stomatiki_ygieini

1,516 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

stomatiki_ygieini

  1. 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓ ΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ 5⁰ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΟ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ: ΤΑΞΕΙΣ Ε1-Ε2 ΓΑΛΛΙΑΣ ΠΕΤΡΟΣ ΤΕΛΙΟΥ ΕΛΕΝΗ Σχολ.Έτος 2013-2014
  2. 2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η στοματική υγεία είναι πολύ σημαντική στη διατήρηση της γενικής υγείας και συντελεί στην ποιότητα ζωής του ατόμου. Όμως η οδοντική τερηδόνα και τα νοσήματα του περιοδοντίου (ουλίτιδα και περιοδοντίτιδα ) είναι τα πιο διαδεδομένα νοσήματα στον άνθρωπο προσβάλλοντας το 60-90% του πληθυσμού της γης. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει πως πολλά σοβαρά νοσήματα π.χ. καρκίνος , μπορούν έγκαιρα να εντοπιστούν στο στόμα και με συγκεκριμένα προληπτικά μέτρα, να προληφθούν. Κάθε άτομο προκειμένου να εφαρμόσει την πρόληψη, πρέπει να ενημερωθεί σωστά από μικρή ηλικία με το πώς δημιουργούνται και πώς μπορούν να προληφθούν τα νοσήματα του στόματος. Το σχολείο ως χώρος εκπαίδευσης και διαπαιδαγώγησης καλείται να προαγάγει τη σωστή αντίληψη περί υγείας και φροντίδας του εαυτού μας. ΠΑΙ ΑΓ ΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μέσα από βιωματικές και δημιουργικές δραστηριότητες με ενεργή συμμετοχή και συνεργασία οι μαθητές: Να γνωρίσουν την κατασκευή και τη λειτουργία των δοντιών. Να αντιληφθούν τη σημασία του στόματος και των δοντιών στην ανθρώπινη επικοινωνία. Να ευαισθητοποιηθούν ως προς την έννοια της υγείας και της ασθένειας των δοντιών. Να γνωρίσουν τι σημαίνει στοματική υγιεινή και φροντίδα της στοματικής κοιλότητας. Να κατανοήσουν πόσο σημαντική είναι η πρόληψη των ασθενειών των δοντιών. Να συσχετίσουν τη στοματική υγεία με τις διατροφικές τους συνήθειες. Να εξοικειωθούν με τον οδοντίατρο και τα εργαλεία που χρησιμοποιεί. ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΠΑΙ ΑΓ ΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να αναπτύξουν την ικανότητα επικοινωνίας και συνεργασίας. Να καλλιεργήσουν την κριτική τους σκέψη και να αναπτύξουν πρωτοβουλίες. Να αναπτύξουν το αίσθημα της προσωπικής ευθύνης. Να καλλιεργήσουν δεξιότητες έρευνας. Να διαμορφώσουν θετικές στάσεις και αξίες ζωής.
  3. 3. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Διαθεματική προσέγγιση του θέματος. Εργασία σε ομάδες Ελεύθερος συνειρμός(καταιγισμός ιδεών),προσωπικές αφηγήσεις των μαθητών, σύνθεση ερωτηματολογίου, εκπόνηση εργασιών. Συλλογή πληροφοριών από βιβλία, τύπο, διαδίκτυο. Χρήση οπτικοακουστικού υλικού. Καλλιτεχνική δημιουργία (κολάζ, ζωγραφική κ.ά) Πρόσκληση οδοντιάτρου στο σχολείο για ενημέρωση σε θέματα στοματικής υγείας . Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Ε΄ Τάξης. ΤΜΗΜΑ Ε1 ΤΜΗΜΑ Ε2 Γεωργίου Σταυριανή Γαϊτάνη Νίκη Γκόγκου Χριστίνα Γούλας Βασίλειος Κακαβά Αθανασία Δημάδη Ιουλία Καραντζιούνης Γρηγόριος Ιωάννου Κυριακή Κολονέλου Ειρήνη Κάκκου Κων/να Κοσμάς Γεώργιος Κονιώσης Ιωάννης Κουτρουλός Θεοχάρης Κόντου Ανθή Κουτσουπιά Δανάη-Μαρία Κουτσούκη Χριστίνα Μάτσας Σταύρος Κρανιώτης Ιωάννης Μπλίκα Δήμητρα Μοσχονάς Χρήστος Νικολάου Μελίνα Νικολοπούλου Δέσποινα Παπαθανάση Μαρία Παπαθανασόπουλος Αλέξανδρος Πολύζος Χρίστος Πλευρίτη Δέσποινα Σκαβάρας Πέτρος Σιαπλαούρας Βασίλειος Τσώλης Ελευθέριος Τσαρούχης Κων/νος Ψαρρά Ιωάννα Τσίντζουρα Ειρήνη Ψάρρης Δημήτριος
  4. 4. ΕΙΣΑΓ ΓΗ Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί χρειάζονται τροφή για να ζήσουν και να αναπτυχθούν. Βρίσκουν την τροφή τους στο περιβάλλον και την προσλαμβάνουν με τα όργανα που έχουν γι΄αυτή τη δουλειά. Τα περισσότερα ζώα όπως και ο άνθρωπος για να κόψουν και να μασήσουν την τροφή τους χρησιμοποιούν τα δόντια τους. Γελάμε, μιλάμε τραγουδάμε ,σφυρίζουμε, τρώμε πίνουμε, με το στόμα μας. Υπάρχουν λόγοι για να κρατήσουμε τα δόντια μας γερά και όμορφα. Όταν έχουμε γερά δόντια μπορούμε να μασάμε καλά την τροφή μας και έτσι αποφεύγουμε να δημιουργήσουμε προβλήματα στο στομάχι μας. Τα χαλασμένα δόντια, εκτός από πόνο μπορεί να προκαλέσουν αρρώστιες σε άλλα όργανα του σώματος, επειδή μεταφέρουν μικρόβια. Τα στραβά δόντια δεν είναι όμορφα και είναι δύσκολο να τα καθαρίσουμε σωστά. Πίσω από τα χείλη μας κρύβεται ένα ολόκληρος κόσμος που χρειάζεται καθημερινή φροντίδα σε όλη μας τη ζωή. Ας τον γνωρίσουμε. Α) ΤΑ ΟΝΤΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡ ΠΟΥ Στο στόµα ενός ενήλικου ατόµου υπάρχουν συνολικά 32 δόντια, τα οποία αντιπροσωπεύουν τέσσερα είδη δοντιών. H βασική λειτουργία του δοντιού είναι η κατάτµηση και µάσηση της τροφής. 1.ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΜΕΙΣ Οι 8 τοµείς ή κοπτήρες είναι τα εµπρός κεντρικά δόντια.
  5. 5. ΚΥΝΟ ΟΝΤΕΣ Οι 4 κυνόδοντες είναι πολύ δυνατά δόντια µε µία ρίζα και µυτερά τριγωνικά άκρα για να τεµαχίζουν τις τροφές. ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΙ Οι 8 προγόµφιοι βρίσκονται προς τα πίσω µετά τους κυνόδοντες µε µεγάλη επάνω επιφάνεια και 1-2 ρίζες. Χρησιµεύουν για την σύνθλιψη και τον τεµαχισµό της τροφής. ΓΟΜΦΙΟΙ Οι 12 γοµφίοι είναι τα πίσω δόντια µε µεγάλη επάνω επιφάνεια και 2-4 ρίζες και είναι υπεύθυνοι για την τελική άλεση της τροφής και τη µετατροπή της µε τη βοήθεια του σάλιου σε πολτό έτοιµο προς κατάποση.
  6. 6. • ΦΡΟΝΙΜΙΤΕΣ Έτσι ονοµάζονται οι τελευταίοι γοµφίοι, τα τελευταία δόντια που ανατέλλουν. Οι φρονιµίτες δεν είναι ιδιαίτερη κατηγορία δοντιών, αλλά έτσι ονοµάζονται οι τελευταίοι γοµφίοι (ένας σε κάθε πλευρά και κάθε γνάθο). Οι φρονιµίτες είναι κανονικά 4, αλλά έχουν αναφερθεί περιπτώσεις µε 2,6 ή και κανένα. Οι φρονιµίτες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Πολλές φορές δεν ανατέλλουν καθόλου ή ανατέλλουν στραβά και σε συνδυασµό µε τη δυσκολία καθαρισµού τους δηµιουργούν συχνά σοβαρά οδοντιατρικά προβλήµατα. 2. ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΝΤΙΟΥ ΜΥΛΗ (στεφάνη, κορώνα) είναι το ορατό τµήµα του δοντιού. ΑΥΧΕΝΑΣ είναι η περιοχή ανάµεσα στη µύλη και τη ρίζα. ΡΙΖΑ είναι το τµήµα του δοντιού που βρίσκεται µέσα στο φατνιακό οστό και κρατά το δόντι στη θέση του.
  7. 7. 3.Ο ΟΝΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Α ΑΜΑΝΤΙΝΗ, ηµιδιαφανής, λαµπερή και πολύ σκληρή ουσία που προστατεύει την οδοντίνη στην περιοχή της µύλης. Ο ΟΝΤΙΝΗ, η ουσία που υποστηρίζει την αδαµαντίνη. Είναι ελαστική και απορροφά την πίεση της µάσησης. ΠΟΛΦΟΣ, αποτελείται από συνδετικό ιστό, νεύρα και αιµοφόρα αγγεία. Περιβάλλεται από την οδοντίνη και την τροφοδοτεί µε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. ΟΣΤΕΪΝΗ, καλύπτει την οδοντίνη στην περιοχή της ρίζας και πάνω της συνδέονται οι ίνες του περιοδοντικού συνδέσµου. 4.ΟΥΛΑ - ΟΥΛΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Καλύπτει το φατνιακό οστό και είναι υπεύθυνος µαζί µε τη ρίζα για τη στήριξη και λειτουργία του δοντιού. Ο µαλακός περιοδοντικός ιστός που περιβάλλει τα δόντια στην περιοχή του αυχένα.
  8. 8. 5.ΝΕΟΓΙΛΑ Νεογιλά ονοµάζονται τα πρώτα δόντια του παιδιού και έχουν µεγάλη σηµασία, γιατί προετοιµάζουν το έδαφος για την ανατολή των µόνιµων δοντιών.
  9. 9. Όταν γεννιέται ένα παιδί τα νεογιλά δόντια είναι ήδη µερικώς σχηµατισµένα µέσα στις γνάθους, παρότι δεν φαίνονται ακόµη (αρχίζουν να σχηµατίζονται από τον 3ο µήνα της εγκυµοσύνης). Τα σπέρµατα των µονίµων δοντιών αναπτύσσονται κάτω από τα παιδικά δόντια. Τα νεογιλά δόντια καθοδηγούν τα µόνιµα δόντια να ανατείλουν στις σωστές θέσεις Εάν αυτά χαθούν πρόωρα τότε µπορεί τα αντίστοιχα µόνιµα να αλλάξουν πορεία ανατολής και να ανατείλουν είτε σε άλλη θέση, είτε στραβά, είτε συνωστισµένα και να χρειαστούν κάποιας µορφής ορθοδοντική θεραπεία για την διόρθωση τους.
  10. 10. 6.ΜΟΝΙΜΑ Μόνιµα ονοµάζονται τα δόντια του ενήλικα, που αντικαθιστούν τα νεογιλά (πρώτα) δόντια. Γύρω στα 6 χρόνια εµφανίζεται ο πρώτος µόνιµος γοµφίος πίσω από το τελευταίο νεογιλό δόντι κάθε πλευράς. Οι πρώτοι µόνιµοι γοµφίοι είναι τα πιο σηµαντικά δόντια για τη σωστή διαµόρφωση της οδοντοστοιχίας του ατόµου. Από τα 6 µέχρι τα 12-13 έτη τα νεογιλά δόντια χαλαρώνουν και πέφτουν παραχωρώντας τη θέση τους στα αντίστοιχα µόνιµα δόντια. Μέχρι τα 13 χρόνια έχουν εµφανιστεί τα 28 από τα 32 µόνιµα δόντια (µέχρι και τον δεύτερο γοµφίο). Το τελευταίο πίσω δόντι κάθε πλευράς, σε άνω και κάτω γνάθο, εµφανίζεται στα 17-21 χρόνια. Τα 4 αυτά δόντια ονοµάζονται φρονιµίτες.
  11. 11. Β)ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Τ Ν ΟΝΤΙ Ν ΚΑΙ Π Σ ΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤ ΠΙΖΟΥΜΕ Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής, έλεγε ότι το να προλαβαίνεις κάτι είναι καλύτερο από το να το θεραπεύεις και αυτό άλλωστε είναι και το σωστό. Οι κανόνες της σωστής στοµατικής υγιεινής θέλουν γερά κατάλευκα δόντια τα οποία να στηρίζονται σε δυνατά, υγιή ούλα, χωρίς απώλειες και κακοσµία. Στις µέρες µας είµαστε πολύ τυχεροί γιατί µπορούµε να έχουµε όλα τα παραπάνω και ακόµα περισσότερα! Οι επιστήµονες εξηγούν ότι συνήθεις εχθροί των δοντιών µας είναι: η τερηδόνα, η µικροβιακή πλάκα, η ουλίτιδα, η περιοδοντίτιδα και τα αποστήµατα.
  12. 12. 1) ΤΕΡΗ ΟΝΑ Συνδέεται µε το τι τρώµε, τι πίνουµε, αλλά και µε το πόσο συχνά πλένουµε τα δόντια µας. Εάν δεν την προλάβουµε έγκαιρα, µπορεί να χαλάσει τα δόντια µας, να καταστρέψει το σµάλτο στην επιφάνειά τους, να νεκρώσει τα ευαίσθητα νεύρα που βρίσκονται στο κέντρο τους ή να δηµιουργήσει ενδοδοντική µόλυνση. Πώς αντιµετωπίζεται: Μόνο ο γιατρός µπορεί να την ανακαλύψει, αφού η τερηδόνα «κρύβεται» κάτω από τα δόντια. Ο καλός οδοντιατρικός καθαρισµός µία φορά το χρόνο (εάν δεν υπάρχει κάποιο άλλο πρόβληµα) και το συχνό βούρτσισµα µε προϊόντα στοµατικού καθαρισµού που περιέχουν fluoride µας εγγυώνται υγιή δόντια.
  13. 13. 2) ΟΥΛΙΤΙ Α Φλεγµονή στα ούλα που φέρνει αιµορραγία ακόµα και µε το πιο ήπιο βούρτσισµα, λόγω της συγκέντρωσης οδοντικής πλάκας, η οποία περιέχει πολλά µικρόβια που παράγουν οξέα και ερεθίζουν τα ούλα. Εάν δεν θεραπευτεί, εξελίσσεται σε περιοδοντίτιδα, µε αποτέλεσµα την απώλεια δοντιών. Συµπτώµατα - Υπάρχουν ορισµένα συµπτώµατα της ουλίτιδας που εκδηλώνονται από νωρίς και µας βοηθούν να την προλάβουµε και να την αντιµετωπίσουµε πριν η κατάσταση γίνει σοβαρή. 1. Μάτωµα ούλων 2. Κόκκινα-πρησµένα ούλα 3. Αποκολληµένα ούλα 4. Άσχηµη αναπνοή 5. Αυξηµένη κινητικότητα δοντιών. Πώς αντιµετωπίζεται: Με οδοντιατρικό καθαρισµό µία φορά το χρόνο σωστό καθηµερινό βούρτσισµα των δοντιών, αλλά και των ούλων µε µέτρια ή µαλακή οδοντόβουρτσα, καθώς και µε τη χρήση στοµατικού διαλύµατος.
  14. 14. 3) ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ-Ο ΟΝΤΙΚΗ ΠΛΑΚΑ ΚΑΙ ΤΡΥΓΙΑ Α)Μικροβιακή πλάκα Τι είναι - είναι µικρόβια που προέρχονται από τη φυσιολογική χλωρίδα του στόµατος - προσκολλάται σαν µεµβράνη στις επιφάνειες των δοντιών - συσσωρεύεται µέσα στην ουλοδοντική σχισµή - Έχει κολλώδη υφή µε µαλακή σύσταση και µε λευκωπή συνήθως ,ή υποκίτρινη χροιά. - Αποµακρύνεται µε το βούρτσισµα των δοντιών και µε τη χρήση του οδοντικού νήµατος - Η παραµονή της στα δόντια ,σε έλλειψη βουρτσίσµατος ,οδηγεί στο σχηµατισµό της τρυγίας (πέτρας) Τι προκαλεί Η οδοντική πλάκα προκαλεί τις νόσους : τερηδόνα των δοντιών ουλίτιδα περιοδοντίτιδα
  15. 15. β)Τρυγία Τι είναι η γνωστή µε το χαρακτηρισµό πέτρα των δοντιών εµφανίζεται όταν δε γίνεται καλό βούρτσισµα των δοντιών είναι απαραίτητο να αποµακρυνθεί καθώς πάνω στην τραχιά και πορώδη επιφάνεια της συσσωρεύεται εύκολα νέα µικροβιακή πλάκα δεν αφαιρείται µε το βούρτσισµα παρά µόνο µε την αποτρύγωση που κάνει ο οδοντίατρος Προϊόντα καθαρισµού των δοντιών
  16. 16. ΚΟΛΑΖ:Χαµογελαστά πρόσωπα
  17. 17. Γ) ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 5 συνήθειες διατροφής για πιο υγιή και λευκά δόντια! Τα λευκά και υγιή δόντια σχετίζονται όχι µόνο µε την οµορφιά, αλλά και την υγεία ενός ατόµου. Η ύπαρξη δηλαδή προβληµάτων στη στοµατική υγεία έχει συσχετισθεί και µε άλλα προβλήµατα, όπως είναι οι καρδιοπάθειες. Είναι σαφές πως οι σωστές πρακτικές στοµατικής υγιεινής, συµπεριλαµβανοµένων του καθηµερινού βουρτσίσµατος, της χρήσης οδοντικού νήµατος και των τακτικών επισκέψεων στον οδοντίατρο, αποτελούν το Α και το στη διατήρηση της καλής στοµατικής υγείας. Παρόλα αυτά, η υιοθέτηση κάποιων διατροφικών συνηθειών µπορεί να σας προσφέρει επιπλέον βοήθεια στην προσπάθειά σας να αποκτήσετε αλλά και να συντηρήσετε ένα λευκό και υγιές χαµόγελο.
  18. 18. 1. Αυξήστε την πρόσληψη της βιταµίνης C Η επαρκής πρόσληψη βιταµίνης C είναι σηµαντική για την υγεία των ούλων. Καταναλώστε 1 ποτήρι φυσικού χυµού πορτοκάλι επιπλέον στο πρωινό σας και εξασφαλίστε έτσι την κάλυψη των ηµερήσιων αναγκών σας σε βιταµίνη C. 2. Ενισχύστε την πρόσληψη ασβεστίου Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου είναι σηµαντική όχι µόνο για την υγεία των οστών, αλλά και των δοντιών. Το 99% του ασβεστίου αποθηκεύεται στα οστά και το δόντια. Το διαιτητικό ασβέστιο, αυτό δηλαδή που περιέχεται στα γάλα, το τυρί και το γιαούρτι συµβάλλει στην ενδυνάµωση του οστού που περιβάλλει τις ρίζες των δοντιών και τα συγκρατεί στη θέση τους. Οι ηµερήσιες ανάγκες των ατόµων σε ασβέστιο κυµαίνονται από τα 1000 mg έως τα 1200 mg. H µία µερίδα γαλακτοκοµικών -1 ποτήρι γάλα, 1 κεσεδάκι γιαούρτι, 45 gr τυρί- περιέχουν κατά µέσο όρο 300 mg ασβεστίου. 3. Πιείτε πράσινο τσάι Το πράσινο τσάι αποτελεί πολύ καλή πηγή πολυφαινολών, ισχυρών αντιοξειδωτικών που προλαµβάνουν το σχηµατισµό πλάκας και ουλίτιδας. Έχει φανεί επιπλέον, πως βελτιώνουν την κακή αναπνοή παρεµποδίζοντας την ανάπτυξη των βακτηρίων που ευθύνονται για τη δηµιουργία της. Μάλιστα, πολλές ποικιλίες τσαγιού περιέχουν και φθόριο, το µεταλλικό στοιχείο που προστατεύει το σµάλτο των δοντιών από την τερηδόνα. Μην διστάζετε, λοιπόν, να απολαµβάνετε ένα φλιτζάνι τσάι κάθε απόγευµα!
  19. 19. 4. Ένα µήλο την ηµέρα Οι τραγανές τροφές, όπως είναι το µήλο, τα καρότα και το σέλερι, λειτουργούν όπως η οδοντόβουρτσα, µε αποτέλεσµα όταν τις µασάτε να βοηθούν στην αποµάκρυνση των επίµονων λεκέδων από την επιφάνεια των δοντιών. Η σκληρή, πλούσια σε φυτικές ίνες σάρκα των µήλων τα καθιστούν την ιδανική τροφή για τον καθαρισµό των δοντιών. Εάν αρχίσετε να καταναλώνετε ένα µήλο ενδιάµεσα στα γεύµατά σας, όταν δεν έχετε τη δυνατότητα να πλένετε τα δόντια σας και πίνετε αµέσως µετά ένα ποτήρι νερό, µπορείτε να είστε σίγουροι πως έχετε ξεπλύνει τα σάκχαρα και τα οξέα που προκαλούν προβλήµατα στη στοµατική σας κοιλότητα. 5. Καταναλώστε άφθονες φυτικές ίνες Οι φυτικές ίνες φαίνεται πως δεν προστατεύουν µόνο από την εµφάνιση καρδιαγγειακών και άλλων µεταβολικών νοσηµάτων, αλλά και από προβλήµατα της στοµατικής κοιλότητας. Αντικαταστήστε, λοιπόν, τα επεξεργασµένα µε ολικής άλεσης δηµητριακά και παράλληλα εξασφαλίστε ότι καταναλώνετε τις συνιστώµενες ηµερήσιες ποσότητες φρούτων και λαχανικών.
  20. 20. ΟΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΕΣ ΤΡΟΦΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΟΝΤΙΑ Υπάρχουν τροφές που κάνουν κακό στην υγεία των δοντιών µας. Αυτές περιορίστε τες από την διατροφή σας. Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Αυτή η τόσο σηµαντική πρόταση, ισχύει φυσικά και για τα δόντια µας, το όργανο που µας βοηθά να µασάµε, να καταπίνουµε και να µιλάµε. Τις παρακάτω τροφές που βλάπτουν τους κυνόδοντες και τους γοµφίους µας, δε χρειάζεται να τις αποκλείσουµε από τη διατροφή µας αλλά καλό είναι να τις καταναλώνουµε µε µέτρο. Τα αποξηραµένα φρούτα γιατί έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και κολλάνε εύκολα στα δόντια. Η ζάχαρη µπορεί να οδηγήσει σε οδοντική διάβρωση. Τα εσπεριδοειδή και γενικώς οι όξινες τροφές όπως το λεµόνι ,µπορεί να φθείρουν τα δόντια, κυρίως όταν τρώγονται µόνες τους. Φρούτα που κάνουν καλό στην υγεία µας µε πολλούς τρόπους, ενοχοποιούνται για τις βλαβερές τους συνέπειες στα δόντια µας. Η όξινη φύση του χυµού από τα λεµόνια και τα grapefruit, οδηγεί στη σταδιακή διάβρωση του σµάλτου των δοντιών. Ο χυµός πορτοκαλιού πάντως, προξενεί µικρότερη ζηµιά. Σε κάθε περίπτωση, βουρτσίζετε τα δόντια σας µετά την κατανάλωση χυµών εσπεριδοειδών.
  21. 21. Τα Αµυλούχα τρόφιµα, όπως πατατάκια ή λευκό ψωµί κολλάνε και ανάµεσα στα δόντια, δίνοντας τροφή στα βακτήρια µέσα στο στόµα. Τα γλυκά Τα βακτήρια που αναπτύσσονται στο στόµα σας επηρεάζονται από τα γλυκά που τρώτε και κατ’ επέκταση επιδρούν στα δόντια σας. Αυτά τα βακτήρια τρέφονται µε ζάχαρη από τα γλυκά και παράγουν οξέα, τα οποία προσβάλλουν το σµάλτο έως και για 20 λεπτά µετά από κάθε µπουκιά. Συνεπώς το πλύσιµο των δοντιών θεωρείται απαραίτητο µετά από τα γλυκά για την αποµάκρυνση των οξέων. Οι µαλακές καραµέλες Οι µαλακές καραµέλες βουτύρου κάνουν δυστυχώς πολύ κακό στα δόντια. εν είναι δύσκολο να το καταλάβουµε αφού κολλάνε στα δόντια, επιτρέποντας στα βακτήρια του στόµατος να τρέφονται µε την ησυχία τους µε την ζάχαρη της καραµέλας, να παράγουν τα κατάλληλα οξέα και να καταστρέφουν τα δόντια . Οι καραµέλες Οι κλασικές καραµέλες, µπορεί να µην κολλάνε στα δόντια το ίδιο εύκολα µε τις µαλακές, αλλά ακόµα και το γεγονός ότι δεν διαλύονται εύκολα στο στόµα, µε αποτέλεσµα την παρατεταµένη παραµονή τους σε αυτό, δίνει άπλετο χρόνο στα βακτήρια για την παραγωγή των διαβρωτικών οξέων. Οι σκληρές καραµέλες εκτός αυτού, καταφέρνουν και το - συχνά παρατηρούµενο- σπάσιµο των δοντιών, κάτι που δεν διορθώνεται ούτε µε το καλό βούρτσισµα .
  22. 22. Οι πίκλες Το οξύ, που παρέχεται µέσω του ξυδιού, είναι απαραίτητο για την παρασκευή της πίκλας. Το ξύδι όµως, είναι αυτό που προκαλεί ζηµιά στο σµάλτο των δοντιών. Τα αναψυκτικά Τα αναψυκτικά που είναι πλούσια σε ζάχαρη, είναι γνωστό ότι κάνουν κακό στην υγεία µας γενικότερα, αλλά και στην υγεία των δοντιών µας. Το µεγαλύτερο κακό όµως δεν το κάνει η ζάχαρη, αλλά τα οξέα που εντοπίζονται στα ανθρακούχα αυτά ποτά και µπορούν να βλάψουν σε µεγαλύτερο βαθµό τα δόντια µας. Αν ωστόσο δεν µπορείτε να… ζήσετε χωρίς αναψυκτικό, προτιµήστε να τα καταναλώνετε κατά τη διάρκεια του φαγητού, ώστε η τροφή να εξουδετερώνει το οξύ. Επιπλέον µειώνεται η περίοδος έκθεσης των δοντιών στο οξύ όταν αυτά συνδυάζονται µε το φαγητό. Οι τυποποιηµένοι χυµοί φρούτων και ενεργειακά ποτά Οι τυποποιηµένοι χυµοί φρούτων και τα ενεργειακά ποτά, µπορεί να δρουν ευεργετικά για το σώµα µας, ωστόσο είναι πλούσια σε µεγάλη ποσότητα ζάχαρης, που προκαλεί φθορές στα δόντια. Ειδικά τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στη φθορά των δοντιών που προκαλείται από ζαχαρούχα ποτά. Οδοντίατροι συµβουλεύουν για περιορισµένες ποσότητες ακόµη και στους 100% φυσικούς χυµούς, καθώς από µόνοι τους είναι ιδιαίτερα περιεκτικοί σε φυσικά σάκχαρα. Τα ενεργειακά ποτά είναι επίσης µια κακή επιλογή. Τα ενεργειακά ποτά, είναι όξινα, προξενώντας πολλές φορές ακόµα µεγαλύτερο κακό στα δόντια, από τα αναψυκτικά.
  23. 23. Ο καφές Οι λεκέδες που παρατηρείτε στην κούπα του καφέ αφού τον έχετε πιεί, είναι οι ίδιοι λεκέδες που παρατηρούν οι άλλοι στα δόντια σας, αφού έχετε καταναλώσει πολύ καφέ και για πολύ καιρό, χωρίς τη σωστή στοµατική υγιεινή. Το κρασί Οι ειδικοί λένε πως οτιδήποτε δεν θέλετε να λερώσει το λευκό σας τραπεζοµάντηλο, δεν θέλετε να «λερώσει» και τα δόντια σας. Τα χρωµατογόνα που περιέχονται στο κόκκινο κρασί, παράγουν µε τη σειρά τους ουσίες που αποχρωµατίζουν τα δόντια. Επιπλέον, οι τανίνες του κόκκινου κρασιού στεγνώνουν το στόµα, δηµιουργώντας ακόµα περισσότερους λεκέδες στα δόντια. Ο εχθρός, ωστόσο, δεν είναι µόνο το κόκκινο κρασί αλλά και το λευκό, το οποίο περιέχει οξέα, που επιτρέπουν λεκέδες από τα τρόφιµα ή άλλα ποτά να κάνουν «καλύτερα» τη δουλειά τους. Τα κρακεράκια Οι επεξεργασµένοι υδατάνθρακες, όπως είναι τα δηµοφιλή κράκερ, µετατρέπονται εύκολα σε ζάχαρη µέσα στο στόµα, παρέχοντας µπόλικη τροφή στα βακτήρια του στόµατος, που χαλάνε τα δόντια µας. Επιπλέον, όταν τα µασάµε, δηµιουργείτε ένας πολτός που κολλάει στα δόντια και ανάµεσά τους, καταστρέφοντάς τα. Όσοι πάντως τα καταναλώνουν µια στο τόσο, δεν έχουν φόβο, πόσο µάλλον όταν φροντίζουν για τη στοµατική υγιεινή τους µετά από κάθε πακέτο κράκερ.
  24. 24. Το µαύρο τσάι Το µαύρο τσάι, µπορεί να λεκιάσει τα δόντια σας, περισσότερο από τον καφέ, αφού περιέχει τανίνες που υπάρχουν και στο κόκκινο κρασί. Εποµένως, οι ποικιλίες τσαγιού µε χαµηλότερη περιεκτικότητα σε τανίνες, όπως το πράσινο και το λευκό τσάι, δεν προκαλούν τόσο κακό, όσο το µαύρο. Να τις προτιµάτε. Τα παγωτά Η πολύ συχνή κατανάλωση παγωτών επιβαρύνει αρνητικά τα δόντια λόγω της ζάχαρης. Πώς να «σώσετε» την κατάσταση Τώρα που γνωρίζουµε ποιες τροφές κάνουν κακό στα δόντια, καλό είναι να δούµε και ποιες τροφές, βοηθούν στην υγεία των δοντιών. Αν ακολουθούµε µια υγιεινή διατροφή, τότε πρέπει να τρώµε κάποιες από αυτές τις «καθαριστικές τροφές» . Τσίχλα χωρίς ζάχαρη Η τσίχλες χωρίς ζάχαρη βοηθούν στον καθαρισµό των δοντιών, ενεργοποιώντας τους σιελογόνους αδένες. Το σάλιο είναι ένας τρόπος φυσικού καθαρισµού του στόµατος από τα οξέα που δηµιουργούν τα στοµατικά βακτήρια. Επιπλέον περιέχει ασβέστιο, που ενισχύει τα δόντια. Τέλος, µερικές τσίχλες χωρίς ζάχαρη, περιέχουν ξυλιτόλη, που από µόνη της περιορίζει τη δράση των βακτηρίων.
  25. 25. Νερό Το νερό, όπως και το σάλιο, βοηθά στο φυσικό καθαρισµό των δοντιών από τα σάκχαρα και τα οξέα. Περιέχει επίσης φθόριο που προστατεύει τα δόντια από τη διάβρωση και περιέχεται µάλιστα και σε µερικές οδοντόκρεµες και οδοντικά διαλύµατα. Το νερό λοιπόν κάνει καλό και στα δόντια. Γαλακτοκοµικά προϊόντα Το γάλα και τα γαλακτοκοµικά προϊόντα είναι οι βασικές πηγές ασβεστίου, το οποίο είναι σηµαντικό για την υγεία των δοντιών, αλλά και για τη γενικότερη υγεία µας. Το ασβέστιο φροντίζει για το σµάλτο των δοντιών, όπως φροντίζει και για τα κόκκαλα του σώµατος. Τα τυριά µάλιστα, περιέχουν καζεΐνη, που σε συνδυασµό µε το ασβέστιο, παίζει σηµαντικό ρόλο, στην διατήρηση της υγείας των δοντιών αλλά και στην «επισκευή» του χαλασµένου σµάλτου. Φυτικές ίνες Τα φυλλώδη λαχανικά και γενικότερα οι τροφές µε υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, πέραν όλων των καλών που προσφέρουν στον οργανισµό, επειδή απαιτούν παραπάνω µάσηµα από τις άλλες τροφές, κάνουν πολύ καλό και στα δόντια. Το σάλιο που ενεργοποιείται µε το µάσηµα και τα κοµµατάκια από τα λαχανικά, καθαρίζουν τα δόντια και κάθε γωνιά του στόµατος, περισσότερο από κάθε άλλη τροφή.
  26. 26. Φράουλες Οι φράουλες είναι καλές για τα δόντια καθώς περιέχουν φυσικό λευκαντικό δοντιών. οκιµάστε να πολτοποιήσετε µερικές, προσθέστε και λίγη µαγειρική σόδα και απλώστε το µίγµα στα δόντια σας µε µια µαλακή οδοντόβουρτσα. Μετά από πέντε λεπτά καθαρίστε, χαµογελάστε και θα δείτε ότι το χαµόγελό σας θα είναι πιο λευκό. Μην ξεχάσετε όµως να χρησιµοποιήσετε οδοντικό νήµα, για τους σπόρους της φράουλας που θα τρυπώσουν ανάµεσα στα δόντια σας. Αυτοί οι σπόροι αν ξεχαστούν εκεί, δεν θα λειτουργήσουν λευκαντικά.
  27. 27. Ο οδοντίατρος στο σχολείο µας
  28. 28. ) ΦΡΟΝΤΙ Α ΟΝΤΙ Ν ΚΑΙ ΟΥΛ Ν Η βασική µέθοδος διατήρησης της υγείας των δοντιών και των ούλων είναι το σωστό βούρτσισµα. Το σωστό βούρτσισµα δεν γίνεται µε τυχαίο τρόπο αλλά µε συγκεκριµένη τεχνική που εξασφαλίζει τη καθαριότητα των δοντιών και των ούλων. Η οδοντόβουρτσα είναι το βασικό εργαλείο και αποτελεί τον πιο σηµαντικό παράγοντα στον σωστό καθαρισµό των δοντιών µας. Ας ξεκινήσουµε λοιπόν µε τις προδιαγραφές που πρέπει να έχει µία οδοντόβουρτσα Σκληρή η µαλακή οδοντόβουρτσα; Η οδοντόβουρτσα πρέπει να έχει συνθετικές τρίχες µε στρογγυλεµένες άκρες. Επίσης καλό είναι να προτιµάτε οδοντόβουρτσα µέτρια ή µαλακή και όχι σκληρή. Ο λόγος είναι γιατί η µακροχρόνια χρήση σκληρής οδοντόβουρτσας µπορεί να προκαλέσει φθορά της αδαµαντίνης και ευαισθησία των δοντιών στο κρύο- ζεστό. Πόσο µεγάλη πρέπει να είναι η κεφαλή της οδοντόβουρτσας; Η κεφαλή της οδοντόβουρτσας πρέπει να είναι σχετικά µικρή έτσι ώστε να έχουµε εύκολη πρόσβαση στα πίσω δόντια. Κάθε πότε πρέπει να αλλάζω τη οδοντόβουρτσά µου; Η οδοντόβουρτσα πρέπει να αντικαθίσταται κάθε τρεις µήνες περίπου ή όταν αρχίσει να παρουσιάζει σηµάδια φθοράς . Αν αυτό συµβαίνει πολύ νωρίτερα τότε σηµαίνει ότι ασκείται υπερβολική δύναµη κατά το βούρτσισµα µε κίνδυνο φθορά της αδαµαντίνης και ευαισθησία στο κρύο- ζεστό. Εάν συνεχίσετε να χρησιµοποιείτε µια φθαρµένη οδοντόβουρτσα τότε ο καθαρισµός των δοντιών θα είναι ελλιπής και κινδυνεύετε να προκαλέσετε και οδοντικές φθορές.
  29. 29. Πώς πρέπει να βουρτσίζω να δόντια µου; Βουρτσίζουµε ξεχωριστά τα επάνω από τα κάτω δόντια. ίνουµε µια κλίση 45°στη βούρτσα προς τα ούλα και βουρτσίζουµε µαλακά µε κινήσεις κυκλικές ή πάνω κάτω και όχι οριζόντια διότι µπορούµε να προκαλέσουµε ευαισθησία σε ούλα και τα δόντια. Αν είµαστε δεξιόχειρες ξεκινάµε επάνω αριστερά ερχόµαστε επάνω δεξιά κατόπιν από την µέσα πλευρά δεξιά ερχόµαστε στην µέσα πλευρά αριστερά και συνεχίζουµε κάτω µε τον ίδιο τρόπο. Τέλος βουρτσίζουµε τις µασητικές επιφάνειες. Αν είµαστε αριστερόχειρες ξεκινάµε από επάνω δεξιά. Κάθε πότε πρέπει να βουρτσίζω τα δόντια µου; Το ιδανικό θα ήταν αµέσως µετά από κάθε κύριο γεύµα και ιδιαίτερα µετά την κατανάλωση υδατανθράκων (δηλ. τροφών που περιέχουν σάκχαρα). Εάν παρόλα αυτά, επιθυµείτε να βουρτσίσετε τα δόντια σας µία µόνο φορά την ηµέρα, προτιµήστε να το κάνετε το βράδυ, δεδοµένου ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας τα δόντια καταστρέφονται 3 φορές ταχύτερα λόγω µειωµένης παραγωγής σάλιου, το οποίο προστατεύει τα δόντια εξαιτίας της αντιµικροβιακής του δράσης. Πώς πρέπει να φυλάω την οδοντόβουρτσα µου; Ανάµεσα στα βουρτσίσµατα η οδοντόβουρτσα θα πρέπει να στεγνώνει και να τοποθετείται σε ένα ποτήρι µε τη λαβή προς τα κάτω.
  30. 30. Μπορώ να µοιράζοµαι την οδοντόβουρτσά µου ; Κάθε οδοντόβουρτσα φέρει τα µικρόβια εκείνου που τη χρησιµοποίει. Για το λόγο αυτό δεν πρέπει να τη χρησιµοποιεί δεύτερο άτοµο. Πόση ποσότητα οδοντόπαστας να βάζω στην οδοντόβουρτσα ; Το 70% των υπολειµµάτων τροφής αφαιρούνται µε µόνη τη χρήση οδοντόβουρτσας και νερού. Η επιπλέον χρήση οδοντόπαστας βοηθά κυρίως να βουρτσίζετε τα δόντια σας διότι προσφέρει ευχάριστη γεύση, δροσερή αναπνοή και την αίσθηση καθαρού στόµατος. Η ποσότητα της οδοντόπαστας που θα πρέπει να χρησιµοποιείτε ισούται σε µήκος και µέγεθος µε ένα µικρό µπιζέλι. Πόσο διαρκεί ένα σωστό βούρτσισµα; Η όλη διαδικασία θα πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 3’ λεπτά. Αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε έρευνες οι περισσότεροι άνθρωποι βουρτσίζουν τα δόντια τους κατά µέσο όρο µόνο 30¨ δευτερόλεπτα. Πολλοί άνθρωποι, από βιασύνη ξεχνούν να βουρτσίσουν τα πίσω δόντια και τις εσωτερικές επιφάνειες των δοντιών. Αυτό είναι σφάλµα διότι τα υπολείµµατα τροφών που θα «κατασκηνώσουν» σε αυτές τις επιφάνειες µπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε δόντια και ούλα.
  31. 31. Να κάνω χρήση και οδοντικού νήµατος; Η χρήση οδοντικού νήµατος µετά το βούρτσισµα θεωρείται επιβεβληµένη διότι είναι ο µόνος τρόπος να αναιρεθούν τα υπολείµµατα τροφών και η καταστρεπτική πλάκα από τα διαστήµατα µεταξύ των δοντιών, εκεί δηλαδή όπου δε µπορεί να εισχωρήσει η οδοντόβουρτσα. Η διατροφή σχετίζεται µε την υγεία των δοντιών και των ούλων; Η υπερκατανάλωση τροφών που περιέχουν σάκχαρα ή όξινες ουσίες πχ ανθρακούχα αναψυκτικά, ιδιαίτερα στα ενδιάµεσα των γευµάτων βοηθά την ανάπτυξη βακτηριδίων και την ανάπτυξη τερηδόνας. Επίσης η µειωµένη πρόσληψη ορισµένων βιταµινών (π.χ. βιταµίνης C) έχει συσχετισθεί µε αυξηµένη συχνότητα ουλίτιδας. Οδοντίατρος ο καλύτερός µας σύµµαχος Η τακτική επίσκεψη στον Οδοντίατρο (τουλάχιστον 1-2 φορές ) ετησίως καθώς και όποτε διαπιστώσετε το παραµικρό πρόβληµα στη στοµατική σας κοιλότητα. Η τακτική επίσκεψη έχει ουσιαστική σηµασία όχι µόνο για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, αλλά και για τον γενικό έλεγχο όλης της στοµατικής κοιλότητας. Μάλιστα το κόστος της Οδοντιατρικής πρόληψης είναι πάντοτε χαµηλότερο από το κόστος της οδοντιατρικής θεραπείας.
  32. 32. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. << Γερά δόντια...καλύτερη υγεία >> Εκδ. Ελληνική Οδοντιατρική Οµοσπονδία 2. ιαδίκτυο

×