Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Jaarrapport Handicap International 2009

1,425 views

Published on

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Jaarrapport Handicap International 2009

  1. 1. JAARVERSLAG 2009_ BELGISCHE SECTIE
  2. 2. INHOUD Voorwoord pagina 03 Onze thema’s pagina 06 Projectoverzicht pagina 15 Financieel verslag pagina 29Verantwoordelijke uitgever: Jan BrigouHandicap InternationalSpastraat 67 - 1000 Brussel - BelgiëTel.: 0032 (0)2 280 16 01Fax: 0032 (0)2 230 60 30E-mail: info@handicap.bewww.handicap-international.beRekeningnummer: 000-0000077-77IBAN: BE80 0000 0000 7777BIC: BPOTBEB1Redactie: Wendy Huyghe, Aurore Van VoorenVormgeving: Beltza (Chiquinquirá García)Drukwerk: Nevelland (Werkplaats voor aangepaste arbeid)Vertaling: ISO TranslationFoto voorpagina: © D. TELEMANSWordt gratis verspreid.Contacteer Handicap International voor bijkomende exemplaren.Une version française est également disponible sur demande.An English version is also available upon request.
  3. 3. MARC JOOLEN_BELGIË. VOORWOORD« Solidanza, een danstweedaagse voor solidariteitin het prestigieuze kader van de Beurs van Brussel.Wat ik me van het weekend herinner, is de men-selijke warmte die tijdens die twee dagen overal tevoelen was. Zowel valide personen als personenmet een handicap, jong en oud, gingen samenop de dansvloer uit de bol. Dat is een sterk beeldvoor een organisatie zoals de onze die, door mid-del van haar projecten, voor een meer inclusieve01maatschappij pleit. »
  4. 4. © D. BEELS - HIToen we vorig jaar de balans van 2008 opmaakten, een jaar dat eindigde met een financiële crisis van nooitgeziene omvang, stelde ik mezelf de vraag: “wat zal de toekomst brengen?” Niemand kon begin 2009 voor-spellen hoe erg de gevolgen van deze crisis zouden zijn. Nu, één jaar later, kunnen we vaststellen dat derecessie hard heeft toegeslagen in de meeste landen waar we werken, en zeker in Afrika. Veel gezinnen enfamilies hebben hun inkomsten verloren. Er is geen werk meer voor iedereen.Elke dag stellen onze teams vast dat per- geleden kwam daar verandering in. We gin- stond bij heel wat internationale instantiessonen met een handicap kwetsbaarder zijn gen voor een meer globale en transversale zoals de Verenigde Naties. Al meer dan 10dan ooit tevoren. In gewone tijden is het aanpak en zetten meer verscheiden acties op. jaar is Handicap International zowat devoor hen al niet eenvoudig om werk te vin- Nu moeten we dus een evenwicht vinden enige internationale niet-gouvernementeleden, maar nu is het ronduit onmogelijk. Bo- tussen de rechtstreekse hulp aan personen organisatie die zich actief met de preventievendien worden ze als eerste opgeofferd in met een handicap en onze meer sociale van verkeersongevallen bezighoudt. Wefunctie van ‘het algemene belang’: gezins- aanpak om aan de behoeften van alle be- behalen concrete resultaten met onze pro-leden die kunnen bijdragen tot het overleven gunstigden van onze acties te kunnen vol- jecten in Vietnam, Cambodja en Laos. On-van het gezin, worden bevoordeeld en zullen doen, zonder te vergeten specifiek aandacht danks de bemoedigende vooruitgang in dieeen betere zorg krijgen dan de persoon met te besteden aan de preventie van handicaps. landen blijft onveilig verkeer een ernstigeen handicap. Het is dus meer dan ooit probleem voor de volksgezondheid. Innodig om de nadruk te leggen op het belang Veel programma’s die in 2008 waren opge- november 2009 organiseerden de Verenigdevan het Verdrag van de Verenigde Naties start, werden in 2009 geconcretiseerd. Dat Naties in Moskou een internationale confe-inzake de rechten van personen met een is bijvoorbeeld zo in Congo, waar het project rentie over verkeersveiligheid. Handicaphandicap. Een verdrag dat Handicap Inter- rond de gezondheid van moeders en kinde- International werd daar uitgenodigd omnational in haar verschillende programma’s ren is gegroeid. In Kinshasa is het één van over haar ervaring op het terrein te getuigen.probeert uit te dragen. We moeten er immers onze belangrijkste projecten geworden. In Uiteindelijk was het de bedoeling dat deblijven op hameren dat personen met een de komende jaren breiden we dit uit naar conferentie zou leiden tot een verdrag omhandicap dezelfde rechten hebben als valide andere provincies van het land. het gevaar op de wegen in te dijken. Ver-personen: recht op onderwijs, gezondheid keersongevallen blijven in de ontwikke-en werk. Wat onze hulpacties betreft was 2009 vrij sta- lingslanden immers één van de belangrijkste biel, zeker in vergelijking met het bewogen oorzaken van sterfgevallen en handicaps.Gelukkig kunnen we vaststellen dat Handi- jaar 2008. Toen deden we interventies na de Het is een probleem dat we al lang in Aziëcap International ondanks de crisis op het- aardbevingen in Sichuan en Myanmar en na zien en dat ook gevoelig ligt in Afrika, waarzelfde elan kon doorgaan en haar projecten de doortocht van cyclonen in Cuba. Ons pro- Handicap International heel binnenkortkon blijven uitvoeren. Dat is het resultaat ject in China bevindt zich momenteel in een nieuwe acties rond verkeersveiligheid hooptvan het harde werk waar we drie jaar gele- fase van postnoodhulp. Onze acties voor per- op te zetten.den aan begonnen zijn. Zowel onze finan- sonen met een handicap die het slachtofferciële zichtbaarheid als onze operationele werden van de natuurrampen in Myanmar en Daarnaast heeft onze organisatie niet stil-strategie is enorm geëvolueerd. Vroeger Cuba zijn ondertussen afgerond. gezeten in de strijd tegen een andere plaagspecialiseerde de organisatie zich meer in die verantwoordelijk is voor veel verwoestede behandeling van handicaps, zoals kine- We waren ook erg tevreden dat verkeers- levens: clusterbommen. Sommige mensensitherapie en orthopedie. Een aantal jaar veiligheid in 2009 opnieuw op de agenda geloofden oprecht dat de kwestie opgelost04 | JAARVERSLAG 2009 | HANDICAP INTERNATIONAL
  5. 5. VOORWOORD © I. PATEER - HIen de zaak beklonken was na de onderte- lijke aspect van het probleem van de anti- In 2009 is Handicap International er dus inkening van de Conventie inzake Clustermu- persoonsmijnen en om het Verdrag van geslaagd om alle moeilijkheden te doors-nitie in Oslo in december 2008. Niets is Ottawa in die zin te verbeteren. taan. De veerkracht van onze organisatie isminder waar. Een verdrag blijft immers echt opmerkelijk. Dankzij heel veel geduld,dode letter als het niet geratificeerd wordt Het einde van het jaar 2009 werd ook ge- volharding, creativiteit en geloof in het doeldoor de staten die het ondertekend hebben. kenmerkt door een andere belangrijke stap van de vereniging, is de Belgische afdelingHandicap International en de Ban Advocates voor onze acties: we verlieten de Maldiven van Handicap International erin geslaagd(een groep mensen van wie het leven door na een vijf jaar durende interventie ten om alle proeven te doorstaan en sterker teclusterbommen getekend werd) hebben hun gunste van personen met een handicap. worden. De kracht van de organisatie zit inacties dus voortgezet en herinnerden de Handicap International bood er hulp na de de mensen die er deel van uitmaken en diestaten eraan dat het spel nog niet gespeeld verschrikkelijke tsunami van 26 december zich ingezet hebben voor die verandering,was. En met succes: begin 2010 ratificeerden 2004 en hielp tegelijk ook de slachtoffers in zowel de teams op het terrein (nationaal endertig landen de Conventie van Oslo, die Indonesië, Thailand en Sri Lanka. Gedu- buitenlands personeel) als de leden in hetdaardoor op 1 augustus van kracht wordt. rende vijf jaar hebben we aan de herop- hoofdkantoor en de vrijwilligers. bouw van de getroffen zones gewerkt.We mogen ook het Verdrag inzake het Ver- Daarnaast hebben we specifiek aandacht Sinds drie jaar doen we ons uiterste bestbod op Landmijnen niet vergeten, zelfs al besteed aan personen met een handicap, om voor onze ontwikkelingsprojecten eenwerd dat al 12 jaar geleden ondertekend. aangezien de noodhulpprogramma’s nog logische strategie op te bouwen. Ondanks deTijdens de tweede conferentie voor de re- steeds geen of weinig rekening houden met donkere tijden die de economische situatievisie van het Verdrag in het Colombiaanse hun behoeften. De projecten die door Han- wereldwijd blijven kenmerken, hebben we deCartagena eind 2009 werd het Verdrag trou- dicap International op de Maldiven op moed om de toekomst tegemoet te gaan.wens grondig herzien. Gedurende tien jaar poten werden gezet, worden momenteel We hebben een betere financiële zichtbaar-hebben de verschillende betrokken partijen volledig door onze partners beheerd en op- heid en we communiceren beter over wiezich op het meest zichtbare probleem ge- gevolgd. we zijn en wat we doen. Die strategie werptconcentreerd: ontmijning. Als gevolg daar- haar vruchten af. Dat is wat de organisatievan ging er helaas minder aandacht naar Het einde van het jaar was dus rijkelijk ge- en de mensen die voor Handicap Interna-de hulp aan slachtoffers van de mijnen en vuld met diverse gebeurtenissen en ik zou tional werken, gerealiseerd hebben.hun familie. In 2009 publiceerde Handicap het mezelf niet vergeven als ik niets zeg Natuurlijk - ik blijf voorzichtig - is die ont-International “Voices from the ground”. Het over het evenement dat tijdens het week- wikkeling nog broos, vooral door de eco-rapport vertelt het verhaal van die slach- end van 5 en 6 december in Brussel plaats- nomische crisis die nog altijd onzekerhedentoffers die voor de dagelijkse moeilijkheden vond: Solidanza, een danstweedaagse voor met zich meebrengt. Maar wat de toekomstwaarmee ze na hun ongeval geconfronteerd solidariteit in het prestigieuze kader van de van Handicap International België betreft,werden, aan hun lot werden overgelaten. Beurs van Brussel. Wat ik me van het week- blijf ik vol vertrouwen.Het rapport werd voor de eerste keer tij- end herinner, is de menselijke warmte diedens de Ontwapeningsconferentie van de tijdens die twee dagen overal te voelenVerenigde Naties in Genève voorgelegd en was. Zowel valide personen als personenin meerdere landen verspreid. Bovendien met een handicap, jong en oud, gingenwerd het tijdens de Conferentie van Carta- samen op de dansvloer uit de bol. Dat isgena gebruikt als referentiedocument. Ik een sterk beeld voor een organisatie zoalsben er vast van overtuigd dat iedereen de onze die, door middel van haar projec- Marc Joolenbesefte dat het de hoogste tijd was om ten, voor een meer inclusieve maatschappij Algemeen Directeurweer aandacht te besteden aan het mense- pleit.HANDICAP INTERNATIONAL | JAARVERSLAG 2009 05 |
  6. 6. KENGKEO_LAO. THEMA’S«Laos ligt bezaaid met niet-ontploft oorlogstuigen ik wilde iets doen om dit gevaar in te perken»,zegt ontmijner Kengkeo. «We hebben nog ver-schillende jaren werk voordat al het niet-ontploftoorlogstuig uit de bewoonde gebieden verwij-derd is.»02 © T. DIRVEN - HANDICAP INTERNATIONAL
  7. 7. 01Op 1 september 2008 kwamen Patrick Chirwisa en Jean-Pierre Bolima bij een tragisch vliegtuigongeval omhet leven. De twee mannen waren leden van het team van Handicap International in Kisangani. Patrick werktevoor het project dat mensen bewust maakt van de risico’s van landmijnen. Hij blonk uit in het verzamelen vangegevens over het probleem. Jean-Pierre was de hoeksteen van datzelfde project. Dankzij zijn theaterervaringkon hij op een overtuigende manier belangrijke veiligheidsboodschappen doorgeven aan honderden kinde-ren en volwassen. Hun plotse overlijden heeft het team van Kisangani uit evenwicht gebracht. Niet alleen opemotioneel vlak. Het kwaliteitsvolle werk dat ze leverden, wordt gemist. Dit droevige verhaal heeft iedereener nog maar eens aan herinnerd hoe belangrijk de nationale werknemers zijn voor de programma’s vanHandicap International.Nationale personeelsleden_vormen het fundament van onze actiesWanneer we spreken over internationale organisaties verschijnt Ook Handicap International heeft die evolutie gevolgd. In devaak het beeld van westerlingen van goede wil die met een onuit- laatste drie jaren bezette nationaal personeel 90 procent van deputtelijk enthousiasme de achtergestelde inwoners in het Zuiden posten in Cambodja, China, Laos en Vietnam. Aangezien het aantalgaan helpen. Dat beeld, min of meer een erfenis uit het postkolo- projecten in die landen niet daalt, is dat een teken van een be-niale tijdperk, is volkomen achterhaald. Het negeert het feit dat het langrijke evolutie: nationale personeelsleden krijgen steeds meernationale personeel de onontbeerlijke basis vormt waarop huma- de functie van projectverantwoordelijke. Ze worden nu niet alleennitaire organisaties steunen, wat de situatie ook is. Handicap In- betrokken in de gesprekken over de eenvoudige toepassing vanternational maakt daarop geen uitzondering, wel integendeel. De een bepaald project, ze beslissen ook mee over de programma-programma’s die door de Belgische afdeling van Handicap Inter- strategie van Handicap International.national worden geleid, telden vorig jaar 612 nationale personeels- Socheata Sann werd in 2004 aangeworven als verantwoordelijkeleden tegenover 61 expats. voor de sensibiliseringsacties rond verkeersveiligheid in Cambodja. Vandaag is ze niet alleen verantwoordelijk voor het hele projectAls we de teams op het terrein van naderbij bekijken, kunnen we rond verkeersveiligheid in dat land, ze coördineert ook de actiesvaststellen dat hun samenstelling geëvolueerd is. Bijvoorbeeld: rond verkeersveiligheid voor de regio Zuidoost-Azië. Onlangs leiddeonder de acht internationale teamleden van ons programma in China ze zelfs een verkenningsmissie om een nieuw project rond dattelden we in 2009 zes verschillende nationaliteiten (Belgisch, Frans, thema op te starten in Benin. Socheta Sann heeft de evolutie dusAustralisch, Filippijns, Indisch, Brits). Bovendien vinden we ook meegemaakt. “Ik merkte echt een vooruitgang: het Cambodjaansemensen uit het Zuiden in een expatteam. Tegelijk is de plaats van team werd meer betrokken bij het beheer, bij gesprekken over de tehet nationale personeel geëvolueerd. De posten die vroeger voor volgen strategie bij acties op middellange en lange termijn en nietexpats waren voorzien, worden nu door plaatselijke mensen inge- meer enkel bij het dagelijkse beheer. Bovendien hebben we veelvuld. Dat gegeven vloeit voort uit een globale trend die sinds het meer verantwoordelijkheid gekregen op een hoger niveau. Als pro-begin van dit decennium toeneemt en die een grotere plaats toe- jectverantwoordelijke vervang ik nu bijvoorbeeld een expat.”kent aan lokaal gerekruteerd personeel.HANDICAP INTERNATIONAL | JAARVERSLAG 2009 07 |
  8. 8. Vanaf het begin van haar bestaan heeft Handicap International be- gebrek aan opgeleid nationaal personeel. Vandaag leidt Kengkeonadrukt dat het belangrijk was om competent personeel op te lei- Boulipavone de opruiming van bommen. Hij maakt deel uit vanden dat op termijn niet alleen in staat zou zijn om acties over te één van de eerste lichtingen die slaagden voor de ontmijnings-nemen, maar ook om de kwaliteit van de projecten en de acties opleiding in Y’lai: “Als verantwoordelijke voor de ontmijningsoperatieszelf te verzekeren. Socheata bevestigt dat: “Het internationale team ben ik de contactpersoon tussen het bureau van Xepon en dat vanheeft veel aandacht besteed aan steun en een aangepaste opleiding Vientiane. Tegelijk ben ik ook de contactpersoon van de afdeling dievoor iedereen. Ik heb bijvoorbeeld de mogelijkheid gekregen om in verantwoordelijk is voor de mijnsensibilisatie (MRE, “mine risk edu-Zweden één maand les te volgen over verkeersveiligheid.” De teams cation”). Daarnaast werk ik mee op het terrein, ik houd toezicht opdie voor de verkeersveiligheidsprojecten in Cambodja, Laos en en ik assisteer de teams als ze technische hulp nodig hebben. Ik hebVietnam werken, hebben ook de kans gekregen om regelmatig deel dagelijks radiocontact met hen om te controleren of alles in orde is.”te nemen aan seminaries die door de universiteit van Hasselt (inBelgië) georganiseerd werden. Soms volgen de studenten van onze Het revalidatiecentrum van Suleymaniah in Irak is ook een goedBelgische universiteiten zelfs stage op het terrein. Zo hebben we voorbeeld van het kwalitatieve werk dat het nationale personeeleen overeenkomst met de KUL (Katholieke Universiteit Leuven - levert. Handicap International heeft een lokale organisatie opgericht,België), die nu - al bijna tien jaar - elk jaar studenten kinesitherapie KORD, dat het centrum kan overnemen. De bevoegdheidsoverdrachtnaar Vietnam stuurt om stage te volgen in de centra voor para- gebeurde in 2005. Sindsdien verleent Handicap International enkelplegie- en tetraplegiepatiënten. beperkte steun aan KORD om ervoor te zorgen dat de organisatie financieel stabiel blijft. Bovendien beloonde de overheid van deDie manier om het nationale personeel te versterken, kan gunstig regio in 2009 de kwaliteit van de diensten die KORD aan personenzijn voor onze ontmijningsprogramma’s. In Kisangani heeft Handicap met een handicap levert.International er duidelijk voor gekozen om de teamcapaciteitenvan de nationale kaderleden van het ontmijningsprogramma te De nationale teamleden op het terrein zijn op alle niveaus van cru-versterken zodat competente personen de fakkel kunnen overne- ciaal belang. Zij weten immers beter dan wie ook hoe ze de be-men wanneer we ons in 2011 terugtrekken. Vier personeelsleden - gunstigden van onze acties het best kunnen benaderen en hoe zeMario, Jason, Rama en Tobin - werden geselecteerd om lessen te efficiënte sensibiliseringscampagnes kunnen opzetten zonder devolgen in het Centre de formation au déminage humanitaire plaatselijke cultuur en de situatie waarin het land zich bevindt, uit(CPADD) in Benin. “Het UNMACC, het coördinerende orgaan van de het oog te verliezen.strijd tegen de mijnen in Congo, heeft een afwijking goedgekeurd.Dat betekent dat onze vier medewerkers mogen werken zonder het De groeiende bekwaamheid van het nationale personeel is eendirecte toezicht van een expat. Dat is een mooie erkenning van onze structurele evolutie die in de komende jaren zal voortgezet worden,wil om het Congolese personeel van ons team te versterken,” aldus niet alleen in de hele humanitaire wereld, maar ook en vooral bijStéphan Jooris, operationeel coördinator en verantwoordelijke voor Handicap International. Iedereen is zich bewust van het belang enhet beheer van het Congo-programma in Brussel. de waarde van de nationale teams die voor Handicap International werken. Zij zorgen er immers allemaal voor dat onze projecten sla-Ook in Laos werken de teams die bommen ruimen niet langer gen en dus vonden we het de hoogste tijd om te benadrukkenonder het toezicht van expats. Vroeger was dat nodig door een hoe belangrijk ze voor de organisatie zijn.08 | JAARVERSLAG 2009 | HANDICAP INTERNATIONAL
  9. 9. THEMA’S02De Cambodjaanse Mon Siup werd blind geboren en leefde 38 jaar geïsoleerd. Tot ze lid werd van een groepvan mensen met een handicap. “Onder impuls van Handicap International hebben we er geleerd om op tekomen voor onze rechten.” Mon Siup en haar vereniging boekten onlangs hun eerste overwinning: de markt-hal wordt toegankelijk gemaakt voor mensen met een handicap. De steun van Handicap International aanplaatselijke verenigingen kan daadwerkelijk (grote en kleine) veranderingen teweeg brengen.Handicap International_helpt mensen met een handicap om zelfop te komen voor hun rechtenIn acht van de dertien landen waar we actief zijn, geeft Handicap “Dit doen we via krantenartikels en spots op radio en tv. We verge-International steun aan verenigingen met en voor mensen met een ten ook de lokale aanpak niet: toneeltjes in dorpen zijn vaak heelhandicap. Dat gebeurt in Angola, Burundi, Cambodja, China, Cuba, effectief.”Laos en Noord-Korea. Wij begeleiden die verenigingen zodat zezelf in staat zijn om op te komen voor hun rechten. De rechten van “Een derde pijler is het pure pleiten en lobbyen. We helpen de vereni-personen met een handicap zijn sinds 13 december 2006 vastge- gingen om rechten af te dwingen. Dat verschilt uiteraard van landlegd in een internationale VN-conventie. “Het speciale aan deze tot land. Heeft het land de Conventie getekend? Zijn er al wetten?conventie is dat het een verandering heeft teweeg gebracht in de Worden ze nageleefd? Een wetsvoorstel indienen is niet gemakke-manier waarop mensen met een handicap worden benaderd. Ze wor- lijk. Ook is het moeilijk om een land erop te wijzen dat wetten nietden niet meer beschouwd als ‘ontvangers’ van liefdadigheid, zorg worden nageleefd. Daarom zijn onze opleidingen in lobbyen ergen sociale voorzieningen. De nadruk wordt nu gelegd op de persoon! nuttig. Een goed voorbeeld is de Cambodian Disabled People’sEen persoon met rechten en met de capaciteit om deze rechten op te Organisation (CDPO) die op nationaal niveau veel druk uitoefent.”eisen en eigen beslissingen te nemen”, zegt Jeroen Stol, die voor “Sinds kort gaan we nog een stap verder. Onze nieuwste project heetHandicap International in de Maldiven en in Cambodja projecten ‘Making it work’. Om goed te kunnen lobbyen helpen we de vereni-startte die verenigingen stimuleren om die rechten op te eisen. gingen om voldoende informatie te verzamelen. Dat noemen we“De conventie is geen toverspreuk. Maar het is een kader waarop ‘food for advocacy’. We bundelen ook positieve verhalen en mooienationaal beleid en wetgeving moeten worden gebaseerd. Meer voorbeelden van inclusief onderwijs, of van mensen met een beper-mensen zullen zich bewust worden van hun rechten maar het is vooral king die werk vonden. Zo tonen we aan wat mogelijk is’’, zegt Wyseur.aan de civiele maatschappij om deze mensen de tools te geven om “We stimuleren mensen met een handicap ook om zich te engagerenop te komen voor hun rechten.” op het lokale beleidsniveau. Zo zijn er in Colombia verenigingen die gemeenteraden dwingen om thema’s met betrekking rond handicaps op het programma te zetten. Dit leidde al vaak tot actie-Drie pijlers plannen, waarvan Handicap International mee de financiering ver- zorgde.”De conventie vormt dus de achtergrond voor de acties van Handi-cap International. “Onze interventies hebben een drievoudig doel”, “Het feit dat mensen met een beperking zelf opkomen voor hun rech-zegt Sophie Wyseur, technisch adviseur van de Belgische sectie ten, kan ook tot een mooie mentaliteitsverandering leiden. Maarvan Handicap International. “In de eerste plaats willen we de capa- zeker in gebieden die net uit een oorlogssituatie komen, is dat nietciteiten van de lokale organisaties voor mensen met een handicap evident. In Burundi bijvoorbeeld wint het persoonlijke belang het erversterken. We maken eerst een analyse van de organisatie: waar nog vaak van het algemene belang. De Burundese bevolking voeltstaan ze en welke hulp kunnen ze gebruiken? Vaak gaat dat over niet de behoefte om zich te verenigen. Aan ons om dat te stimuleren”,management en intern beleid. Wij zorgen er bijvoorbeeld voor dat vertelt Wyseur.die verenigingen democratisch functioneren en een duidelijke groepvertegenwoordigen. We geven opleidingen en advies.” “Zo hebben we in Burundi een oproep gedaan aan verenigingen om een project in te dienen voor sensibilisatie rond handicaps. De goede“Een tweede pijler is sensibilisatie rond het thema handicaps. In het projecten zouden een financiering krijgen. Het gevolg is dat de or-zuiden worden mensen met een handicap vaak gediscrimineerd. Om ganisaties beginnen na te denken over hun werkwijze en zich gaandie mentaliteit te veranderen lanceren we campagnes die zich rich- organiseren. Dat is pijler 1 van onze doelstellingen. Uiteraard kreegten tot de bevolking, de autoriteiten en de mensen met een beper- ook pijler 2 (het imago van mensen met een handicap verbeteren) eenking zelf. Die laatste hebben vaak een laag zelfbeeld. Ook voor hen ferme boost, want dankzij de bekroonde projecten zag je affiches inis een mentaliteitsverandering aangewezen”, zegt Sophie Wyseur. de straten en werden er sketches georganiseerd in de dorpen.”HANDICAP INTERNATIONAL | JAARVERSLAG 2009 09 |
  10. 10. “Onze steun aan verenigingen is een heel belangrijk onderdeel van byen bij de leiders van onze gemeenschap, voel ik me opperbest. Ikhet werk van Handicap International”, besluit Sophie Wyseur. “Want denk dat de lokale autoriteiten eindelijk een idee beginnen te krijgenals wij ons terugtrekken uit een land moeten die verenigingen in van de moeilijkheden waarmee wij worden geconfronteerd. Als westaat zijn om het lobbywerk alleen voort te zetten zodat zij, net als nodige fondsen bijeen krijgen, zal de marktplaats binnenkort voorelke andere burger, in staat zijn om zelf op te komen voor hun rech- iedereen toegankelijk worden en halen we een slag thuis. Zo zie jeten.” maar dat mensen met een handicap elkaar moeten steunen. Ik hoop dat ook in de rest van Cambodja meer mensen zich zullen verenigen.”Twee voorbeelden ANGOLA_VAN GRONDWET TOT VOETBALSTADION In Angola begeleidt Handicap International 21 verenigingen voorCAMBODJA_ZELFVERTROUWEN ÉN TOEGANG TOT DE MARKTHAL mensen met een handicap. “En die hebben in 2009 heel wat verwe-In Cambodja zijn het verenigingen die bij de lokale autoriteiten zenlijkt”, zegt Julie Nuttens, programmadirecteur in Angola. “Het be-pleiten voor meer rechten voor personen met een handicap. “Dit langrijkste is dat ze hun stempel hebben kunnen drukken tijdens hetgebeurt op steeds meer professionele en gestructureerde basis”, nationale overleg over de constitutionele hervormingen. Onze be-weet Jeroen Stol, programmadirecteur in Cambodja. “In 2008 werd vindingen werden geïntegreerd in de finale tekst voor de nieuwedaarvoor de koepelorganisatie Community for All (CFA) opgericht.” grondwet. Er zijn dus garanties dat de fundamentele rechten voorDe 38-jarige Mon Siup is lid van een zelfhulpgroep in Koch Chas, personen met een handicap beter zullen worden beschermd. We lereneen dorp in de provincie Siem Reap. Haar levensloop is helaas een de verenigingen ook om gebruik te maken van de actualiteit om rech-bewijs van het feit dat sensibilisatie er hard nodig is. “Ik ben blind ten af te dwingen. Zo hebben ze ervoor gezorgd dat de stadionsgeboren en ben nooit aanvaard. Ofwel kijken mensen op me neer. tijdens de Africa Cup Voetbal voor iedereen toegankelijk waren.”Ofwel trakteren ze me op scheldnamen als ‘kwak’ (scheldwoord voorblinde). Mensen denken dat ik niets kan. Ik woon nog altijd bij mijn Handicap International en de verenigingen hebben voluit gebruikmoeder. Trouwen zit er voor mij niet in.” gemaakt van de Internationale Dag voor Mensen met een Handicap op 3 december. “Er waren conferenties, fototentoonstellingen,“Toen ik lid werd van de vereniging kreeg ik eindelijk de kans om te radio-uitzendingen, protestmarsen, sportwedstrijden, toneeltjes,praten met andere mensen met een beperking. Dat heeft me enorm zang en gedichten. We hebben - zowel op ludieke als formele wijzegesterkt. Intussen sta ik zelfs aan het hoofd van onze vereniging. - de lokale autoriteiten en mensen met een handicap gewezen op deDat geeft me energie en zelfvertrouwen, want wanneer ik kan lob- Internationale Conventie die hun rechten verdedigt.” © T. DIRVEN - HANDICAP INTERNATIONAL « Dit is een belangrijk deel van het werk van Han-dicap International. Want als wij ons uit een landterugtrekken, moeten verenigingen zelf het lobby-werk voortzetten. »
  11. 11. THEMA’S03Op 26 december 2004 beefde de zeebodem onder de Golf van Bengalen, vlakbij het eiland Sumatra, met eenkracht van 8,9 op de schaal van Richter. De beving veroorzaakte een enorme vloedgolf die de kusten van Aziëmet een verwoestende kracht overspoelde, soms tot een kilometer landinwaarts. De lijst van de getroffen lan-den is lang: Bangladesh, India, Indonesië, Maleisië, de Maldiven, Myanmar, Sri Lanka, Thailand, ... De tsunamiwerd gevoeld tot op de Afrikaanse kusten van Somalië, Tanzania en Kenia. Er werden 270 000 doden getelden meer dan 1 miljoen mensen werden dakloos. In de Indonesische provincie Atjeh viel 65% van de doden.Op de Maldiven werd één inwoner op drie door de ramp getroffen.Tsunami_de balans na vijf jaarDeze enorme catastrofe kreeg immens veel media-aandacht en Handicap International is zeer snel na de ramp aan de slag gegaan.heeft een nooit eerder geziene golf van solidariteit teweeggebracht. De Franse afdeling was al aanwezig in Sri Lanka, waar ze in juniInternationale organisaties mobiliseerden mensen en materiaal om 2004 een revalidatiecentrum had geopend aan de oostkust vande getroffen bevolking te hulp te schieten. Vanaf het begin werden Batticaloa. Dat centrum moest personen helpen die na de burger-ze echter geconfronteerd met haast onoverkomelijke problemen. oorlog met een handicap achterbleven. De teams in het centrumDe verdeling van hulpgoederen werd bijvoorbeeld bemoeilijkt voor fysieke revalidatie werden in de eerste uren na de ramp gemo-doordat er in onstabiele gebieden moest worden gewerkt, zoals biliseerd voor loophulp, basisrevalidatie en ademhalingskinesi-Sumatra of Sri Lanka, waar de burgeroorlog tussen de regering en therapie.de Tamiltijgers telkens weer opflakkerde. Handicap Internationaltrok zich het lot aan van personen met een handicap. In eerste Er is ook snel een ploeg vertrokken naar Atjeh op het eiland Suma-instantie boden we noodhulp aan. Maar onze belangrijkste bijdrage tra, een van de zwaarst getroffen gebieden. We organiseerden erkwam daarna, tijdens de heropbouw. een directe interventie en zorgden voor kinesitherapie, eerst in de ziekenhuizen en dan in de kampen en de poliklinieken in de dorpen.Net als de andere niet-gouvernementele organisaties heeft ook We leverden materiaal, voornamelijk apparatuur voor het centrumHandicap International rekening moeten houden met wat het grote voor functionele revalidatie en voor het ziekenhuis van Bandapubliek verwachtte dat er met hun giften werd gedaan: alles moest Atjeh.worden heropgebouwd, en wel onmiddellijk. De humanitaire orga-nisaties moesten de noodhulp echter combineren met een visie De Belgische sectie van Handicap International koos er voor om opop langere termijn. Het was een enorme opdracht en daar was tijd de Maldiven te helpen. Die archipel was immers ook erg zwaarvoor nodig: er zou een periode van 5 tot 10 jaar nodig zijn om de geraakt door de vloedgolf. Doordat de bevolking zo sterk verspreidsporen van de tsunami uit te wissen. is – 400 000 mensen op 200 eilanden – was het echter moeilijk om
  12. 12. met de hulp tot bij de slachtoffers te geraken. Handicap Interna- (ADD – Association for Disability and Development). Die twee orga-tional heeft eerst met andere internationale organisaties samen- nisaties hebben een reeks sensibiliseringscampagnes op potengewerkt om de vernielde huizen weer op te bouwen en waakte er gezet en traden vooral op als vertegenwoordigers van personen metdaarbij over dat nieuwe woningen en openbare gebouwen goed een handicap bij de Maldivische regering. Ze zijn erin geslaagd omtoegankelijk waren. We ondertekenden ook samenwerkingsak- kwesties in verband met handicaps op de politieke agenda te krijgen,koorden met de regering om natuurrampen voor te bereiden met in die mate zelfs dat de overheid het Verdrag inzake de rechten vanspeciale aandacht voor personen met een handicap. We hebben personen met een handicap heeft ondertekend.snel onze postnoodhulp uitgebreid naar kwesties rond de toegangtot diensten voor personen met een handicap. Lucy Roberts heeft het programma van Handicap International op de Maldiven gelanceerd en ook afgerond. Ze heeft dus zelf kunnenDie toegankelijkheid, de inclusie van personen met een handicap en vaststellen wat er de afgelopen vijf jaar is veranderd: “Op de Mal-hun rechten komen steeds terug in alle acties die Handicap Inter- diven werden personen met een handicap haast verstoten: ze had-national in de door de tsunami getroffen gebieden heeft gevoerd. den geen toegang tot diensten en hadden geen wettelijk kader datWe deden dit zodra de periode van de grootste nood voorbij was. hun rechten kon waarborgen. Nu lijkt het er echter op dat de samen-“Protheses en revalidatie zijn slechts één stap in de steun aan per- leving zich kan en wil bezighouden met het welzijn van personensonen met een handicap. De revalidatie van personen met een han- met een handicap.”dicap gaat ook om hun financiële onafhankelijkheid, hun integratiein de maatschappij en de concrete erkenning van hun rechten,” Zoals vanaf het begin was voorzien, is Handicap International nu,aldus Louis Bourgois, voormalig adjunct-directeur van het pro- na vijf jaar, vertrokken op de Maldiven. De vruchtbare samenwer-gramma in Sri Lanka. king tussen Handicap International en haar partners op de Maldiven is dus afgelopen. Iedereen heeft het gevoel dat we een verschilDaarom heeft de organisatie een gemeenschapsgerichte aanpak hebben kunnen maken: zowel de overheid als de bevolking zijnontwikkeld, zij het rechtstreeks of in samenwerking met bestaande gesensibiliseerd over het thema handicap. Meer nog, Handicap In-plaatselijke verenigingen zoals op de Maldiven. Vanaf juni 2007 is ternational heeft een reële bijdrage geleverd om de levenskwaliteitHandicap International op de Maldiven begonnen met een project van mensen met een handicap te verbeteren door op verschillendedat het voor personen met een handicap makkelijker moet maken niveaus en complementair te werken. Enerzijds hebben we op po-om aan informatie te komen, zodat ze weer in de samenleving litiek niveau met de betrokken ministers samengewerkt om eenkunnen meedraaien en hun voordeel kunnen halen uit zorgstruc- aangepast kader te creëren. Anders hebben we aangetoond datturen, onderwijs, beroepsopleidingen en sociale en sportieve acti- het mogelijk is om ook op lokaal niveau tegemoet te komen aanviteiten. Bovendien hebben we geprobeerd om de rest van de de behoeften van personen met een handicap, ondanks de moei-bevolking te sensibiliseren, zodat personen met een handicap lijkheden die een archipel met zich meebrengt. Daarenboven heeftbeter zouden worden aanvaard. Handicap International bijgedragen tot een betere sociale integratie. Samen met onze partners hebben we ervoor kunnen zorgen dat eenHandicap International heeft de oprichting van twee organisaties handicap niet langer een taboe is. Dat is niet alleen positief voorondersteund: een vereniging voor doven (MDA, Maldives Deaf personen die een handicap hebben overgehouden aan de tsunami,Association) en een vereniging voor handicap en ontwikkeling maar voor alle andere personen met een handicap in het land. « De revalidatie van personen met een handicap gaat ook om hun financiële onafhankelijkheid, hun inte- gratie in de maatschappij en de concrete erkenning van hun rechten. » © B. KORMANN - HANDICAP INTERNATIONAL
  13. 13. THEMA’S04Le Thi Kim Huong (33) werd in oktober op haar bromfiets aangereden door een bus. In de streek waar ze woont(de provincie Dong Nai, Vietnam), kan het uren duren voor er een ziekenwagen is. “Gelukkig was er een teamvrijwilligers van Handicap International in de buurt. Zij gaven mij de nodige eerste hulp waardoor definitieveletsels werden voorkomen. Binnen een aantal maanden kan ik weer stappen.” Volgens de Wereldgezond-heidsorganisatie is Huong slechts een van de maar liefst 50 miljoen gewonden die het verkeer jaarlijks maakt.Wereldwijd heeft het verkeer alsmaar meer doden en handicaps op haar geweten.Verkeersveiligheid_voor het eerst wereldwijde prioriteitHandicap International is dan ook verheugd dat de mondiale ver- Probleem het grootst in de zichkeersveiligheid in 2009 voor het eerst hoog op de internationale ontwikkelende landenagenda kwam. Ngo’s en wereldleiders hebben de intentie uitge-sproken om komaf te maken met het snel stijgende aantal doden In de rijke landen stagneert het aantal verkeersslachtoffers stilaan,en gewonden. Op initiatief van de Wereldgezondheidsorganisatie maar in de zich ontwikkelende landen is de stijging hallucinant. Op(WGO) kwamen 50 ngo’s twee maal samen om deel te nemen aan wereldschaal bezitten de Westerse industrielanden meer dan dede voorbereiding van de interministeriële VN-conferentie rond ver- helft van de gemotoriseerde voertuigen. Toch nemen de zich ont-keersveiligheid. Die vond plaats in november in Moskou. De voor- wikkelende landen volgens de WGO meer dan 90 procent van dezitter en enkele medewerkers van Handicap International waren er verkeersongelukken voor hun rekening. “De infrastructuur is veelalaanwezig. Onze organisatie sprak als enige ngo de conferentie toe. niet aangepast aan de ‘boom’ van bromfietsen en (in minder mate)150 landen hebben hun engagement verklaard en aan de Verenigde auto’s’’, verklaart Vincent Slypen. “De voertuigen zijn vaak aftands,Naties gevraagd om een strategie te bepalen en een actieplan voor de taxi’s vervoeren te veel mensen, er zijn geen of toch geen dege-tien jaar op te stellen. lijke helmen en veiligheidsgordels, verkeersregels en rijbewijzen zijn er maar zelden, voetpaden bestaan niet, de wegen zijn in slechte“Dat verkeersveiligheid meer aandacht krijgt, is niet meer dan staat, snelheidsbeperkingen worden niet gerespecteerd en er wordtlogisch”, zegt Vincent Slypen, Directeur Operaties bij Handicap Inter- veel gereden onder invloed.”national Belgium. “De cijfers van de WGO spreken immers boekdelen.Nu vallen er jaarlijks 1,3 miljoen doden in het verkeer. Als er niet Vooral Zuidoost-Azië kampt met problemen. Studies van de WGOwordt ingegrepen, zijn er dat in 2030 2,4 miljoen. Verkeersonge- voorspellen dat het aantal verkeersslachtoffers daar in 2020 metvallen zullen stijgen van de negende naar de vijfde plaats in de lijst 144 procent gestegen zal zijn in vergelijking met 2000. Daaromvan belangrijkste doodsoorzaken ter wereld. Dat wordt dus een vormt verkeersveiligheid sinds 2000 een belangrijk deel van onzehogere notering dan aids en kanker. Tegen 2015 al zouden verkeers- activiteiten in drie landen in de regio: Cambodja, Laos en Vietnam.ongelukken de belangrijkste oorzaak van handicaps zijn bij kinderen Daar verzorgen we zelfs meer mensen die hun handicap opliepenvan 5 jaar en ouder.” door een verkeersongeval dan door een landmijn.HANDICAP INTERNATIONAL | JAARVERSLAG 2009 13 |
  14. 14. Onze expertise in de streek is intussen gekend, waardoor we soms Dat is een verdubbeling op een half jaar tijd. Sinds februari 2009gevraagd worden om ander landen te adviseren. Zo bereiden we draagt zelfs iedereen in de Vietnamese miljoenenstad Ho Chi Minhmomenteel ook een interventie in Benin voor. “Vietnamese team- een helm. We hebben ervoor gezorgd dat het wettelijk werd ver-leden werden in 2009 uitgenodigd op een conferentie van de Wereld- plicht. Onze campagnes zijn trouwens niet alleen nationaal. We wer-gezondheidsorganisatie om er hun ervaring met eerste hulp te ken ook lokaal en betrekken lokale verenigingen. Dat is essentieeldelen”, vertelt Phillippe Martinez, programmadirecteur in Vietnam. om een mentaliteitsverandering te bereiken.”“We worden wereldwijd erkend als een belangrijke speler.”Handicap International kon die expertise snel opbouwen omdat Handicap International zorgt ook voor opleidingen in EHBO, zowel inwe kunnen leunen op de jarenlange ervaring in de projecten rond scholen als bij vrijwilligers. Zeker in Vietnam werkt dat uitstekend.landmijnen. Dezelfde strategieën worden gehanteerd: lobbyen, “We hebben 25 eerstehulpposten in vijf districten. 16 ploegen metdatabase management, opvoeding, sensibilisatie en medische bij- meer dan 100 door ons opgeleide vrijwilligers maken er een sportstand. “Het eerst verkeersveiligheidproject in Laos kwam er in 2000 van om zo snel mogelijk op de plaats van een ongeval te zijn, aan-nadat een studie had getoond dat een meerderheid van onze patiën- gezien een ziekenwagen er uren op zich kan laten wachten’’, getuigtten in de centra eigenlijk verkeerslachtoffers waren”, zegt Luc Del- Philippe Martinez vanuit Vietnam. “In 2010 komen er nog meerneuville, programmadirecteur in Laos posten en meer vrijwilligers. Er worden ook brochures verspreid die bevolking goede reflexen aanleren wanneer ze geconfronteerd worden met een verkeersongeval.”Van preventie tot medische hulp En uiteraard is er ook nog de specialiteit van Handicap International:Handicap International ontwikkelde in Cambodja een database slachtoffers helpen revalideren. In Vietnam is er zelfs een centrumvoor verkeersongelukken (RCVIS – Road Crash and Victim Infor- dat is gespecialiseerd in ruggenmergletsels, een veel voorkomendmation System) omdat niemand wist hoeveel mensen er precies probleem bij verkeersongevallen. “Een patiënt met zulke letselsstierven of gewond raakten. “Dat is een grote verwezenlijking”, heeft veel opvolging nodig”, zegt Eric Weerts, kinesist in Vietnam.meent Jeroen Stol, programmadirecteur in Cambodja. “Dankzij de “Vaak worden de verwondingen van verkeersslachtoffers wel ver-accurate data kunnen we beter lobbyen bij autoriteiten of andere zorgd, maar gaat het mis bij de revalidatie.” Eric leidt dokters, ki-belanghebbende partijen. De bedoeling is dat het informatiesysteem nesisten en verplegers op die op hun beurt hun kennis doorgevenop termijn wordt gebruikt in andere zich ontwikkelende landen.” aan de collega’s in de provincies. Die lokale aanpak is belangrijk, want als patiënten kunnen revalideren in hun eigen omgeving,“Een belangrijk onderdeel van onze strijd tegen verkeersongevallen raken ze sneller weer geïntegreerd in de maatschappij. En dat isis verkeersopvoeding. Net zoals in Laos en Vietnam, maakten we inCambodja een curriculum voor de lagere scholen. We deden dit in uiteindelijk een van de belangrijkste doelstellingen van Handicapsamenwerking met het ministerie van Onderwijs, Voor onze komst International.was dit onbestaand. We leren kinderen bijvoorbeeld hoe ze de straatmoeten oversteken. Hiervoor leiden we de leerkrachten op”, aldus “We mogen concluderen dat onze multidisciplinaire aanpak succes-Jeroen Stol. vol is’’, zegt Philippe Martinez. “In de provincie Dong Nai (Vietnam), waar het project ‘Safe Roads for Better Life’ op alle vlakken floreert“Successen worden vaak geboekt door een samenwerking van ver- (materiaal en ambulances leveren, medische posten oprichten, vrij-keersopvoeding op school, intensieve sensibilisatiecampagnes bij willigers trainen, kinderen sensibiliseren…), laten de resultaten zichde bevolking en lobbywerk bij de autoriteiten. Zo zien we veel meer al na een jaar voelen: in de regio daalde het aantal ongelukken methelmen in het straatbeeld. Een helm is essentieel om motorrijders te sterfgevallen met 30 %. Het aantal gewonden daalde met 42,5 %.beschermen tegen (vaak dodelijke) hoofdletsels. Sinds de cam- Dit stimuleert ons om onze verkeersprojecten uit te breiden naarpagnes draagt de helft van de motorrijders in Cambodja een helm. andere landen. In 2010 is er al een verkennende missie in Afrika.”DE VERSCHILLENDE SOORTEN INTERVENTIESVA N H A N D I C A P I N T E R N AT I O N A L We organiseren lessen We sensibiliseren het grote publiek We hebben We lobbyen voor een betere wetgeving verkeersveiligheid in de scholen een structuur rond verkeersveiligheid We lanceren manieren om geld voor eerste hulp te verzamelen bij ongevallen We versterken de capaciteiten van onze institutionele partners. © L. AERTS - HI © T. DIRVEN - HI © L. AERTS - HI
  15. 15. TRUNG_VIETNAM. PROGRAMMA’STrung is acht en woont in de bergen nabij KhanHoa in Vietnam. Op het eerste gezicht lijkt hij eenheel gewoon, actief jongetje. Maar Trung is ergklein voor zijn leeftijd en heeft een mentale ach-terstand. Hij kan niet zelfstandig eten en kanslechts enkele woordjes zeggen. Toen hij vijf wasonderging hij met succes een operatie om eenhazenlip te corrigeren. Handicap Internationalstelt alles in het werk om kinderen als Trung zo03snel mogelijk op te sporen opdat ze vroegtijdigde juiste behandeling en zorg zouden krijgen.
  16. 16. AFRIKA Angola ANGOLA Handicap International is sinds 1995 in Angola aan het werk: de organi- IN CIJFERS01 satie richtte niet alleen revalidatiecentra op, maar ook een productiecen- Internationaal personeel: 6 trum voor voetprothesen. In 2005 kenden de projecten in Angola een Nationaal personeel: 61 Budget: 1.337.064 € eerste keerpunt, toen de centra van het nationale revalidatieprogramma Belangrijkste donors: voor personen met een handicap opnieuw onder toezicht van het minis- DGOS - Programma, terie van Volksgezondheid kwamen te staan. Een andere grote stap kwam Canadian Auto Workers Union, EuropeAid, er in 2007: de door de Franse en Belgische afdelingen van Handicap Internationaal Agentschap International geleide projecten werden samengevoegd en de Franse voor Ontwikkeling van Canada (CIDA), afdeling trok zich uit het land terug. In 2009 draaiden de activiteiten van Ministerie van Buitenlandse Handicap International rond drie grote pijlers: gemeenschapsgerichte zaken Ierland (Irish Aid), revalidatie, professionele integratie van personen met een handicap en Ministerie van Buitenlandse ondersteuning van verenigingen van personen met een handicap. Zaken Nederland (BUZA). Het project dat mensen helpt revalideren leiding, microkrediet, basismateriaal om binnen hun eigen gemeenschap steunt per- zelfstandig te kunnen werken of ze zoeken sonen met een handicap bij hun sociale en naar een werkgever. Deze teams hebben economische integratie in de maatschappij. ook de arbeidsmarkt bewust gemaakt van Om dat te realiseren, wordt er geregeld pro- de problemen waar personen met een han- actief gezocht naar personen met een han- dicap mee te maken krijgen. dicap. Onze teams informeren de mensen over de bestaande diensten en hulpmoge- Daarnaast willen we verenigingen onder- lijkheden en zoeken uit welke aanpak het steunen die personen met een handicap beste past bij elk individu. Tegelijk sensibi- vertegenwoordigen, zodat die na verloop liseren onze teamleden ook de gemeen- van tijd invloed krijgen op de beslissingen Luanda schap zodat mensen met een handicap en wetgeving omtrent personen met een beter worden aanvaard. handicap. De 21 organisaties die Handicap International ondersteunt, hebben in 2009 HUAMBO Benguela Huambo Het project rond professionele integratie al concrete resultaten behaald. Zo werden BENGUELA loopt in samenwerking met twee verenigin- personen met een handicap opgenomen Bibala HUILA gen van personen met een handicap in de in de tekst van de nieuwe grondwet van Lubango provincie Huambo. De teams gaan op zoek Angola. Ook werd de Afrika Cup, de groot- NAMIBE naar personen met een handicap die steun ste sportgebeurtenis van 2009, toeganke- nodig hebben. Ze voorzien hen van een op- lijk gemaakt. In 2010 worden onze activiteiten rond ge- meenschapsgerichte revalidatie in de pro- vincie Benguela overgedragen aan onze drie partners: de provinciale directie voor ondersteuning en sociale integratie, APADV en LARDEF. De tweede fase van het project voor economische integratie zal in maart 2010 worden afgerond en indien er vol- doende financiële middelen zijn, wordt er in 2010-2011 een derde en laatste fase ge- pland. Ook blijven we de verenigingen steu- nen met als hoogtepunt een gepland seminarie voor de 21 verenigingen.
  17. 17. AFRIKA BURUNDI IN CIJFERS 02 Internationaal personeel: 6 Nationaal personeel: 27 Budget: 1.020.711 € Belangrijkste donors: DGOS, EuropeAid, Ministerie van Buitenlandse Zaken van het Groothertogdom Luxemburg, Stad Luxemburg, Wallonië-Brussel-Internationaal (WBI).BurundiBurundi is een van de armste landen ter wereld: bijna 90% van de be- MUYINGAvolking moet met minder dan 1 dollar per week (over)leven. Handicap MuyingaInternational is hier sinds 1992 aanwezig en momenteel is ons pro-gramma op de volgende vier pijlers gebaseerd: gemeenschapsge- Bujumbura Gitega RUYIGIrichte revalidatie, institutionele steun voor fysieke revalidatiecentra GITEGAen ondersteuning van verenigingen voor personen met een handicap. RUTANALobbywerk is een vierde en overkoepelende pijler. MAKAMBASinds maart 2009 steunen we fysieke reva- gespoord die door een zware bevallinglidatiecentra. Dit project omvat vier doel- incontinent waren geworden (obstetrischestellingen: meer technische, administratieve fistels). Die vrouwen werden geopereerd.en financiële autonomie voor de 12 partner- Ook een dertigtal kinderen met een hazenlipcentra tegen 2012, meer personen met een werden operatief geholpen. leren we de preventie van handicaps, eenhandicap die worden verzorgd, een verbete- betere samenwerking tussen de verschil-ring van de verstrekte zorgen en een betere Handicap International wil de verschillende lende betrokken partijen, de organisatie vantoegankelijkheid van de centra. Andere acties verenigingen voor personen met een han- workshops waar ervaringen uit verschillendeworden nog uitgewerkt. Zo komt er een op- dicap steunen in hun lobbywerk. Daarom regio’s gedeeld kunnen worden en lobby-leidingscentrum in het CNAR (Centre Natio- helpen we hen om zich te organiseren, pro- acties voor een mentaliteitsverandering.nal d’Appareillage et de Réadaptation) van jecten te leiden en te communiceren overGitega. de rechten van personen met een handicap. In 2010 hopen we een volledig apart project Die verenigingen hebben een netwerk op- rond obstetrische fistels op te starten enIn 2009 waren ook onze teams die zich be- gericht: het RAPHB (Réseau des associati- meer steun te bieden aan partnercentrazighouden met gemeenschapsgerichte reva- ons de personnes handicapées du Burundi). voor fysieke revalidatie zodat ze na 2012lidatie erg actief. Voor een pilootproject Personen met een handicap in Burundi heb- zonder ons overeind kunnen blijven. Boven-werden 27 gezinnen met kinderen met een ben nu dus collectief baat bij de sensibili- dien willen we zeker tot 2013 steun gevenhandicap uitgekozen. Voor hen werd een seringsacties die het RAPHB en haar leden aan de revalidatieprojecten op communau-efficiënt integratiemodel uitgewerkt. Daar- organiseren. taire basis en aan de verenigingen voornaast werden bijna dertig kinderen met een personen met een handicap. Ten slottehandicap ingeschreven in een school. Onze Voor al die projecten is een goede commu- staat nog een nieuw project rond moeder-teams hebben een honderdtal vrouwen op- nicatie en lobbywerk belangrijk. Zo stimu- en kindgezondheid op de agenda.HANDICAP INTERNATIONAL | JAARVERSLAG 2009 17 |
  18. 18. AFRIKA D E M O C R AT I S C H E REPUBLIEK03 CO N G O IN CIJFERS Internationaal personeel: 16 Nationaal personeel: 116 (van wie 11 personen niet rechtstreeks door HI betaald worden) Budget: 3.342.930 € Belangrijkste donors: Democratische Republiek Ambassade van Frankrijk in Kinshasa, Congo Big Lottery Fund, DGOS, De Democratische Republiek Congo is een land waar de sociale indica- ECHO, EuropeAid, toren meer dan verontrustend zijn. Er is veel armoede en het moeder- en Ministerie van Buitenlandse Zaken Groothertogdom kindersterftecijfer ligt erg hoog. Handicap International werkt sinds 1995 Luxemburg, in Congo en leidt momenteel voornamelijk projecten in Kinshasa en Ministerie van Buitenlandse Zaken Nederland (BUZA), omstreken, in de regio van Kisangani en in Noord-Kivu. UNDP, UNICEF. slaagde Handicap International erin om die In 2009 leidde Handicap International in eerste ervaring naar 12 andere basisscholen Noord-Kivu projecten rond kinesitherapie in de hoofdstad uit te breiden. Bovendien in de ziekenhuizen van Lubutu, Masisi, neemt de organisatie deel aan een rege- Kiroshe en Rutshuru. We hielpen ook zwaar ringswerkgroep om het onderwijssysteem in ondervoede kinderen uit de therapeutische OOSTELIJKE PROVINCIE het land te vernieuwen. In december 2009 voedingscentra. We gaven ze ademhalings- keurde de Senaat een amendement goed kinesitherapie en ook functionele kinesi- Kisangani om het concept “inclusief onderwijs” in het therapie om hun motorische achterstand in NOORD-KIVU Goma RWANDA wetsontwerp over de organisatie en werking te halen. Bovendien zorgde Handicap Inter- BURUNDI van het nationale onderwijs te integreren. national voor kinderen met een handicap Kinshasa die in de vluchtelingenkampen van Goma Aangezien de risicofactoren om een handi- wonen. In die kampen keken we er ook op cap te ontwikkelen op het moment van de toe dat de zwakste personen gegarandeerd geboorte enorm zijn, is gezondheidszorg hulp kregen. We hielpen die mensen ook voor moeders en kinderen een primordiale naar hun geboortestreek terug te keren. uitdaging in Congo. Ons project in twee ge- zondheidszones van Kinshasa is op drie pij- Einde 2010 trekt Handicap International zich lers gebouwd: bijscholing van het personeel terug uit het project voor revalidatie op dat verantwoordelijk is voor de pre- en communautaire basis. De organisatie zal postnatale consultaties, de gezonheidscen- zich dan toeleggen op inclusief onderwijs en tra uitrusten met het nodige materiaal en gezondheidszorg voor moeders in Kinshasa. In Kinshasa is het project rond gemeen- informatie verzamelen over de risicofacto- Maar in feite wil Handicap International de schapsgerichte revalidatie over 18 gemeen- ren van een handicap en de prevalentie verschillende programma’s samenbrengen. ten gespreid. We hebben een netwerk van ervan. Dat zal gebeuren in Goma. De kinesithera- 22 comités waardoor 8.000 personen met peuten zullen een mobiele kinekliniek op- een handicap (en hun families) thuis bege- In 2009 bleef Handicap International zich richten om de behandeling te vervolgen van leid kunnen worden. Onze teams leveren geleidelijk uit Kisangani terugtrekken en kinderen met een handicap die na de slui- advies en zorgen ervoor dat de patiënten tegen 2011 zou de organisatie er volledig ting van de vluchtelingenkampen naar huis toegang krijgen tot hulp. Eind 2010 wordt weg moeten zijn. Handicap International teruggekeerd zijn. Bovendien zullen ze in de dit project afgerond. heeft haar ontmijnings- en opruimingsope- kampen van Mwezo, Nyanzale en Birambiso raties verplaatst om informatie te kunnen (op 90 km van Goma) personen met een Handicap International heeft de centra Bon verzamelen over de mijnen in de provincies handicap opsporen. Ze zullen hen hulp Départ en Kikesa gesteund om er referen- Orientale en Maniema. Daarenboven blijft de geven om te lopen zodat ook zij toegang tiecentra van te maken op het vlak van organisatie ijveren voor een versterking van krijgen tot de infrastructuren van het inclusief onderwijs in Kinshasa. In 2009 de lokale capaciteiten. kamp. 18 | JAARVERSLAG 2009 | HANDICAP INTERNATIONAL
  19. 19. LATIJNS-AMERIKAColombiaColombia is het vierde grootste land van Zuid-Amerika en met 46,8 miljoeninwoners één van de dichtst bevolkte. Helaas is het met 31 op 32getroffen departementen het meest door mijnen geteisterde land terwereld als gevolg van een conflict tussen verschillende illegale gewapendegroeperingen en de regeringstroepen. Cartagena Sincelejo CúcutaHandicap International werkt sinds 1998 in gingen die personen met een handicap sti- BucaramengaColombia. We steunden er de REI Founda- muleren om actief lid te zijn van hun ge- Medellíntion, een organisatie die gespecialiseerd is meenschap. Op termijn wil Handicapin de revalidatie van personen met een International de structuren van die vereni-handicap in Cartagena. Intussen is dat pro- gingen versterken zodat ze efficiënter kun-ject afgerond, maar de orthopedische werk- nen werken, zowel op lokaal als opplaats die met de hulp van Handicap regionaal en nationaal niveau.International werd opgericht, bedient nogdagelijks landmijnslachtoffers. In Colombia geven we enerzijds directe hulp aan slachtoffers van mijnen en niet-ontplofteIn 2009 zette Handicap International haar oorlogstuigen, anderzijds steunen we deinterventies voort in Antioquia, Bolivar, verenigingen die de slachtoffers helpen.Sucre, Santander en Norte de Santander, 2009 was bijzonder symbolisch voor Handi-vijf departementen waar momenteel drie cap International en Colombia omdat Carta-grote projecten lopen: revalideren binnen gena in december de tweede conferentie Het project rond gemeenschapsgerichte re-de eigen gemeenschap, steun aan de ver- voor de herziening van het verdrag van validatie nadert zijn finale fase. In 2010enigingen en actie tegen de mijnen. Ottawa ontving. De conferentie heeft nog moet het zich concentreren op de verster- maar eens benadrukt dat de regeringspro- king van overlegruimtes, om zo een samen-Het project voor gemeenschapsgerichte re- gramma’s voor de hulp aan landmijnslacht- leving te promoten die toegankelijk is voorvalidatie helpt personen met een handicap offers ontoereikend zijn. Hiervoor werd iedereen. Vanaf 2011 concentreren we onsom toegang te krijgen tot de basisdienst- voldoende bewijsmateriaal gevonden in op drie verschillende verenigingen voorverleningen en ijvert ervoor dat de gemeen- ‘Voices From The Ground’, het rapport van mensen met een handicap. We zullen hunschappen in de departementen Antioquia en Handicap International dat overlevenden regionale en nationale afdeling ontwikkelen.Bolivar hun rechten respecteren. van de wapens aan het woord laat. Daar- Ook onze acties tegen landmijnen krijgen naast werd onderlijnd hoe belangrijk het is een stevige duw, want onze slachtofferhulpIn de departementen Antioquia en Bolivar om steun te geven aan hulporganisaties die wordt vanaf 2010 uitgebreid naar vijf extrasteunde Handicap International tien vereni- zich inzetten voor de slachtoffers van mijnen. departementen. 04 CO LO M B I A IN CIJFERS Internationaal personeel: 2 Nationaal personeel: 38 Budget: 1.052.240 € Belangrijkste donors: DGOS - Programma, EuropeAid, Zwitsers Agentschap voor ontwikkeling en samenwerking (Cosude). 19 |
  20. 20. LATIJNS-AMERIKA Cuba Cuba is het grootste land van de Caraïben. Van de 11 miljoen inwoners leeft 3,26 % met een handicap. Er zijn vooral mensen met fysieke, en zeker mo- torische handicaps. Handicap International trok in 1998 voor het eerst naar Cuba om er de productie van prothesen te ondersteunen. In twaalf jaar tijd zijn de projecten geëvolueerd. In 2001 startten we een project dat men- sen hielp om in hun eigen omgeving en gemeenschap te revalideren. In CUBA 2005 kwam er een samenwerking met het Ministerie van Onderwijs om de IN CIJFERS integratie van kinderen met een handicap in het gewone schoolsysteem te05 Internationaal personeel: 2 Nationaal personeel: 2, gefinancierd door onze partners ter ondersteuning van Handicap International, plus de projectteams bevorderen (inclusief onderwijs). Die twee projecten hebben zich in de voorbij jaren sterk ontwikkeld. Sinds 2008 steunt Handicap International ook verenigingen die mensen met een handicap vertegenwoordigen. Die projecten werden in 2009 voortgezet. Het objectief in Cuba is nog steeds (ook gefinancierd door een maatschappij creëren die meer inclusief is. Hiervoor moeten we de onze lokale partners) Budget: 1.316.579 € sociale structuur versterken en de bestaande kennis gebruiken. Belangrijkste donors: DGOS - programma, spoedhulp, In de provincies Piner Del Rio en Holguin ECHO, hebben we de projecten voortgezet die er- Havana voor zorgen dat mensen met een handicap Handicap International Luxemburg, in hun eigen omgeving kunnen revalideren PINAR DEL RIO (gemeenschapsgerichte revalidatie). Vele vrij- Ministerie van Buitenlandse Zaken Groothertogdom willigers, die onder begeleiding van specia- Luxemburg, HOLGUIN listen staan, trekken naar de mensen thuis Stad Parijs, GRANMA om hen revalidatieoefeningen aan te leren. Ze leiden de familieleden op zodat zij beter Vlaamse Overheid. weten hoe ze moeten omgaan met een han- dicap, en ze sensibiliseren de hele gemeen- schap zodat die meer zal proberen om mensen met een handicap te integreren. De projecten rond inclusief onderwijs heb- ben wat vertraging opgelopen aangezien de twee orkanen in 2008 grote stukken van het land hebben verwoest. Maar nu wordt er volop gewerkt aan een nog betere formule. We proberen er voor te zorgen dat ook kin- deren in landelijke gebieden dezelfde kan- sen krijgen. We begeleiden de lesgevers zodat zij hun lessen kunnen aanpassen aan verschillende soorten handicaps. We doen ook ons best om de onderwijsgemeenschap te sensibiliseren. Verenigingen die mensen met een handicap vertegenwoordigen, kunnen nog steeds re- kenen op de steun van Handicap Internatio- nal. We tonen de verenigingen hoe ze zich beter kunnen organiseren en we leiden het personeel op. Handicap International zal de bestaande pro- jecten (gemeenschapsgerichte revalidatie, in- clusief onderwijs en steun aan verenigingen) voortzetten. Daarnaast zullen we bijzondere aandacht hebben voor mensen met een men- tale handicap. Sinds het laatste semester van 2009 is er een nationale sensibilisatiecam- pagne. Die moet de bevolking meer oog doen krijgen voor mensen met een mentale handicap en hun integratie in de samenle- ving. De campagne loopt ook nog tijdens de eerste maanden van 2010. 20 | JAARVERSLAG 2009 | HANDICAP INTERNATIONAL
  21. 21. AZIË CAMBODJA IN CIJFERS 06 Internationaal personeel: 13 Nationaal personeel: 160 (onder wie 36 met een handicap) Budget: 1.833.830 € Belangrijkste donors: Australisch Agentschap voor Internationale Ontwikkeling (Ausaid), DGOS, EuropeAid,Cambodja Global Road Safety Partnership (GRSP), Banteay Meanchey Preah Vihear Half Marathon Committee, Siem ReapHandicap International is bijna dertig jaar actief Kanton Bazel (Zwitserland), Battambang Ministerie van Buitenlandsein Cambodja en beheert er revalidatiecentra, Zaken België,projecten rond landmijnen, verkeersveiligheid Ministerie van Buitenlandseen gezondheid bij moeder en kind. Ook sociale Phnom Penh zaken Finland (FINNIDA), Ministerie van Buitenlandseinclusie en het zelf opkomen voor rechten krijgt Takeo Zaken Groothertogdomveel aandacht. Luxemburg, Ministerie van Sociale Zaken Cambodja (MOSVY), Olympus Keymed, Spaans Agentschap voor Internationale Ontwikkelingssamenwerking (AECID).We steunen nog steeds de twee revalida- De organisatie blijft veel aandacht hebben In de toekomst zouden we graag de projec-tiecentra in Takeo en Siem Reap. In 2009 voor de problematiek rond landmijnen aan- ten versterken die werken rond verkeers-zijn we begonnen met de overdracht aan gezien 45,3 % van de bevolking in een risi- preventie, moeder- en kindgezondheid ende nationale overheid. De bedoeling? Ervoor cogebied leeft. Het goede nieuws is dat het sociale inclusie. In 2010-2012 staan ons ver-zorgen dat die centra vanaf 2012 zonder aantal slachtoffers elk jaar daalt. De cijfers schillende uitdagingen te wachten. In deons kunnen functioneren. leren wel dat niet-ontploft oorlogstuig eerste plaats is er de transfer van onze tegenwoordig meer slachtoffers maakt en twee revalidatiecentra naar onze institutio-Verkeersongevallen vormen de grootste dat we onze focus dus moeten verleggen. nele partners. Daarnaast worden drie ver-oorzaak van handicaps bij jongeren. Veilig- In 2009 werd de database met gegevens nieuwende projecten opgestart: een in hetheid op de weg blijft dus een prioriteit. over landmijnen en ongevallen overgedra- domein van de UXO’s, een tweede in datDankzij onze campagnes draagt intussen de gen aan het Cambodjaanse Rode Kruis. van de natuurrampen en de gevolgen daar-helft van de motorrijders een helm, een ver- van voor personen met een handicap (eva-dubbeling op een jaar tijd. Het project Mensen met een handicap worden in Cam- cuatie, re-integratie,…), een derde projectRCVIS (het inzamelen en verspreiden van bodja veelal gestigmatiseerd en uitgeslo- zal zich concentreren op mensen met eengegevens over verkeersongevallen) wordt ten. Handicap International leert hen zintuiglijke handicap.in 2010 overgedragen aan de overheid. opkomen voor hun rechten. Op nationaal niveau trainen we de Cambodian DisabledIn 2008 lanceerden we het project Happy Persons Organization in lobbyen. Op lokaalChild om handicaps te voorkomen. In 2009 niveau combineren we gemeenschapsge-zetten we dit voort door vroedvrouwen en richte revalidatie (die de inclusie in de ge-medisch personeel te leren hoe handicaps meenschap hoe dan ook bevordert) mettijdens de zwangerschap, de geboorte en bewustmaking. We stimuleren ook hetde eerste levensjaren kunnen worden be- oprichten van zelfhulpgroepen. Het projectperkt of voorkomen. “sports for all” werd in 2009 stopgezet.HANDICAP INTERNATIONAL | JAARVERSLAG 2009 21 |

×