Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
13

                                            คํานิยามศัพท

1. สาขาวิชาและองคความรู (Discipline and body of knowledge...
14
2. แพทย ผูใหบริการ (Provider)

      2.1 แพทยทั่วไป (generalist or basic doctor) หมายถึง แพทยที่จบตามหลักสูตรแพทยศ...
15
3. เวชปฏิบัติ และระบบบริการสุขภาพ (Medical practice and health service system)

     3.1 สุขภาพ หมายถึง สุขภาวะที่สมบูร...
16
                    คลินิกหรือโรงพยาบาลเอกชนที่มีการเปดรับสมาชิก
         3.3.2 ระบบบริการระดับทุติยภูมิ หมายถึง ระบบบ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ระบบบริการสุขภาพจาก Net

18,887 views

Published on

Published in: Health & Medicine, Technology

ระบบบริการสุขภาพจาก Net

  1. 1. 13 คํานิยามศัพท 1. สาขาวิชาและองคความรู (Discipline and body of knowledge) 1.1 ครอบครัว (family) คือ กลุมบุคคลที่มารวมกันโดยการสมรส โดยทางสายโลหิต หรือโดยการรับเลี้ยงดู มี การกอตั้งขึ้นเปนครอบครัว มีปฏิกิริยาโตตอบซึ่งกันและกันในฐานะที่เปนสามีและภรรยา โดยมีลูกหรือไมมีลูกก็ ได เปน พอและแม เปนลู กชายลู กสาว เปนพี่เปน นอง โดยการรักษาวัฒนธรรมเดิม และอาจมีการสรางสรรค วัฒนธรรมเพิ่มเติมก็ได หนวยเล็กที่สุดของสังคม ครอบครัวเริ่มตนเมื่อคนสองคนตกลงใชชีวิตรวมกันโดยอาจมี การแตงงานหรือไมก็ได ครอบครัวที่สมบูรณ ‘ในอุดมคติ’ ประกอบดวยสามีและภรรยาที่แตงงานกัน มีบุตรที่ตอง เลี้ยงดู อาศัยอยูในบานของตนเอง สามีทําหนาที่เปนผูนําและหาเลี้ยงครอบครัว สภาวะอารมณและจิตใจของ ครอบครัวนั้นเกิดจากความทุมเทเอาใจใสดูแลบานของผูเปนภรรยา 1.2 การสาธารณสุขมูลฐาน (primary health care) คือ ลักษณะของการใหบริการสุขภาพที่จําเปน ซึ่งบุคคล และครอบครัวสามารถจะหาไดในชุมชน โดยเปนสิ่งที่บุคคลยอมรับและมีสวนรวมอยางเต็มที่ในการดําเนินงาน รวมทั้งเปนบริการที่ชุมชนและประเทศสามารถจัดใหมีได การสาธารณสุขมูลฐานจะเปนสวนผสมอยูในทั้งระบบ บริการสาธารณสุขของรัฐ โดยเปนศูนยกลางของระบบ และเปนสวนผสมผสานอยูในกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมทั้งหมดของชุมชน 1.3 เวชศาสตรครอบครัว (family medicine) คือ สาขาวิชาเฉพาะทางทางการแพทย ที่เกี่ยวกับการดูแลผูปวย และครอบครั ว อย า งเบ็ ด เสร็ จ ผสมผสาน เชื่ อ มโยงวิ ช าวิ ท ยาศาสตร ก ารแพทย กั บ พฤติ ก รรมศาสตร และ สังคมศาสตร เปนสาขาวิชาการของแพทย ที่ครอบคลุมบริการดูแลสุขภาพอยางรอบดาน ควบรวมกับการเรียนการ สอน และการคนควาวิจัย 1.4 เวชศาสตรชุมชน (community medicine) คือ สาขาวิชาเฉพาะทางทางการแพทย ที่เกี่ยวของกับสุขภาพ ของประชากรหรือกลุมประชากร เนนประเด็นสุขภาพของทั้งกลุมโดยรวมมากกวาของแตละบุคคล รวมถึงวิชา ระบาดวิทยา การตรวจคัดกรอง และสุขภาวะสิ่งแวดลอม ใหความสําคัญกับการสงเสริมสุขภาพ การปองกันการ เกิดโรคและความพิการ การบําบัดฟนฟูสภาพ โดยใชกิจกรรมรวมกลุมทางสังคม ซึ่งสวนใหญจัดหาใหโดยรัฐ หรือสํานักงานสาธารณสุขทองถิ่น
  2. 2. 14 2. แพทย ผูใหบริการ (Provider) 2.1 แพทยทั่วไป (generalist or basic doctor) หมายถึง แพทยที่จบตามหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต มี ความสามารถในการดูแลรักษาสุขภาพ (health care) และการรักษาพยาบาล (medical care) ปญหาสุขภาพที่พบบอย และปญหาฉุกเฉินไดอยางเหมาะสมตามเกณฑมาตรฐานผูประกอบวิชาชีพเวชกรรมของแพทยสภาป 2545 ซึ่งมี เปาหมายใหบัณฑิตแพทยมีความสามารถและเจตคติในการดูแลรักษาและสงเสริมสุขภาพระดับปฐมภูมิไดเปน อยางดี เพื่อใหสอดคลองกับสถานการณปจจุบันและแนวโนมของการปฏิรูประบบบริการสุขภาพของประเทศใน อนาคต 2.2 แพทยเวชปฏิบัติทั่วไป (general practitioner) ตามความหมายของแพทยสภาหมายถึง แพทยที่ไดรับ ประกาศนียบัตรแพทยเฉพาะทางสาขาเวชปฏิบัติทั่วไป ตามคุณสมบัติและหลักสูตรแพทยประจําบานสาขาเวช ปฏิบัติทั่วไปที่แพทยสภากําหนด คุณสมบัติของแพทยผูปฏิบัติงานเวชปฏิบัติทั่วไป มีไดหลายระดับ แพทยจบใหมสามารถปฏิบัติงานเวช ปฏิบัติทั่วไปได โดยไดรับการเสริมสรางแนวความคิด ความรูความสนใจ และเจตคติที่ดีตองานเวชปฏิบัติทั่วไป ทั้งในขณะที่กําลังเรียนและเริ่มปฏิบัติงาน สวนแพทยที่มีความรูความสามารถเพิ่มขึ้นจากประสบการณการทํางาน การฝกอบรมโดยการปฏิบัติงาน (on-the-job training) และการศึกษาอบรมเพิ่มเติมจากสถาบันทางการแพทย ก็อาจ พัฒนาตนเองไปถึงระดับวุฒิบัตรผูชํานาญการ หรือผูเชี่ยวชาญสาขาเวชปฏิบัติทั่วไปได 2.3 แพทยครอบครัว (family physician, family practitioner, family doctor) หมายถึง แพทยผูชํานาญการ เฉพาะทางที่ผานการฝกอบรมเพื่อจัดการใหบริการดูแลสุขภาพบุคคลทั่วไป โดยไมจํากัดกลุมอายุ เพศ ไมจํากัด จําเพาะโรค ไมจํากัดชนิดของปญหา จัดการดูแลสุขภาพในระดับปฐมภูมิที่ตอเนื่อง สําหรับทุกครอบครัวในชุมชน ที่รับผิดชอบ แพทยครอบครัวคํานึงถึงปญหาทั้งทางกาย ทางจิตใจ รวมกับทางสังคม ประสานเชื่อมโยงกับแพทย เฉพาะทางอื่นที่จําเปน เพื่อใหไดบริการที่ผสมผสาน ในตางประเทศ อาจเรียกเปนแพทยครอบครัว หรือแพทยเวช ปฏิบัติทั่วไปก็ได ขึ้นอยูกับสถานที่ที่ทําเวชปฏิบัติ แตวิทยาลัยแพทยเวชศาสตรครอบครัวแหงประเทศไทยไดใชคํา วา แพทยเวชศาสตรครอบครัว
  3. 3. 15 3. เวชปฏิบัติ และระบบบริการสุขภาพ (Medical practice and health service system) 3.1 สุขภาพ หมายถึง สุขภาวะที่สมบูรณและเชื่อมโยงกันเปนองครวมอยางสมดุล ทั้งมิติทางกาย (physical) จิต (mental) สังคม (social) และจิตวิญญาณ (spiritual)มิไดหมายถึงเฉพาะการไมพิการและการไมมีโรคเทานั้น 3.2 ระบบสุ ข ภาพ หมายถึ ง ระบบทั้ ง มวลที่ สั ม พั น ธ กั น เป น องค ร วม อั น สามารถส ง ผลต อ สุ ข ภาพของ ประชาชนทั้งประเทศ ระบบสุขภาพมีความสัมพันธเชื่อมโยงกับปจจัยตางๆ ไดแก ปจจัยดานบุคคล ครอบครัว นโยบายตางๆที่มีผลกระทบตอสภาพแวดลอม เศรษฐกิจ สังคม การเมือง วัฒนธรรม กายภาพ และชีวภาพ รวมทั้ง ระบบบริการดานสุขภาพดวย 3.3 ระบบบริการสุขภาพ หมายถึง ระบบบริการตางๆที่จัดขึ้นเพื่อการสรางเสริมสุขภาพ การควบคุมปองกัน โรค และปญหาที่คุกคามสุขภาพ การรักษาพยาบาล และการฟนฟูสมรรถภาพที่เปนแบบผสมผสาน หรือเฉพาะดาน หรือเฉพาะเรื่อง แบงไดเปน 3 ระดับ คือระบบบริการระดับปฐมภูมิ ระบบบริการระดับทุติยภูมิ และระบบบริการ ระดับตติยภูมิ 3.3.1 ระบบบริการระดับปฐมภูมิ หมายถึงระบบบริการที่มีลักษณะดังตอไปนี้ มีผูใหบริการเปนทีมสุขภาพ โดยมีแพทยรวมกับบุคลากรทางดานสุขภาพอื่นๆ ทั้งนี้แพทย ผูใหบริการอาจเปนแพทยทั่วไป (basic doctor) แพทยเฉพาะทางสาขาเวชศาสตรครอบครัวและเวชปฏิบัติทั่วไป หรือแพทยเฉพาะทางในบางสาขา เชน อายุรแพทย กุมารแพทย สูตินรีแพทย เปนตน การใหบริการเปนแบบผสมผสาน องครวม และตอเนื่อง ทั้งบริการเชิงรุกเพื่อสรางสุขภาพ บริการควบคุมปองกันโรคและปญหาที่คุกคามสุขภาพ บริการรักษาพยาบาลและฟนฟูสมรรถภาพ สนับสนุน ระบบการดูแลสุขภาพตนเองและครอบครัว มีระบบการดูแลสุขภาพที่บานและที่ชุมชนดวย และเชื่อมโยงกับ ระบบบริการระดับทุติยภูมิ และตติยภูมิอยางเปนระบบ มีคุณภาพและมีประสิทธิภาพ มีประชากรที่เปนเปาหมายในการใหบริการ (catchment population) หมายถึงประชาชนที่อยู ในความรับผิดชอบของสถานบริการหนึ่งๆ สถานบริการที่อาจจัดบริการระดับปฐมภูมิ เชน โรงพยาบาลชุมชนและเครือขายสถานีอนามัยของกระทรวงสาธารณสุข หรือโรงพยาบาลใน สังกัดกระทรวงอื่นที่ใหบริการเทียบเทาโรงพยาบาลชุมชน ศูนยบริการสาธารณสุขของกรุงเทพมหานคร ศูนยบริการสาธารณสุขของเทศบาล หรือของชุมชน สถานีอนามัยซึ่งเปนสวนหนึ่งของโรงพยาบาลชุมชน หนวยบริการที่จัดขึ้นเปนพิเศษในโรงเรียนแพทย ซึ่งมีการสรางเครือขายกับสถานบริการ อื่นๆ ในเขตใกลเคียง เชน โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน ศูนยบริการสุขภาพ และไมรับผูปวยนอกทีไมไดอยูในเขตที่รับผิดชอบในการใหบริการ ่ (catchment area) หรือในเครือขาย
  4. 4. 16 คลินิกหรือโรงพยาบาลเอกชนที่มีการเปดรับสมาชิก 3.3.2 ระบบบริการระดับทุติยภูมิ หมายถึง ระบบบริการสาธารณสุข ที่จัดบริการทั้งสงเสริมสุขภาพ ปองกันและควบคุมปญหาที่คุกคามสุขภาพ รักษาพยาบาลและฟนฟูสภาพ ซึ่งมีความยุงยากซับซอนทั้งในเชิง วิทยาการและเทคโนโลยี มากกวาบริการสาธารณสุขระดับปฐมภูมิ ตองอาศัยความรู เทคโนโลยี และบุคลากร เฉพาะดาน มีความเชื่อมโยงกับระบบบริการสาธารณสุขระดับปฐมภูมิ ระดับตติยภูมิ และระบบบริการอื่นๆเพื่อสง ตอความรับผิดชอบระหวางกันและกันเปนอยางดี 3.3.3 ระบบบริการระดับตติยภูมิ หมายถึง ระบบบริการสาธารณสุข ที่จัดบริการทั้งสงเสริมสุขภาพ ปองกันและควบคุมปญหาที่คุกคามสุขภาพ รักษาพยาบาลและฟนฟูสภาพ ซึ่งมีความยุงยากซับซอนมากเปนพิเศษ ทั้งในเชิงวิทยาการและเทคโนโลยี ตองอาศัยองคความรู เทคโนโลยี และบุคลากรเปนพิเศษที่มีความเชี่ยวชาญ เฉพาะดาน มีความเชื่อมโยงกับระบบบริการสาธารณสุขระดับปฐมภูมิ ระดับทุติยภูมิ และระบบบริการอื่นๆเพื่อสง ตอความรับผิดชอบระหวางกันและกันเปนอยางดี 3.4 งานเวชปฏิบัติทั่วไป (general practice) หมายถึง การใหบริการทางการแพทย และสาธารณสุขในระดับ ปฐมภูมิ (primary care) โดยประยุกตความรูทั้งทางดานการแพทยและสังคมศาสตร (multidisciplinary) ในลักษณะ ผสมผสาน (integrated)ทั้งการสงเสริมสุขภาพ การปองกันโรค การรักษาโรค และการฟนฟูสุขภาพอยางตอเนื่อง (continuous) แบบองครวม (holistic) ใหแกบุคคล ครอบครัว และชุมชน (individual, family and community) 3.5 งานเวชปฏิบัติครอบครัว (family practice) หมายถึง งานเวชปฏิบัติที่จัดบริการดูแลสุขภาพโดยแพทย ครอบครัว มีคุณลักษณะเฉพาะตรงที่เปนบริการซึ่งผสมผสาน ตอเนื่อง มีการเชื่อมโยงและประสานงาน จุดหมาย ของบริการมุงสูสุขภาพบุคคล ครอบครัวและชุมชน เปนการดูแลดานการแพทยแบบผสมผสานที่เนน‘หนวย ครอบครัว’เปนประเด็นเฉพาะ ในบางประเทศอาจเรียกวางานเวชปฏิบัติทั่วไป

×