Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

13 cat chop rang (Apicoectomy)

484 views

Published on

Fragiskos FD (2007), Oral Surgery, Berlin: Springer

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

13 cat chop rang (Apicoectomy)

  1. 1. Chöông 13. PHAÃU THUAÄT CAÉT CHOÙP (Apicoectomy) Nguoàn: Fragiskos FD (2007), Oral Surgery, Berlin: Springer. Dòch: BS. Leâ Haûi Trieàu.
  2. 2. Apicoectomy • PT caét choùp laø caét boû choùp chaân raêng cuøng vôùi toå chöùc beänh lyù vuøng quanh choùp. OÁng tuûy phuï vaø loå choùp phuï cuõng ñöôïc loaïi boû, chæ ñònh khi ñieàu trò noäi nha thaát baïi.
  3. 3. Chæ ñònh 1. R vieâm quanh choùp ñang hoaït ñoäng, maëc duø ñaõ ñöôïc bít tuûy toát. 2. R vieâm quanh choùp, ñieàu trò noäi nha chöa toát, khoâng theå noäi nha laïi ñöôïc do: – OÁng tuûy canxi hoùa hoaøn toaøn hay oáng tuûy quaù cong. – Choát trong oáng tuûy. – Gaõy duïng cuï nhoû trong oáng tuûy hay coù vaät lieäu traùm bít khoâng theå laáy ra ñöôïc. 3. R vieâm quanh choùp, khoâng theå ñieàu trò noäi nha thaønh coâng: – Coù dò vaät ôû vuøng moâ quanh choùp. – Thuûng saøn tuûy. – Thuûng vaùch chaân raêng. – Gaõy R ôû 1/3 choùp. – Baát thöôøng cuûa R (raêng trong raêng). Trong caùc tröôøng hôïp treân, neáu sau caét choùp maø choùp R chöa ñöôïc bít kín hoaøn toaøn thì caàn ñöôïc traùm ngöôïc (retrograde filling). Muïc ñích traùm ngöôïc laø ñeå laøm bít loái ra cuûa vi khuaån vaø caùc saûn phaåm töø tuûy hoaïi töû vaãn coøn trong oáng tuûy.
  4. 4. Choáng chæ ñònh • Caùc tröôøng hôïp laø CCÑ chung cuûa PT raêng mieäng lieân quan ñeán tuoåi taùc, söùc khoûe toaøn thaân nhö beänh tim maïch naëng, leukemia, lao, ... • R coù beänh nha chu naëng (tuùi nha chu saâu, tieâu xöông nhieàu). • R coù chaân R ngaén. • R coù choùp gaàn vôùi caùc caáu truùc giaûi phaãu (nhö xoang haøm, oáng raêng döôùi, loå caèm, loå R cöûa, loå khaåu caùi lôùn) coù theå bò toån thöông khi caét choùp.
  5. 5. Xoang haøm Nguoàn: Neil S. Norton (2011), Netter’s Head and Neck Anatomy for Dentistry, 2nd edition, Elsevier/Saunders, Philadelphia, PA.
  6. 6. Loå R cöûa Loå khaåu caùi lôùn Loå khaåu caùi beù Nguoàn: Neil S. Norton (2011), Netter’s Head and Neck Anatomy for Dentistry, 2nd edition, Elsevier/Saunders, Philadelphia, PA.
  7. 7. Loå caèm OÁng raêng döôùi Nguoàn: Neil S. Norton (2011), Netter’s Head and Neck Anatomy for Dentistry, 2nd edition, Elsevier/Saunders, Philadelphia, PA.
  8. 8. Duïng cuï • Tay khoan Microhead (thaúng vaø khuyûu) vaø muõi khoan nhoû. • Muõi naïo vuøng quanh choùp. • Göông, thaùm traâm nhoû ñeå traùm ngöôïc. • OÁng chích saét, thuoác teâ. • Caùn dao, löôõi dao (soá 15). • Göông. • Caây boùc taùch. • Keïp gaép. • Keïp caàm maùu nhoû. • Ñaàu oáng huùt (nhoû, lôùn). • Coác ñöïng nöôùc bôm röûa. • Keïp mang kim. • Duïng cuï banh. • Naïo nha chu. • Naïo vuøng quanh choùp. • Muõi khoan (troøn, coù raõnh, noùn ngöôïc). • Duïng cuï laáy amalgam nhoû ñeå traùm ngöôïc. • Caây nhoài amalgam. • Keùo, kim, chæ khaâu 3.0 vaø 4.0. • Thöôùc noäi nha kim loaïi. • Gaïc, goøn cuoän. • Syringe bôm röûa. • Dung dòch nöôùc muoái sinh lyù.
  9. 9. H. 13.1. Tay khoan ñaàu nhoû (Microhead handpiece) so vôùi tay khoan thoâng thöôøng. Tay khoan naøy raát thuaän lôïi khi söûa soaïn xoang ôû vuøng quanh choùp, moät vuøng haïn cheá söï tieáp caän.
  10. 10. H. 13.2. Muõi naïo vuøng quanh choùp, ñöôïc gaén vaøo thieát bò sieâu aâm. Ñöôïc duøng ñeå söûa soaïn xoang ôû vuøng quanh choùp.
  11. 11. H. 13.3. Göông nhoû (micromirror) vaø thaùm traâm nhoû (micro-explorers) ñeå xaùc ñònh kích thöôùc xoang ñöôïc taïo ra.
  12. 12. H. 13.4. Duïng cuï laáy amalgam nhoû ñeå traùm ngöôïc, coù nuùm ñieàu khieån ñeå taêng kích thöôùc amalgam. H. 13.5. Duïng cuï laáy amalgam nhoû so vôùi duïng cuï laáy amalgam chuaån.
  13. 13. H. 13.6. Duïng cuï vaø vaät lieäu traùm ngöôïc: nhoäng amalgam, duïng cuï laáy amalgam mini, caây nhoài amalgam.
  14. 14. 13.4 kyõ thuaät caét choùp Caùc böôùc PT: 1. Thieát keá vaït. 2. Ñònh vò choùp R, boäc loä vuøng quanh choùp vaø loaïi boû moâ beänh lyù. 3. Caét choùp R. 4. Traùm ngöôïc, neáu caàn thieát. 5. Laøm saïch vaø khaâu veát thöông.
  15. 15. Thieát keá vaït • Phuï thuoäc nhieàu yeáu toá goàm: – Vò trí cuûa R – Söï hieän dieän cuûa tuùi nha chu, phuïc hình coá ñònh – Kích thöôùc toån thöông. • Coù 3 loaïi vaït thöôøng ñöôïc söû duïng: vaït baùn nguyeät, vaït tam giaùc, vaït töù giaùc.
  16. 16. Thieát keá vaït • Vaït baùn nguyeät ñöôïc chæ ñònh ñoái vôùi toån thöông coù kích thöôùc nhoû vaø thöôøng duøng ôû vuøng R tröôùc haøm treân, nôi thöôøng ñöôïc caét choùp nhieàu. Ñeå ñaûm baûo söï laønh thöông ñöôïc toái öu, ñöôøng raïch phaûi ñöôïc thöïc hieän caùch xa ranh giôùi cuûa khieám khuyeát xöông, ñeå vaït ñöôïc ñaët laïi treân neàn xöông khoûe maïnh. • Neáu khieám khuyeát xöông lôùn, ñaëc bieät khi noù höôùng veà phía maøo xöông oå, thì neân söû duïng vaït tam giaùc hay vaït töù giaùc. Caàn löùu yù raèng toån thöông beänh lyù ñaõ laøm thuûng xöông vaø dính vaøo maøng xöông, noù phaûi ñöôïc taùch ra khoûi vaït baèng dao moå. • Trong tröôøng hôïp coù loå doø, ñöôøng doø cuõng phaûi ñöôïc caét ñeán saùt xöông, bôûi vì neáu chæ caét ôû nieâm maïc, nguy cô thuûng seõ lôùn hôn, daãn ñeán roái loaïn quaù trình laønh thöông.
  17. 17. Thieát keá vaït • Khi caét choùp ôû vuøng R tröôùc (VD nhö R cöûa beân HT) vaø toån thöông ôû xöông lôùn gaàn maøo xöông oå (H. 13.7, 13.8), thì söû duïng vaït töù giaùc. Ñöôøng raïch taïo vaït baét ñaàu ôû phía gaàn cuûa R cöûa giöõa, sau ñoù tieáp tuïc raïch voøng quanh ñöôøng coå R cuûa caùc R cöûa, keát thuùc ôû phía xa R nanh. Duøng caây boùc taùch maøng xöông boùc taùch caån thaän nieâm maïc maøng xöông leân phía treân (H. 13.9, 13.10).
  18. 18. Ñònh vò & boäc loä choùp R • Khi toån thöông ñaõ laøm thuûng xöông maët ngoaøi, vieäc xaùc ñònh vaø boäc loä choùp R seõ deã daøng, sau ñoù moâ beänh lyù seõ ñöôïc laáy ñi vôùi caây naïo. • Neáu xöông maët ngoaøi chöa bò toån thöông phaù huûy hoaøn toaøn, nhöng raát moûng, thì duøng thaùm traâm hay caây naïo ñeå phaùt hieän beà maët cuûa noù, do maät ñoä xöông giaûm neân xöông beân döôùi ñöôïc loaïi boû deã daøng vaø choùp R ñöôïc xaùc ñònh. • Khi xöông maët ngoaøi coøn nguyeân veïn, thì xaùc ñònh choùp R baèng phim X quang. Sau khi chuïp phim, chieàu daøi chaân R ñöôïc xaùc ñònh baèng moät traâm noäi nha voâ truøng hay thöôùc noäi nha baèng kim loaïi.
  19. 19. Ñònh vò & boäc loä choùp R • Chieàu daøi ñöôïc ño sau ñoù ñöôïc chuyeån ñeán vuøng PT, sau ñoù xaùc ñònh vò trí chính xaùc cuûa choùp R. Môû cöûa soå xöông xung quanh vò trí choùp R vôùi muõi khoan troøn coù töôùi nöôùc muoái sinh lyù ñeàu ñaën, ñeán khi choùp R ñöôïc boäc loä (H. 13.11). • Neáu xöông phía treân toån thöông moûng vaø toån thöông coù kích thöôùc lôùn, cöûa soå xöông phaûi ñöôïc môû roäng vôùi muõi khoan ñaàu tuø hoaëc keàm gaëm xöông. Loaïi boû ñuû xöông ñeán khi deã daøng tieáp caän toaøn boä toån thöông. Naïo saïch moâ beänh lyù, dò vaät hay vaät lieäu traùm bít, sau ñoù caét choùp chaân R (H. 13.12).
  20. 20. Caét choùp raêng • Choùp R ñöôïc caét (2–3mm) vôùi muõi khoan coù raõnh vaø choùp R ñöôïc vaùt moät goùc 450 so vôùi truïc cuûa R (H. 13.13). Ñeå quan saùt toát nhaát choùp R (H. 13.14), maët vaùt phaûi ñoái dieän vôùi PTV. Taát caû moâ beänh lyù ñöôïc loaïi boû vôùi caây naïo, ñaëc bieät laø ôû vuøng phía sau choùp R. • Neáu oáng tuûy chöa ñöôïc traùm bít toaøn boä hay traùm bít chöa ñuû, thì caàn traùm ngöôïc.
  21. 21. Traùm ngöôïc • Sau khi caét vaùt choùp R vaø naïo moâ quanh choùp, ñaët gaïc taåm adrenaline vaøo vuøng khuyeát hoång xöông ñeå haïn cheá chaûy maùu. • Duøng tay khoan ñaàu nhoû vaø muõi khoan troøn nhoû ñeå taïo xoang coù kích thöôùc khoaûng 2 mm, ñöôøng kính lôùn hôn oáng tuûy (H. 13.15). Laøm roäng ñaùy xoang vôùi muõi noùn ngöôïc ñeå taïo löu (H. 13.16). Khi taïo xoang, caàn chuù yù beà roäng cuûa xoang, xoang caøng heïp caøng toát, traùnh laøm yeáu chaân R daãn ñeán gaõy chaân R luùc nhoài vaät lieäu traùm.
  22. 22. Traùm ngöôïc • Sau khi laøm khoâ vuøng PT vôùi gaïc hay goøn, coâ laäp vuøng traùm baèng caùch nhoài gaïc voâ truøng vaøo trong vuøng khuyeát hoãng xöông vaø xung quanh choùp R, nhö vaäy chæ coù xoang traùm ôû chaân R laø ñöôïc boäc loä. Do ñoù traùnh ñöôïc amalgam traøn ra vuøng quanh choùp. Amalgam ñöôïc ñaët vaøo trong xoang vôùi caây laáy amalgam nhoû vaø ñöôïc nhoài vôùi caây nhoài (H.13.17, 13.18). Amalgam dö ñöôïc laáy ñi caån thaän vaø sau ñoù mieáng traùm ñöôïc laøm boùng (H. 13.19).
  23. 23. H. 13.7. R12 coù toån thöông quanh choùp lôùn coù CÑ caét choùp. H. 13.8. Toån thöông treân laâm saøng.
  24. 24. H. 13.9 Ñöôøng raïch taïo vaït töù giaùc. H. 13.10 Boùc taùch vaït nieâm maïc maøng xöông, boäc loä baûn xöông maët ngoaøi.
  25. 25. H. 13.12 Laáy toån thöông vôùi keïp caàm maùu hemostat vaø naïo. H. 13.11 Môû cöûa soå xöông maët ngoaøi ôû vò trí 1/3 choùp cuûa chaân R.
  26. 26. H. 13.14. Chaân R ñöôïc caét vaùt. H. 13.13. Caét choùp R vôùi muõi khoan, vaùt goùc 450, caét töø 2-3 mm.
  27. 27. H. 13.15. Taïo xoang traùm ngöôïc vôùi tay khoan microhead. H. 13.16. Xoang ñaõ ñöôïc taïo (hình noùn ngöôïc).
  28. 28. H. 13.18. Nhoài chaët amalgam. H. 13.17. Ñöa vaät lieäu traùm vaøo xoang ôû chaân R.
  29. 29. H. 13.20. Khaâu veát thöông. H. 13.19. Choùp R sau khi ñöôïc traùm ngöôïc.
  30. 30. H. 13.21. Hình X quang tröôùc khi khaâu veát thöông. Toån thöông tröôùc khi caét choùp. 1) Amalgam laø vaät lieäu traùm ngöôïc ñöôïc söû duïng nhieàu nhaát. Gaàn ñaây, maëc duø IRM vaø Super-EBA cement ñaõ ñöôïc caân nhaéc söû duïng vôùi xoang ñöôïc taïo töông töï nhö amalgam.
  31. 31. Laøm saïch & khaâu veát thöông • Sau khi traùm amalgam, bôm röûa vuøng PT vôùi nöôùc muoái sinh lyù, chuïp X quang xaùc ñònh amalgam coù traøn ra moâ xung quanh khoâng. Ñaët vaït laïi vaø khaâu vôùi muõi rôøi (H. 13.20, 13.21). • Chuïp X quang kieåm tra söï laønh thöông cuûa vuøng quanh choùp moãi 6 –12 thaùng, cho ñeán khi söï coát hoùa ñöôïc xaùc ñònh chaéc chaén. Ñeå ñaùnh giaù keát quaû, phim X quang tröôùc PT laø caàn thieát, phim naøy seõ ñöôïc so saùnh vôùi phim sau PT.
  32. 32. • Khi caét choùp ôû vuøng R tröôùc (nhö R1 haøm treân), toån thöông coù kích thöôùc nhoû, vaø caùc R tröôùc coù boïc maõo söù, thì neân söû duïng vaït baùn nguyeät. Kyõ thuaät cuõng gioáng nhö ñoái vôùi vaït hình thang (H. 13.22–13.35).
  33. 33. H. 13.22. R21 coù toån thöông quanh choùp do bít oáng tuûy chöa toát. H. 13.23. Toån thöông treân laâm saøng.
  34. 34. H. 13.24. Ñöôøng raïch taïo vaït baùn nguyeät. H. 13.25. Boùc taùch vaø banh vaït vôùi caây boùc taùch maøng xöông.
  35. 35. H. 13.26. Môû xöông maët ngoaøi. H. 13.27. Boäc loä toån thöông vaø choùp R.
  36. 36. H. 13.28. Laáy toån thöông vôùi hemostat vaø caây naïo. H. 13.29. Caét choùp R vôùi goùc vaùt 450.
  37. 37. H. 13.30. Taïo xoang vôùi tay khoan microhead. H. 13.31. Xoang ñaõ ñöôïc taïo xong.
  38. 38. H. 13.32. Ñöa amalgam vaøo xoang. H. 13.33. Nhoài chaët amalgam.
  39. 39. H. 13.34. Khaâu veát thöông. H. 13.35. Hình X quang sau khi khaâu ñoùng vaït. H. 13.36. Amalgam traøn ra vuøng PT do thao taùc khoâng ñuùng.
  40. 40. 13.5 bieán chöùng • Toån thöông caùc caáu truùc giaûi phaãu nhö hoác muõi, xoang haøm vaø oáng raêng döôùi vôùi muõi khoan. • Chaûy maùu töø ÑM khaåu caùi lôùn khi caét choùp chaân trong R haøm treân. • Amalgam traøn ra vuøng PT, do coâ laäp vuøng choùp vaø thao taùc loaïi boû vaät lieäu traùm dö khoâng toát. • Nhieãm saéc nieâm maïc do amalgam. • Roái loaïn quaù trình laønh thöông, neáu ñöôøng raïch taïo vaït baùn nguyeät ñöôïc thöïc hieän treân neàn xöông khieám khuyeát hoaëc vaït khoâng ñöôïc ñaët treân neàn xöông khoûe maïnh. • Vaät lieäu traùm baät khoûi xoang do ñaët khoâng ñuû saâu, keát quaû cuûa taïo xoang chöa ñuû. • Chöa caét ñöôïc choùp R, do khoâng ñuû loái vaøo hay taàm nhìn vaø ñaùnh giaù sai chieàu daøi chaân R. Keát quaû laø, phaàn choùp cuûa chaân R vaãn coøn vaø vaät lieäu traùm ngöôïc ñöôïc ñaët khoâng ñuùng.
  41. 41. H. 13.37. Nhieãm saéc nieâm maïc do amalgam sau caét choùp traùm ngöôïc. H. 13.38. X quang
  42. 42. H. 13.39. Hôû veát thöông do thieát keá ñöôøng raïch taïo vaït baùn nguyeät khoâng ñuùng . H. 13.40. Vaät lieäu traùm ngöôïc naèm sai vò trí do taïo xoang ôû choùp R khoâng ñuû. H. 13.41. Caét choùp R25 chöa toát, do khoâng xaùc ñònh ñöôïc chaân R tröôùc khi caét.
  43. 43. Taøi lieäu tham khaûo 1. Abdal AD, Retif H, Jamson C (1982) The apical seal via the retrosurgical approach: II. An evaluation of retrofilling materials. Oral Surg 54:213–222. 2. Andreasen JO, Pitt-Ford TR (1994) A radiographic study of the effect of various retrograde fillings on periapical healing after replantation. Endod Dent Traumatol 10:276–281. 3. Archer WH (1975) Oral and maxillofacial surgery, 5th edn. Saunders, Philadelphia, Pa. 4. Arens D, AdamsW,DeCastro R (1981) Endodontic surgery. Harper and Row, Philadelphia, Pa. 5. Barkhordar RA, Pelzner RB, StarkMM(1989) Use of glassionomers as retrofilling materials. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 67:734–739. 6. Barnes IE (1981) Surgical endodontics – introduction, principles, and indications. Dent Update 8:89–92, 95–99. 7. Bellizzi R, Loushine R (1991) A clinical atlas for endodontic surgery. Quintessence, Chicago, Ill.
  44. 44. 8. Block RM, Bushell A (1982) Retrograde amalgam procedures formandibular posterior teeth. J Endod 8:107–112. 9. Bramwell JD, Hicks ML (1986) Sealing ability of four retrofilling techniques. J Endod 12:95–100. 10. Caccioli P (1992) Apicectomy: localization and isolation of the radicular apex. Acta Biomed Ateneo Parmense 63:97–100. 11. Cheung LK, Lam J (1993) Apicectomy of posterior teeth – a clinical study. Aust Dent J 38:17–21. 12. Cohen S, Burns R (1987) Pathways of the pulp, 4th edn. Mosby, St. Louis, Mo. 13. Danin J, Linder L, Sund ML, Stromberg T, Torstenson B, Zetterqvist L (1992) Quantitative radioactive analysis of microleakage of four different retrograde fillings. Int Endod J 25:183–188.
  45. 45. 14. Delivanis P, Tabibi A (1978) A comparative sealability study of different retrofilling materials. Oral Surg 45:273–281. 15. Dorn S,Gartner A (1990) Retrograde fillingmaterials: a retrospective success-failure study of amalgam, EBA, and IRM. J Endod 16(8):391–393. 16. Feldman M (1994) Microscopic surgical endodontics. NY State Dent J 60:43–45. 17. Ferreira FB, Ferreira AL, Gomes BP, Souza-Filho FJ (2004) Resolution of persistent periapical infection by endodontic surgery. Int Endod J 37(1):61–69. 18. Fragiskos F (1990) Study of the support of a special designed endodontic implant in preserving teeth demonstrating indications for extraction. (Experimental study in dogs). Research monography, Athens.
  46. 46. 19. Frank AL, Glick DH, Patterson SS, Weine FS (1992) Longterm evaluation of surgically placed amalgam fillings. J Endod 18:391–398. 20. Gans BJ (1972)Atlas of oral surgery. Mosby, St. Louis, Mo. 21. Gondim E Jr, Figueiredo Almeida de Gomes BP, Ferraz CC, Teixeira FB, de Souza-Filho FJ (2002) Effect of sonic and ultrasonic retrograde cavity preparation on the integrity of root apices of freshly extracted human teeth: scanning electron microscopy analysis. J Endod 28(9): 646–650. 22. Grung B, Molven O, Halse A (1990) Periapical surgery in a Norwegian county hospital. Follow-up of 477 teeth. J Endod 16:411–417. 23. Guerra JA (1992) Root end isolation for retrograde fillings. J Endod 18:39–41. 24. Gutmann JL (1993) Parameters of achieving quality anesthesia and hemostasis in surgical endodontics. Anesth Pain Control Dent 2:223–226.
  47. 47. 25. Gutmann JL, Harrison JW(1985) Posterior endodontic surgery: anatomical considerations and clinical techniques. Int Endod J 18:8–34. 26. Gutmann J, Harrison J (1991) Surgical endodontics. Blackwell, Boston, Mass. 27. Harrison JW(1992) Surgicalmanagement of endodontically treated teeth. Curr Opin Dent 2:115–121. 28. Jerome CE, Hill AV (1995) Preventing root tip loss in the maxillary sinus during endodontic surgery. J Endod 21(8):422–424. 29. Jesslen P, Zetterqvist L, Heimdahl A (1995) Long-term results of amalgam versus glass ionomer cement as apical sealant after apicectomy. Oral SurgOralMedOralPathol Oral Radiol Endod 79:101–103. 30. Kellert M, Chalfin H, Solomon C (1994) Guided tissue regeneration: an adjunct to endodontic surgery. J AmDent Assoc 125:1229–1233.
  48. 48. 31. KellertM, SolomonC, ChalfinH(1994)Amodern approach to surgical endodontics: ultrasonic apical preparation. NY State Dent J 60:25–28. 32. Koerner KR, Tilt LV, Johnson KR (1994) Color atlas of minor oral surgery, Mosby-Wolfe, London. 33. Kramper BJ, Kaminski EJ, Osetek EM, HeuerMA (1984) A comparative study of the wound healing of three types of flap design used in periapical surgery. J Endod 10:17–25. 34. Kruger GO (1984) Oral and maxillofacial surgery, 6th edn. Mosby, St. Louis, Mo. 35. Laskin DM (1985) Oral and maxillofacial surgery, vol 2. Mosby, St. Louis, Mo. 36. Lazaridis N, Karabouta-Voulgaropoulou E, Martis C (1979) Apicoectomies in molars. Views and conclusions from our experience. Odontiatriki 12:55–71.
  49. 49. 37. Lilienthal B, Punnia-Moorthy A (1991) Limitations of rotational panoramic radiographs in the diagnosis of maxillary lesions. Case report. Aust Dent J 36(4):269–272. 38. Lyons AJ, Hughes CE, Dixon EJ (1995) A 5-year audit of outcome of apicectomies carried out in a district general hospital. Ann R Coll Surg Engl 77:273–277. 39. MaddaloneM,GaglianiM(2003) Periapical endodontic surgery: a 3-year follow-up study. Int Endod J 36(3):193–198. 40. Mattison GD, Von Fraunhofer JA, Delivanis PD, Anderson AN (1985) Microleakage of retrograde amalgams. J Endod 11:340– 345. 41. McGowan DA (1989) An atlas of minor oral surgery. Principles and practice. Dunitz-Mosby, St. Louis, Mo. 42. Meechan JG, Blair GS (1993) The effect of two different local anesthetic solutions on pain experience following apicectomy. Br Dent J 175:410–413. 43. Nik-Hussein NN (1994) Dens invaginatus: complications and treatment of non-vital infected tooth. J Clin Pediatr Dent 18:303– 306.
  50. 50. 44. Nixon CE, Lin L, Jandinski J (1991) Evaluation of three silicone- based materials as potential retrograde fillings in surgical endodontics. J Endod 17:479–482. 45. Nordenram A, Svardstrom G (1970) Results of apicoectomy. A clinical radiological examination. Swed Dent J 63:593–604. 46. Olmez S, UzamisM, Er N (1995) Dens invaginatus of a mandibular central incisor: surgical endodontic treatment. J Clin Pediatr Dent 20:53–56. 47. Oynick J,Oynick T (1978) A study of a newmaterial for retrograde fillings. J Endod 4:203–206. 48. Pannkuk TF (1991) Endodontic surgery: principles, objectives, and treatment of posterior teeth. Part I. Endod Rep 6(2):8–14. 49. Papadogeorgakis N (1994) The significance of apicoectomy and retrograde filling in preservation of teeth. Odontostomatologike Proodos 48:118–133.
  51. 51. 50. Persson G (1973) Prognosis of reoperation after apicoectomy. A clinical radiological investigation. Swed Dent J 66:49–67. 51. Peterson LJ, Ellis E III, Hupp JR,TuckerMR(1993)Contemporary oral and maxillofacial surgery, 2nd edn. Mosby, St. Louis, Mo. 52. Rud J, Andreasen JO, Moller-Jensen JE (1972) A follow-up study of 1,000 cases treated by endodontic surgery. Int J Oral Surg 1:215–228. 53. SaadAY, ClemWH(1990) Theuse of radiographs inperiapical surgery. Oral Surg Oral MedOral Pathol 69:361–365. 54. Sailer HF, Pajarola GF (1999) Oral surgery for the general dentist. Thieme, Stuttgart. 55. Schoeffel GJ (1994) Apicoectomy and retroseal procedures for anterior teeth. Dent Clin North Am 38:301–324. 56. SeldenHS (1991) Radiographic pulpal calcifications: normal or abnormal – a paradox. J Endod 17:34–37.
  52. 52. 57. Skoglund A, Persson G (1985) A follow-up study of apicoectomized teeth with total loss of the buccal plate. Oral SurgOralMed Oral Pathol 59:78–81. 58. Stabholz A, Khayat A, Weeks DA, Neev J, Torabinejad M (1992) Scanning electron microscopic study of the apical dentine surfaces lased with ND:YAG laser following apicectomy and retrofill. Int Endod J 25:288–291. 59. Sykaras SN (1995) Endodontics: pathology and therapeutics, vol 2. Zita,Athens. 60. Taylor GN, Bump R (1984) Endodontic considerations associated with periapical surgery. Oral Surg 58:450–455. 61. Tsatsas B (1988) Contemporary endodontics. Parisianos, Athens. 62. Valavanis D, Spyropoulos G, Kerazoudis N (1990) The significance of endodontic therapy before an endodontic surgery. Odontostomatologike Proodos 44:387–394.
  53. 53. 63. Vertucci F, Beatty R (1987) Apical leakage associated with retrofilling techniques. J Endod 12:331–335. 64. Waite DE (1987) Textbook of practical oral and maxillofacial surgery, 3rd edn. Lea and Febiger, Philadelphia, Pa. 65. Weine F (1989) Endodontic therapy, 4th edn. Mosby, St. Louis,Mo. 66. Wesson CM, GaleTM(2003)Molar apicoectomy with amalgamroot- end filling: results of a prospective study in two district general hospitals. Br Dent J 195(12):707–714, discussion 698. 67. Wiscovitch JG, Wiscovitch GJ (1995) Surgical apical repair with Super-EBA cement: a one-visit alternative treatment to apexification. J Endod 21:43–46. 68. Woo YR, Wassell RW, Foreman PC (1990) Evaluation of sealing properties of 70 degrees C thermoplasticized gutta-percha used as a retrograde root filling. Int Endod J 23:107–112. 69. Zetterqvist L, Hall G, Holmund A (1991) Apicectomy: a comparative clinical study of amalgam and glass ionomer cement as apical sealants. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 71:489–491.
  54. 54. The end !

×