RAW — bezpo rednio lub z wykorzystaniem odpowiednich wtyczek albo dodatków. x W programie powinna byè zaimplementowana obsäuga profili kolorów oraz przestrzeni barw. x Dobry program do obróbki zdjöè powinien umo liwiè zapisywanie obrazów do plików w wielu ró nych formatach (m.in. TIFF, PNG, JPEG i GIF). Ponadto istotne jest, aby mo na byäo zapisywaè efekty swojej pracy przed jej ukoþczeniem. x Program powinien udostöpniaè funkcjö cofania dowolnej liczby zmian dokonanych podczas obróbki zdjöcia, dziöki temu bowiem zawsze mo na wróciè do etapu pracy, w którym jeszcze wszystko szäo jak nale y. x Dobry program do obróbki zdjöè powinien umo liwiaè usuwanie z nich szumów, skaz albo kurzu. Szczególnie przydatna jest funkcja pozwalajñca pozbyè siö kurzu, stworzona w oparciu o jaki rodzaj klonowania. x Program powinien oferowaè przynajmniej niektóre z efektów i filtrów przydatnych podczas pracy ze zdjöciami. Na pewno nie mo e w nim zabraknñè funkcji rozmywania i wyostrzania obrazu. x Istotne jest, aby za pomocñ programu do obróbki zdjöè mo na byäo zmieniaè ustawienia zwiñzane z kolorami i wiatäem (korekcja krzywych, korekcja poziomów, äñczenie kanaäów). x Dobry program powinien dawaè u ytkownikowi mo liwo è zaznaczenia okre lonego elementu obrazka. x W programie powinna byè zaimplementowana obsäuga warstw. x W programie do obróbki zdjöè powinny znale è siö funkcje umo liwiajñce dokonywanie korekcji sprzötowych znieksztaäceþ i zakäamaþ obrazu, bödñcych na przykäad wynikiem wäa ciwo ci ukäadu optycznego aparatu. x Dobry program powinien mieè zaimplementowanñ obsäugö wtyczek i dodatków. Edytowanie zdjýë: praca ze wiat em _ 85
  17. 17. Prawdñ jest, e w drogich aplikacjach mo na znale è wiele bardziej i mniej przydatnych funkcji, ale sñdzö, e oprogramowanie do obróbki grafiki nale y wybieraè ze wiadomo ciñ wäasnych potrzeb, a nie sugerujñc siö liczbñ zawartych w nim opcji. Warto zastanowiè siö nad tym, jakie czynno ci wykonuje siö najczö ciej podczas korzystania z programów do obróbki obrazów, i — bödñc uzbrojonym w niezbödnñ wiedzö — znale è wäa ciwñ aplikacjö. Aplikacja ta powinna zawieraè narzödzia i funkcje niezbödne z punktu widzenia u ytkownika, albo przynajmniej takie, które umo liwiñ mu osiñgniöcie oczekiwanych efektów mniej wygodnñ, lecz nadal skutecznñ metodñ. Je li w programie do obróbki zdjöè zaimplementowano podstawowe funkcje, takie jak korekcja krzywych, wiökszo è bardziej zäo onych funkcji (na przykäad Dopasuj kolor) mo na uzyskaè, bez utraty jako ci ich dziaäania, korzystajñc z najprostszych narzödzi. Aby w przypadku ko- rzystania z funkcji podstawowych osiñgnñè efekt, który zazwyczaj osiñga siö, u ywajñc funkcji bardziej specjalistycznych, wystarczy zrozumieè, jak przebiega zäo ony proces obróbki obrazu i krok po kroku powtórzyè poszczególne skäadajñce siö na niego operacje. Na szczö cie mo na znale è wiele poradników i instrukcji, w których opisane sñ metody realizacji skomplikowanych funkcji narzödzi znanych z programów takich jak Photoshop w taþszych aplikacjach (Paint Shop Pro, Photoshop Elements, GIMP). W dalszej czö ci tego rozdziaäu skoncentrujö siö na omówieniu typowych czynno ci wykony- wanych przede wszystkim podczas edytowania zdjöè, które majñ zostaè opublikowane w sieci WWW. Nastöpnie wypiszö listö aplikacji do obróbki grafiki i przedstawiö wyniki porównania ich funkcjonalno ci podczas przeprowadzania poszczególnych procesów majñcych na celu zmianö wyglñdu fotografii. Korzystajñc z ró nych opcji, pragnö Czytelnikowi pokazaè, e nie bez przyczyny stwierdziäam wcze niej, i program do obróbki grafiki „powinien” umo liwiaè u ytkownikowi dokonywanie korekcji krzywych. Bynajmniej nie chodziäo mi o to, by — po- dñ ajñc za modñ panujñcñ w ród zawodowych fotografów — pochwaliè siö, e wiem o istnieniu funkcji takiej jak korekcja krzywych. To samo dotyczy wszystkich innych funkcji, które zna- lazäy siö na przedstawionej powy ej li cie opcji, które wedäug mnie sñ niezbödnymi elementami dobrej aplikacji omawianego w tym rozdziale typu. Wszystkie przykäady opisane w nastöpnym podrozdziale zostaäy stworzone w progra- mie Photoshop CS3 PL firmy Adobe. Informacje na temat implementowania wyko- rzystanych funkcji w innych edytorach znajdujñ siö w dalszej czö ci rozdziaäu. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa Przygotowujñc zdjöcie do wydruku, zazwyczaj optymalizujemy jego wyglñd tak, by prezen- towaäo siö po prostu dobrze. Publikowanie fotografii w sieci WWW mo e wymagaè jednak nieco innego podej cia do kwestii ich wyglñdu, jako e nie zawsze pojawiajñ siö one samotnie w obröbie pewnej przestrzeni prezentacji. Zdjöcia o podobnej tematyce czösto äñczy siö w grupy, co wymaga od nas dbania zarówno o indywidualny wyglñd ka dego z nich, jak i o prezencjö caäej galerii. Dobrym przykäadem mo e tu byè seria zdjöè zrobionych przeze mnie na wystawie Apollo/ Saturn V Center, w centrum kosmicznym Kennedy Space Center. Uwieczniäam wiele ró nych obiektów, ale ogólna tematyka fotografii pozostaje taka sama: rakiety, pojazdy ksiö ycowe i wszelkiego rodzaju historyczny sprzöt przeznaczony do badaþ kosmicznych. Wszystkie 86 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  18. 18. zdjöcia zostaäy wykonane w tym samym miejscu (hangar peäen przeró nych urzñdzeþ i ma- szyn zwisajñcych z sufitu bñd spoczywajñcych bezpo rednio na betonowej podäodze), wiöc kiedy siö na nie patrzy, ma siö zbli one odczucia. Mimo to jednak o wietlenie nie byäo jednolite. Niektóre przedmioty zostaäy o wietlone sztucznie, na inne za przez bramy hangaru padaäo jasne, naturalne wiatäo dzienne. W wiökszo ci przypadków korzystanie ze wiatäa wypeäniajñ- cego nie byäo dobrym rozwiñzaniem problemu — z powodu znacznych rozmiarów fotogra- fowanych ekspozycji. Na rysunku 3.5 widniejñ cztery zdjöcia otwarte w edytorze — ka de z nich wyglñda inaczej, poniewa ka de wykonaäam, korzystajñc z innych ustawieþ parametrów o wietlenia i kolorów. Ten zestaw zdjöè wietnie nadaje siö do przedstawiania koncepcji „optymalizacji grupowej”, poniewa adna z fotografii nie jest zbyt dobra jako praca indywidualna (widaè na nich zbyt wiele bäödów). Niemniej jednak z kilku raczej kiepskiej jako ci zdjöè mo na stworzyè, po po- prawieniu ich wyglñdu, naprawdö mocny materiaä ilustracyjny wart zaäñczenia na przykäad do jakiego artykuäu. Rysunek 3.5. Poäñczone w grupö zdjöcia z Kennedy Space Center przed zmianñ ustawieþ jasno ci i kolorów Zdjöcie przedstawiajñce pojazd ksiö ycowy (w lewym górnym rogu) jest zbyt óäte, co wynika z faktu, e zrobiäam je przy sztucznym, arówkowym wietle. Wystarczy spojrzeè na histogram (Okno/Histogram), aby doj è do wniosku, e jest to fotografia low key. Przeciwieþstwem low key sñ zdjöcia high key, czyli zbyt jasne, prze wietlone. Nie ma niczego zäego w robieniu fotografii low key i high key, je li tylko uzyskane niedo wietlenie lub prze wietlenie obrazu jest efektem zamierzonym, podkre lajñcym walory uwiecznianego tematu. Zdjöcia low key zazwyczaj sñ przyciemnione i nastrojowe. Niestety, konwencja taka nijak nie kojarzy siö z pojazdami ksiö- ycowymi. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 87
  19. 19. Zdjöcie widniejñce pod fotografiñ przedstawiajñcñ pojazd ksiö ycowy tak e wyglñda na nie- do wietlone, ale przynajmniej nie ma na nim przebarwieþ. Ustawienia wiatäa i kolorów wi- doczne na dwóch pozostaäych zdjöciach (zdjöcia rakiet) sñ dopuszczalne, daleko im jednak do ideaäu. W przypadku czterech omawianych przeze mnie fotografii najwa niejsze jest to, e nie pasujñ one do siebie nawzajem (ró nice o wietlenia i kolorów sñ zbyt ra ñce), przez co nie tworzñ spójnej, dobrze wyglñdajñcej grupy. Pozostaje zatem jedynie zoptymalizowaè i zsyn- chronizowaè ich poziomy jasno ci oraz barw, nie dopuszczajñc jednak do tego, by którakolwiek z nich straciäa cokolwiek ze swego indywidualnego czaru. Zanim jednak przejdö do sedna, napiszö parö säów na temat histogramów. Histogramy widaè na rysunku 3.5 — znajdujñ siö z prawej strony grupy czterech fotografii. Obrazujñ one luminacjö wybranego zdjöcia (w tym wypadku fotografii przedstawiajñcej pojazd ksiö ycowy). Na hi- stogramie znajdujñcym siö najwy ej przedstawiona jest ogólna luminacja zdjöcia, natomiast poni ej widniejñ trzy histogramy utworzone dla kanaäów poszczególnych kolorów: czerwonego, zielonego i niebieskiego. W dalszych czö ciach tego rozdziaäu bödö niejednokrotnie korzystaäa z histogramów. Mo na z nich odczytaè, ile pikseli o danym poziomie jasno ci (skala przebiega od 0 — czerþ — do 255 — biel) tworzy analizowany obraz. Dziöki nim widaè, jakie jest ogólne na wietlenie zdjöcia. W tym rozdziale bödö posäugiwaè siö histogramami RGB, czyli takimi, które ukazujñ poziomy jasno ci dla barw czerwonej, zielonej i niebieskiej, oraz histogramami powstaäymi w wyniku wyliczania redniej z danych niezbödnych do rysowania histogramów RGB. Ponadto bödö korzystaäa z histogramów tworzonych osobno dla ró nych kolorów. Wszystkim, którzy chcñ siö dowiedzieè czego wiöcej na ten temat, polecam lekturö poradników dostöpnych w ramach Cambridge in Colour, w szczególno ci za czö ci pierwszej i drugiej „Understanding Histo- grams” (http://www.cambridgeincolour.com/tutorials/histograms1.htm, http://www.cambridgeincolour. ´com/tutorials/histograms2.htm; wspomniane witryny prowadzone sñ w jözyku angielskim). Dopasowywanie klasycznych kolorów za pomocé funkcji Dopasuj kolor Jest jedna taka funkcja, którñ mo na znale è w jednym konkretnym programie i która säu y do dopasowywania poziomów luminacji oraz kolorów na dwóch zdjöciach. Wspomnianym programem jest oczywi cie Photoshop firmy Adobe, a funkcjñ opcja Dopasuj kolor (Obraz/Dopa- sowania/Dopasuj kolor). Korzystajñc z owej funkcji, mo na u yè jednego z dwóch otwartych zdjöè jako wzorca kolorów do wprowadzenia zmian w parametrach barw wystöpujñcych na drugim. Je li nie wiemy, jakie procesy zachodzñ wewnñtrz aplikacji Photoshop w trakcie jej u ywania, niewiele mo emy powiedzieè na temat reguä dziaäania funkcji Dopasuj kolor. Niemniej jednak mamy do dyspozycji histogramy, na które przecie wolno nam patrzeè bez ograniczeþ przed skorzystaniem z jakiej opcji modyfikujñcej edytowany obraz, jak i po jej wykorzystaniu. Hi- stogramy zdradzajñ niektóre tajemnice wewnötrznych ustawieþ programu do obróbki grafiki. Wystarczy przyjrzeè siö wykresom kanaäów kolorów dla zdjöcia säu ñcego za wzór oraz zmodyfikowanego funkcjñ Dopasuj kolor, aby stwierdziè, e miejsca na wykresach obrazujñce poziomy kolorów czarnego, biaäego i szarego w przypadku obydwu zdjöè wyglñdajñ do è podobnie — bardziej podobnie ni te same miejsca odszukane na wykresach utworzonych dla fotografii wzorcowej i jeszcze nieprzetworzonej. U ycie funkcji Dopasuj kolor spowodowaäo poja- wienie siö stosunkowo niewielkich zmian ksztaätów krzywych widniejñcych na wykresach, 88 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  20. 20. natomiast doprowadziäo do do è wyra nego przesuniöcia caäych wykresów wzglödem skali na osi X. Rysunek 3.6 przedstawia histogramy wykre lone dla dwóch wersji tego samego zdjöcia: oryginalnej i takiej, dla której przeprowadzono operacjö dopasowywania poziomów barw do zakresu kolorów wäa ciwego dla fotografii wzorcowej. Pierwsza kratka w ka dej z linii to wykres stworzony dla kanaäu danego koloru przed modyfikacjñ poziomów barw. Kratki rodkowe zawierajñ histogramy wäa ciwe dla zdjöcia wzorcowego, natomiast wszyst- kie kratki, które znajdujñ siö najbardziej po prawej stronie, sñ histogramami kanaäów barw pojawiajñcych siö na fotografii bödñcej wynikiem przeprowadzenia procedury dopasowywania kolorów. Rysunek 3.6. Histogramy dla kanaäów barw fotografii wzorcowej oraz dwóch wersji zdjöcia: oryginalnej i zmodyfikowanej przez zastosowanie funkcji dopasowywania kolorów Zachowaäam siö bardzo niegrzecznie, ujawniajñc wyglñd histogramów zdjöè, których Czytel- nik nie miaä jeszcze okazji ujrzeè na wäasne oczy. Pokazywanie komu histogramu mo na porównaè do umieszczania zdjöcia rentgenowskiego w serwisie randkowym. Takie podej cie do omawianego tematu z pewno ciñ jest cisäe i niezwykle pouczajñce, ale zarazem kompletnie nieprzekonujñce. W omawianym tu przykäadzie zdjöciem poddawanym obróbce jest fotografia domu, w którym dorastaäam (stan Waszyngton). Zdjöcie wzorcowe to reprodukcja dzieäa Vin- centa van Gogha La maison blanche au nuit. U ywanie reprodukcji klasycznych obrazów jako wzorców kolorów podczas korzystania z funk- cji Dopasuj kolor w programie Photoshop mo e byè interesujñce i zabawne zarazem. Pomysä ten zrodziä siö w gäowie Jamesa Daleya, który posäugiwaä siö klasycznymi, starymi obrazami w celu nadania charakteru bardzo nowoczesnym fotografiom. Rezultat podobnych dziaäaþ w du ej mierze zale y od tego, na ile tematyka zdjöè i obrazów wzorcowych pasuje do siebie, oraz od tego, czy jasno è grafiki modyfikowanej utrzymana jest na poziomie zbli onym do wzorcowej, niemniej jednak proces dopasowywania kolorów nierzadko pozwala nieciekawej fotografii nadaè zupeänie oryginalny wyglñd. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 89
  21. 21. James Daley opisuje swojñ technikö dopasowywania kolorów na stronie http://www. ´unfocusedbrain.com/projects/match_color/ (strona w jözyku angielskim). Na rysunku 3.7 widaè efekty dopasowywania kolorów przeprowadzonego przeze mnie. Niebo jest nieco za óäte, a caäe zdjöcie staäo siö maäo kontrastowe, ale technika, którñ siö posäu yäam, wydaje siö byè interesujñca. Ponadto z caäñ pewno ciñ jest ona równie dobra jak wszystkie inne, by od skorzystania wäa nie z niej zaczñè zabawö w zmienianie wyglñdu fotografii. Rysunek 3.7. Obraz wzorcowy oraz zdjöcie przed przeprowadzeniem na nim operacji dopasowywania kolorów i po tym procesie Jak funkcja Dopasuj kolor spisaäa siö w przypadku obróbki zdjöè z Kennedy Space Center? Nie najlepiej. Dwie dowolne fotografie sñ do siebie na tyle podobne, e efekt u ycia dla nich wspomnianej funkcji mo na okre liè mianem akceptowalnego, lecz ró nice wystöpujñce miödzy wszystkimi zdjöciami sñ zbyt du e, by którekolwiek z nich uznaè za dobry wzorzec barw dla pozostaäych. 90 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  22. 22. Odkryäam, e funkcja Dopasuj kolor dziaäa lepiej podczas obróbki zdjöè, w których przypadku warto ci parametrów zwiñzanych ze wiatäem sñ zbli one. Nie ma znaczenia tematyka foto- grafii — wa ne jest, aby byäy one utrzymane mniej wiöcej w tej samej tonacji barwnej. Z kolei zdjöè o podobnej tematyce lub zrobionych w tym samym miejscu, dla których warto ci parame- trów zwiñzanych ze wiatäem sñ wyra nie ró ne, nie mo na zadowalajñco przeksztaäcaè za pomocñ opcji Dopasuj kolor. W podobnych przypadkach fotografie warto modyfikowaè röcznie, bez korzystania z automatycznych regulacji ustawieþ. Poza tym dlaczego jaki tam algorytm ma mieè dobrñ zabawö przy przeksztaäcaniu naszych zdjöè? Przygotowywanie wykonanych przez siebie fotografii do publikacji jest najprzyjemniejszñ czö ciñ pracy fotografa. Fotografowanie to nie tylko wciskanie przycisku wyzwalacza migawki. W sieci WWW mo na znale è mnóstwo reprodukcji dzieä starych mistrzów pödzla. Zalecam Czytelnikowi sprawdzienie dziaäania funkcji Dopasuj kolor dla rozmaitych zestawieþ klasycz-nych obrazów z fotografiami.. Rýczne dopasowywanie kolorów — co mo na uzyskaë, korzystajéc z korekcji poziomów i korekcji krzywych? Dopasowywanie kolorów ró nych zdjöè jest czynno ciñ polegajñcñ zarówno na odpowiednim dopasowaniu kanaäów kolorów czerwonego, zielonego i niebieskiego, jak i na ogólnej luminacji parowanych fotografii. Nie trzeba dysponowaè adnymi specjalistycznymi aplikacjami — wy- starczy program, w którym znalazäy siö opcje umo liwiajñce dokonywanie korekcji poziomów oraz korekcji krzywych, rysujñcy tak e podstawowe histogramy. Korekcja poziomów (w pro- gramie Photoshop dostöp do tej funkcji uzyskuje siö nastöpujñco: Obraz/Dopasowania/Poziomy) i korekcja krzywych (w programie Photoshop: Obraz/Dopasowania/Krzywe) to funkcje säu ñce do regulowania parametrów obrazu zwiñzanych z jego jasno ciñ i widniejñcymi na nim kolo- rami. Korekcja poziomów säu y przede wszystkim do korygowania ogólnej jasno ci obrazu, natomiast z korekcji krzywych korzysta siö, gdy chce siö odpowiednio dostroiè ustawienia zwiñzane zarówno z kolorami, jak i z jasno ciñ obrazu. Dobre teksty poglñdowe na temat korekcji krzywych i korekcji poziomów mo na znale è na stronie Luminous Landscape (http://www.luminous-landscape.com/). O tym, jak przej è od korzystania z korekcji poziomów do efektywnego u ywania korekcji krzywych, mo na przeczytaè na stronie http://www.earthboundlight.com/phototips/ ´photoshop-curves.html. Je li tylko pozwala na to u ywany przez nas edytor zdjöè, warto otwieraè w nim caäe grupy zdjöè, dla których chcemy dokonaè dopasowania kolorów. Po otwarciu zestawu fotografii nale y wybraè z niego te wymagajñce wstöpnych zabiegów. Spo ród czterech zdjöè zrobio- nych w Kennedy Space Center trzy wymagaäy obróbki poprzedzajñcej wäa ciwñ procedurö dopasowywania barw — dwa byäy niedo wietlone, a na tym przedstawiajñcym pojazd ksiö- ycowy wystñpiäo najwiöksze przekäamanie kolorów. Wstöpnej obróbki zdjöcia pojazdu ksiö ycowego mo na dokonaè za pomocñ programu Pho- toshop. Aby to zrobiè, nale y stworzyè nowñ warstwö ustawieþ poziomów (Warstwa/Nowa warstwa dopasowania/Poziomy). Najwiökszym problemem w przypadku fotografii pojazdu Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 91
  23. 23. ksiö ycowego jest dominanta barwna (zdjöcie jest zbyt óäte). W zwiñzku z tym nale y usta- wiè punkt bieli tak, jak zostaäo to pokazane na rysunku 3.8. W tym celu trzeba posäu yè siö Kroplomierzem do ustawiania punktu bieli. Za pomocñ tego narzödzia mo na pobraè próbkö koloru z miejsca, które powinno byè biaäe (w opisywanym tu przypadku jest to górna, pokryta päótnem czö è oparcia siedzenia pojazdu). Rysunek 3.8. Tak wyglñda zdjöcie pojazdu ksiö ycowego po korekcji punktu bieli dokonanej za pomocñ funkcji Poziomy Domy lnie punkt bieli ustawiany jest na poziomie warto ci 255 dla ka dego z kana- äów kolorów (czerwonego, zielonego i niebieskiego). Ustawienie to sprawdziäo siö w przypadku edycji zdjöcia pojazdu ksiö ycowego, mo na je jednak dowolnie zmieniè, je li tylko zachodzi taka potrzeba. Wykonujñc czynno è opisanñ powy ej, prawie caäkowicie usunöäam ze zdjöcia óätñ dominantö barwnñ, bödñcñ wynikiem fotografowania przedmiotu o wietlonego wiatäem sztucznym, arówkowym. W prawej czö ci okna programu znajduje siö okno Histogram (Okno/Histogram), dla którego ustawiäam opcjö Widok wszystkich kanaäów. ródäo histogramu okre liäam jako Dopasowanie kompozytu. Na otrzymanych w ten sposób histogramach widaè jednocze nie usta- wienia dla zdjöcia przed ustawianiem punktu bieli, jak i po przeprowadzeniu tej operacji. Jak widaè na powy szym rysunku, kanaäy kolorów zielonego i czerwonego nie zostaäy zmodyfi- kowane w du ym stopniu. Najwiöksze modyfikacje ustawieþ wystñpiäy w kanale koloru nie- bieskiego, co zaobserwowaè mo na na wykresie umieszczonym w okienku opisanym jako Niebieski. Mimo podjötych do tej pory dziaäaþ zdjöcie wciñ nie wyglñda dobrze — jest za ciemne, zbyt kontrastowe, widaè na nim wiele cieni. W oknie Poziomy (opcja Kanaä ustawiona na RGB), ko- rzystajñc z funkcji Poziomy wej ciowe, nale y zmieniè ustawienia dla punktu szaro ci, tak aby 92 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  24. 24. zostaäa mu przypisana warto è równa mniej wiöcej 1,21. W tym celu trzeba przesunñè w lewo rodkowy suwak — jeden z trzech znajdujñcych siö pod histogramem. Opisane tu manipulacje pozwalajñ rozja niè fotografiö bez nadmiernego zacierania kontrastu na niej. Na tym etapie zdjöcie przedstawiajñce pojazd ksiö ycowy wyglñda na tyle dobrze, e mo na zajñè siö obróbkñ pozostaäych fotografii. Zdjöcie, na którym widaè rakietö Apollo, jest niedo wietlone. Ponadto widniejñ na nim zbyt jasne plamy — pojawiäy siö one w miejscach, w których wiatäo padajñce na rakietö przez drzwi hangaru wytworzyäo zbyt jasne refleksy na metalicznej powierzchni. Ze zdjöciem tym warto postñpiè tak samo, jak z fotografiñ przedstawiajñcñ pojazd ksiö yco- wy. Nale y stworzyè warstwö ustawieþ poziomów, a nastöpnie przesunñè suwak regulujñcy ustawienie warto ci poziomu wej ciowego dla punktu szaro ci ( rodkowy) w lewo, by zwiök- szyè ogólnñ jasno è obrazu (rysunek 3.9). Rozja niona fotografia wyglñda, jakby byäa sprana, ale stanowi wietnñ bazö do dalszych prac, w wyniku których mamy nadziejö otrzymaè dobrze prezentujñce siö zdjöcie. Rysunek 3.9. Rozja nione zdjöcie rakiety Apollo po korekcji warto ci poziomu wyj ciowego dla punktu szaro ci Po dokonaniu wstöpnej obróbki zdjöè warto zajñè siö dopasowaniem kolorów na poszczegól- nych fotografiach. W tym wypadku przydatna oka e siö funkcja korekcji krzywych, umo li- wiajñca wprowadzanie bardziej zaawansowanych zmian w ustawieniach kolorów ni korekcja poziomów i pozwalajñca modyfikowaè jedynie warto ci poziomów wej ciowych dla punktów bieli, czerni i szaro ci. Korzystajñc z korekcji krzywych, mo emy nie tylko skutecznie usu- waè dominanty barwne (przekäamania), lecz tak e ujednolicaè tonacje barwne kilku zdjöè (dopasowywaè kolory tych zdjöè do kolorów pozostaäych zdjöè wchodzñcych w skäad danego Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 93
  25. 25. zestawu). Korekcjö krzywych mo na przeprowadziè bezpo rednio na obrazie (Obraz/Dopasowania/ ´Krzywe) albo za pomocñ warstwy dopasowania (Warstwa/Nowa warstwa dopasowania/Krzywe). Gdy próbujö dopasowaè kolory obrazów wchodzñcych w skäad jednej grupy, szukam na nich podobnych elementów, a potem sprawdzam, w których miejscach elementy te majñ mniej wiöcej taki sam poziom jasno ci. Nastöpnie modyfikujö ustawienia tylko dla kanaäów kolorów czerwo- nego i niebieskiego, kanaäu barwy zielonej u ywam jako kanaäu „kontrolnego”. Na przykäad, przybrudzony zäoty kolor osäon kóä pojazdu ksiö ycowego powinien byè zbli ony do przybrudzonej zäotej barwy, którñ mo na dostrzec na jednym ze zdjöè rakiety. Za pomocñ Kroplomierza (Okno/Narzödzia) pobieram próbkö koloru zäotego z odpowiedniego miejsca na rakiecie i porównujö jñ, obserwujñc tylko i wyäñcznie kanaä koloru zielonego, z kanaäem koloru zielonego próbki barwy zäotej z osäony koäa pojazdu. Czynno è tö powtarzam a do uzyskania dopasowania obydwu próbek na poziomie kanaäu koloru zielonego. Pod pojöciem „dopa- sowania” rozumiem tu zgodno è warto ci odczytanych dla kanaäu koloru zielonego. Po od- szukaniu na zdjöciu odpowiedniego punktu, w którym barwa zielona zgadza siö z barwñ zielonñ wystöpujñcñ w próbce pobranej w jakim punkcie drugiego zdjöcia, zapisujö warto ci dla wszystkich trzech kanaäów kolorów (czerwony, niebieski i zielony) dla obydwu punktów — odszukanego i wzorcowego. Tö samñ procedurö powtarzam, szukajñc punktów zgodno ci dla innych fragmentów ró nych fotografii, takich jak kafle na cianach, elementy szkieletu budynku, metalowe przedmioty pokryte jasnñ, óätñ emaliñ i zielone czö ci niektórych cian. Punkty te stanowiñ wietny dodatek do próbek koloru szarego, które bez wñtpienia najlepiej nadajñ siö do szukania zgodno ci kolorów na osobnych zdjöciach. Na rysunku 3.10 zaznaczone zostaäy niektóre spo ród wspo- mnianych wy ej punktów „dopasowania barw”. Rysunek 3.10. Punkty zgodno ci kolorów odnalezione na dwóch ró nych zdjöciach Kiedy zajmowaäam siö poprawianiem wyglñdu fotografii, odkryäam ciekawñ prawidäowo è. Gdy patrzymy na jakie zdjöcie, mo e siö nam ono wydawaè na przykäad zbyt czerwone, 94 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  26. 26. wystarczy jednak sprawdziè, jakie kolory na nim wystöpujñ, by przekonaè siö, e tak naprawdö mamy do czynienia z przesyceniem w zakresie barw zielonej i niebieskiej. Päynie z tego wniosek, e nie sposób na oko prawidäowo oceniè kolorystyki fotografii, dlatego te zawsze korzystam z Kroplomierza, którym sprawdzam, jakie barwy wystöpujñ na danym obrazie. Ustawieþ kolorów staram siö nie zmieniaè w oparciu o obserwacjö i wra enia wzrokowe. Poni ej wypisane sñ przykäadowe pomiary warto ci ustawieþ kanaäów kolorów dla obrazu wzorcowego i modyfi- kowanego. rgb(0,76,116) -> rgb(0,76,104) rgb(163,150,93) -> rgb(166,153,92) Po zebraniu zadowalajñcej liczby punktów „kontrolnych” wybieram te z punktów, którymi posäu ö siö podczas przeprowadzania procesu dopasowywania kolorów fotografii tworzñcych jednñ grupö. Nastöpnie, korzystajñc z funkcji korekcji krzywych, biorö siö za wäa ciwe mody- fikowanie ustawieþ barw dla poszczególnych zdjöè. Krzywa kanaäu koloru zielonego pozo- staje niezmieniona (kanaä koloru zielonego to kanaä kontrolny dla poziomu jasno ci obrazu); zmiany wprowadzam tylko dla barw czerwonej i niebieskiej. Postöpujñc zgodnie z powy szym zaäo eniem, modyfikujö ustawienia kanaäu koloru niebie- skiego edytowanego obrazu, tak aby odpowiadaäy ustawieniom tego samego kanaäu obrazu wzorcowego (bñd ródäowego). Na przykäad, je li warto è poziomu koloru niebieskiego na obrazie wzorcowym wynosi 114, a na obrazie modyfikowanym 104, wiem, e wynikowa krzywa powinna byè uksztaätowana tak, by ukazywaäa odpowiedniñ zmianö warto ci poziomu, czyli zmianö warto ci ze 104 na 114. Przykäad ten zostaä zobrazowany na rysunku 3.11. Rysunek 3.11. Dopasowywanie poziomu koloru niebieskiego obrazu modyfikowanego do ustawieþ wäa ciwych dla obrazu wzorcowego Zazwyczaj dopasowania barw widniejñcych na dwóch ró nych zdjöciach dokonujö w oparciu o warto ci poziomów kolorów spisane dla trzech par punktów zgodno ci. Pierwszñ parö stano- wiñ punkty do è ciemne, drugñ utrzymane w tonacji rednio jasnej, a trzeciñ jasne (rysunek 3.12). Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 95
  27. 27. Rysunek 3.12. Kanaä koloru niebieskiego zdjöcia modyfikowanego — korekcja krzywej wykonana dla trzech par punktów porównawczych (punktów, dla których ustawienia kanaäu koloru niebieskiego byäy takie same dla obydwu fotografii — edytowanej i wzorcowej) Na rysunku 3.13 widaè okno, w którym dokonuje siö korekcji krzywych. Modyfikacje warto- ci poziomów kolorów niebieskiego i czerwonego przeprowadzane sñ na podstawie danych pochodzñcych z trzech par punktów porównawczych. Zwracam uwagö Czytelnika na to, e krzywe poziomów kolorów niebieskiego oraz czerwonego zostaäy zmodyfikowane w nie- znacznym stopniu. Wynika to z faktu, e zmienia siö ustawienia kolorów na zdjöciach przed- stawiajñcych obiekty tego samego bñd podobnego rodzaju, lecz o ró nych parametrach o wietlenia i dominanty barwnej. Nie nale y nadmiernie ingerowaè w kolorystykö fotografii, by nie uzyskaè efektu odwrotnego do oczekiwanego, czyli po prostu rozczarowujñcego. Je li chodzi o mnie, zazwyczaj modyfikacje ustawieþ wprowadzam najpierw dla koloru czer- wonego, a dopiero pó niej dla niebieskiego. Poni ej podajö w punktach kroki, które wykonuje siö podczas przeprowadzania procedury dopasowywania kolorów widniejñcych na ró nych zdjöciach. 1. Je li to mo liwe, nale y otworzyè w edytorze zdjöè wszystkie fotografie wchodzñce w skäad tej samej grupy. 2. Przed przystñpieniem do wäa ciwego dopasowywania kolorów zdjöè powinno siö wykonaè wszystkie czynno ci przygotowawcze, na przykäad rozja niè zdjöcia, które sñ za ciemne. 3. Trzeba wybraè jedno zdjöcie, które bödzie wzorcem kolorów podczas modyfikowania ustawieþ zwiñzanych z barwami na pozostaäych fotografiach. 4. Na zdjöciu wzorcowym nale y wyznaczyè odpowiedniñ liczbö punktów, które zostanñ porównane z odpowiadajñcymi im punktami znalezionymi na innych zdjöciach. 96 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  28. 28. Rysunek 3.13. Odpowiednio zmodyfikowane krzywe poziomów kolorów czerwonego i niebieskiego 5. Ka dy punkt „kontrolny” ze zdjöcia wzorcowego powinien zostaè porównany z odpowied- nimi punktami na innych zdjöciach. Odczytane warto ci poziomów dla kanaäów kolorów RGB nale y zanotowaè tak w przypadku fotografii, które trzeba zmodyfikowaè, jak i dla zdjöcia wzorcowego. 6. Po otwarciu w edytorze obrazów zdjöcia, którego kolorystykö pragnie siö zmieniè, nale y utworzyè nowñ warstwö dopasowania krzywych. 7. Nie zmieniajñc ustawieþ kanaäu koloru zielonego, nale y odpowiednio zmodyfikowaè warto ci poziomów barw czerwonej i niebieskiej, tak aby odpowiadaäy one warto ciom pobranym z punktów „kontrolnych”, czyli znajdujñcych siö na fotografii wzorcowej. 8. Powy szñ procedurö warto powtarzaè a do chwili uzyskania jak najlepszej zgodno ci kolo- rystyki obrazu modyfikowanego z kolorystykñ wzorca. Niekiedy, gdy efekt dopasowania kolorów oka e siö niezadowalajñcy, mo e zaj è potrzeba dokonania röcznych modyfikacji ustawieþ zwiñzanych z kolorami bñd te skorzystania z innego punktu „kontrolnego” ni pierwotnie obrany. Do przykäadów doäñczone zostaäy dwie strony internetowe, na których znalazäy siö cztery omawiane przeze mnie zdjöcia przed obróbkñ i po wprowadzeniu na nich poprawek ustawieþ kolorów. Stronö przedstawiajñcñ oryginalne, niemodyfikowane fotografie mo na zobaczyè na rysunku 3.14, natomiast rysunek 3.15 przedstawia witrynö z fotografiami poprawionymi za pomocñ programu Photoshop. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 97
  29. 29. Rysunek 3.14. Strona WWW z grafikami stworzonymi na bazie oryginalnych, „surowych” plików RAW Rysunek 3.15. Na tej stronie WWW widaè zdjöcia po korekcji krzywych (poprawiono ich kolorystykö) 98 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  30. 30. Opisana przeze mnie metoda wyszukiwania punktów zgodno ci za pomocñ Kroplomierza i korygowania krzywych poziomów barw mo e byè wykorzystywana do usuwania dominant barwnych w obröbie jednej i tej samej fotografii, na przykäad podczas tworzenia zdjöcia pano- ramicznego skäadajñcego siö z wiökszej liczby mniejszych zdjöè albo w trakcie wstawiania elementów jednej fotografii do drugiej. Funkcja modyfikowania ustawieþ technikñ korekcji krzywych bywa przydatna równie wtedy, gdy chce siö zaznaczyè pewne okre lone fragmenty edytowanego zdjöcia. Oczywi cie stwierdzenie to jest prawdziwe w przypadku programów, w których zaimplementowano odpowiedniñ opcjö (w wiökszo ci aplikacji opisywana funkcja jest dostöpna). Metoda obróbki zdjöè, o której do tej pory pisaäam, opiera siö na idei przesuwania dominanty barwnej technikñ rozja niania i przyciemniania kolorów, a nie zastöpowania jednego koloru drugim. Istniejñ oczywi cie inne metody poprawiania wyglñdu fotografii. Mo na do nich za- liczyè koloryzowanie, rozmywanie, mieszanie warstw. Techniki bazujñce na metodzie mieszania warstw, choè ciekawe, nie sñ zbyt skomplikowane, niemniej jednak stanowiñ inne podej cie do tematu modyfikowania obrazów, ni omówione przeze mnie dopasowywanie kolorów, dlatego te opiszö je w kolejnych podrozdziaäach. Dopasowywanie kolorów jako nak adanie warstw Kilka miesiöcy temu wymy liäam alternatywnñ metodö dopasowywania barw ró nych zdjöè. Powinno siö jñ bez problemów zastosowaè przy wykorzystaniu dowolnego edytora obrazów z zaimplementowanñ obsäugñ warstw. Eksperymentowanie z metodñ, o której tu mowa, mo e byè caäkiem przyjemnñ zabawñ, a ponadto nierzadko prowadzi do uzyskania zaskakujñco dobrych efektów. Aby wypróbowaè wspomnianñ technikö, nale y pobraè Kroplomierzem próbkö jakiego koloru ze zdjöcia wzorcowego. Dla fotografii, która wymaga poprawek, trzeba stworzyè nowñ, przezro- czystñ warstwö. Dla nowej warstwy w trybie mieszania nale y ustawiè opcjö Nakäadka, a nastöp- nie u yè Wiadra z farbñ do wypeänienia warstwy pobranym wcze niej kolorem. Poni ej wypisujö trzy kroki, które trzeba wykonaè przy zastosowaniu opisywanej tu metody. 1. Trzeba pobraè próbkö koloru Kroplomierzem. 2. Dla zdjöcia, którego wyglñd pragnie siö zmodyfikowaè, nale y utworzyè przezroczystñ warstwö, w trybie mieszania wybierajñc opcjö Nakäadka. 3. Nowñ warstwö nale y wypeäniè pobranym wcze niej kolorem. W tym celu trzeba posäu yè siö narzödziem Wiadro z farbñ. Opisywanñ tu metodö zastosowaäam do naniesienia zmian na dwóch spo ród czterech zdjöè z Kennedy Space Center. Tym razem posäu yäam siö aplikacjñ GIMP. Najpierw pobraäam próbkö szarej barwy z fotografii o mniejszych ró nicach w jasno ci miejsc najja niejszych i najciemniejszych, a nastöpnie na drugie ze zdjöè naäo yäam warstwö wypeänionñ uzyskanym kolorem (zdjöciem modyfikowanym byäa w tym wypadku fotografia przedstawiajñca pojazd ksiö ycowy). Po naäo eniu warstwy szarej na fotografiö pojazdu naäo yäam jeszcze kilka warstw wypeänionych kolorami, których próbki pobraäam z innych punktów zdjöcia wzorcowego (rysunek 3.16). Po lewej stronie okien z fotografiami znajduje siö panel z warstwami utworzo- nymi dla zdjöcia przedstawiajñcego pojazd ksiö ycowy. Widaè w nim dwie nowe warstwy wypeänione kolorami nakrywajñcymi. Dopasuj kolor w grupie, czyli optymalizacja grupowa _ 99
  31. 31. Rysunek 3.16. Metoda dopasowywania kolorów opierajñca siö na wykorzystaniu Nakäadki, zastosowana dla dwóch zdjöè z Kennedy Space Center Opisywanñ technikö mo na równie stosowaè podczas dopasowywania do kolorystyki zdjöè klasycznych zestawów barw. Uzyskiwanie na fotografiach kolorów klasycznych omówione zostaäo przeze mnie nieco wcze niej w tym rozdziale i zobrazowane na rysunku 3.7. W celu od wie enia pamiöci Czytelnika po wielokrotnym pobieraniu próbek kolorów z ró nych frag- mentów rozmaitych fotografii wspomnö tylko, e podczas przeprowadzania procedury dopa- sowywania barw widniejñcych na jednym zdjöciu do kolorystyki drugiego zdjöcia owo drugie zdjöcie mo na zastñpiè reprodukcjñ jakiego obrazu. Posäugujñc siö tñ nowñ metodñ dopasowywania klasycznych kolorów, mogö zmy lonym ruinom nadaè kolor patyny wäa ciwy dla budowli antycznych (rysunek 3.17). Na obydwu rysunkach (3.16 i 3.17) widaè, e w panelu warstw znajdujñ siö okienka kilku warstw wypeänionych rozmaitymi kolorami. Wynika to z faktu, e na efekt ostatecznej modyfikacji kolorystyki zdjöcia wpäyw majñ zmiany dokonane kolejnymi nakäadkami barwnymi. Po wielu próbach przeprowadzonych podczas pracy z ró nymi obrazami doszäam do wniosku, e nakäa- danie najpierw kolorów ja niejszych i bardziej neutralnych, a dopiero potem barw ciemniejszych i zdecydowanych daje lepszy rezultat, ni dziaäanie odwrotne. Oczywi cie najäatwiej byäoby wyrzuciè kolory z fotografii, nad których wyglñdem przychodzi nam pracowaè w pocie czoäa. Rozwiñzanie takie mo e nawet miaäoby sens, gdyby nie fakt, e wyglñd zdjöè czarno-biaäych zale y w najwiökszym stopniu od uwiecznionych na nich barw. 100 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  32. 32. Rysunek 3.17. Metoda dopasowywania kolorów opierajñca siö na korzystaniu z funkcji nakäadania warstw sprawdza siö równie w przypadku zestawu grafik, dla których wzorcem barw jest reprodukcja jakiego obrazu Czer i biel zamiast kolorów Gdy czasem przeglñdam zdjöcia zamieszczane przez ludzi na ró nych stronach internetowych, dochodzö do wniosku, e pierwszym narzödziem, którym poprawiajñ oni wyglñd swoich prac, jest suwak zmieniajñcy nasycenie barw. Pierwszym i ostatnim, niestety. Widziaäam wiele fotografii przedstawiajñcych nieba tak niebieskie, jakby wysypano je szafi- rowym pyäem, rubinowoczerwone usta, ra ñco óäte säoneczniki i soczystñ zieleþ, od której widoku bolñ zöby. Przed obejrzeniem tych wszystkich zdjöè nie miaäam pojöcia, e natura stworzyäa tak cudowne barwy. Mam nadziejö, e kiedy trafiö na planetö, na której wykonano wszystkie te wspaniaäe, kolorowe fotografie. Uwielbiam kolory, jak wiökszo è ludzi, niemniej jednak zdajö sobie sprawö z tego, e istnieje co takiego jak „nadmiar kolorów”. Fotografia cyfrowa daje nam mo liwo ci, dziöki którym wciñ przesuwamy granicö okre lajñcñ dopuszczalnñ „ilo è” kolorów. Oprócz nieszczö è, jakie spadajñ na nas z powodu istnienia suwaków pozwalajñcych regulowaè nasycenie barw na zdjöciach, w sieci WWW czyhajñ na nas i inne niebezpieczeþstwa. Twórcy stron starajñ siö przyciñgnñè nasz wzrok krzykliwymi reklamami, przesäodzonymi ikonami paneli bocznych oraz wszelkiego rodzaju grafikñ, która wedäug nich musi znale è siö w obröbie witryny inter- netowej. Czer i biel zamiast kolorów _ 101
  33. 33. Tworzenie fotografii czarno-biaäych z kolorowych zdjöè wcale nie musi byè domenñ wielkich artystów ani wszystkich tych, którzy pragnñ stworzyè swój wäasny efekt noir. Czerþ i biel podkre lajñ ksztaäty fotografowanych obiektów, co jest niezwykle u yteczne, je li pragnie siö za pomocñ obrazów opowiedzieè jakñ historiö zwiñzanñ z okre lonym obiektem bödñcym tematem zdjöè. Ponadto fotografie czarno-biaäe wyglñdajñ du o lepiej ni kolorowe, na których dobór barw jest kiepski bñd po prostu nieciekawy. Zamienianie kolorowych zdjöè w fotografie czarno-biaäe jest bardzo proste, wystarczy bowiem przesunñè suwak säu ñcy do regulacji nasycenia kolorów tak, by wszelkie kolory zniknöäy zastñpione czerniñ i bielñ. W ten sposób z ka dego kolorowego zdjöcia mo na zrobiè czarno- biaäe, ale na pewno nie bödzie to najlepsze czarno-biaäe zdjöcie, jakie mo na w ogóle uzyskaè. Aby otrzymaè naprawdö zadowalajñcej jako ci fotografiö czarno-biaäñ, trzeba popracowaè nad jej kolorami. Podczas robienia zdjöè na czarno-biaäej kliszy korzysta siö z kolorowych filtrów, dziöki którym ma siö kontrolö nad takimi parametrami uzyskanego obrazu, jak kontrast i szczegóäowo è. Filtry takie wpuszczajñ do wnötrza aparatu wiatäo okre lonej barwy. Na przykäad, zielony filtr wpuszcza wiatäo zielone, czerwony filtr wpuszcza wiatäo barwy czerwonej itd. Filtry tego typu, je li umie siö z nich korzystaè, pozwalajñ robiè bardzo interesujñce, efektowne zdjöcia czarno-biaäe. Jednym z przykäadów wykorzystania filtrów mo e byè uzyskiwanie wiökszych kontrastów na fotografiach. Aby podkre liè, uwypukliè jaki obiekt na zdjöciu, podczas fotografowania go nale y skorzystaè z filtru o barwie dopeäniajñcej wzglödem jego koloru. Oto kolory, które siö dopeäniajñ: x zielony i magenta, x óäty i niebieski, x czerwony i cyjan. Podobne efekty z äatwo ciñ mo na uzyskaè w programie Photoshop CS3 PL, korzystajñc z nowej funkcji Czarno-biaäy. Panel kontrolny tej opcji zawiera suwaki pozwalajñce regulowaè ustawienia kolorów, a tak e kilka gotowych filtrów. Stworzyäam swój wäasny filtr, w znacznym stopniu modyfikujñc ustawienia dla kanaäów kolorów czerwonego i zielonego. Panel kontrolny funkcji Czarno-biaäy z rozwijalnym menu zawierajñcym ró ne wersje filtrów zostaä przedstawiony na rysunku 3.18. Na rysunku 3.19 widaè natomiast oryginalne zdjöcie, na którym ustawienia kolorów nie byäy modyfikowane, oraz kilka przykäadów zastosowania do jego obróbki filtrów dostöpnych w panelu Czarno-biaäy, w tym tak e filtru stworzonego przeze mnie. Czy nowe wersje foto- grafii nie sñ przepiökne? Istnienie filtrów kolorów pozwala spojrzeè na zagadnienie fotografii czarno-biaäej z zupeänie nowej perspektywy. Je li nie ma siö dostöpu do tak zaawansowanych narzödzi, jak te opisane powy ej, skutecznej, w peäni kontrolowanej konwersji kolorów w czerþ i biel mo na dokonywaè równie na inne sposoby. Jednym z nich, prawdopodobnie najpopularniejszym, jest korzystanie z funkcji Mieszanie kanaäów. 102 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  34. 34. Rysunek 3.18. Panel kontrolny funkcji Czarno-biaäy dostöpnej w programie Photoshop Rysunek 3.19. Ta sama fotografia kilkakrotnie modyfikowana za pomocñ gotowych filtrów dostöpnych w panelu Czarno-biaäy oraz filtrem wäasnym stworzonym przez u ytkownika programu Photoshop Mieszanie kanaäów to nieskomplikowany panel kontrolny, skäadajñcy siö z trzech suwaków. Ka dy z nich säu y do dokonywania zmian ustawieþ dla jednego z trzech kanaäów: czerwonego, zielonego i niebieskiego. Podstawñ dziaäania funkcji Mieszanie kanaäów jest zasada, zgodnie z którñ wej ciowa luminacja obrazu nie ulega zmianie, je li tylko suma warto ci poziomów dla wszystkich trzech kanaäów jest utrzymana na poziomie 100%. W przypadku gdy suma warto ci Czer i biel zamiast kolorów _ 103
  35. 35. ustawieþ poziomów trzech kolorów przekracza 100%, zwiöksza siö ogólna jasno è obrazu, natomiast dla sumy mniejszej ni graniczna nastöpuje jego przyciemnienie. U ytkownicy niektórych programów majñ do dyspozycji gotowe filtry przygotowane przez autorów oprogramowania, na przykäad filtr czerwony lub óäty. Ponadto filtry mo na tworzyè wäasnoröcznie. Przy opracowywaniu ustawienia dla nowych filtrów trudno kierowaè siö kon- kretnymi reguäami, w zwiñzku z czym wiökszo è czynno ci wykonuje siö na chybiä trafiä. Na szczö cie jednak nie ma dobrych ani zäych metod modyfikowania czarno-biaäych fotografii — w tym wypadku wszystko pozostaje kwestiñ gustu. Jednym z rezultatów, które mo na uzyskaè za pomocñ opcji Mieszanie kanaäów, jest efekt zdjöcia w podczerwieni. U ywam tu sformuäowania „efekt zdjöcia w podczerwieni”, poniewa na normalnym zdjöciu „uwieczniane jest” tylko wiatäo widma widzialnego. Prawdziwe fotografie wykonywane w podczerwieni otrzymuje siö w wyniku korzystania ze specjalnego sprzötu, umo liwiajñcego detekcjö i przechwytywanie wiatäa z podczerwonego zakresu widma fal elektromagnetycznych. Stñd te , mówiñc o efekcie zdjöcia w podczerwieni, mam na my li rezultat u ycia filtrów, za pomocñ których fotografie wykonane zwykäym aparatem fotogra- ficznym mo na zmodyfikowaè tak, by wyglñdaäy podobnie do prawdziwych zdjöè obiektów widzianych w podczerwieni. Jednñ z metod przerabiania zdjöè, tak aby wyglñdaäy, jakby zostaäy wykonane w podczerwieni, jest tworzenie warstwy dopasowania typu Mieszanie kanaäów, zaznaczanie dla niej opcji Mo- nochromatycznie i ustawianie warto ci 200% dla kanaäu koloru zielonego oraz takich warto ci dla kanaäów kolorów czerwonego i niebieskiego, których suma wynosi –100%. Po dokonaniu opisanych tu zabiegów z jasnych fragmentów fotografii mo e zniknñè zbyt wiele detali. Problem ten da siö jednak rozwiñzaè: wystarczy utworzyè warstwö dopasowania typu Krzywe i odpo- wiednio zmodyfikowaè ustawienia dla poziomów barw jasnych. Po utworzeniu warstwy typu Krzywe nie powinno siö dokonywaè adnych modyfikacji tej warstwy. Nale y po prostu stworzyè warstwö z ustawieniami domy lnymi i przeciñgnñè jñ miödzy Täo a warstwö typu Mieszanie kanaäów. Nastöpnie mo na otworzyè panel kontrolny warstwy typu Krzywe, wybraè kanaä koloru zielonego i ustawiè jasno è. Z moich do wiadczeþ wynika, e opisana tu metoda dla niektórych zdjöè dziaäa lepiej, a dla innych gorzej. Kolejna metoda równie opiera siö na korzystaniu z funkcji Mieszanie kanaäów, przy czym w jej przypadku zdjöcia nie konwertuje siö do obrazu monochromatycznego. Kanaä wyj ciowy nale y ustawiè na Czerwony, a potem ustawiè warto è 0 dla Kanaäu ródäowego koloru czerwonego oraz warto è 100% dla Kanaäu ródäowego barwy niebieskiej. Nastöpnie nale y wybraè Niebieski w menu Kanaä wyj ciowy, po to, by wprowadziè dla niego odwrotne ustawienia Kanaäów ródäowych (barwie niebieskiej trzeba przypisaè warto è 0, za czerwonej 100%). Po wprowadzeniu odpo- wiednich parametrów „na odwrót” w kanaäach kolorów nale y utworzyè nowñ warstwö do- pasowania, tym razem jednak powinna to byè warstwa typu Barwa/Nasycenie. Parametrowi Nasycenie trzeba nadaè warto è –100. Trzeciñ metodñ jest skorzystanie z odpowiedniej wtyczki. Ja wypróbowaäam dwie: IR Film firmy ChromaSoftware (http://www.chromasoftware.com/ir_film.htm) i Pseudo-IR stworzony przez firmö Cybia (http://www.cybia.co.uk/pseudoir.htm). Zawsze miäo jest pobawiè siö ró nymi dodatkami. Rysunek 3.20 przedstawia kilka wersji znanego ju Czytelnikowi zdjöcia motyla zwanego monarchem bñd monarchñ. Fotografia ta posäu yäa mi do wypróbowania kilku metod uzy- skiwania efektu zdjöcia w podczerwieni. Na rysunku — je li spojrzeè od lewej do prawej 104 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  36. 36. Rysunek 3.20. Ten sam temat w wielu ró nych przedstawieniach: efekt zdjöcia w podczerwieni w rzödzie górnym, a potem dolnym — widaè: oryginalne zdjöcie, rezultat skorzystania z firmo- wego ustawienia Podczerwieþ, dostöpnego w panelu Czarno-biaäy, fotografiö, na którñ naäo ono filtr zielony (z ustawieniami: kolor czerwony –10, kolor niebieski –90), efekt przeprowadzenia procedury wpisywania parametrów „na odwrót” w kanaäach kolorów oraz dwie próbki mo - liwo ci wtyczek programowych IR Film i Pseudo-IR. Konwertowanie kolorowych fotografii do obrazów czarno-biaäych nie jest bynajmniej jedynym sposobem podnoszenia ich walorów ilustracyjnych. Najlepsze ciñgle przed nami. Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego Kto , kto decyduje siö na publikacjö zdjöcia w sieci WWW dlatego, e jest ono po prostu äad- ne, nie musi robiè z nim niczego wiöcej poza skadrowaniem i zoptymalizowaniem. Umie ciè w internecie dobrze prezentujñcñ siö fotografiö to przecie czysta przyjemno è. Je li jednak chce siö za pomocñ zdjöè co przekazaè — opowiedzieè ciekawñ historiö, podnie è warto è jakiego tekstu — nie wystarczy ich po prostu zrobiè. Fotografie mo na przeksztaäcaè za pomocñ nieskoþczonej liczby rodków, co daje nam sposobno è zamykania w obrazach rozmaitych nastrojów, pokazywania uwiecznionych na nich obiektów zgodnie z naszymi wyobra eniami, przekazywania za ich po rednictwem ró nych przesäaþ. Zajmujñc siö fotografo- waniem, stajemy siö rze biarzami, zdjöcia za to glina, którñ ksztaätujemy zgodnie z naszñ wolñ. Je li chcesz mnie wyostrzyë, musisz mnie rozmazaë Wiele lat temu, gdy zaczynaäam swojñ naukö w college’u, pracowaäam w zakäadzie fotogra- ficznym jako retuszerka. W tamtych czasach retuszowaäo siö papierowe zdjöcia za pomocñ ró nych farb, kredy i kolorowych oäówków. Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego _ 105
  37. 37. Na jednej z pierwszych lekcji retuszu zdjöè dowiedziaäam siö, e niezbyt ostry portret mo na powiökszaè tak däugo, jak däugo ostre sñ refleksy wiatäa odbijajñce siö w oczach uwiecznionej osoby. Refleksy te wyostrzali my pödzelkiem i farbami, co dawaäo caäkiem niezäe efekty. Pozna- äam te inne, wymagajñce korzystania z ciemni, techniki przywracania ostro ci zdjöciom. Jedna z nich znana byäa jako Maska wyostrzajñca — tak, to ta sama technika, z którñ stykamy siö, u y- wajñc rozmaitych edytorów zdjöè. W zamierzchäych czasach, gdy wiat jeszcze nie byä a tak cyfrowy jak dzisiaj, przed wyko- naniem ostatecznej, papierowej wersji zdjöcia, korzystajñc z negatywu, tworzyäo siö przezro- cze-pozytyw. Przezrocze to zawsze byäo nieco rozmyte. Skäadaäo siö je z negatywem i dopiero takiego zestawu u ywaäo siö do robienia papierowych odbitek fotografii. Rozmaz na pozytywie tworzyä wokóä krawödzi obiektów widniejñcych na negatywie swoiste halo. Poniewa efekt halo, otaczajñcy dany obiekt widoczny na zdjöciu, braä siö z pozytywu, zawsze miaä barwö kontrastujñcñ z odpowiadajñcym mu kolorem na negatywie. Tak uzyskane obwódki wzmac- niaäy przej cia miödzy ró nokolorowymi fragmentami fotografii, tym samym wizualnie jñ wyostrzajñc. Tö samñ metodö stosuje siö podczas obróbki zdjöè cyfrowych, z tñ ró nicñ, e nie musimy möczyè siö z przezroczami. To zwyczajna ironia losu i naprawdö zabawny aspekt fotografii, e wyostrzanie obrazów zale y w znacznej mierze od ich rozmazywania. Dokäadniej mówiñc, chodzi o Rozmycie gaussowskie. Rozmycie gaussowskie i „nastrój” Funkcja Rozmycie gaussowskie jest prawdziwym „kombajnem” do obróbki zdjöè, dostöpnym w ka dym edytorze obrazów. Za pomocñ tej funkcji mo na eliminowaè szumy na grafikach, ponadto staäa siö elementem skäadowym wielu popularnych filtrów, takich jak uwypuklanie obrazów, wiecenie czy neon. W nastöpnych rozdziaäach posäu ö siö niñ podczas tworzenia realistycznych odbiè obiektów. Powy ej opisaäam technikö wyostrzania zdjöè przy u yciu Rozmycia gaussowskiego, teraz za omówiö metodö wprowadzania nastroju na zdjöciach, które wydajñ siö byè nijakie. Na rysunku 3.21 Czytelnik zobaczy fotografiö przedstawiajñcñ czö è przelewu späywowego mäyna stojñcego przy Alley Spring Mill w stanie Missouri. Zdjöcie to ma niemaäy potencjaä, na który skäada siö wiele czynników, m.in. äadny wzór säojów drewna, z którego zbudowano uwiecznionñ luzö, woda i drzewa widoczne w tle fotografii oraz kompozycja opierajñca siö na ciemnym, zacienionym naro niku, pozostajñcym w kontra cie z jasnñ czö ciñ obrazu. Zarazem jednak wydaje siö byè nieco za päaskie, a tak e nadmiernie szczegóäowe. Niestety, istnieje co takiego, jak nadmiar interesujñcych obiektów, na których warto zatrzymaè wzrok podczas oglñ- dania fotografii. Dlatego te nale y nieco „zmiökczyè” omawiane tu zdjöcie, przy tym zachowaè bez zmian ten wspaniaäy wzór säojów drewna. Nale y wytworzyè na zdjöciu atmosferö. Aby nadaè zdjöciu nieco charakteru i niezbödnñ miökko è, zduplikujemy istniejñcñ warstwö (Warstwa/Powiel warstwö), a nastöpnie zmieszamy jñ z warstwñ oryginalnñ; z Trybów mieszania (dostöpnych w rozwijalnym menu, które otworzyè mo na wewnñtrz okna Warstwy) nale y wybraè wariant o nazwie Nakäadka. Na rysunku 3.22 przedstawiony zostaä efekt wstöpnego mieszania warstw. Jak widaè, rezultat mieszania fotografii oryginalnej z jej duplikatem jest do è krzykliwy. 106 _ Rozdzia 3. Z aparatu do internetu
  38. 38. Rysunek 3.21. Oryginalne, niezmodyfikowane zdjöcie luzy przelewu späywowego mäyna Rysunek 3.22. Zdjöcie luzy przelewu späywowego mäyna z naäo onñ za pomocñ Trybów mieszania zduplikowanñ warstwñ täa Tworzenie atrakcyjnego materia u ilustracyjnego _ 107

×