Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Woordenschatonderwijs kleuterklas Hsn2014

771 views

Published on

Presentatie op conferentie Het Schoolvak Nederlands

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Woordenschatonderwijs kleuterklas Hsn2014

  1. 1. Helena Taelman De effectiviteit van woordenschatonderwijs in de kleuterklas Helena Taelman (ODISEE, lerarenopleiding Aalst)
  2. 2. Armoede en taalachterstand (Fernald, et al., 2013; http://news.stanford.edu/news/2013/september/toddler-language- gap-091213.html)
  3. 3. Correlatie ≠ causaliteit (http://deevybee.blogspot.be/2014/02/parent-talk-and-child- language.html)
  4. 4. Negatief effect op school De krokodil is een gevaarlijk dier. Hij is kratiel op vissen, vogels en kleine lona’s. Als hij nezwonder gaat, konnelt hij bijna helemaal onder water. Zo kan hij heel baf dichtbij komen. Gelukkig wonen de meeste krokodillen niet onder je bed, maar ver weg in warme aremfanen. (D (De grootste, de gevaarlijkste en andere bijzondere dieren. Douglas & Riphagen, 2014) dol.... zoogdieren....op jacht... verdwijnt... stiekem... landen
  5. 5. Onderzoek P-reviews Web of Science en ERIC !  6 meta-analyses + 1 systematische review !  33 recente (pseudo-)experimentele woordenschatinterventies (vanaf 2008 tot en met nov 2012)
  6. 6. www.p-reviews.be/4
  7. 7. Vragen !  Kan de kleuterschool de woordenschat vergroten? !  Heeft het zin om woordenlijsten op te stellen? !  Focus op spontane interactie? !  Hoe woorden aanleren? !  ....
  8. 8. Kan de kleuterschool de woordenschat van kleuters vergroten?
  9. 9. Meta-analyse van Marulis & Neuman (2010): d = 0.88 HOERA!
  10. 10. Meta-analyse van Marulis & Neuman, 2010 geplaatst in het interpretatiekader van Hattie, 2009 VOCABULARY INTERVENTION
  11. 11. Lukt dit door rijke interactie doorheen de dag te bevorderen?
  12. 12. Communicatie faciliteren
  13. 13. Taal modelleren
  14. 14. JA... bij goede ko’s !  Grote verschillen tussen leerkrachten !  Meer woordenschatgroei bij kleuters bij ko’s met rijk taalaanbod / interactiestijl !  Positief effect van gesprekken in kleine groep
  15. 15. MAAR... moeilijk te veranderen !  Coaching in de klas > cursus (zelfs met reflectie, taken, ...) !  Spreekruimte geven > taal modelleren !  Training van 2 jaar > 1 jaar !  Training vaak geen effect op woordenschat (of enkel bij sterke kleuters)
  16. 16. Justice, McGinty, Zucker, Cabell, Piasta (2013) in Early Childhood Research Quarterly When required to use a large variety of these language-facilitating techniques across the day, teachers’ implementation is relatively low and children’s language development is not generally improved. Dickinson (2011) in Science Changing teacher practices related to language use is proving to be nearly as hard as raising children’s performance levels.
  17. 17. MAAR... invloed van context !  Kleine groepen !  Wiskunde !  Onthaalmomenten !  Voorleessessies !  Wereldoriëntatie !  Lunch – en koekmomenten
  18. 18. MAAR... invloed van context !  Groepen met een hogere SES krijgen een rijker taalaanbod. !  Onderwijzers schenken minder aandacht aan woordenschatuitbreiding in groepen met een lagere SES (Wright, 2012) !  Tweerichtingsverkeer (Justice et al., 2013)
  19. 19. Beste instructiekwaliteit? !  Activiteiten in het kader van wetenschapsonderwijs !  Voorleesactiviteiten Cabell, DeCoster, LoCasale-Crouch, Hamre, Piante (2013). Variation in the effectiveness of instructional interactions across preschool classroom settings and learning activities. Early Childhood Research Quarterly,  28, 820–830.
  20. 20. Cabell et al. (2013) in Early Childhood Research Quarterly Another promising avenue, however, might be to develop training strategies that would capitalize on teacher strengths by maximizing the effectiveness of interactions within settings that appear to be more conducive to teachers’ use of instructional support strategies. INTERACTIETRAINING BLIJFT BELANGRIJK!!
  21. 21. Wat zijn de ingrediënten van succesvolle interventies? (In de literatuur die ik heb opgezocht)
  22. 22. Herhaald interactief voorlezen
  23. 23. Verhalen en/of infoboeken Zie ook: http://www.earlychildhoodwebinars.com/presentations/reading-for-information-in- preschool-best-practices-in-selecting-informational-text-by-jenny-meyer-and-sarah-novy/
  24. 24. Amerikaanse WORLD-interventie (Gonzalez en Pollard-Durodola, 2011) Hoe regenwater beweegt RAIN DROP DRAIN Wat water kan doen LIQUID FROZEN SOLID Verhaal Informatief boek
  25. 25. STAD GEBOUW BUUR BRUG Verhaal Informatief boek
  26. 26. All about words (Neuman) Voorspelbaar boek Verhaal Informatief boek met verhaaltje Informatief boek
  27. 27. Uitbeelden/tonen Slenteren =
  28. 28. Kindvriendelijke definitie Heel traag stappen
  29. 29. Analyseren Niet rennen. Niet lopen.
  30. 30. Met ervaringen verbinden Slenteren doe ik als ik een speelgoedwinkel zie.
  31. 31. De klankvorm belichten Slen - te - ren
  32. 32. Kleuters leren meer en beter woorden!
  33. 33. Interventies met traditie !  WORLD-project: http://world.tamu.edu/ (Gonzalez & Pollard-Durodola) !  Coyne et al.: (http://vimeo.com/52186714) !  EXCELL: http://www.excelle.org/ (Wasik & Hindman) !  World of Words (Neuman, Roskos et al.)
  34. 34. !  Vooraf: 2/3 magische woorden met foto en kindvriendelijke definitie !  Tijdens: !  (Kleuters steken hand op als ze het woord horen.) !  Ko definieert het woord, en herhaalt de zin met de omschrijving. !  Nadien: !  Korte herhaling !  Verwerkingsspelletje Luistertaak “magische woorden”
  35. 35. !  Koffer met 3/4 voorwerpen !  Voorwerpen bespreken !  Verhaal vertellen met aandacht voor doelwoorden !  Voorwerpen gebruiken om elementen van het verhaal te herhalen en met eigen ervaringen te verbinden Woordenkoffer
  36. 36. Herhalen en verankeren !  Distributed repetition! !  Beter in verschillende contexten !  In interactie gaan is belangrijk voor de diepe woordkennis! (McKeown & Beck, 2014) !  Opbouw in moeilijkheidsgraad (Blewitt et al., 2009)
  37. 37. Duopraten !  FILMPJE ZOEKEN
  38. 38. Taal en denken Fotokaarten: fabriek?
  39. 39. Taal en denken Fotokaarten: smelten
  40. 40. Taal en denken !  Kan een
  41. 41. Taal en denken
  42. 42. !  Waar of niet waar? !  Is een baard stekelig? !  Is een cactus stekelig? !  Is een egel stekelig? !  Het doelwoord vanuit de zintuigen vb. Janken !  Kan je horen of iemand aan het janken is? !  Kan je zien of iemand aan het janken is? !  Als jouw vriend aan het janken is, zou ze zich dan stom of verdrietig voelen? Verwerkingsgesprek
  43. 43. !  Wat doet jou aan het woord janken denken: een kind dat buiten gaat spelen of een kind dat net haar favoriete speelgoed heeft verloren? !  Ze klom vijf trappen omhoog. Waarom was ze vermoeid? !  Wanneer ik me zou camoufleren, .... !  Het meisje keek in de tuin en zag haar vriend naar haar toe lopen. Aan welk woord denk je nu, hollen of slenteren? Verwerkingsgesprek
  44. 44. Welke woorden?
  45. 45. Op voorhand geselecteerd... !  om doelbewust meer herhaling te creëren! (vb. Integratie in speelwerkplekken) !  om woorden ook expliciet uit te leggen!
  46. 46. Maar welke woorden dan? !  Lange termijn: uitdagende woorden die nuttig zijn voor latere schoolloopbaan (Beck & McKeown, 2007) !  Korte termijn: woorden die de taalvaardige kleuters wel al kennen (Biemiller, 2006)
  47. 47. I Basiswoordenschat II Uitdagende woorden III Gespecialiseerde woorden Auto Boot Oma Vogel Buik Verdrietig Roest Drijven Grootouders Uitsterven Hartslag Jaloers Voorspellen Chassis Stuurboord Genealogie Diplodocus Aorta Neurose
  48. 48. basiswoordenschat Uitdagende woorden die de wereldkennis verruimen of verdiepen Gespecialiseerde woorden
  49. 49. Maar welke woorden dan? !  De doelwoorden horen thematisch bij elkaar, en passen bij het thema !  Onwaarschijnlijk dat de kleuters het doelwoord reeds kennen of zullen leren in dagdagelijkse relaties !  Belangrijke concepten binnen wereldoriëntatie en cognitief uitdagend !  De doelwoorden staan later nog op het programma tijdens de schoolloopbaan (Gonzalez et al., 2011)
  50. 50. Maar welke woorden dan? !  Inhoudswoorden hart, hersenen, oren, bloed, ... !  Uitdagende woorden energie !  Ondersteunende woorden onderzoeken, geur voorspellen
  51. 51. Leren alle kleuters op dezelfde wijze?
  52. 52. Neen, verschillen in tempo
  53. 53. Meertaligen ~ eentaligen
  54. 54. Het babbelhoekje om te observeren Laten we praten met over
  55. 55. Onbeantwoorde vragen...
  56. 56. !  Verschillende technieken vergelijken !  Responsieve interactiestijl bewerkstelligen !  Anderstalige kleuters !  Langetermijneffecten en transfer
  57. 57. Welke obstakels?
  58. 58. Obstakels om te beginnen Succesvolle interventies hielpen kleuteronderwijzers: !  bij de keuze van thema’s, boeken, woorden !  met lesplannen !  met ondersteunend materiaal
  59. 59. Obstakels om uit te voeren !  Voorlezen onderbreken voor definitie !  Alle fases van de woordenschatinstructie uitvoeren !  Tempo hoog houden en interesse behouden
  60. 60. www.wereldwoorden.be

×