Dünden bugüne ağaçlandırma 1879 2004

753 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
753
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
51
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Dünden bugüne ağaçlandırma 1879 2004

  1. 1. K.K.T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Orman Dairesi MüdürlüğüGİRİŞ: 1- Kıbrısın Coğrafi Konumu: Kıbrıs Akdeniz’in Doğusunda Türkiye’nin 65 Km. Güneyinde, Suriye’nin 100 Km. Batısında yer alır. 34 – 40 Kuzey enlemleri ile 32 20 – 34 35 Doğu boylamları arasında yer almaktadır. Sicilya ve Sardunyadan sonra Akdeniz’in 3. büyük adasıdır. Kıyıdan, kıyıya en büyük uzaklıklar Doğu – Batı doğrultusunda 206 Km. Kuzey – Güney doğrultusunda 121 Km.dir. Toplam alan 9521 Km2 dir. Adanın kuzeyinde yer alan K.K.T.C’nin alanı 3322 Km.2 olup küçük bir ülkedir. 2- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Jeolojik Yapısı: Kıbrıs adası Akdeniz’in kuzey ve güneyindeki kalkanların sıkıştırması sonucunda meydana gelmiştir. Kıbrısın jeolojisini belirleyen Trodos Volkanik kütlesi en az 3 püskürtme sonucunda oluşmuştur. Bu püskürtmelerin bir kısmı paleozoik zamanda bir kısmı da kretase veya sonrasında meydana gelmiştir. Kuzeyden itilerek, sürüklenen tortul kütleler (Lapta tebeşirleri ve otoktan flishler) yine kretase ve miosen sonlarında volkanik kütlelerin üzerine oturmuşlardır. Bu sürüklenmeler sonucu Beşparmaklar arkaya (Güneye doğru yaslanmışlardır Bunun sonucu olarak Güneyli flish serisi kıvrık bir hal almıştır. Kıbrıs oluşum tarihi boyunca gerek östatik hareketler gerekse dikey tektonik hareketler neticesinde en az 3 defa su altına batmış ve çıkmıştır. Bu batmalar ve çıkmalar sonucunda önce kretase yaşlı Lapta tebeşirleri, daha sonra miosen yaşlı flishler ve en son olarak da pliosen yaşlı kilmarn, kumtaşı serileri oluşmuştur. Miosende Alpin orejeresi esnasında kuzeyden sürüklenerek gelen Beşparmak dağları zirveleri siyah dolomitik kireç taşları olan bu kireç taşları breşleşme gösterirler. Yer yerde mermere altere olmuşlardır. Dolmatik kalkere göre daha genç olan (Kretase yaşlı) tebeşir ve şeyller normal sıralamaya göre üstte olması gerekirken tektonik hareketlerden dolayı genellikle kalkerin altında veya yan yana görülebilmektedirler. Yine tektonik hareketler neticesinde araya bir takım Bazalt Gabro ve trakit gibi volkanik akıntılar karışmıştır. 3- Yüzey Şekilleri: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kuzey Kıyıları boyunca yüksekliği 1020 metreyi bulan Beşparmak Dağları uzanır. Bu dağlar ile Güney Kıbrısta’ki Trodos dağları arasında batıdan doğuya denize kadar uzanan Mesarya ovası yer alır. Devamlı yüzey akışı alan akarsu yoktur. 1
  2. 2. 4- İklim: Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı tipik Akdeniz iklimidir. Yıllık Ortalama Yağış :402 mm Ortalama Sıcaklık :19 C En Yüksek Sıcaklık :44.3 C En Düşük Sıcaklık :- 7.0 C Ortalama Nispi Nem : % 655- Bitki Örtüsü: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde doğal bitki örtüsü Akdeniz Bitki örtüsü olan makitürleridir. 2002 yılında yenilenen Orman Amenajman Planlarına göre 332260.9 hektar alan K.K.T.C. toplam arazisinin %19.6sına tekabül eden 65426 hektarı ormanlık alandır. K.K.T.C’de mevcut ormanların %95.6’sı Devlet Mülkiyetinde olup, Devlet tarafından işletilmektedir. Orman Rejimine Giren Alanın Orman Formlarına Dağılışı ve Dağılışın K.K.T.C. Alanlarına Ormanı:Orman Formu Alanı Orman Rejimine K.K.T.C Alanına Giren Alan Oranı % Ormanı % İyi Koru (0.1 ve daha 25711.7 39.3 7.7 Yukarı Kapalılıkta) Bozuk Koru (0.1den düşük 39714.3 60.7 11.9 Kapalılıkta)TOPLAM 65426 100.0 19.6Bu durumda mevcut orman alanının 25711.7 hektarı verimli orman alanı (%39.3) , 39714.3hektarı (%60.7) bozuk orman alanıdır. Toplam dikili ağaç serveti 606329 m3 tür. Plandöneminde tasarlanan yıllık artım 19380 m3 tür. Planların öngördüğü yıllık eta yaklaşık1000 m3 tür. 2
  3. 3. K.K.T.C. Ormanlık Sahasının Ağaç Türlerine Göre Dağılışı:Ağaç Türü Alanı Tüm Orman K.K.T.C Alanına Ormanı Alanına Orman % %Kızılçam (Çz) 30613.00 46.79 9.21Fıstıkçamı (Cf) 338.20 0.52 0.10Halep çamı (Ch) 85.70 0.13 0.03Servi (Sr) 1626.40 2.49 0.49Okaliptüs(Ok.) 348.20 0.53 0.10Kıbrıs akasyası(Kb) 348.70 0.59 0.12Ardıç (Ar) 9533.20 14.57 2.87İbreliler ArasıKarışık 15407.90 23.55 4.64Yapraklılar ArasıKarışık 4204.40 6.43 1.27İbreli YapraklıKarışık 2884.30 4.41 0.87TOPLAM 65426.00 100.00 19.692- AĞAÇLANDIRMANIN DÜNÜ VE BUGÜNÜ:Kıbrısta ilk planlı ormancılık çalışmaları 1873 yılında Osmanlı İdaresi tarafındangörevlendirilen Fransız Ormancısı Montrichard tarafından başlatılmıştır. Ancak kayıtlardananlaşıldığı kadarı ile Montrichard tarafından hazırlanan rapor çok az dikkate alınmıştır. 1875yılında Fransız Orman Servisi üyesi tanınmış bir ormancı olan MADON Osmanlı yönetimitarafından Türkiye Ormanlarının gerçek durumunu ortaya çıkarması için görevlendirilmişve Türkiyedeki çalışmalarını tamamladıktan sonra ayni yönde çalışma yapması için Kıbrısagönderilmiştir. Bu arada Kıbrısta yönetim değişikliği olmuş MADON da 1880yılında İngilizSömürge yönetimince Orman Dairesi Müdürlüğüne atanmıştır. 1882 yılında adadan ayrılanMadon geride iki rapor ve plantasyonlarını brakmıştır. Oldukça ayrıntılı kaleme alınanraporları (Kıbrıs Adasının Ağaçlandırılması (1880) ve Kıbrıs Ormanlarının Korunması (1881)sonradan birleştirerek 1930 yılında “Forest Conservancy ın The Island of Cybrus“ adu altındaKıbrıs sömürge yönetimince yayınlanmıştır. Büyük oranda geçerliliğini bugünde koruyan burapor uzun yıllar Kıbrıs ormancılığına hizmet etmiştir. MADON, Kıbrısta ilk ağaçlandırmaçalışmalarını başlatan isimdir. Halepçamı, Fıstıkçamı ve Okalüptüs türleri ile bazıAvusturalya kökenli türlerin tohumlarını Kıbrısa getirerek ağaçlandırmalarda kullanmıştır.Lefkoşa Surlar altı ve yönetim binalarının ağaçlanırılması (1881) Salamis Ağaçlandırmaları(1881) Magosa Ağaçlandırmaları (1882) Madon tarafından başlatıldı.1879 – 1960 DÖNEMİ AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI: 3
  4. 4. P.G MADON’un 15 Ağustos 1880 de tamamladığı “The replantingof the Island of Cybrus”adlı raporun da bugünkü K.K.T.C. sınırları içerisinde kalan alanlarda 57700 hektarağaçlandırılabilecek alan not etmişti. Bunlar; 1- Şehir Çevresi Ağaçlandırmaları: 1012.5 Ha. 2- Mesarya ovasında (Güzelyurt Körfezi – Magosa Körfezi arası) Tarım dışı araziler ve bataklıkların ağaçlandırılmaı 5052.5 Ha. 3- Beşparmak Dağları – Karpaz Yarım adası ağaçlandırmaları 50062 Ha. Olmak üzere yaklaşık 60 000 hektar sahadır ki bugün Kuzeyde orman olarak sınıflandırılan arazilerden az düşük bu rakamdır. Madon ilk iş olarak Lefkoşa ve Larnakada küçük fidanlıklar kurmuş ve bu fidanlıklar da okalüptüs fidanları yetiştirmiştir. İlk Okalüptüs fidanlarını Lefkoşada mevcut 4 giriş – çıkış kapısına diktiği kabul edilmektedir. Bunlardan iki tanesi Girne Kapısında olup Anıt Ağaç kategorisindedirler dikim tarihi 1879 olarak etiketlenmiştir. MADON okalüptüsleri şehir çevresi ağaçlandırılması (Sağlık Koşullarının düzeltilmesi) ve doğal ormanlardan uzakta köylerde koruluk tesis çalışmalarında öngördü ve 1881 de Lefkoşa Surlar altı ağaçlandırmaları ile yönetim binalarının çevresinde kullanımı başlattı. Ayni tarihte Salamiste pahalı bir sulama sistemi kurarak Fıstık çamı ekimleri gerçekleştirdi. Bu ekimlerin büyük bir kısmı başarısız oldu. Ancak başarılı olanlar sonradan yapılana ağaçlandırmalara tohum tedarik etti. 1882 de Magosada bugünkü İtinatının Güneyinde Servi ve Halepçamı ağırlıklı meşçrenin ilk tohumlarını ektirdi ve çevresini az sayıda okalüptüslerle çevreledi. Ayni şekilde Larnaka Tuz Gölünde değişik okalüptüs türleri ile plantasyon tesisine girişti. MADON orjini plantasyonların esası Halepçamı + Servi ekim(veya dikimleri) ile bunlar arasına eser sayıda Fıstıkçamı dikimleri (ekim) ve plantasyon çevresini okalüptüslerle çevrelemesi esasına dayanır. Magosadaki plantasyon (anlaşıldığı kadarı ile başına bir kaza gelmiştir çünkü en yaşlı bireyler 90 yaşında (Halepçamları) gözükmektedir) 20. yüzyıl başlarında yenilenerek bugüne ayni yapıda gelmiştir. İkinci dalga ağaçlandırmaları bir hukukçu ve mühendis olan Bovil’in Müdürlüğü sırasında, Orman istasyonları hizmete girdikten sonra 1892 yılında başlandı. Değirmenlik ormanında flish serisi üzerine Kızılçam ekimleri yapıldı. Ancak sonuç başarısız oldu. Bunun üzerine Çiçek saksılarında yetiştirilen Kıbrıs akasyası dikimlerde kullanıldı. Valya’da küçük bir alanda (16.2 Ha.) diri örtüsü kaldırılarak Kıbrıs akasyası dikimleri yapıldı. Ayrıca Fıstık çamı, sakız ağacı, harup, zeytin ekimleri yapıldı. Salamis’te MADON’un plantasyonlarına 1898 yılında yeniden dönüldü. Fıstıkçamı, Halepçamı, Servi dikimleri yapıldı. Kıbrıs akasyasının dikimlerine 1902’de başlandı. Ilk 3 yıl akasya dikimleri başarısızlıkla sonuçlandı sonrasında sorun giderilerek daha önce ibreli ekim/dikim yapılan ve başarısız olan alanlar Kıbrıs akasyası ile ağaçlandırıldı. Yol ağaçlandırmalarına 20. yüzyılın başında başlandı. Lefkoşa- Magosa güzergahındaki Demiryoluna kıbrıs akasyası – okalüptüs ve demir ağacından oluşan 45 000 adet fidan dikildi. Bunların nüveleri lefkoşa – Magosa anayolu üzerinde ve Lefkoşa – magosa eski istasyonlar çevresi ile yol güzergahında görülmektedir. Kantara ormanı ağaçlandırma planı bu dönemde Bovill tarafından hazırlandı. 1945 yılına gelene kadar başlıca çalışma yapılan alanlar Magosa’da Freshwaterlake 4
  5. 5. (1926 -27) Salamis Değirmenlik Ormanı Valyadır. (Güneydeki çalışmalar buraya alınmadı)Ancak en büyük çalışmaların Lefkoşa’nın Güneyinde bugünün Atalasa Orman Parkıolarak ayrılan sahada yapıldığı bilinmektedir.Büyük ölçekli ağaçlandırma çalışmalarına II. Dünya Savaşından sonrabaşlanmıştır. Uzunsüren savaş yılları boyunca Ormanlarda mütefiklerin Afrika cephesi için yoğun süreli ağaçkesimleri yapılmış neticede savaş sonrasında odun açığı hat safaya ulaşmıştır. Odunaçığının kısmen de olsa kapatılabilmesi için için okalüptüs ve akasya plantasyonları içinkampanya başlatılmıştır. Teknolojinin gelişimi ile ilk makineli çalışmalara Kantaraormanında başlanmıştır. Dozerle yapılan bu çalışmalar “Katastrip“ olarak anılmakta veteras içerisine meyil içe dönük olarak verilmekteydi. Açılan bu teraslara genellikle tohumekimleri yapılmıştır. Ancak saksıda yetiştirilen fidanlarda kullanılmıştı. Olimpus – stavrisırt yolu boyunca bu dönemde yapılan çalışmaların bakiyeleri izlenmektedir. Ayni şekildeAğıllar – Çınarlı arasında yapılan çalışmalar da günümüze kadar gelmiştir. (Bunların birkısmı 1960’ların başında yapılmıştır) Kantara ormanında bu dönemden günümüze gelenağaçlandırma çalışmaları toplamı 600 hektardır. (Kantara Kalesinin Doğusunda bulunanalan bugün Cangıl ormana dönüşmüştür. Bu dönemde gerçekletirilen en büyük çalışmaAkdeniz kumulunda 800 hektar sahada gerçekleştirilen Kıbrıs Akasyası ve Fıstıkçamıdikimleridir. Salamsi ağaçlandırmaları bu dönemde büyütülerek 374 hektara çıkarılmıştır.Salamis’te Akasya, Fıstıkçamı, Servi ve Halepçamı dışında bu dönemde okalüptüs türleri.Lycium kalitris gibi türler de dikilmiştir. Köy Yakıt sahaları ve okalüptüs korulukları daçoğunluk bu dönemde tesis edilmiştir. Köy yakıt sahaları o dönemde ormandan uzak olanköylerin yakıt ihtiyacını karşılamak için tesis edilmiş olup, bu sahaların tesisisinde hızlıbüyüyen orman ağaç türleri kullanılmıştır. Tesis edilen sahanın konumuna göre arazi yasabanla sürülmüş, veya gradoni açılmıştır Genelde akasya, harup ve servi tohum ekimişeklinde okalüptüs ise dikim yapılarak sahaya getirilmişti. Bugün kuzeyde kalan köy yakıtsahalarının alanı toplam 851.5 hektar olup, büyük oranda tahrip olmuşlardır. Okalüptüsplantasyonları ise 172 hektardır.(Mesarya)1960 – 1974 Dönemi;Bu dönemde Türk Toplumu Ormancılık faaliyetlerinden tamamen yalıtılmış bu türfaaliyetleri 1963’ten sonra Lefkoşa’da bugünkü Mahkemeler yanında Fuat Tüccaroğlubaşkanlığında bir büro ve üç teknik elemandan ibaretti. Ayni yerde çok küçük bir fidanlıkda hizmet vermiştir.İngiliz Döneminde organizasyonu yapılan Orman Dairesini devralan Rum Yönetiminin budönemde Kuzeydeki başlıca faaliyetleri Alevkaya ve Kantara Ormanlarında küçük çaplıbazı ağaçlandırma çalışmaları( Çınarlı Yöresi)Tepebaşı – Akdeniz Ormanında bazı küçük ağaçlandırmalardır. Endüstriyel plantasyonolarak adlandırdıkları Değirmenlik ormanındaki okalüptüs tesis çalışmaları ve Salamistebazı küçük gençleşme çalışmalarıdır.Değirmenlik Ormanında (Güngör) 1972 yılında tesis çalışmalarına başlanan 1973 yılındaçalışmaları tamamlanan 602 dönüm (Yaklaşık 81 hektar) büyüklüğündeki endüstriyelplantasyon olarak alınan çalışma değerlendirmeye değer. Bu havzada 1972-1973 yıllarındadozerle catastrips Teras açılarak ve riperleme yapılarak Eucalyptus sargenti,E.occidentalis, E.astringens, E.brockwayi, Servi ve Fıstıkçamı dikimleri yapılmıştır.Dikimler 1972 ve 1973 yılında yapılmıştır. 1972 – 1973 yağış sezonu Kıbrıs ölçeğinde odönemde Kıbrıs’ın en kurak sezonu olmuş ve bu kuraklıktan tüm sektörler etkilenerekbüyük bir ekonomik değer kaybına yol açmıştır. Bu nedenle olacak ki bu sahaya bakım ve 5
  6. 6. sulama yapılmıştır. Çok fakir yamaçlara yapılan servi dikimleri ve fıstıkçamı dikimleribugüne ulaşmıştır. Ancak gelişimleri organik madde noksanlığı ve catastrip teras yönteminedeni ile zayıftır. Okalüptüsler çoğunluk kil oranı yüksek yamaç ve oluklarayapıldığından bazı türlerin gelişmeleri tatminkardır. Bugün itibarı ile ile normal gelişimgösteren tür E.sargentidir. Yöreye iyi adapte olmuştur. E. Occidentalisler ağaççıkformunda kalmıştır. Fakir toprakların ağacı olan E.brockwayi, yamaçlar da tutunmayıbaşarmıştır. E.astringens kil ovalarda normal gelişim göstermiştir. O dönemde bu türler vediğer deneme amaçlı dikilen türlerle gerçekleştirilen çalışmalar flish serisi üzerinde yapılanve yapılacak olan çalışmalara ışık tutacak niteliktedir.1960’lı yılların başında Çınarlı yöresinde bazı ağaçlandırma çalışmalarının yapıldığı (ki buçalışmalar günümüze gelmiştir) ve bu çalışmalara bağlı olarak yöreden keçilerin satınalındığı kayıtlardan anlaşılmaktadır.1974’DEN BUGÜNE;1974 yılına gelindiğinde savaştan sonra kurulan Orman Dairesinin devraldığı 5000 hektaryanık orman sahası mevcuttu. Bunların büyük çoğunluğu Kantara yöresi ile Girne Ciklos– Milos mevvkilleri ile Selvili Tepe civarındaki yanık sahalardır. Bu nedenle bu sahalarıntemizlenip, ağaçlandırılmaları ivedilik arz etmekteydi İlk ağaçlandırmalara Darboğazbölgesinde 1974 yılında başlandı ve takip eden yıllarda öteki yörelerde devam edildi.1974 yılında Girne – Darboğazda başlayan ağaçlandırma çalışmaları ilerideki yıllardagenişleyerek dört bölge şeklinde devam etmiş ve 1983 yılına kadar toplam 2352 hektaryangın sahası ağaçlandırılmıştır. Bu sahaların ağaçlandırılması için Alevkaya veKantara’da 1975 yılında Güzelyurt ve Lefkoşa Fidanlıklarına ilave olarak iki yeni fidanlıkkurulmuştur. Kantara Fidanlığı 1989’da Alevkaya Fidanlığı ise 1994’te kapatılmıştır.Başlangıçta yapılan ağaçlandırma çalışmaları bir arayış dönemine tekabül etmekte olup,çukur dikimi gradoni, hendekli gradoni, paçes gibi yöntemler denenmiş hatta Kantarayöresinde çıplak köklü fidanlar denenmişti. 1978 yılına kadar yapılan bu çalışmalarınbüyük bir bölümü başarısız olmuş, 1978 den sonra UNHCR’den tedarik edilen D.6:DDozerleri devreye sokulması ve dikimlerin tamamen tüplü yapılmaya başlanması ile başarıoranı yakalanmış, seki teras çalışmaları da katastrips tipi terastan catasloup tipi terasaçevrilmiştir. Yapılan ilk çalışmaların finansmanını UNHCR tarafından karşılanmıştır.Finans darlığı nedeniyle 1982 yılında durma noktasına gelen ağaçlandırma çalışmalarınahız kazandırmak ve planlama yapmak için Türkiye’den Orman genel MüdürlüğüAğaçlandırma ve Silvikültür grup müdür yardımcısı Osman Öztürk tarafından 4 seri için(Güzelyurt, Alevkaya, Girne, Kantara) ağaçlandırma planı hazırlanmıştır.Hazırlanan bu planlara göre Dairemiz makineli toprak işleme ve tüplü fidan kullanarakdikim çalışmalarını yeni bir raya oturtmuştur. Plan gereği çoğunluk BeşparmakDağlarında(Kantara ve Girne Yöresi) olmak üzere 1760.2 hektar sahada ağaçlandırmayapılmıştır. Bu dönemde yılda 300 hektar düzeyinde ağaçlandırma yapılmıştır. Halbukihazırlanan Ağaçlandırma planı yılda 700 hektar sahada ağaçlandırma öngörülmekteydi.Ormancılık Master Plan Projesi K.K.T.C Tarım ve Orman Bakanlığı ile T.C.Orman GenelMüdürlüğü Arasında Yardım ve İşbirliği Sözleşmesi uyarınca 1989 yılında “K.K.T.COrmancılık Master Plan Projesi“ hazırlanmıştır. Ormancılık Master Planı Nisan 1989 daOrman genel Müdürlüğü Araştırma Planlama Koordinasyon Dairesi Başkanlığı 6
  7. 7. tarafından hazırlanmıştır. Projenin fidanlık bazındaki çalışmaları 1988 yılında başlatılmışayrı olarak oluşturulan Proje liderliğine Aralık 1988 de üç orman mühendisiningörevlendirilmesi ile birim bazında çalışmalara başlanmıştı. 1993 yılının Aralık ayınakadar devam eden I. Master Plan Projesini yürütmek için T.C.orman genelMüdürlüğünden Orman Mühendisi Tanzer Çalışkan atanmış ve görevini beş yıl boyuncaproje lideri olarak yürütmüştür. Bu dönemde Güzelyurt Orman Fidanlığı 12 hektaraçıkarılarak yılda 5 milyon tüplü fidan üretebilecek kapasiteye çıkarılmış oldu. İlk arazihazırlığı çalışmalarına Kasım 1989 da Yedidalga sırtlarında başlanmıştır. Çalışmalaroldukça yoğun bir tempoda ve yüksek iş hacmi ile beş yıl sürdü. Projenin sona erdiği 1993yılı sonuna kadar ağaçlandırılan alan 5156.04 hektarı bulmuştur. Ayni dönemdeDairemizin gerçekleştirdiği ağaçlandırma çalışmaları 1333.9 hektar olmuştur. Çalışmalara1994-1995 te ara dönem olarak adlandırılan dönemde de devam edilmiş ve 1996 yılındaII.Master Planın yürürlüğe konması ile çalışmalar yeniden ivme kazanmıştır. 1994 – 95Dönemi Mesarya Ovası ağaçlandırmalarının başladığı yıllar olmuştur. Bu arada 1995 yılıHaziran ayında meydana gelen Girne – Beşparmak yangınında yanan orman alanlarınınağaçlandırılması için ayrı bir fon oluşturulmuş ve bu fon kullanılarak yanık sahada 1998yılına kadar çalışılmıştır. 1996 yılından itibaren iseII. Master Plan Projesine devam edilmiş ve bu proje 2000 yılında sona ererek revizesiyapılmış ve halen Master Planın III. Dilimine devam edilmektedir.1974 ten günümüze kadar yapılan toplam ağaçlandırmalar 21641.7 hektardır. Dikilentoplam fidan sayısı ise 27 235 740 adettir. (bkn tablo) Ağaçlandırma çalışmalarınındönemsel ayrımı ise aşağıda verilmektedir.1974 – 1982 yılları arasında kısmen makineli yapılan çalışmalar 2352.0 Ha.1983 – 1989 yılları arasında makineli yapılan çalışmalar 1760.2 Ha.Master Planın Yürürlüğe konması ile 1996 yılına kadar gerçekleşenÇalışmalar 7158.94 Ha.Beşparmak yanık sahasında yapılan çalışmalar 2366.0 HaII.Master Planından günümüze kadar süren çalışmalar 8004.56 Ha.TOPLAM 21641.7 Ha. 7
  8. 8. 1974 – 2004 Dönemi Ağaçlandırma Çalışmaları:Yıl Ağaçlandırma Tamamlama Dikilen Satılan Ücretsiz Hektar Hektar Fidan Fidan Dağıtılan Adet Adet Adet1974 54 - B.Y B.Y B.Y1975 320 - 176271 10991 127581976 751 - 556755 B.Y 216441977 302 220 350705 13968 942111978 250 337 490200 26004 987721979 460 126 143879 25143 251431980 142 12 171893 28369 565061981 51 5 75118 29155 826241982 22 4 73438 38688 146261983 135 14 171903 36235 1485921984 278.1 50 181784 28781 795621985 279 59 253990 36015 1270091986 300.1 13.7 235658 37923 1465431987 315.5 4 201668 30851 650001988 225.5 24.3 226132 45087 1113381989 227 5 293014 38301 1311591990 1023 - 1298623 56903 288481991 1662 970 2395430 60430 1796791992 1308.7 380 1969075 53023 1133521993 1266.7 140 1844232 68545 2527651994 790 1 865646 62774 1944331995 514.1 13.4 558101 92466 572891995 97 2366 Beşparmak 2518416 - Yanık saha1996 386 63 492259 93875 1663531997 795 45 693243 94459 2402741998 1291 308 1830425 79210 2210401999 1710 166 2152818 98353 3292062000 1116 550 1799945 100224 7028712001 880 339 1365861 89019 3132502002 841 600 1750343 86621 2391602003 811 136 1086635 87550 2306072004 769 103 1012272 - -Toplam 21641.7 4688.4 27235740 1819745 4484014 8
  9. 9. 1974- 2004 yılları arasında Orman Dairesinin gerçekleştirdiği toplam ağaçlandırma miktarı20061.7 hektardır. Dikilen fidan sayısı ise 27235740 adettir. Bu rakam yaklaşık yüzyıliçerisinde gerçekleştirilen ağaçlandırmalardan kat, kat fazla bir rakam ifade etmektedir.Ağaçlandırılan alanlar yaklaşık 4000 hektar yeşil kuşak Mesarya ağaçlandırmalarıkategorisine girmektedir.Bu çalışmalar ayrı bir tablo olarak ekte sunulmaktadır.Yeşil Kuşak ve Mesarya Ağaçlandırmaları:Yöresi Tesis Yılı Hektar Dikilen Fidan Türü AdediKilistepe 1990-92 428 500 000 Kızılçam, Akasya, HalepçamıTürkeli 2001-02 100 107 400 K.akasyası, Halepçamı, OkalüptüsGönyeli Göleti 1992 15 29 900 Kızılçam, Fıstıkçamı Servi, KalitrisYakındoğu Üni. 1991 24 37 300 Kızılçam, Servi, Akasya HalepçamıAtatürk Or. 1980-1988 260 100 000 Kızılçam, Servi, AkasyaGençlik Or. 1985-1991 35 60 000 Kızılçam, Servi, Fıstıkçamı AkasyaLefkoşa 1998-2001 1276 1 442 800 Kızılçam, Halepçamı, ServiYeşil Kuşak Parkinsonya, akasya spp., Okal.sppAslanköy 1987-1999 64 94 000 Halepçamı, Kızılçam, Servi, akasya Ok.spp. IlgınErcan 1988-1996 20 20 000 halepçamı, Servi, Kızılçam, Akasya, OkalüptüsUlukışla 2000-2001 157 21 900 Kızılçam, servi, Halepçamı AkasyaÇömlekçi 1995-2003 40 40 000 Kızılçam, Servi, Akasya, HalepçamıMeriç 1998-2002 11 14 500 Kızılçam, Halepçamı, AkasyaPaşaköy 2001-2002 90 102 000 Kızılçam, servi, Akasya, HalepçamıDilekkaya 2001-2002 160 189 000 Kızılçam, Fıstıkçamı, Servi Halepçamı, akasya spp. Okal.spp.Akıncılar 2002-2003 60 85 000 Kızılçam, servi, Akasya, HalepçamıKırklar 2002 60 90 000 Servi, Kızılçam, Halepçamı, AkasyaYiğitler-Erdemli 2002-2003 509 615 000 Kızılçam, Servi, Akasya Halepçamı, az fıstıkçamıKurudere 1995-99 50 53 000 Halepçamı, Servi, Kızılçam Akasya spp. Oaklüptüs, IlgınSerdarlı 1995 16 20 000 Kızılçam, halepçamı, akasya Servi 9
  10. 10. Akova 1995-96 25 25 000 Halepçamı, Kızılçam, Servi Akasyaİnömü 1995-96 16 20 000 Halepçamı, Kızılçam, AkasyaTatlısuGöleti 1993-94 20 20 000 Halepçamı, Kızılçam, Akasya, ParkinsonyaToplam:4068Bu rakam Madon’un 188o’de öngördüğü toplam Mesarya ağaçlandırmalarına yakın birdeğerdir ki Madon’un öngördüğü çoğu alanlar Larnaka yöresindeki tepelik alanlar olduğudüşünülürse, Kuzey’de yapılması gereken fazla çalışma yapıldığı görülebilecektir.Mesarya’da daha ağaçladırılacak alanlar mevcut olup, mülkiyet ve sosyal sorunlar nedeniylebu yöredeki çalışmalar arkaya alınmıştır.SONUÇ:124 yıl önce Madon’un kaleme aldığı Ormancılık Raporunda Kıbrıs ağaçlandırma amaçlarışöyle açıklanmaktaydı. 1- Ormanları yeniden ağaçlandırmak iklim rejimini düzenlemek. 2- Su üretimi sağlamak, su çevrimini düzenlemek. 3- Su baskınları ve kum istilalarına karşı hazırlıklı olmak 4- Sıtma bölgelerinde sağlık sorunlarını iyileştirmek 5- Ormanların verimliliğini arıtarak işletmesini başlatmak. Madon’un Lefkoşa Surlar altında ilk fidanları diktirmesinden 1960 yılına kadar olan 80 yıllık sürede ağaçlandırılacak plantasyon olarak veya orman olarak devreden alanlar aşağıda verilmektedir. Kumul Ağaçlandırmaları : Akdeniz Kumul Sahası 800 hektar Kıbrıs akasyası + Fıstıkçamı Salamis Kumul Sahası 372 Hektar Fıstıkçamı +Halepçamı + Kıbrıs akasyası + Lycyum Okalüptüs Plantsyonlar : Tatlısu Gölü :60 Ha. Okalüptüs Plantasyonları :172 Ha. + Köy Yakıt Sahaları :851.5 Ha. Ormanda yapılan ve devreden ağaçlandırmalar Kantara Ormanında yapılan çalışmalar :521 ha. Valya Ormanında Yapılan Çalışmalar :16.2 Ha. Değirmenlik Ormanında Yapılan Çalışmalar :163 Ha. TOPLAM : 2 957.7 Ha.Bu dönemde özellikle 2. Dünya savaşından sonra ormanlarda etkin koruma tedbiri alınaraksüreç içerisinde ormanların kendilerini yavaş da olsa yenileyebildikleri, bazı alanlarda isetohum takviyesi yapılarak gençliklerin getirildiği bilinmektedir. 10
  11. 11. Ancak Kıbrıs’ta Orman Gelişimi sürekli çatışmalar ve yangınlar sonucu devamlı olarakkesintiye uğratılmaktadır.Bugünde yangınlar tehdit unsuru olmaya devam etmektedir. Bu nedenle sürdürülebilirormancılık çalışmaları için Ağaçlandırma gelecekte de devam edecek bir uğraş olarakkalacaktır.Bugün hala daha ormanlarımızın büyük bir kısmı bozuk vasıflı olmaya devam ederken,bunların verimliliğin artırılması ve orman içi boşluklarda ormanların dışındaki çıplakalanların ağaçlandırılması sorun olmaya decam etmektedir. Sadece 27 000 hektar üzerindeçaıplak ve kayalık alan ağaçlandırma beklemektedir.Dairemiz beş yılda bir yenilenen ormancılık Master Plan aracılığı ilebu alanları ağaçlandırmaproğramına dahil ederek hedefe adım, adım ilerlemektedir.Son söz olarak Dairemiz son otuz yılda içerisinde yaşadığımız coğrafyada 21641.7 hektarsahada ağaçlandırma çalışmaları başarı ile gerçekleştirmekten onur duymakta haklıdır.Çünkü bu rakamlar gerçekten kıvanç duyulacak rakamlardır. Çevre ülkelerle kıyaslandığındahiçte küçümsenmeyecek bir rakam olmadığı görülecektir. 11
  12. 12. DÜNDEN – BUGÜNEAĞAÇLANDIRMA 1879 - 2004 12

×