Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
PHAÃU THUAÄT TAÙI TAÏO NHA CHU
& ÑIEÀU TRÒ SANG THÖÔNG VUØNG CHEÕ
ELIO REYES, D.D.S, M.S.D.
DÒCH: BS. LEÂ HAÛI TRIEÀU
Söûa chöõa hay taùi taïo ?
Söûa chöõa (Repair): söï laønh thöông cuûa moâ bò toån thöông, khoâng phuïc hoài
ñöôïc hoaøn to...
BM
MLK nöôùu
Xöông oå R
DCNC
Söï laønh thöông moâ nha chu
Karring T, Nyman S, Lindhe J:J Clin Periodontol 1980; 7:394
Karr...
Taùi taïo (Regeneration): moâ ñöôïc taùi taïo baùm dính vôùi beà
maët chaân R töông töï nhö baùm dính ban ñaàu. Do ñoù, sa...
Muõi teân chæ phaàn naèm veà phía choùp cuûa BM keát noái.
A, Söûa chöõa: laønh thöông bôûi BM keát noái keùo daøi. Moät í...
Taùi taïo
BM keát noái keùo daøi
Ñoä saâu thaêm doø giaûm khi heát
vieâm nhieãm neân caây ño tuùi
khoâng theå thaâm nhaäp saâu.
Ñaây khoâng phaûi baùm dính...
Kieåm soaùt BM
• Laøm trì hoaõn söï di chuyeån cuûa BM
• Di chuyeån vaït veà phía thaân R.
• Ngaên chaën BM
• Taùi taïo mo...
Nguoàn goác cuûa caùc TB
taùi taïo trong giai ñoaïn
laønh thöông cuûa moät tuùi
NC.
Traùi: tuùi NC döôùi xöông.
Phaûi: sau...
Kieåm soaùt BM
• Laøm oån ñònh cuïc maùu ñoâng
• Söï tröôûng thaønh moät caùch oån ñònh cuûa cuïc maùu ñoâng
thöôøng ngaên...
Ñaùp öùng laønh thöông moâ
•BM
•MLK
•XÖÔNG
•DCNC
Taùi taïo moâ coù höôùng daãn (GTR)
GTR: ñaët maøng ngaên (coù nhieàu loaïi khaùc nhau) ñeå bao phuû xöông
vaø DCNC, do ño...
Phaân loaïi maøng
•Maøng töï tieâu.
•Maøng khoâng tieâu.
Maøng khoâng tieâu
Loaïi maøng ñöôïc söû duïng ñaàu tieân.
Caàn phaãu thuaät laàn 2 ñeå loaïi boû maøng.
VD: Gore-Tex® pol...
Phaân loaïi maøng
Maøng khoâng tieâu
Nucleopore and Millipore filters
Ultrathin semipermeable silicon barriers
Rubber dam
...
Maøng Gore-Tex (expanded polytetrafluoroethylene membranes) vôùi nhieàu
hình daïng & kích thöôùc khaùc nhau.
Maøng ngaên –ngaên chaën BM vaø MLK nöôùu;
Cho pheùp chaát dinh döôõng ñi qua;
Ñöôïc gia coá vôùi titanium neáu caàn thieá...
Gore-Tex. Transgingival microstructure
Phaàn vi caáu truùc môûPhaàn giöõa, 2 beân khuyeát
Maøng e-PTFE
Product Information...
Maøng e-PTFE ñöôïc gia coá Titanium
• Thanh choáng (struts) baèng Titanium ñöôïc ñöa vaøo giöõa 2 taám
ePTFE.
• Coù ñaëc ñ...
Taùi taïo moâ coù höôùng daãn (GTR)
Maøng töï tieâu
 Polylactid acid, Polyglycolic acid.
Ví duï:
• Vycril® Polyglactin 91...
Maøng Collagen
Ban ñaàu ñöôïc duøng ñeå laøm gel hoaëc khung (matrix) ñeå laáp ñaày
hoaëc phuû caùc khieám khuyeát NC.
Nhi...
Resolut XT
Caáu truùc 3 lôùp.
Copolimer cuûa PLA vaø PGA 85:15.
Caáu truùc xoáp (Porous structure) vôùi caùc sôïi trimethy...
McClain & Schallhorn
Int. J. PERIO REST DENT 1993
Keát quaû 5 naêm ñaùnh giaù 76 vò trí ôû 32 beänh nhaân.
• GTR ñöôïc taê...
Söï thaønh coâng cuûa GTR
Machteivaø cs (1994)
• Sang thöông vuøng cheõ ñoä II raêng haøm döôùi.
• 30 ñoái töôïng ñöôïc ph...
Söûa soaïn chaân R
• Cô hoïc
• Duïng cuï caàm tay.
• Duïng cuï sieâu aâm.
• Muõi khoan mòn (Finishing burs).
• Hoùa hoïc
•...
ÑOÁI VÔÙI VOÂI R QUAÙ CÖÙNG HOAËC TRÖÔØNG HÔÏP
KHOÂNG PHAÂN BIEÄT ÑÖÔÏC VOÂI R VÔÙI XEÂ MAÊNG R,
THÌ CAÂN NHAÉC SÖÛ DUÏNG ...
Söûa soaïn chaân R: duøng muõi khoan kim cöông mòn hay finishing burs ñeå laøm
laùng beà maët chaân R sau ñoù caïo voâi R.
Söûa soaïn beà maët chaân R
• Citric acid
• pH =1 trong 2-3 phuùt.
• Taïo ra moät vuøng maát khoaùng saâu 4 μm (micron) vô...
• Fibronectin
• Moät glycoprotein giuùp nguyeân baøo sôïi (fibroblasts) baùm
dính vaøo beà maët chaân R.
• Tetracycline Hy...
Duïng cuï caàm tay Duïng cuï sieâu aâm
Finishing Bur
Hoùa chaát
Yeáu toá taêng tröôûng
• PDGF (Platelet derived growth factor): yeáu toá taêng
tröôûng coù nguoàn goác tieåu caàu.
• IGF (...
Yeáu toá taêng tröôûng
• Dr. Sam Lynch SIU/SDM
• PDGF (Platelet derived growth factor)
• PDGF taùi toå hôïp (rhPDGF) ñöôïc...
Taùc nhaân hoå trôï taùi taïo nha chu
EMDOGAIN® Tissue Engineering.
• Moät protein cuûa khuoân men (chuû yeáu laø amelogen...
Huyeát töông giaøu tieåu caàu (Platelet Rich Plasma: PRP)
• Ñöôïc taïo ra töø maùu cuûa beänh nhaân vôùi maùy phaân taùch ...
Vaät lieäu gheùp xöông lyù töôûng
• Töông hôïp sinh hoïc.
• Tieâu hoaøn toaøn.
• Daãn taïo xöông, kích taïo xöông, taïo xö...
Caùc loaïi vaät lieäu gheùp
Nguoàn goác:
• Töï thaân: mieáng gheùp töï thaân (Autograft).
• Moâ ngöôøi: mieáng gheùp ñoàng...
Mieáng gheùp xöông töï thaân
Vò trí trong mieäng
Cuïc maùu ñoâng chöùa maûnh xöông töï thaân (Osseous coagulum)
• Thu ñöô...
BONE SWAGING
Vò trí ngoaøi mieäng
• Xöông chaäu
• Tieâu chaân R.
• Khoâng tieän lôïi ñeå söû duïng.
Mieáng gheùp xöông töï thaân
Mieáng gheùp ñoàng chuûng
• Xöông ñoâng khoâ (Freeze-Dried Bone)
• Kích thöôùc haït: 250 - 750 μm.
• Khoaùng hoùa hoaëc kh...
• Daãn taïo xöông (Osteoconduction).moät hieäu öùng vaät lyù trong ñoù vaät
lieäu gheùp taïo ra moät caùi khung (scaffold)...
Mieáng gheùp ñoàng chuûng
Xöông ñoâng khoâ
Khaû naêng kích thích taïo xöông coù theå khaùc nhau do quaù trình xöû lyù.
• ...
Mieáng gheùp dò chuûng
Vaät lieäu gheùp dò chuûng ñöôïc söû duïng nhieàu nhaát ngaøy nay laø
anorganic bovine bone.
PepG...
• Khoâng phaûi vaät lieäu ñaùng tin caäy ñeå thay theá cho mieáng gheùp töï
thaân hay mieáng gheùp ñoàng chuûng.
• Laønh t...
Calcium sulfate
• Vaät lieäu gheùp xöông laâu ñôøi nhaát. Khoâng ñaéc tieàn, deã baûo quaûn vaø söû
duïng.
• Tính chaát:
...
Calcium Phosphate
• Söù khoâng xoáp Hydroxyapatite (HA)
 Ví duï: Calcitite®, Osteogen®.
 Thöôøng khoâng tieâu.
• Söù kho...
• Thuûy tinh hoaït tính sinh hoïc
• Ví duï: (PerioGlass®)
• Silicon dioxide 45%; sodium oxide 24.5%; calcium
oxide 24.5%; ...
Mieáng gheùp xöông
Baèng chöùng cho thaáy raèng coù söï laáp ñaày xöông ñaùng keå sau
khi söû duïng mieáng gheùp xöông.
...
Mieáng gheùp xöông
• Söï taïo thaønh xöông môùi baét ñaàu vaøo ngaøy thöù 7.
• Taïo xeâ maêng R vaøo ngaøy thöù 21.
• Taïo...
Ñieàu trò khieám khuyeát döôùi xöông
(Edward S. Cohen)
1. Vaït nieâm maïc- maøng xöông vôùi ñöôøng raïch trong khe nöôùu.
...
4. Xöû lyù beà maët chaân R baèng hoùa chaát ?
• Citric acid, tetracycline, PrefGel®.
5. Taïo ñieåm chaûy maùu.
• Ñuïc caù...
6. Caïo DCNC vôùi ñaàu thaùm traâm ñeå laøm chaûy maùu vaø kích thích
söï taêng sinh TB.
7. Ñaët vaät lieäu gheùp vaø/ hoa...
6 Years Later
ÑIEÀU TRÒ SANG
THÖÔNG VUØNG CHEÕ
Ñieàu trò sang thöông vuøng cheõ
• Sang thöông theo chieàu ngang/doïc.
• Söï lieân quan:
• Thaân chung chaân R.
• Ñoä môû ...
Phaân loaïi sang thöông vuøng cheõ cuûa Glickman (1953).
A, Ñoä I: Maëc duø coù theå nhìn thaáy moät khoaûng khoâng gian ô...
Ñaëc ñieåm giaûi phaãu khaùc nhau cuûa vuøng cheõ quan troïng ñoái vôùi tieân löôïng vaø
ñieàu trò.
A, Caùc chaân R coù ño...
Söï môû roäng cuûa daûi
men veà phía choùp ñeán
vuøng cheõ.
Phaân loaïi cervical enamel projection
(CEP) theo Masters vaø ...
Phaân loaïi cuûa Hamp (1975)
Ñoä I: tieâu xöông theo chieàu ngang ≤ 3mm.
Ñoä II: tieâu xöông theo chieàu ngang > 3mm.
Ñoä ...
Ñieàu trò sang thöông vuøng cheõ
• Sang thöông ñoä 1
• Loaïi boû tuùi NC.
• Maøi chænh R (Odontoplasty) trong moät soá trö...
Caét boû chaân ngoaøi-gaàn RCL treân. Caét boû chaân trong RCL treân.
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE

426 views

Published on

PHAU THUAT TAI TAO MO NHA CHU & DIEU TRI SANG THUONG VUNG CHE

Published in: Health & Medicine
  • hay quá anh
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

TAI TAO NHA CHU & DIEU TRI VUNG CHE

  1. 1. PHAÃU THUAÄT TAÙI TAÏO NHA CHU & ÑIEÀU TRÒ SANG THÖÔNG VUØNG CHEÕ ELIO REYES, D.D.S, M.S.D. DÒCH: BS. LEÂ HAÛI TRIEÀU
  2. 2. Söûa chöõa hay taùi taïo ? Söûa chöõa (Repair): söï laønh thöông cuûa moâ bò toån thöông, khoâng phuïc hoài ñöôïc hoaøn toaøn caáu truùc vaø chöùc naêng cuûa moâ. • Coù theå thaáy moâ lieân keát (MLK) nöôùu môùi vaø xöông môùi. • Quan troïng laø laøm theá naøo ñeå nhöõng moâ naøy lieân keát ñöôïc vôùi beà maët chaân raêng (R). Trong söûa chöõa, KHOÂNG coù söï phaùt trieån cuûa xeâ maêng môùi vaø daây chaèng nha chu (DCNC) môùi. Noù chæ phuïc hoài moät phaàn moâ nha chu (NC) naâng ñôõ. • MLK nöôùu môùi vaø xöông môùi baùm dính vôùi chaân R thoâng qua moät bieåu moâ (BM) keát noái keùo daøi (long junctional epithelium) hoaëc baùm dính moâ lieân keát (connective tissue adaptation).
  3. 3. BM MLK nöôùu Xöông oå R DCNC Söï laønh thöông moâ nha chu Karring T, Nyman S, Lindhe J:J Clin Periodontol 1980; 7:394 Karring T, Nyman S, Lindhe J:J Clin Periodontol 1984; 11:41
  4. 4. Taùi taïo (Regeneration): moâ ñöôïc taùi taïo baùm dính vôùi beà maët chaân R töông töï nhö baùm dính ban ñaàu. Do ñoù, sau khi söï laønh thöông hoaøn taát, MLK seõ baùm dính vôùi chaân R ñöôïc bao phuû bôûi xeâ maêng môùi thoâng qua DCNC môùi. Xöông môùi cuõng taïo thaønh ôû vò trí thích hôïp. • Caàn phaûi loaïi boû BM keát noái vaø BM khe nöôùu ñeå coù ñöôïc söï taùi taïo. Söûa chöõa hay taùi taïo ?
  5. 5. Muõi teân chæ phaàn naèm veà phía choùp cuûa BM keát noái. A, Söûa chöõa: laønh thöông bôûi BM keát noái keùo daøi. Moät ít xöông laø môùi nhöng khoâng coù DCNC môùi. B. Taùi taïo: xöông oå R môùi, DCNC môùi, xeâ maêng môùi. A B
  6. 6. Taùi taïo BM keát noái keùo daøi
  7. 7. Ñoä saâu thaêm doø giaûm khi heát vieâm nhieãm neân caây ño tuùi khoâng theå thaâm nhaäp saâu. Ñaây khoâng phaûi baùm dính môùi. Caùc sôïi MLK môùi seõ khoâng baùm dính vôùi beà maët chaân R neáu nhö coù söï hieän dieän cuûa BM. DCNC cung caáp caùc teá baøo (TB) caàn thieát cho söï taùi taïo. Caùc ñieåm caàn nhôù Caây ño tuùi thaâm nhaäp qua khoûi BM keát noái do moâ bò vieâm. Caây ño tuùi thaâm nhaäp ít hôn khi heát vieâm.
  8. 8. Kieåm soaùt BM • Laøm trì hoaõn söï di chuyeån cuûa BM • Di chuyeån vaït veà phía thaân R. • Ngaên chaën BM • Taùi taïo moâ coù höôùng daãn (Guided tissue regeneration) • Caùc TB töø DCNC coù khaû naêng taùi taïo.
  9. 9. Nguoàn goác cuûa caùc TB taùi taïo trong giai ñoaïn laønh thöông cuûa moät tuùi NC. Traùi: tuùi NC döôùi xöông. Phaûi: sau ñieàu trò, cuïc maùu ñoâng ñöôïc hình thaønh vaø bò caùc TB töø BM nöôùu vieàn (A), MLK nöôùu (B), tuûy xöông (C) vaø DCNC (D) xaâm nhaäp.
  10. 10. Kieåm soaùt BM • Laøm oån ñònh cuïc maùu ñoâng • Söï tröôûng thaønh moät caùch oån ñònh cuûa cuïc maùu ñoâng thöôøng ngaên caûn söï di chuyeån veà phía choùp cuûa BM. • Vaït ñaët laïi veà phía thaân R ñaët meùp veát thöông traùnh ra khoûi vò trí laønh thöông troïng yeáu. • Duy trì khoaûng troáng • Quan troïng trong taùi taïo moâ coù höôùng daãn. • Giöõ maøng khoâng bò suïp vaøo trong khieám khuyeát. • Duøng maøng ñöôïc gia coá bôûi titanium.
  11. 11. Ñaùp öùng laønh thöông moâ •BM •MLK •XÖÔNG •DCNC
  12. 12. Taùi taïo moâ coù höôùng daãn (GTR) GTR: ñaët maøng ngaên (coù nhieàu loaïi khaùc nhau) ñeå bao phuû xöông vaø DCNC, do ñoù ngaên caùch taïm thôøi chuùng vôùi BM nöôùu. Ngaên chaën BM vaø MLK nöôùu khoûi beà maët chaân R trong giai ñoaïn laønh thöông sau phaãu thuaät, khoâng chæ ngaên söï di chuyeån cuûa BM vaøo trong veát thöông maø coøn thuùc ñaåy söï taùi taïo bôûi caùc TB coù nguoàn goác töø DCNC vaø xöông.
  13. 13. Phaân loaïi maøng •Maøng töï tieâu. •Maøng khoâng tieâu.
  14. 14. Maøng khoâng tieâu Loaïi maøng ñöôïc söû duïng ñaàu tieân. Caàn phaãu thuaät laàn 2 ñeå loaïi boû maøng. VD: Gore-Tex® polytetrafluoroethylene (e-PTFE) Tieâu chuaån vaøng. Phaân loaïi maøng
  15. 15. Phaân loaïi maøng Maøng khoâng tieâu Nucleopore and Millipore filters Ultrathin semipermeable silicon barriers Rubber dam ePTFE dPTFE (non porous) Salama H: Int J Periodont Restor Dent 1994;14:16 Melcher,AH: J Periodontol 1976;47: 256 Aukhil I: J Periodontol 1986; 57:727
  16. 16. Maøng Gore-Tex (expanded polytetrafluoroethylene membranes) vôùi nhieàu hình daïng & kích thöôùc khaùc nhau.
  17. 17. Maøng ngaên –ngaên chaën BM vaø MLK nöôùu; Cho pheùp chaát dinh döôõng ñi qua; Ñöôïc gia coá vôùi titanium neáu caàn thieát. Laønh thöông töø xöông vaø DCNC
  18. 18. Gore-Tex. Transgingival microstructure Phaàn vi caáu truùc môûPhaàn giöõa, 2 beân khuyeát Maøng e-PTFE Product Information 2003: WL Gore & Associates, Inc.
  19. 19. Maøng e-PTFE ñöôïc gia coá Titanium • Thanh choáng (struts) baèng Titanium ñöôïc ñöa vaøo giöõa 2 taám ePTFE. • Coù ñaëc ñieåm gioáng nhö maøng ePTFE. • Coù theâm khaû naêng ñònh hình vaø giöõ khoaûng. Product Information 2003: WL Gore & Associates, Inc.
  20. 20. Taùi taïo moâ coù höôùng daãn (GTR) Maøng töï tieâu  Polylactid acid, Polyglycolic acid. Ví duï: • Vycril® Polyglactin 910. • Resolut®, Resolut XT® PGA-PLA. • Vaät lieäu ñöôïc xöû lyù toát, vaãn coøn nguyeân veïn trong 8 - 10 tuaàn hoaëc 16 - 24 tuaàn, sau ñoù tieâu ñi töø töø.  Maøng Collagen. Chuû yeáu laø collagen type I. Ví duï: • Biomend, Biomend extent, Ace. • Vaät lieäu ñöôïc xöû lyù raát toát, tieâu sau 16 tuaàn trôû leân.
  21. 21. Maøng Collagen Ban ñaàu ñöôïc duøng ñeå laøm gel hoaëc khung (matrix) ñeå laáp ñaày hoaëc phuû caùc khieám khuyeát NC. Nhieàu loaïi collagen khaùc nhau: chuû yeáu laø type I. Nguoàn goác töø caùc loaøi ñoäng vaät khaùc nhau: boø, heo; gaân, lôùp haï bì cuûa da. Wang HL:Dent Clin North Am 1998; 42:3 Laurell L, Gottlow J: Int Dent J 1998;48
  22. 22. Resolut XT Caáu truùc 3 lôùp. Copolimer cuûa PLA vaø PGA 85:15. Caáu truùc xoáp (Porous structure) vôùi caùc sôïi trimethylene carbonate. Maët caét ngang Beà maët vôùi caáu truùc Trimetric. Taêng tính thaám cuûa maøng. Product Information 2003: WL Gore & Associates, Inc. Laurell L, Gottlow J: Int Dent J 1998;48
  23. 23. McClain & Schallhorn Int. J. PERIO REST DENT 1993 Keát quaû 5 naêm ñaùnh giaù 76 vò trí ôû 32 beänh nhaân. • GTR ñöôïc taêng cöôøng ñaùng keå do coù theâm xöû lyù chaân R (root conditioning) vaø thuû thuaät gheùp. • Söû duïng acid citric ñeå xöû lyù chaân R vaø vaät lieäu gheùp DFDBA. • Caùc vò trí ñöôïc ñieàu trò cho thaáy söï oån ñònh toát trong thôøi gian daøi.
  24. 24. Söï thaønh coâng cuûa GTR Machteivaø cs (1994) • Sang thöông vuøng cheõ ñoä II raêng haøm döôùi. • 30 ñoái töôïng ñöôïc phaãu thuaät vuøng cheõ ñeå ño ñaïc, sau 1 naêm ñieàu trò: • Giaûm ñoä saâu thaêm doø 2.6 mm. • Baùm dính theo chieàu ngang taêng 2.62 mm. • Baùm dính theo chieàu doïc taêng 0.95 mm. • Caïo voâi & xöû lyù maët goác R tröôùc phaãu thuaät khoâng coù ích. • Keát quaû toát hôn ôû caùc ñoái töôïng coù ñoä saâu tuùi ban ñaàu lôùn hôn, veä sinh raêng mieäng toát, vieâm nhieãm toái thieåu vaø caùc vò trí khoâng chöùa AA (Actinobacillus actinomycetemcomitans). Eli E. Machtei, Moon I. Cho et al. Clinical, Microbiological, and Histological Factors Which Influence the Success of Regenerative Periodontal Therapy. Journal of Periodontology, 1994, Vol.65, No.2, pp154-161.
  25. 25. Söûa soaïn chaân R • Cô hoïc • Duïng cuï caàm tay. • Duïng cuï sieâu aâm. • Muõi khoan mòn (Finishing burs). • Hoùa hoïc • Citric acid • Fibronectin • Tetracycline hydrochloride • EDTA 24%, pH trung tính (PrefGel®)
  26. 26. ÑOÁI VÔÙI VOÂI R QUAÙ CÖÙNG HOAËC TRÖÔØNG HÔÏP KHOÂNG PHAÂN BIEÄT ÑÖÔÏC VOÂI R VÔÙI XEÂ MAÊNG R, THÌ CAÂN NHAÉC SÖÛ DUÏNG MUÕI KHOAN KIM CÖÔNG VÔÙI TAY KHOAN TOÁC ÑOÄ CAO (HIGH-SPEED) HOAËC MUÕI CAÏO VOÂI SIEÂU AÂM COÙ KIM CÖÔNG. PHAÛI COÙ TAÀM NHÌN TRÖÏC TIEÁP THOÂNG QUA PHAÃU THUAÄT LAÄTVAÏT.
  27. 27. Söûa soaïn chaân R: duøng muõi khoan kim cöông mòn hay finishing burs ñeå laøm laùng beà maët chaân R sau ñoù caïo voâi R.
  28. 28. Söûa soaïn beà maët chaân R • Citric acid • pH =1 trong 2-3 phuùt. • Taïo ra moät vuøng maát khoaùng saâu 4 μm (micron) vôùi caùc sôïi collagen ñöôïc boäc loä. • Loaïi boû noäi ñoäc toá vi khuaån vaø vi khuaån khoûi beà maët chaân R. • Laøm trì hoaõn söï di chuyeån cuûa BM ñeán chaân R ñöôïc ñieàu trò. • Loaïi boû lôùp ngaø muøn (smear layer) vaø laøm roäng caùc loå oáng ngaø.
  29. 29. • Fibronectin • Moät glycoprotein giuùp nguyeân baøo sôïi (fibroblasts) baùm dính vaøo beà maët chaân R. • Tetracycline Hydrochloride • Paste ñöôïc taïo ra töø vieân nhoäng tetracycline. • Ngoaøi nhöõng taùc duïng ñöôïc ghi nhaän ôû acid citric noù coøn cho thaáy taùc duïng choáng phaân huûy collagen hay laøm oån ñònh collagen + taùc duïng khaùng khuaån keùo daøi. • EDTA 24% pH trung tính PrefGel® • Ethylene diamine tetra acetic acid Söûa soaïn beà maët chaân R
  30. 30. Duïng cuï caàm tay Duïng cuï sieâu aâm Finishing Bur Hoùa chaát
  31. 31. Yeáu toá taêng tröôûng • PDGF (Platelet derived growth factor): yeáu toá taêng tröôûng coù nguoàn goác tieåu caàu. • IGF (Insulin like growth factor): yeáu toá taêng tröôûng gioáng insulin. • TGF (Transforming growth factor alpha & beta): yeáu toá taêng tröôûng chuyeån daïng. Kyõ thuaät moâ (Tissue engineering) nhaèm muïc ñích taêng cöôøng caùc yeáu toá taêng tröôûng cho mieáng gheùp xöông.
  32. 32. Yeáu toá taêng tröôûng • Dr. Sam Lynch SIU/SDM • PDGF (Platelet derived growth factor) • PDGF taùi toå hôïp (rhPDGF) ñöôïc troän vôùi haït ñoän trô (beta- tricalcium phosphate) tröôùc khi gheùp.
  33. 33. Taùc nhaân hoå trôï taùi taïo nha chu EMDOGAIN® Tissue Engineering. • Moät protein cuûa khuoân men (chuû yeáu laø amelogenin) coù nguoàn goác töø maàm R ñang phaùt trieån cuûa thai lôïn. • Thuùc ñaåy söï taêng tröôûng cuûa caùc TB goác ña naêng töø DCNC. Caùc TB nguyeân thuûy töø DCNC chieán thaéng cuoäc ñua (win the race) ñeå ñoùng veát thöông vôùi xeâ maêng, DCNC vaø xöông môùi, hôn laø BM. • Ñöôïc ñoùng goùi trong syringe ôû daïng gel bôm leân beà maët chaân R. • Caàn kieåm soaùt chaûy maùu hoaøn toaøn tröôùc khi söû duïng saûn phaåm naøy. • J.Perio 2000: Emdogain® produces a positive effect on the osteoblast
  34. 34. Huyeát töông giaøu tieåu caàu (Platelet Rich Plasma: PRP) • Ñöôïc taïo ra töø maùu cuûa beänh nhaân vôùi maùy phaân taùch TB (cell separator). • Quay ly taâm 55 ml maùu toaøn phaàn troän vôùi thrombin vaø calcium chloride daãn ñeán söï giaûi phoùng caùc haït (degranulation) cuûa tieåu caàu vaø do ñoù phoùng thích caùc yeáu toá taêng tröôûng => thu ñöôïc khoaûng 10 ml PRP . • Yeáu toá taêng tröôûng goàm: PDGF , TGF-β ,… • PRP kích thích söï tröôûng thaønh cuûa caû moâ cöùng vaø moâ meàm, thuùc ñaåy söï laønh thöông.
  35. 35. Vaät lieäu gheùp xöông lyù töôûng • Töông hôïp sinh hoïc. • Tieâu hoaøn toaøn. • Daãn taïo xöông, kích taïo xöông, taïo xöông. • Chi phí khoâng quaù ñaéc. • Deã thao taùc. • Coù theå naâng ñôõ vuøng khieám khuyeát ñeán khi söï taêng tröôûng cuûa xöông hoaøn thaønh.
  36. 36. Caùc loaïi vaät lieäu gheùp Nguoàn goác: • Töï thaân: mieáng gheùp töï thaân (Autograft). • Moâ ngöôøi: mieáng gheùp ñoàng chuûng (Allograft). • Ñoäng vaät: mieáng gheùp dò chuûng (Xenograft). • Toång hôïp: mieáng gheùp dò chaát (Alloplast).
  37. 37. Mieáng gheùp xöông töï thaân Vò trí trong mieäng Cuïc maùu ñoâng chöùa maûnh xöông töï thaân (Osseous coagulum) • Thu ñöôïc baèng duïng cuï khoan vaøo xöông ôû vò trí phaãu thuaät. Bone blend • Xöông ñaëc hoaëc xöông xoáp trong mieäng thu ñöôïc vôùi trephine, buùa vaø ñuïc. Noù ñöôïc ñaët vaøo trong amalgam capsule vaø ñöôïc nghieàn thaønh caùc haït coù kích thöôùc töø 100 - 200 microns. Tuûy xöông xoáp: loài cuû xöông haøm treân, oå R ñang laønh thöông (8 - 12 tuaàn), soáng haøm maát R. Bone swaging
  38. 38. BONE SWAGING
  39. 39. Vò trí ngoaøi mieäng • Xöông chaäu • Tieâu chaân R. • Khoâng tieän lôïi ñeå söû duïng. Mieáng gheùp xöông töï thaân
  40. 40. Mieáng gheùp ñoàng chuûng • Xöông ñoâng khoâ (Freeze-Dried Bone) • Kích thöôùc haït: 250 - 750 μm. • Khoaùng hoùa hoaëc khöû khoaùng. • Khöû khoaùng vôùi acid Hydrochloric laøm boäc loä caùc protein kích taïo xöông, ñöôïc goïi chung laø protein sinh hình thaùi xöông (bone morphogenic proteins: BMP). • Ñoái vôùi khieám khuyeát NC: DFDBA ñöôïc söû duïng do noù kích taïo xöông (osteoinductive). • Ñoái vôùi taêng chieàu cao soáng haøm hoaëc laáp ñaày vò trí nhoå R, xöông khoâng bò khöû khoaùng (FDBA) taïo ra moät saûn phaåm daãn taïo xöông (osteoconductive).
  41. 41. • Daãn taïo xöông (Osteoconduction).moät hieäu öùng vaät lyù trong ñoù vaät lieäu gheùp taïo ra moät caùi khung (scaffold) ñeå taïo thuaän lôïi cho caùc TB beân ngoaøi xaâm nhaäp vaøo mieáng gheùp vaø taïo ra xöông môùi. • Kích taïo xöông (Osteoinduction) moät quaù trình hoùa hoïc trong ñoù caùc phaân töû chöùa trong mieáng gheùp (bone morphogenic protein) laøm bieán ñoåi caùc TB laân caän thaønh taïo coát baøo vaø taïo xöông.
  42. 42. Mieáng gheùp ñoàng chuûng Xöông ñoâng khoâ Khaû naêng kích thích taïo xöông coù theå khaùc nhau do quaù trình xöû lyù. • Tuoåi cuûa ngöôøi cho (donor) laø moät yeáu toá. • BMP thay ñoåi töø xöông ñeán ngaân haøng xöông. • Osteogenin hay bone morphogenic protein 3 (BMP3) laøm taêng söï taùi taïo xöông, ñöôïc theâm vaøo moät soá saûn phaåm gheùp xöông. • AlloGro®. • DFDBA khoâng hoaït ñoäng coù theå ñöôïc laøm cho hieäu quaû hôn baèng caùch theâm vaøo rhBMP taùi toå hôïp. Keát quaû toát hôn khi DFDBA ñöôïc keát hôïp vôùi xöông töï thaân. Khaû naêng DFDBA coù theå chöùa HIV sau quaù trình saøng loïc vaø xöû lyù laø1:8 trieäu.
  43. 43. Mieáng gheùp dò chuûng Vaät lieäu gheùp dò chuûng ñöôïc söû duïng nhieàu nhaát ngaøy nay laø anorganic bovine bone. PepGen P-15® • Söï keát hôïp cuûa moät cell-binding peptide (p-15) vôùi khung xöông hydroxyapatite coù nguoàn goác töø xöông boø voâ cô. • P-15 laø moät clone toång hôïp cuûa chuoãi 15 amino acid cuûa collagen type 1, coù lieân quan ñeán söï lieân keát (binding) cuûa TB, ñaëc bieät laø nguyeân baøo sôïi vaø taïo coát baøo. • PepGen P-15 daïng haït (Particulate) • PepGen P-15 daïng ñaëc (Putty) • PepGen P daïng loûng trong syringe (Flow)
  44. 44. • Khoâng phaûi vaät lieäu ñaùng tin caäy ñeå thay theá cho mieáng gheùp töï thaân hay mieáng gheùp ñoàng chuûng. • Laønh thöông bôûi söï xô hoùa (fibrous encapsulation). • Tieän lôïi, khoâng coù khaû naêng kích taïo xöông ñaùng keå. Ví duï:  Calcium Sulfate (Plaster of Paris). • Saûn phaåm Capset® Vaät lieäu nhöïa (Plastic Materials) • HTR® (hard tissue replacement) • Calcium coated polymer cuûa Poly-methyl methacrylate vaø hydroxy ethyl methacrylate. Calcium Phosphate: Hidroxyapatite, β-TCP. Thuûy tinh hoaït tính sinh hoïc (Bioactive Glass): Perioglass. Vaät lieäu gheùp dò chaát
  45. 45. Calcium sulfate • Vaät lieäu gheùp xöông laâu ñôøi nhaát. Khoâng ñaéc tieàn, deã baûo quaûn vaø söû duïng. • Tính chaát: Laø moät maøng ngaên hieäu quaû. • Duy trì khoaûng troáng ñeå taïo xöông. Taïo maïch maùu (angiogenic). Caàm maùu. Phoùng thích caùc yeáu toá taêng tröôûng. Coù theå söû duïng keát hôïp vôùi vaät lieäu gheùp xöông khaùc. • Thöôøng troän vôùi DFDBA. Daãn taïo xöông. Teân thöông maïi laø CAPSET® . Thôøi gian phoùng thích calcium sulfate ñöôïc kieåm soaùt vaø thoaùi hoùa (degradation) sau 16 tuaàn. BoneGen®
  46. 46. Calcium Phosphate • Söù khoâng xoáp Hydroxyapatite (HA)  Ví duï: Calcitite®, Osteogen®.  Thöôøng khoâng tieâu. • Söù khoâng xoáp Tricalcium phosphate (TCP)  Ví duï: Synthograft® vaø Peri-OSS®, Carrier of Gem21®.  Töï tieâu moät phaàn. • HA xoáp  Ví duï: Interpore®.
  47. 47. • Thuûy tinh hoaït tính sinh hoïc • Ví duï: (PerioGlass®) • Silicon dioxide 45%; sodium oxide 24.5%; calcium oxide 24.5%; phosphorus pentoxide. • Khi tieáp xuùc vôùi moâ seõ gaây haáp daãn ñoái vôùi caùc taïo coát baøo. • Khoâng tieâu ?
  48. 48. Mieáng gheùp xöông Baèng chöùng cho thaáy raèng coù söï laáp ñaày xöông ñaùng keå sau khi söû duïng mieáng gheùp xöông. Söï laáp ñaày khieám khuyeát trung bình khoaûng 60 - 65% trong nhieàu nghieân cöùu. Baèng chöùng treân moâ hoïc cho thaáy söï taùi taïo xaûy ra sau khi söû duïng mieáng gheùp töï thaân, DFDBA, vaø mieáng gheùp dò chuûng. Söï taùi taïo khoâng ñöôïc xaùc nhaän khi söû duïng caùc saûn phaåm khoâng phaûi xöông (non-bone products).
  49. 49. Mieáng gheùp xöông • Söï taïo thaønh xöông môùi baét ñaàu vaøo ngaøy thöù 7. • Taïo xeâ maêng R vaøo ngaøy thöù 21. • Taïo DCNC môùi ôû thaùng thöù 3. • X quang: maät ñoä xöông taêng thöôøng khoâng thaáy cho ñeán 6 thaùng. • Söï tröôûng thaønh cuûa vaät lieäu ñöôïc gheùp coù theå maát moät khoaûng thôøi gian leân ñeán 2 naêm.
  50. 50. Ñieàu trò khieám khuyeát döôùi xöông (Edward S. Cohen) 1. Vaït nieâm maïc- maøng xöông vôùi ñöôøng raïch trong khe nöôùu. • Baûo toàn gai nöôùu ñeå ñaït ñöôïc söï laønh thöông nguyeân phaùt. • Vaït ñöôïc môû roäng ít nhaát laø 1R ôû phía gaàn vaø phía xa khieám khuyeát. 2. Loaïi boû voâi R, maûng baùm, xeâ maêng R bò laøm meàm, vaø BM keát noái khoûi beà maët chaân R. • Vôùi duïng cuï sieâu aâm, duïng cuï caàm tay, muõi khoan mòn, ñaù kim cöông nhaün. 3. Loaïi boû taát caû moâ haït vaø caùc sôïi coøn dính vaøo xöông. • Caùc sôïi phaûi ñöôïc loaïi boû ñeå môû khoang tuûy xöông, cho pheùp vaät lieäu gheùp tieáp xuùc vôùi xöông. • Coù boû qua khieám khuyeát döôùi xöông naøo khoâng? Tìm ñieåm chaûy maùu.
  51. 51. 4. Xöû lyù beà maët chaân R baèng hoùa chaát ? • Citric acid, tetracycline, PrefGel®. 5. Taïo ñieåm chaûy maùu. • Ñuïc caùc loå nhoû treân xöông vôùi curette hoaëc muõi khoan troøn nhoû. • Cho pheùp söï taêng sinh nhanh cuûa moâ haït vôùi caùc TB trung moâ chöa bieät hoùa => taùi taïo xöông nhanh choùng vaø söï noái lieàn (anastomosis) cuûa mieáng gheùp vaø xöông. Ñieàu trò khieám khuyeát döôùi xöông (Edward S. Cohen)
  52. 52. 6. Caïo DCNC vôùi ñaàu thaùm traâm ñeå laøm chaûy maùu vaø kích thích söï taêng sinh TB. 7. Ñaët vaät lieäu gheùp vaø/ hoaëc maøng ngaên. 8. Vaït ñöôïc khaâu vaø ñöôïc ñaët veà phía thaân R. 9. Chaêm soùc haäu phaãu • Thuoác khaùng sinh, giaûm ñau, Chlorhexidine, chöôøm laïnh. Taùi khaùm moãi 2 tuaàn, sau ñoù laø moãi thaùng. Ñieàu trò khieám khuyeát döôùi xöông (Edward S. Cohen)
  53. 53. 6 Years Later
  54. 54. ÑIEÀU TRÒ SANG THÖÔNG VUØNG CHEÕ
  55. 55. Ñieàu trò sang thöông vuøng cheõ • Sang thöông theo chieàu ngang/doïc. • Söï lieân quan: • Thaân chung chaân R. • Ñoä môû cuûa chaân R (Degree of root separation). • Caáu truùc men R keùo daøi veà phía vuøng cheõ (Enamel projections). • Saâu R. • Khôùp caén.
  56. 56. Phaân loaïi sang thöông vuøng cheõ cuûa Glickman (1953). A, Ñoä I: Maëc duø coù theå nhìn thaáy moät khoaûng khoâng gian ôû loái vaøo vuøng cheõ, nhöng khoâng thaáy tieâu xöông vuøng cheõ (theo chieàu ngang) khi thaêm doø. B, Ñoä II: Tieâu xöông theo chieàu ngang vaø chieàu doïc. C, Ñoä III: Caây ño tuùi coù theå ñi xuyeân qua vuøng cheõ töø ngoaøi vaøo trong, vuøng cheõ ñöôïc laáp ñaày bôûi moâ meàm. D, Ñoä IV: nöôùu tuït, nhìn thaáy tröïc tieáp vuøng cheõ.
  57. 57. Ñaëc ñieåm giaûi phaãu khaùc nhau cuûa vuøng cheõ quan troïng ñoái vôùi tieân löôïng vaø ñieàu trò. A, Caùc chaân R coù ñoä phaân kyø lôùn. B, Caùc chaân R taùch rôøi nhöng gaàn. C, Caùc chaân R dính nhau, chæ taùch ra ôû phaàn choùp. D, Söï hieän dieän cuûa enamel projection coù theå daãn ñeán sang thöông vuøng cheõ sôùm.
  58. 58. Söï môû roäng cuûa daûi men veà phía choùp ñeán vuøng cheõ. Phaân loaïi cervical enamel projection (CEP) theo Masters vaø Hoskins.
  59. 59. Phaân loaïi cuûa Hamp (1975) Ñoä I: tieâu xöông theo chieàu ngang ≤ 3mm. Ñoä II: tieâu xöông theo chieàu ngang > 3mm. Ñoä III: tieâu vaùch chaân R hoaøn toaøn, caây thaêm doø coù theå xuyeân qua vuøng cheõ.
  60. 60. Ñieàu trò sang thöông vuøng cheõ • Sang thöông ñoä 1 • Loaïi boû tuùi NC. • Maøi chænh R (Odontoplasty) trong moät soá tröôøng hôïp (loái vaøo heïp, khoâng theå tieáp caän) vaø loaïi boû enamel projection. • Sang thöông ñoä 2 • Thuû thuaät taùi taïo, ñaëc bieät laø ôû R coái lôùn döôùi. • Khoâng phaûi tieân löôïng xaáu. • Sang thöông ñoä 3 • Môû vuøng cheõ ñeå beänh nhaân deã tieáp caän (haøm döôùi). • Ñoâi khi ñöôïc goïi laø thuû thuaät ñaøo ñöôøng haàm (tunnel procedure). • Caét boû chaân R, boå ñoâi thaân R. • Nhoå R vaø caáy Implant? • Duy trì tình traïng sang thöông.
  61. 61. Caét boû chaân ngoaøi-gaàn RCL treân. Caét boû chaân trong RCL treân.

×