Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Hyrje ne Ekonomi 1

66,838 views

Published on

lexoneee

Published in: Education, Travel, Business

Hyrje ne Ekonomi 1

  1. 1. Hyrje ne Ekonomi Don1
  2. 2. Ekonomia <ul><li>Cka eshte Ekonomia </li></ul><ul><li>Cka studion Ekonomia </li></ul><ul><li>Pse e studiojme Ekonomine </li></ul><ul><li>Si ndahet Ekonomia </li></ul><ul><li>a. Makroekonomia </li></ul><ul><li>b. Mikroekonomia </li></ul>
  3. 3. Makroekonomia <ul><li>Cka eshte Makroekonomia </li></ul><ul><li>Cka Studion teoria makroekonomia </li></ul><ul><li>Rritjet dhe reniet e Ciklit te biznesit </li></ul><ul><li>Produktin total te mallrave dhe sherbimeve </li></ul><ul><li>Papunesine </li></ul><ul><li>Bilancin e pagesave </li></ul><ul><li>Kurset e kembimit </li></ul>
  4. 4. Dallimi ne mes Makroekonomise dhe Mikroekonomise <ul><li>Ekonomine ne teresi </li></ul><ul><li>Agregatve ekonomik </li></ul>
  5. 5. Shkollat e mendimit ekonomik <ul><li>Shkolla Klasike </li></ul><ul><li>- veprimi spontan I mekanizimit te tregut </li></ul><ul><li>Shkolla Kejnsiane </li></ul><ul><li>- intervenimi I shtetit ne ekonomi </li></ul>
  6. 6. Konceptet kryesore makroekonomike <ul><li>Podukti i brendshem bruto GDP </li></ul><ul><li>Rritja ekonomike </li></ul><ul><li>Punezenia dhe Papunesia </li></ul><ul><li>Ciklet e biznesit </li></ul>
  7. 7. Objektivat makroekonomike <ul><li>Punezenia e Plote </li></ul><ul><li>punesim te plote te resureve humane dhe natyrore </li></ul><ul><li>Qendrushmeria e Cmimeve </li></ul><ul><li>stabilitet te cmimeve </li></ul><ul><li>Ritme te pershtatshme te rritjes afatgjate </li></ul><ul><li>Zhvillimim i balancuar rajonal </li></ul><ul><li>Bilanc i ekuilibruar i pagesave </li></ul>
  8. 8. Instrumentet e politikes makroekonomike <ul><li>Politika Fiskale </li></ul><ul><li>taksat </li></ul><ul><li>shpenzimet qeveritare </li></ul><ul><li>Politika Monetare </li></ul><ul><li>Instrumetet e politikes monetare </li></ul><ul><li>Politika e te ardhurave </li></ul><ul><li>page- cmim </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Politika e marredhenie ekonomike me jashte </li></ul><ul><li>Politika Tregtare </li></ul><ul><li>mjetet tarifore dhe jo tarifore </li></ul><ul><li>2. Politika Valutore </li></ul><ul><li>regjimet valutore </li></ul><ul><li>3. Kordinimi I poltikave te brendeshme makroek te vendeve te vecanat </li></ul>
  10. 10. Instrumentet kryesore te analizes makroekonomike <ul><li>Kerkesa Agregate Ad </li></ul><ul><li>Oferta Agregate As </li></ul>
  11. 11. Te ardhurat dhe Shpenzimet <ul><li>Per ekonomine ne teresi , e ardhura duhet te jete barabarte me shpenzimet sepse </li></ul><ul><ul><li>Cdo transaksion ka nje bleres dhe shites </li></ul></ul><ul><ul><li>Cdo euro e shpenzuar nga nje bleres eshte e ardhur per nje shites. </li></ul></ul>
  12. 12. MATJA E GDP <ul><li>Barazia e te ardhurave dhe shpenzimeve mund shpjegohet me diagramin rrjedhjes qarkore </li></ul>
  13. 13. Diagrami rrjedhjes qarkore Shpenzimet E Ardhurae E ardhura = Rrjedha e inputit Dhe outputit = rrjedha e euros Copyright © 2004 South-Western Mallra dhe sherbimet e blera Malleat dhe serbimet shitura Puna, Toka, Dhe Kapitali Faktoret e prodhimitn Paga, Qiraja, dhe Profit FIIRMAT <ul><li>Prodhojne dhe shesin </li></ul>Mallra dhe sherbime <ul><li>Punesojne dhe perdorin faktorit </li></ul>e prodhimit <ul><li>Blejne dhe konsumojne </li></ul>Mallra dhe Sherbimes <ul><li>Zoterojn dhe Shesin faktore </li></ul>te prodhimit FAMILJET <ul><li>Familjet shesin </li></ul><ul><li>Firmat blejne </li></ul>TREGJET PER FAKTORET E PRODHIMIT <ul><li>FIRMAT SHESIN </li></ul><ul><li>FA MILJET BLEJNE </li></ul>TREGJET PER MALLRA DHE SHERBIME
  14. 14. Matja e GDP <ul><li>GDP eshte vlera tregut te gjitha mallrave dhe sherbimeve te prodhura brenda nje vendi ne nje periudhe te dhene kohere. </li></ul>
  15. 15. Matja e GDP <ul><li>“ GDP eshte Vlere e Tregut . . .” </li></ul><ul><ul><li>Prodhimi eshte vleresuar me cmimin e tregut. </li></ul></ul><ul><li>“ . . . Perfundimtare . . .” </li></ul><ul><ul><li>Perfshine vetem vleren e mallrave perfundimatre , e jo mallrave te ndermjeteme ( vlera eshte llogaritur vetem njehere. </li></ul></ul><ul><li>“ . . . Mallrat dhe Sherbimet . . . “ </li></ul><ul><ul><li>GDP perfshin mallrat materiale (ushqimi, veshjet, veturat) dhe sherbimet jo materiale (qethje flokesh, , , vizita mjeksore). </li></ul></ul>
  16. 16. Matja e GDP <ul><li>“ . . . Prodhuara . . .” </li></ul><ul><ul><li>GDP pershin mallrat dhe sherbimet aktualisht te prodhuara, e jo transaksionet e perfshira ne prodhimin e mallrave ne te kaluaren </li></ul></ul><ul><li>“ . . . Brenda Vendit . . .” </li></ul><ul><ul><li>GDP mat vleren e prodhimit brenda kufijeve gjeografike te nje vendi. </li></ul></ul>
  17. 17. Matja e GDP <ul><li>“ . . . Ne nje periudhe te dhene kohore.” </li></ul><ul><ul><li>GDP mat vleren e prodhimit qe realizohet brenda nje interval vecante te kohes, zakonisht nje vit apo nje tremujore . </li></ul></ul>
  18. 18. KOMPONETE E GDP <ul><li>GDP perfshine te gjitha mallrat e prodhuara dhe te shitura legalisht ne tregjet e nje ekonomie </li></ul>
  19. 19. Komponetet e GDP <ul><li>Cka nuk eshte llogaritur (perfshire) ne GDP? </li></ul><ul><ul><li>GDP perjashton shume mallra qe jane prodhuar dhe konsumuar ne familje dhe qe asnjehere nuk kane hyre ne treg. </li></ul></ul><ul><ul><li>GDP perjashton mallrat prodhuara dhe shitura ne menyre jashteligjore , p.sh shitja e droges . </li></ul></ul>
  20. 20. Komponetet e GDP <ul><li>GDP ( Y ) eshte shuma e parametarve ne vijim: </li></ul><ul><ul><li>Konsumi (C) </li></ul></ul><ul><ul><li>Investimet (I) </li></ul></ul><ul><ul><li>Shpenzimet qeveritare (G) </li></ul></ul><ul><ul><li>Ekspori Neto (NX) </li></ul></ul><ul><li>Y = C + I + G + NX </li></ul>
  21. 21. THE KOMPONENT OF GDP <ul><li>Konsumi (C) : </li></ul><ul><ul><li>Shpenzimet nga familjet ne mallra dhe sherbime, duke hequr dore nga blerja e nje shtepie te re . </li></ul></ul><ul><li>Investimet (I) : </li></ul><ul><ul><li>Shpenzimet ne pajisje kapitale , inventories, dhe ndertim. </li></ul></ul>
  22. 22. KOMONETET E GDP <ul><li>Shpenzimet Qeveritare (G) : </li></ul><ul><ul><li>Shpenzimet ne mallra dhe sherbime nga Qeveria Lokale dhe Qendrore </li></ul></ul><ul><ul><li>Nuk perfshine pagesat e transferueshme sepse ato nuk jane bere ne kembim per prodhimin aktuale te mallrave dhe sherbimeve. </li></ul></ul><ul><li>Neto Eksporti (NX): </li></ul><ul><ul><li>Exporti minus importi. </li></ul></ul>
  23. 23. Table 1 GDP dhe Komponetet e tij tabela
  24. 24. GDP dhe Komponetet e tij (2001) Konsumi 69% Shpenzimet Qeveritare 18% Neto Exporti -3 % Investimet 16%
  25. 25. GDP REALE DHE NOMINALE <ul><li>GDP Nominale vlera e prodhuar e mallrave dhe sherbimeve me cmime korrente . </li></ul><ul><li>GDP Reale vlera e prodhuar e mallrave dhe sherbimeve me cmime baze . </li></ul>
  26. 26. Matja e nivelit te Cmimeve <ul><li>Indeksi I Cmimit te Konsumatorit (CPI) </li></ul><ul><ul><li>Mat cmimet e mallrave dhe sherbime te blera nga konsumatoret </li></ul></ul><ul><li>Deflatori I GDP </li></ul><ul><ul><li>Mat cmimet e mallrave dhe sherbimeve te prodhura ne Kosove. </li></ul></ul><ul><li>Indeksi I cmimeve te Prodhuesit (PPI) </li></ul><ul><ul><li>Mat cmimet e paguara nga prodhuesit vendit per prodhimin e mallrave dhe sherbimeve. </li></ul></ul>
  27. 27. Dallimi ne mes te CPI dhe deflatorit te GDP CPI Deflatori I GDP CPI perfshin importet Deflatori I GDP perfshine vetem mallrat dhe sherbimet vendore CPI mat vetem prodhimet Deflatori I GDP mat gjitha e blera nga konsumatoret mallrat dhe sherbimet CPI eshte shporte tregu mallrash GDP deflator perfshine te gjitha mallrat dhe sherbimet prodhura gjate nje viti
  28. 28. Deflatori I GDP <ul><li>Deflatori I GDP </li></ul>
  29. 29. GDP DHE MIREQENIA EKONOMIKE <ul><li>GDP eshte mates me i mire I mireqenies ekonomike te nje shoqerie . </li></ul><ul><li>GDP per person na tregon te ardhurat dhe shpenzimet mesatare te nje personi ne nje ekonomi. </li></ul>
  30. 30. GDP DHE MIREQENIA EKONOMIKE <ul><li>GDP me e larte per person tregon standarte me te larte te jetes . </li></ul><ul><li>GDP nuk eshte nje mates perfekt i lumturise apo Kualitetit te jetes . </li></ul>
  31. 31. GDP DHE MIREQENIA EKONOMIKE <ul><li>Disa gjera qe kontribojne ne mireqenje nuk jane perfshire ne GDP. </li></ul><ul><ul><li>Vlera e kohes se lire. </li></ul></ul><ul><ul><li>Vlera e ambijentit te paster </li></ul></ul><ul><ul><li>Vlera te gjitha aktiviteve qe ndhodhin jashte tregjeve, p.sh vlera e kohes qe prinderit e shpenzojne me femijet e tyre dhe vlera e punes vullnetare </li></ul></ul>
  32. 32. Menyrat e matjes se produktit te pergjithshem <ul><li>Menyra prodhimit </li></ul><ul><li>Menyra e shpenzimeve </li></ul><ul><li>Menyra e te ardhurave </li></ul>
  33. 33. Menyra e Prodhimit <ul><li>GDP perfshin te gjitha prodhimet shitura plus te gjitha mallrat e prodhura por jo te shitura . </li></ul><ul><li>Invenatret jane stoqe te mallrave te pashitura te firmave </li></ul><ul><li>Produkti kombetare </li></ul><ul><li>metoda e transaksionit te fundit </li></ul><ul><li>metoda e vleres se shtuar </li></ul>
  34. 34. Menyra e Shpenzimeve <ul><li>Eshte shuma e shpenzimet te ndryshem per blerjen e mallrave dhe sherbimeve perfund </li></ul><ul><li>Treguesi I shpenzimeve kombetare </li></ul><ul><li>E= C + I + G + NX </li></ul><ul><li>Mallrat e pa shitura </li></ul>
  35. 35. Menyra e te ardhurave <ul><li>Te gjitha te ardhurat e gjithe pronareve te faktoreve te prodhimit si per prodhimin e mallrave perfund edhe te atyre te ndermjetem </li></ul><ul><li>Treguesi I te Ardhurave kombetare </li></ul>
  36. 36. Treguesi I te Ardhurave kombetare <ul><li>Kompensimet e punonjesve </li></ul><ul><li>Te ardhurat e firmave jo akcionare </li></ul><ul><li>Te ardhurat rentore te individeve </li></ul><ul><li>Fitimet e kompanive </li></ul><ul><li>Interest neto </li></ul><ul><li>Te ardhura faktoriale </li></ul><ul><li>Tatimet indirekte mbi biznest </li></ul><ul><li>mos llogaritja e te ardhurave te transferuara </li></ul>
  37. 37. Dallimi ne mes GDP dhe GNP <ul><li>(GDP) eshte vlera e te gjitha mallrave dhe sherbimeve prdhura gjate nje periudhe te dhene, brenda kufijeve gjeografike te nje vendi pavarsisht nga se nga kush jane prodhuar . Mallrat dhe sherbimet qe jane prodhuar brenda vendit. </li></ul><ul><li>Produkti kombetare Bruto (GNP) eshte vlera e te gjitha mallrave dhe sherbimeve perfundimatre te prodhura gjate nje periudhe te dhene kohes nga shtetasit e nje vendi pavarsisht se ku jetojne ata . </li></ul>

×