Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
• ભારતીય સમાજમાં ઝડપી પિરવતત ન ના કારણે   સથાિપત વયવસથા અને નવી વયવસથા વચચે  સંઘ ષત થાય છે .• ભારતીય સમાજની મુખ ય બે સામાિ...
• ભારતની એકતા માનવતા, સવત ધ મત સમભાવ,   રાષટભાવના અને સિહષણુ ત ા વગે રે રહે લ ા છે .• ભારતના લોકોએ સવાતંત તા માટે સિહયારો ...
• ભારતમાં સામાિજક તનાવ અને આતરવગીય  િહં સ ાને ઉતે જ ન આપતા પિરબળો  જાિતવાદ અને સાં પ દાિયકતા છે .• કોઇ એક ધમત મ ા માનવુકે ...
• કે ટ લાક લોકો પોતાના જ ધમત ને શે ષ ઠમાને છે .  તે થ ી િહં સ ા અને તનાવ પે દ ા થાય છે .• આવા લોકો દરે ક ને નાગિરક તરીકે ન...
• સાં પ દાિયકતા સામે સંઘ ષત• સાં પ દાિતકતા વયિિત, સમાજ અને દે શ ના  િવકાસને   અવરોધત ુ પિરબળ છે .• સાં પ દાિયકતાનો ઉપયોગ વ...
• શૌકિણક અને સામાિજકકે તે વૈ જ ાનીક  દત િષટકોણ    અપનાવવો પડશે• બુિ િજવીઓ, રાજકીયને ત ાઓ, ધાિમિ ક વડાઓએ    િનષઠાપુવત ક સાં...
• શુ દ નીચી જાિત, હલકા વયવસાય, ગામથી દૂર    વસવાટ,સામાિજક ધાિમિ ક હકોથી વંચ ીત અને    પે ઢ ી દર પે ઢ ી આિથિ ક િસથિત નબળી• ...
• લધુમ તી, નબળા વગો અને પછાત વગોના   િહતોના રકણ માટે બંધ ારણીય જોગાવાઇઓ• સુર કા, કલયાણ અને િવકાસ માટે ન ી  જોગવાઇઓ• સમાનયર...
• બંધ ારણની સહાયતા આપવાનો મુખ ય હે ત ુ• લઘુમ તીઓને રાષટમાં સમાનતક, નયાય અને  દરજજો   આપવાનો છે .• લધુમ તીઓ માટે ન ી જોગવાઇ...
• ધાિમિ ક સવાતંત તાનો હક - ધમત પ ચાર,  પોતસાહન                 ૂ• કાયદો બળપવત ક ના ધમાા તરને માનય રાખતો  નથી• સરકારી સહાયલ...
• શૈ ક િણક સંસ થાઓમાં પવે શ અટકાવી શકાય  નિહ• ભાષા,િલિપ જળવવા અને િવકાસ કરવાનો હક• શૈ ક િણક સંસ થાઓ સથાપવા તથા ચલાવવાનો  હ...
• જાિતવાદ એક પડકા છે .• આ જાિતઓના સામાિજક, આિથિ ક રાજકીય અને   શૈ ક િણક િવકાસ માટે બંધ ારણમાં કે ટ લીક  જોગાવાઇઓ   કરવામા ...
• કલમ 341 અને કલમ 342 ની યાદી રાષટપિત  નકીકરે   છે .                                    ૃ• અનુસ િૂ ચત જિત નકીકરવામાટે અસપશ...
• અનુસ િૂ ચત જન જિતમાં ભૌગોલીક એકલતા,  અલગ   સામાિજક જવન િભનસંસ કૃ િ ત , આિથિ ક અને  શૈ ક િણક     પછાત પણુ ં જોવા મળે છે ....
• જહે ર સથળોએ પવે શ તા અટકાવી શકે નિહ• જહે ર જનતાના ઉપયોગ માટે ન ા સથાનોના  ઉપયોને   અટકાવી શકે નિહ દા .ત. કુવ ા ,તળાવ• આિ...
ખાસ જોગવાઇઓ• આિટિ ક લ 46 ની જોગવાઇ• આ જિતના લોકોના શૈ ક િણક અને આિથિ ક  િહતોની   સંભ ાળ અને સામાિજક અનયાય અને બધા  પકારના ...
• અનુસ િૂ ચત જિત માટે – 15% અનામત• અનુસ િૂ ચત જન જિત માટે - 7.5% અનામત• અનામતની જોગવાઇ શરઆતમાં 10 વષત માટે   કરવામાં આવી હ...
• પંચ વિષિ ય યોજનામાં કાયત ક મો• આિથિ ક , શૈ ક િણક, આરોગય, રહે ઠ ાણ, કાયદાકીય   મદદની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે .• તીજ પંચ વિષ...
• ચોથી પંચ વિષિ ય યોજનામાં જોગવાઇ• પિતયોગયતા કસોટી માટે તાલીમ અને  માગત દ શન ના    વગો શર કરવા• સરકારી નોકરીમાં ઉમર, ફી, ત...
• આ જિતના લોકો માટે 1992-93 થી  સવરોજગારી    તથા રોજગાર માટે તૈ ય ાર કરવા તાલીમ  કે ન દો    સથાપવામાં આવયા છે .• માચત 1992...
• ડૉ. આબે ડ કર રાષટીય પુર સકાર• નબળા વગોની સામાિજક સમજ અને ઉિાર,  સામાિજક   પિરવતત ન , કમતા, નયાય અને માનવ ગિરમા  માટે   ક...
• રાષટીય યોજનમાં માગત દ શન આપવુ• રાષટપિતને િરપોટ કરવો• અતયારે આ જિતઓ માટે 194 જટલી િવકાસ  યોજના ચાલી રહી છે .• ફિત અનુસ િૂ...
• િહં દુમ ાં (ધાિમિ ક સંસ થાઓમાં ) શીખ,જન,બૌિ  ધમત   પાળતા લોકોનો સમાવે શ થાય છે .• અનુસ િૂ ચતજન જિતઓ માટે ન ી જોગવાઇઓ• બં...
• અનય પછાત વગો• બંધ ારણમાં સપષટ વયાખયા નથી• માં ડ લ કિમશનને 1978 માં 3743 જિતનો  સમાવે અનય   પછાત વગોમાં શકો છે .• જ ભારતન...
• બકીપંચ ના િરપોટમાં ગુજ રાતની 82 જાિત,       ૂ  સમહ ો કે   વગો નકી કરવામાં આવયા           ૂ• જાિત,સમહ ો કે વગો નકી કરતા ધ...
• આ િરપોટના આધારે 10 વષત માટે 10%• અનામતની જોગવાઇ કરવામાં આવી• ઇ.સ.1990 માં માં ડ લ કિમશનની ભલામણ  પમાણે   નોકરીમાં 27% અન...
• લઘુત મ લાયકાતમાં છટછાટ• ઉમરમાં તણવષત સુધ ીની છટછાટ• સે વ ામાં સાત પયતન સુધ ી છટ• કોલે જ કકાએ પવે શ અનામત• આજની પિરિસથિત•...
• આ જિતના લોકો નોકરીમાં ઓછા,  સાકરતાનો દર   ઓછો,શૌકિણક અપવય વધુ હોય છે .• જાિતવાદ અને દે ષ ભાવના દૂર કરવા સમાજ  આગળ   આવવુ...
• આતંક વાદ અને બળવો• આતંક વાદ - જ લોકો પોતાનો રાજકીય કે  ધાિમિ ક હે ત ુ િસિ કરવા માટે શસો વડે તાસ  આપવાની પધધિત અપનાવી લોક...
• આતકવાદીપવિૃ તઓ – માત ભય, િહં સ ા કે  કોઇ    રાજનીિત અથવા ચોકસ નીિત આધાિરત  િવચાર    ધારાથી પે ર ાઇને કરાતી પવિૃ ત• વતત મ...
• આતંક વાદ શુ ં છે ? (લકણો)• રાજકીય રીતે પે િ રત િહં સ ા તે ન ો ઉદે શ શાસન   વયવસથાને ઉખાડી ફે ક ીદે વ ી કે સરકાર સામે  પડ...
ૂ• તે ગે ર કાનન ી, અમાનવીય તથા લોકતંત ના  િવરોધી   હોય છે .• માનવ િવકાસને અવરોધત ું એવુ ં કૃ ત ય જ  આતંક વાદથી   ભરે લ ુ હ...
• આતંક વાદ અને બળવાખોરી• બળવાખોરી- પોતાના રાષટની સરહદો વચચે  પોતાની   જ સરકાર િવરુ િ સથાિનક લોકોના સહકારથી  ચાલતી   પવિૃ ત...
• કાંિ તકારીઓ – હે ત ુ દે શ માટે શહીદ થવું  ભારતના   સવાતંત ય સંગ ામમાં કે ટ લાય કાં િ તકારીઓ  શહીદ થયા   છે .• ભારતમાં બળ...
• કે ટ લાક િવસતારને આતર રાષટીય સીમાઓ• િવદે શ ી એજનસીઓનો હસતકે પ• નાગાલે ન ડમાં – સૌથી જૂ ન ી બળવાખોરી છે .• અલગ નાગાલે ન ડ...
• તે મ ા અતયારના નાગાલે ન ડ ઉપરાં ત અસમ  અરુ ણ ાચલ   પદે શ ,મણીપુર અને મયાનમારના (બમાત ) નાગા  વસતી   ધરાવતા પદે શ નો સમાવ...
• કુક ી સંગ ઠન• (1) કુક ી સંગ ઠન ને શ નલ આમી (કે .એન..એ.)• (2) કુક ી ને શ નલ ફનટ (કે .એન.એફ)• આ સંગ ઠનો વચચે ટકરાવ થાય છે•...
• િતપુર ાનાસંગ ઠનો• (1) ને શ નલ િલબરે શ ન ફનટ ઑફ િતપુર ા       (એન.એલ.એફ.ટી)• (2) ઑલ િતપુર ા ટાયગસત ફોસત (એ.ટી.ટી.એફ)• આ સ...
• અસમ• મુખ ય બે સંગ ઠનો –• (1) યુન ાઇટે ડ િલબરે શ ન ફનટ ઑફ અસમ  (ઉલફા)• ઉલફાનો જનમ િવદે શ ી િવરોધી આદોલનમાં થી    થયો છે ....
• બોડો લે ન ડની માગ –• (1) ને શ નલ ડે મ ોકે િ ડક ફનટ ઑફ બોડોલે ન ડ       (એન.ડી.એફ.બી)• (2) બોડો લે ન ડ િલબરે શ ન ટાયગર ફો...
• નિસલવાદી આદોલન• નિસલવાદી આદોલન ચીનના માઓ–તસે – તગ   ું  ની   પે ર ણાથી સંગ ઠ અને આદોલન થાય છે .• નિસલવાદી આદોલનની શરઆત  ...
• નિસલવાદી પવિૃ ત કરતા મુખ ય સંગ ઠનો –• 1 િપપલસ વૉર ગુપ (પી,ડબલયુ .જ)• 2 માઓવાદી સામયવાદી કે ન દ (એમ.સી.સી.)• પંજ બમા બળવો...
ૃ• અમત સર સુવ ણત મ ંિ દરમાં િલયુસ ટાર ની  કાયત વ ાહી   કરવામાં આવી હતી.• પંજ બમા અતયારે બળવાખોર પવિૃ ત બંધ છે .• કાશમીરમાં...
• સીમાપારથી આતકવાદીઓની ઘુસ ણખોરી   કરાવવામાં આવે છે .• હતયા, અપરહણ ,બૉમબ િવસફોટ વગે રે દારા  લોકોને ભયભીત કરવામાં આવે છે ....
• આતકવાદ સામે ભારત• આતકવાદ પાદે િ શક અખંિ ડતતા અને  બંધ ારણીય   વયવસથા સામે ન ો પડકાર છે .• ભારત આતકવાદનો િવરોધ કરે છે .• ...
• કશમીરમાં આતકવાદી પવિૃ ત બંધ કરવાના   પયતનો• (1) લશકરની મદદથી આતંક વદી હુ મ લાઓ નો         શસોદારા સામનો• (2) િવિવધ સંગ ઠ...
• આતંક વાદની સામાિજક અને આિથિ ક અસરો• સમાજને િવઘટન તરફદોરી જય છે .• નાગિરક સતત ભય અને સંદેહ મા જવે છે• પરસપર િવશાસ ઘટે છે ...
• ગામડા-શહે ર વચચે તે મ જ રાજય–રાજય  વચચે ન ા   આતર વયવહાર ઓછો થાય છે .• આતંક વાદની તાતકાિલક અસરો• આિથિ ક વયવસથાપર થાય છે ...
ૂ• આના કારણે લોકોને પર તી રોજરોટી નિહ  મળવાને   કારણે નશીલા પદાથત ન ા સે વ ન અને લટ ફાટંૂ  તરફ   પે ર ાય છે .• સલામતી અને ...
ુ• જતે િવસતારમાં ભાવવધારો – જરિર વસતન ી  અછત  ઉભી થાય છે .
ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો
ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો
ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો
ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો
ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો

300,844 views

Published on

સામાજિક વિજ્ઞાન ધોરણ 10 પ્રકરણ 21

Published in: Education

ધોરણ 10 પ્રકરણ 21 ભારત - સામાજિક સમસ્યાઓ અનએ પડકારો

  1. 1. • ભારતીય સમાજમાં ઝડપી પિરવતત ન ના કારણે સથાિપત વયવસથા અને નવી વયવસથા વચચે સંઘ ષત થાય છે .• ભારતીય સમાજની મુખ ય બે સામાિજક સમસયાઓ છે સાં પ દાિયકતા અને જાિતવાદ• ભારતમાં િવિવધ ધમત ન ા લોકો રહે છે . િહં દુ , શીખ, ઇસલામ, ઇસાઇ,પારસી વગે રે• આ બધા લોકો િવિવધ સાંસ કૃ િ તક વારસાના ભંડ ાર છે .
  2. 2. • ભારતની એકતા માનવતા, સવત ધ મત સમભાવ, રાષટભાવના અને સિહષણુ ત ા વગે રે રહે લ ા છે .• ભારતના લોકોએ સવાતંત તા માટે સિહયારો પુરુ ષ ાથત કો છે .• ભારતમાં શાં િ ત અને િવકાસને અવરોધતા પિરબળો જાિતવાદ, જિતવાદ, સાં પ દાિતક ઘષત ણ , પાદે િ શક િહં સ ા વગે રે ..
  3. 3. • ભારતમાં સામાિજક તનાવ અને આતરવગીય િહં સ ાને ઉતે જ ન આપતા પિરબળો જાિતવાદ અને સાં પ દાિયકતા છે .• કોઇ એક ધમત મ ા માનવુકે તે ને અનુસ રવું તે સાં પ દાિયકતા કે ધાિમિ ક તા કહે વ ાય• ભારત િબનસાં પ દાિયક રાષટ છે .• સંકૂ િ ચત સાં પ દાિયકતા બંધ ારણની ભાવનાની િવરુ ધ છે .
  4. 4. • કે ટ લાક લોકો પોતાના જ ધમત ને શે ષ ઠમાને છે . તે થ ી િહં સ ા અને તનાવ પે દ ા થાય છે .• આવા લોકો દરે ક ને નાગિરક તરીકે નહી પણ સાં પ દાિયક તરીકે જુવે છે .• આવા લોકો પોતાની અલગ ઓળખ અને િવચાર ધારા દારા સમાજમા િવભાજન કરે છે .• ઇ.સ.1947 માં આનો અનુભ વ ભારતને થયે લ ો છે• ભારતમાં િહં દુઓ બહુ મ તીમાં છે . અને મુિ સલમ સૌથી મોટી લઘુમ તીમાં છે .
  5. 5. • સાં પ દાિયકતા સામે સંઘ ષત• સાં પ દાિતકતા વયિિત, સમાજ અને દે શ ના િવકાસને અવરોધત ુ પિરબળ છે .• સાં પ દાિયકતાનો ઉપયોગ વયિિત પોતાના સવાથત ખાતર કરે છે . તે ન ો સામનો દરે ક વયિિતએ કરવો પડે છે .• સાં પ દાિયક રાજકીય પકોને માનયતા આપવી નિહ• આ બાબતે યુવ ાનોએ આગળ આવવુ પડે શે .
  6. 6. • શૌકિણક અને સામાિજકકે તે વૈ જ ાનીક દત િષટકોણ અપનાવવો પડશે• બુિ િજવીઓ, રાજકીયને ત ાઓ, ધાિમિ ક વડાઓએ િનષઠાપુવત ક સાંપ દાિયકતા નાથવા પયતન કરવા પડે શે• જાિતવાદ –• ભારતીય સમાજની રચના જાિતવાદ આધારીત છે .• વયવસાયો – બાહમણ, કતીય, વૈ શ ય, શુ દ
  7. 7. • શુ દ નીચી જાિત, હલકા વયવસાય, ગામથી દૂર વસવાટ,સામાિજક ધાિમિ ક હકોથી વંચ ીત અને પે ઢ ી દર પે ઢ ી આિથિ ક િસથિત નબળી• કે ટ લીક જિતઓ દુગત મ જગ લો , પહાડોમાં ં વસવાટ કરે છે .• તે મ ની સંસ કૃ િ ત , સમહ જવન અને બોલીઓ ૂ અલગ પકારની છે . એકાકી જવન િવતાવે છે . તે થ ી તે મ નો િવકાસ રંુ ધ ાયો
  8. 8. • લધુમ તી, નબળા વગો અને પછાત વગોના િહતોના રકણ માટે બંધ ારણીય જોગાવાઇઓ• સુર કા, કલયાણ અને િવકાસ માટે ન ી જોગવાઇઓ• સમાનયરીતે નયાય પદાન સામાિજક, રાજકીય અને આિથિ ક િવકાસ• કોઇ પણ પકારનો ભે દ ભાવ નિહ• સમાન દરજજો અને સમાન તકો• રાજયો તે વગોના કલયાણ માટે બંધ ારણમાં રહીને
  9. 9. • બંધ ારણની સહાયતા આપવાનો મુખ ય હે ત ુ• લઘુમ તીઓને રાષટમાં સમાનતક, નયાય અને દરજજો આપવાનો છે .• લધુમ તીઓ માટે ન ી જોગવાઇઓ• બહુ મ તીઓની જમ તમામ અિધકારો સમાનતાના ધોરણે આપવા• ધમત , ભાષા, સંસ કૃ િ ત , િલિપ વગે રેન ા સંર કણ તથા પોતસાહન માટે િવશે ષ જોગવાઇઓ
  10. 10. • ધાિમિ ક સવાતંત તાનો હક - ધમત પ ચાર, પોતસાહન ૂ• કાયદો બળપવત ક ના ધમાા તરને માનય રાખતો નથી• સરકારી સહાયલે ત ી સંસ થામાં ધાિમિ ક િશકણ આપી શકાત ું નથી• ધાિમિ ક પવિૃ ત માટે સંપ િત મે ળ વવાનો અને તે ન ી દે ખ ભાળ કરવાનો હક• સંસ કૃ િ તક અને શૈ ક િણક હક િલિપ અને
  11. 11. • શૈ ક િણક સંસ થાઓમાં પવે શ અટકાવી શકાય નિહ• ભાષા,િલિપ જળવવા અને િવકાસ કરવાનો હક• શૈ ક િણક સંસ થાઓ સથાપવા તથા ચલાવવાનો હક ૃ• લધુમ તીકોમના બાળકોને માતભ ાષામાં િશકણ મે ળ વવાનો અિધકાર• અનુસ િૂ ચત જિતઓ અને અનુસ િૂ ચત જનજિતઓ• બંધ ારણમાં કોઇ ચોકસ વયાખયા નથી• રાજયપાલની સલાહથી રાષટપિતના આદે શ થી
  12. 12. • જાિતવાદ એક પડકા છે .• આ જાિતઓના સામાિજક, આિથિ ક રાજકીય અને શૈ ક િણક િવકાસ માટે બંધ ારણમાં કે ટ લીક જોગાવાઇઓ કરવામા આવી છે .• બંધ ારણની કે ટ લીક અનુસ િૂ ચઓ• બંધ ારણની કલમ 341 માં સમાિવષટ જિતઓ અનુસ િૂ ચતજિત તરીકે ઓળખ છે .• બંધ ારણની કલમ 342 માં સમાિવષટ જિતઓ અનુસ િૂ ચત જન જિત તરીકે ઓળખ છે .
  13. 13. • કલમ 341 અને કલમ 342 ની યાદી રાષટપિત નકીકરે છે . ૃ• અનુસ િૂ ચત જિત નકીકરવામાટે અસપશ યતાને આધાર ગણવામા આવે છે .• અનુસ િૂ ચત જિતમાં િહં દુ અને શીખ ધમત પાલન કરનાર જિતનો સમાવે શ કરવામા આવે છે . ં• અનુસ િૂ ચત જન જિતમાં જગ લ અને પહાડી િવસતારમા
  14. 14. • અનુસ િૂ ચત જન જિતમાં ભૌગોલીક એકલતા, અલગ સામાિજક જવન િભનસંસ કૃ િ ત , આિથિ ક અને શૈ ક િણક પછાત પણુ ં જોવા મળે છે .• અનુસ િૂ ચત જન જિતઓ માટે બંધ ારણની જોગવાઇઓ• સામાનય જોગવાઇઓ• બંધ ારણના આિટિ ક લ 15 પમાણે ન ી જોગવાઇ• ધમત , જિત, િલં ગ , જનમસથાન અથવા તે ન ા આધારે
  15. 15. • જહે ર સથળોએ પવે શ તા અટકાવી શકે નિહ• જહે ર જનતાના ઉપયોગ માટે ન ા સથાનોના ઉપયોને અટકાવી શકે નિહ દા .ત. કુવ ા ,તળાવ• આિટિ ક લ 29 પમાણે• ભારતના કોઇ પણ ભાગ કે પદે શ માં વસવાટ કરતા દરે ક નાગિરકને પોતાની ભાષા , િલિપ,સંસ કૃ િ ત સાચવવા નો અિધકાર છે .• રાજયની સહાય અથવા િનભાવાતી શૈ ક િણક
  16. 16. ખાસ જોગવાઇઓ• આિટિ ક લ 46 ની જોગવાઇ• આ જિતના લોકોના શૈ ક િણક અને આિથિ ક િહતોની સંભ ાળ અને સામાિજક અનયાય અને બધા પકારના શોષણ સામે રકણ આપવુ ં• આિટિ ક લ 16 (4) ની જોગવાઇ• રાજય સરકારની નોકરીમાં આજિતના લોકોનુ ં પિતિનિધતવ યોગય જળવાત ુ ન હોયતો ૂ િનમણક ો
  17. 17. • અનુસ િૂ ચત જિત માટે – 15% અનામત• અનુસ િૂ ચત જન જિત માટે - 7.5% અનામત• અનામતની જોગવાઇ શરઆતમાં 10 વષત માટે કરવામાં આવી હતી• આિટિ ક લ 330,332, અને 334 ની જોગવાઇઓ• િવધાનસભા અને લોકસભામાં અનામત બે ઠ કો• રાજયસભા માટે જોગવાઇ નથી• ગામ પંચ ાયત અને નગરપાિલકામાં અનામત બે ઠ કોની જોગવાઇ છે .
  18. 18. • પંચ વિષિ ય યોજનામાં કાયત ક મો• આિથિ ક , શૈ ક િણક, આરોગય, રહે ઠ ાણ, કાયદાકીય મદદની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે .• તીજ પંચ વિષિ ય યોજનામાં જોગવાઇઓ• આ જિતના બાળકો માટે છાતાલયો ખોલવા અને િશષયવિૃ ત આપવાની યોજના કરવામાં આવી છે .
  19. 19. • ચોથી પંચ વિષિ ય યોજનામાં જોગવાઇ• પિતયોગયતા કસોટી માટે તાલીમ અને માગત દ શન ના વગો શર કરવા• સરકારી નોકરીમાં ઉમર, ફી, તથા લાયકાતમાં કે ટ લીક છટ છાટો આપવી• આશમ શાળાઓ શર કરવી• કોલે જ કકાએ અનામત બે ઠ કોની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે .
  20. 20. • આ જિતના લોકો માટે 1992-93 થી સવરોજગારી તથા રોજગાર માટે તૈ ય ાર કરવા તાલીમ કે ન દો સથાપવામાં આવયા છે .• માચત 1992 માં ડૉ.બાબા સાહે બ આબે ડ કર જનમ શતાિિદની ઉજજવણીના સમયે• ડૉ.બાબાસાહે બ આબે ડ કરના નામની સંસ થાની સથાપના કરવામા આવી છે .
  21. 21. • ડૉ. આબે ડ કર રાષટીય પુર સકાર• નબળા વગોની સામાિજક સમજ અને ઉિાર, સામાિજક પિરવતત ન , કમતા, નયાય અને માનવ ગિરમા માટે કામકરનારને આ પુર સકાર આપવામાં આવે છે .• રાષટીય આયોગની સથાપના• આ જિતના રકણ સંબ ંધ ી બાબતોની દે ખ રે ખ અને તપાસ રાખવી આયોગના મુખ ય કાયત છે .
  22. 22. • રાષટીય યોજનમાં માગત દ શન આપવુ• રાષટપિતને િરપોટ કરવો• અતયારે આ જિતઓ માટે 194 જટલી િવકાસ યોજના ચાલી રહી છે .• ફિત અનુસ િૂ ચત જિતઓ માટે ન ી જોગવાઇઓ ૃ• આિટિ ક લ-17 પમાણે અસપશ યતા નાબદ કરાઇ ૂ છે . ૃ• અસપશ યતા આચરવી તે ગન ો છે . ૂ• આિટિ ક લ 25 પમાણે િહં દુ ધાિમિ ક સંસ થાઓને િહં દુઓ ના તમામ વગો અને િવભાગો માટે ખુલ લી
  23. 23. • િહં દુમ ાં (ધાિમિ ક સંસ થાઓમાં ) શીખ,જન,બૌિ ધમત પાળતા લોકોનો સમાવે શ થાય છે .• અનુસ િૂ ચતજન જિતઓ માટે ન ી જોગવાઇઓ• બંધ ારણના આિટિ ક લ 19 (5) ની જોગવાઇ• રાજયપાલને અનુસ િૂ ચત જનજિતઓના િહતમાં બધા નાગિરકોના ગમે તે પદે શ માં આવજવ કરવા,વસવાટ કરવાના,િમલકત સંપ ાદન કરવાની અથવા કોઇપણ
  24. 24. • અનય પછાત વગો• બંધ ારણમાં સપષટ વયાખયા નથી• માં ડ લ કિમશનને 1978 માં 3743 જિતનો સમાવે અનય પછાત વગોમાં શકો છે .• જ ભારતની કુલ વસતીના 52% વસતી છે . ૂ• ગુજ રાતમાં ઇ.સ.1972માં બકીપંચ ની િનમણક કરવામાં આવી હતી• ઉદે શ – ગુજ રાતમાં અનય સામાિજક અને શૈ ક િણક રીતે
  25. 25. • બકીપંચ ના િરપોટમાં ગુજ રાતની 82 જાિત, ૂ સમહ ો કે વગો નકી કરવામાં આવયા ૂ• જાિત,સમહ ો કે વગો નકી કરતા ધયાનમાં લે વ ામા આવે લ મુદ ાઓ• પરં પ રાગત જવન શૈ લ ી ,• ગરીબી અને અકરજાનનુ નીચુ પમાણ• વયવસાયમા પાથિમક પણુ ં અને નીચો સામાજક મોભો• જહે ર નોકરીમાં નિહવત પિતિનિધતવ
  26. 26. • આ િરપોટના આધારે 10 વષત માટે 10%• અનામતની જોગવાઇ કરવામાં આવી• ઇ.સ.1990 માં માં ડ લ કિમશનની ભલામણ પમાણે નોકરીમાં 27% અનામત બે ઠ કોની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે .• અનામત બે ઠ કો ભરાય તે મ ાટે કે ટ લીક છટ છાટ આપવામાં આવે છે .
  27. 27. • લઘુત મ લાયકાતમાં છટછાટ• ઉમરમાં તણવષત સુધ ીની છટછાટ• સે વ ામાં સાત પયતન સુધ ી છટ• કોલે જ કકાએ પવે શ અનામત• આજની પિરિસથિત• સરકાર દારા િવિવધ યોજનાઓ અને કાયત ક મો• ઘણા લોકોને સામાિજક,આિથિ ક તે મ જ રાજકીય રીતે આગળ વધવાની તકો મળી છે .• સવલતો અને લાભો આ જિતના નીચલા વગો સુધ ી પહોચાડી શકાયા છે .
  28. 28. • આ જિતના લોકો નોકરીમાં ઓછા, સાકરતાનો દર ઓછો,શૌકિણક અપવય વધુ હોય છે .• જાિતવાદ અને દે ષ ભાવના દૂર કરવા સમાજ આગળ આવવુ જોઇએ ંૂ• ચટ ણીમાં સાંપ દાિયક અને જાિતગત તાકાતને પભાવિહન બનાવવી જોઇએ• સાં પ દાિયક અને જાિતગત તનાવ દૂર કરવા જોઇએ• ધમત અને જિતને રાજનીિત સાથે જોડવી ન
  29. 29. • આતંક વાદ અને બળવો• આતંક વાદ - જ લોકો પોતાનો રાજકીય કે ધાિમિ ક હે ત ુ િસિ કરવા માટે શસો વડે તાસ આપવાની પધધિત અપનાવી લોકોમાં ભય,તાસ, િહં સ ,અસલામતી કે અરાજકરતા ફે લ ાવે છે આવા વાતાવરણને આતકવાદ કહે વ ામાં આવે છે .
  30. 30. • આતકવાદીપવિૃ તઓ – માત ભય, િહં સ ા કે કોઇ રાજનીિત અથવા ચોકસ નીિત આધાિરત િવચાર ધારાથી પે ર ાઇને કરાતી પવિૃ ત• વતત મ ાન આતકવાદનુ ં સૌથી ભયાનક પાસુ ધમત અને સાં પ દાિયક પે િ રત છે . ૃ• િવશસતર પર સાંપ દાિયક િહં સ ા તથા ઘણ ા ફે લ ાવીને સમગ દુિ નયાને સાંપ દાિયક આધાર પર
  31. 31. • આતંક વાદ શુ ં છે ? (લકણો)• રાજકીય રીતે પે િ રત િહં સ ા તે ન ો ઉદે શ શાસન વયવસથાને ઉખાડી ફે ક ીદે વ ી કે સરકાર સામે પડકાર ફે ક વો• ભય ફે લ ાવવો કે બળ પયોગનુ ં એક હિથયાર• માં ગ પુર ી કરવા માનિસક દબાણ આપવા માટે િહં સ ાનો ઉપયોગ કરવો• નાગિરકો, ચોકસ લોકો, સમુદ ાય અથવા સૈ િ નકો,
  32. 32. ૂ• તે ગે ર કાનન ી, અમાનવીય તથા લોકતંત ના િવરોધી હોય છે .• માનવ િવકાસને અવરોધત ું એવુ ં કૃ ત ય જ આતંક વાદથી ભરે લ ુ હોય છે .• તે માનવ અિધકારમાં માનતા નથી• ભાઇ ચારા કરતા વે ર ભાવના વધુ હોય છે .
  33. 33. • આતંક વાદ અને બળવાખોરી• બળવાખોરી- પોતાના રાષટની સરહદો વચચે પોતાની જ સરકાર િવરુ િ સથાિનક લોકોના સહકારથી ચાલતી પવિૃ તને બળવાખોરી કહે વ ાય છે .• આતંક વાદી અને કાં િ તકારીઓ• આતંક વાદી - િહં સ ાતમક પવિૃ તઓ, માદક દવયોની હે ર ાફે ર ી, ધાિમિ ક કટરવાદ ફે લ ાવે છે .
  34. 34. • કાંિ તકારીઓ – હે ત ુ દે શ માટે શહીદ થવું ભારતના સવાતંત ય સંગ ામમાં કે ટ લાય કાં િ તકારીઓ શહીદ થયા છે .• ભારતમાં બળવાખોરી અને આતંક વાદ• ભારત આતંક વાદ સામે એકલા હાથે લડી રહું છે . અને દે શ ની અખંિ ડતતા જળવી રાખી છે ૂ• ઉતર-પવત ભારતમાં બળવાખોરી• બળવાખોરી માટે ન ા કારણો
  35. 35. • કે ટ લાક િવસતારને આતર રાષટીય સીમાઓ• િવદે શ ી એજનસીઓનો હસતકે પ• નાગાલે ન ડમાં – સૌથી જૂ ન ી બળવાખોરી છે .• અલગ નાગાલે ન ડ રાજયની માગણી• ઇ.સ.1963 માં નાગાલે ન ડને અલગ રાજય બનાવવામાં આવયું છે .• કે ટ લાક સંગ ઠનો આજ બુહ દ નાગા લે ન ડની માગણી કરી છે .
  36. 36. • તે મ ા અતયારના નાગાલે ન ડ ઉપરાં ત અસમ અરુ ણ ાચલ પદે શ ,મણીપુર અને મયાનમારના (બમાત ) નાગા વસતી ધરાવતા પદે શ નો સમાવે શ કરવાની માગણી કરે છે .• સંગ ઠનો – ને શ નલ સોસયાિલસટ કાઉિનસલ ઓફ નાગાલે ન ડ (એન.એસ.સ ીી.એન)• મિણપુર ી –
  37. 37. • કુક ી સંગ ઠન• (1) કુક ી સંગ ઠન ને શ નલ આમી (કે .એન..એ.)• (2) કુક ી ને શ નલ ફનટ (કે .એન.એફ)• આ સંગ ઠનો વચચે ટકરાવ થાય છે• િતપુર ા –• િતપુર ા ને તણ બાજુએ બાંગ લાદે શ ની સીમા આવે લ ી છે .• તયાં થ ી િબનકાયદે સ ર ઘુસ ણખોરી થાય છે .
  38. 38. • િતપુર ાનાસંગ ઠનો• (1) ને શ નલ િલબરે શ ન ફનટ ઑફ િતપુર ા (એન.એલ.એફ.ટી)• (2) ઑલ િતપુર ા ટાયગસત ફોસત (એ.ટી.ટી.એફ)• આ સંગ ઠનો િતપુર ામાં રહે ત ા િબન કાયદે સ ર લોકોને રાજયની બહાર કાઢવા, િહં સ ાતમક, અનય યુિ િતઓ, ડરાવી,ધમકાવી,મારીને ભય ફે લ ાવે છે .• િબન કાયદે સ ર આવીને વસે લ ા લોકોનુ ં સંગ ઠન• િતપુર ા ઉપજિત જુપ ા સિમિત (ટી.યુ .જ.એસ)• આમ િતપુર ામાં બને સંગ ઠનો વચચે ઉગવાદી
  39. 39. • અસમ• મુખ ય બે સંગ ઠનો –• (1) યુન ાઇટે ડ િલબરે શ ન ફનટ ઑફ અસમ (ઉલફા)• ઉલફાનો જનમ િવદે શ ી િવરોધી આદોલનમાં થી થયો છે .• (2) યુન ાઇટે ડ માઇનોિરટી ફનટ (યુ .એમ.એફ)
  40. 40. • બોડો લે ન ડની માગ –• (1) ને શ નલ ડે મ ોકે િ ડક ફનટ ઑફ બોડોલે ન ડ (એન.ડી.એફ.બી)• (2) બોડો લે ન ડ િલબરે શ ન ટાયગર ફોસત (બી.એલ.ટી.એફ)• આ બધા સંગ ઠનનુ ં અનુક રણ કરીને બીજ જન જિતના ૂ સમહ ો પણ અલગ સંગ ઠનોની રચના કરી છે .
  41. 41. • નિસલવાદી આદોલન• નિસલવાદી આદોલન ચીનના માઓ–તસે – તગ ું ની પે ર ણાથી સંગ ઠ અને આદોલન થાય છે .• નિસલવાદી આદોલનની શરઆત પ.બંગ ાળાના નિસલવાદી ગામથી થયો હતો• ઇ.સ.1967 માં પ.બંગ ાળામાં નિસલવાદી પવિૃ તની શરઆત થઇ હતી.• નિસલવાદી પવિૃ તના પભાવ વાળા રાજયો
  42. 42. • નિસલવાદી પવિૃ ત કરતા મુખ ય સંગ ઠનો –• 1 િપપલસ વૉર ગુપ (પી,ડબલયુ .જ)• 2 માઓવાદી સામયવાદી કે ન દ (એમ.સી.સી.)• પંજ બમા બળવો• ઇ.સ 1980 ના દસકામાં પંજ બમા થી ખાિલસતાન રાજયની માગણી• અતયાધુિ નક સાધનો, છપાવવા ઘાિમિ ક સથાનો નો ઉપયોગ
  43. 43. ૃ• અમત સર સુવ ણત મ ંિ દરમાં િલયુસ ટાર ની કાયત વ ાહી કરવામાં આવી હતી.• પંજ બમા અતયારે બળવાખોર પવિૃ ત બંધ છે .• કાશમીરમાં આતકવાદ• કશમીર ભારતનો અિભન ભાગ છે .• પણ જમમુ -કશમીર મે ળ વવા પાિકસતાન પયાસ કરે છે .• તણ યુિ માં ભારતે પાિકસતાનને હાર આપી છે .• ઇ.સ.1988 પછી કશમીરમાં આતકવાદ વધીગયો છે
  44. 44. • સીમાપારથી આતકવાદીઓની ઘુસ ણખોરી કરાવવામાં આવે છે .• હતયા, અપરહણ ,બૉમબ િવસફોટ વગે રે દારા લોકોને ભયભીત કરવામાં આવે છે .• કાશમીરી પંિ ડતોએ સથળાં ત ર કરવાની ફરજ પિડ છે . આજ હજરો શરણાથીઓ કાશમીર બહાર જવન જવે છે .
  45. 45. • આતકવાદ સામે ભારત• આતકવાદ પાદે િ શક અખંિ ડતતા અને બંધ ારણીય વયવસથા સામે ન ો પડકાર છે .• ભારત આતકવાદનો િવરોધ કરે છે .• ભારતે આતકવાદનો સામનો અને િવરોધકરવા કારે ય માનવ અિધકારનો ભંગ કે ઉલલંઘ ન ક ા ુ નથી• ભારત માત શિદથી િવરોધ નિહ જતે દે શ ને જરિરયાત અને આપણી શિિત પમાણે મદદ કરી છે .
  46. 46. • કશમીરમાં આતકવાદી પવિૃ ત બંધ કરવાના પયતનો• (1) લશકરની મદદથી આતંક વદી હુ મ લાઓ નો શસોદારા સામનો• (2) િવિવધ સંગ ઠનો સાથે વાટાઘાટો દારા સમજવવાનો પયતન
  47. 47. • આતંક વાદની સામાિજક અને આિથિ ક અસરો• સમાજને િવઘટન તરફદોરી જય છે .• નાગિરક સતત ભય અને સંદેહ મા જવે છે• પરસપર િવશાસ ઘટે છે .• ભાઇ ચારાની ભાવના ઓછી થાય છે .• આતંક વાદીઓ હતયા,અપરહણ,લટ વગે રે કરે ૂ છે .તે ન ી ૃ અસર નાના બાળકો અને વિ ો પર થાય છે .• સાં પ દાિયક ઝઘડા અને તોફાનો થાય છે .• આતંક વાદી પવિૃ ત વધુ હોય તયાં રાષટીય
  48. 48. • ગામડા-શહે ર વચચે તે મ જ રાજય–રાજય વચચે ન ા આતર વયવહાર ઓછો થાય છે .• આતંક વાદની તાતકાિલક અસરો• આિથિ ક વયવસથાપર થાય છે .• વે પ ાર - ધંધ ા ઠપ થાય અને િવકાસ અટકે છે .• અતંક વાદીઓ માદક દવયોની હે ર ાફે ર ી કરે છે તે ન ા દારા દે શ માં કાળનાણું આવે છે .• આતંક વાદી સંગ ઠનો નાણાં પડાવે છે .• આતંક વાદથી પભાવીત પદે શ માં ધંધ ા કે
  49. 49. ૂ• આના કારણે લોકોને પર તી રોજરોટી નિહ મળવાને કારણે નશીલા પદાથત ન ા સે વ ન અને લટ ફાટંૂ તરફ પે ર ાય છે .• સલામતી અને સુર કા પાછળ કરોડો રિપયાનો ખચત કરવો પડે છે .• આતંક વાદીઓ સરકારી બાંધ કામો કે બાં ધે લ ા રસતાઓ, પુલ ો,રે લ વે , મકાનો વગે રેને બૉમબ િવસફોટ
  50. 50. ુ• જતે િવસતારમાં ભાવવધારો – જરિર વસતન ી અછત ઉભી થાય છે .

×