ครั้งที่ ๔ ผู้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม
ผู้ทรงสิทธิ อำนาจและหน้าที่ในกฎหมายสิ่งแวดล้อม <ul><li>รัฐ  ( ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ องค์กรอิสระ ) ...
รัฐ ( แบ่งตามโครงสร้างทั่วไป ) <ul><li>-  ราชการส่วนกลาง เช่น กรม กอง จากภายในฯลฯ </li></ul><ul><li>-  ราชการส่วนภูมิภาค เ...
องค์กรส่วนกลาง <ul><li>องค์กรทั่วไป </li></ul><ul><li>กรมควบคุมมลพิษ </li></ul><ul><li>สผ . ( เป็นฝ่ายเลขาฯให้คณะกรรมการสิ...
กฎหมายที่ให้อำนาจ <ul><li>พรบ สวล </li></ul><ul><li>พรบ เดินเรือ </li></ul><ul><li>พรบ .  สาธารณสุข </li></ul><ul><li>กฎหม...
องค์กรปกครองส่วนภูมิภาคทางสิ่งแวดล้อม <ul><li>หน่วยงานของกรมอุทยานฯ </li></ul><ul><li>หน่วยงานของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติแล...
รัฐ ( แบ่งตามอำนาจหน้าที่ ) <ul><li>หน่วยที่ทำนโยบาย / แผน   ( รัฐมนตรี /  คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ /  คณะกรรมการมลพิ...
รัฐ ( แบ่งตามเนื้อหาหน้าที่ ) <ul><li>หน่วยที่สนับสนุนรักษาสิ่งแวดล้อม เช่น การอนุรักษ์ธรรมชาติ การรักษามาตรฐานด้านสิ่งแวด...
ปัญหาของรัฐ <ul><li>Conflict of Power/ ทับซ้อน / สับสน / เกี่ยงงาน - แย่งอำนาจ / ขาดความร่วมมือ  ( องค์กรทั่วไป / องค์กรเฉ...
ปัญหาของหน่วยงานรัฐ (ขยายความเพิ่มเติม) <ul><li>ปัญหาความไม่ชัดเจนเรื่องอำนาจหน้าที่ </li></ul><ul><li>-  หน่วยงานส่วนกลาง...
ความเห็นสคก .  ตุลาคม ๒๕๓๙  ( ศ . ดร . อักขราทร ) <ul><li>เจตนารมณ์ของมาตรา ๘๓ แห่งพรบ .  ๓๕ ที่ให้เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษเ...
องค์กรอิสระด้านสิ่งแวดล้อม <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ -  มาตรา ๕๖   สิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการบำรุงรักษา...
<ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ -  มาตรา ๖๗  ( หมวดย่อยสิทธิชุมชน )  กำหนดให้ </li></ul><ul><li>-  ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพ...
มาตรา ๖๗ วรรคสอง <ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม...
อำนาจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น <ul><li>อำนาจตนเอง </li></ul><ul><li>-  รัฐธรรมนูญให้อำนาจชัดเจนเรื่องสิ่งแวดล้อม  ( รัฐธรรม...
ประชาชน <ul><li>บุคคล  </li></ul><ul><li>ชุมชน </li></ul><ul><li>ผู้ประกอบการ / นักลงทุน / นักธุรกิจ </li></ul><ul><li>องค...
ปัญหาสิทธิของบุคคล <ul><li>สิทธิยังไม่ได้รับความคุ้มครอง </li></ul><ul><li>กฎหมายระดับพระราชบัญญัติไม่มีการบัญญัติไว้ชัดเจ...
ชุมชน <ul><li>ชุมชน  ( ความต่างระหว่างชุมชน  ( Community)  กับสังคม  ( Society) ) </li></ul><ul><li>ชุมชนท้องถิ่น  ( Local...
รฐน <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ -  มาตรา ๔๖ บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ...
<ul><li>มาตรา ๖๖  บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชน ชุมชนท้องถิ่น หรือชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพ...
ความพิเศษของชุมชน <ul><li>เน้น  Collective  พลังของส่วนรวม </li></ul><ul><li>Collective Right/Community Right  ไม่ใช่เรื่อ...
ปัญหาของชุมชน <ul><li>มีความเป็นชุมชนจริงหรือไม่  </li></ul><ul><li>Rebirth of Community </li></ul><ul><li>Romanticize the...
ผู้ประกอบการ/นักลงทุน/นักธุรกิจ <ul><li>Polluter </li></ul><ul><li>นักธุรกิจที่เคารพกฎหมาย </li></ul><ul><li>CRS – Corpora...
องค์กรพัฒนาเอกชน / องค์กรประชาชนทางสิ่งแวดล้อม / เอ็นจีโอ <ul><li>ด้านสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>ด้านมลพิษ </li></ul><u...
เอ็นจีโอในรัฐธรรมนูญ <ul><li>มาตรา ๖๗ วรรคสอง </li></ul><ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชน...
บทบาทเอ็นจีโอในกฎหมายระดับพระราชบัญญัติ <ul><li>พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ . ศ . 2535 </li><...
<ul><li>มาตรา  8  องค์กรเอกชนที่ได้จดทะเบียนตามมาตรา   7  แล้วอาจได้รับการช่วยเหลือหรือได้รับการสนับสนุนจากทางราชการในเรื่...
<ul><li>(4)  การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และเสนอแนะความคิดเห็นต่อรัฐบาลหรือส่...
<ul><li>ในกรณีที่องค์กรเอกชนที่ได้จดทะเบียนประสบปัญหาหรืออุปสรรคในการดำเนินกิจการตามวรรคหนึ่ง และร้องขอให้คณะกรรมการสิ่งแว...
ปัญหาของเอ็นจีโอ <ul><li>Romanticize the NGOs </li></ul><ul><li>ผลประโยชน์ของเอ็นจีโอ / ความขัดแย้ง  ( หลักการ / ประโยชน์ส...
นักวิชาการ  ( มหาวิทยาลัย /  จากสถาบันของรัฐ / สถาบันการศึกษาอื่นๆ ) <ul><li>รัฐธรรมนูญให้ความสนใจ </li></ul><ul><li>บทบาท...
ปัญหาเรื่องนักวิชาการ <ul><li>ไม่มีกฎหมายขยายความรับรองอำนาจหน้าที่จากที่รัฐธรรมนูญกำหนด </li></ul><ul><li>นักวิชาการที่มี...
การมีส่วนร่วมขององค์การอิสระ <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ -  มาตรา ๕๖   สิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการบำรุงรัก...
<ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ -  มาตรา ๖๗  ( หมวดย่อยสิทธิชุมชน )  กำหนดให้ </li></ul><ul><li>-  ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพ...
บทบาทนักวิชาการสิ่งแวดล้อมในรัฐธรรมนูญ <ul><li>มาตรา ๖๗ วรรคสอง </li></ul><ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

106 ผู้มีสิทธิและหน้าที่

1,589 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,589
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

106 ผู้มีสิทธิและหน้าที่

  1. 1. ครั้งที่ ๔ ผู้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม
  2. 2. ผู้ทรงสิทธิ อำนาจและหน้าที่ในกฎหมายสิ่งแวดล้อม <ul><li>รัฐ ( ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ องค์กรอิสระ ) </li></ul><ul><li>องค์กรอิสระด้านสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>ประชาชน บุคคล กลุ่ม สมาคม </li></ul><ul><li>องค์กรพัฒนาเอกชน / เอ็นจีโอ </li></ul><ul><li>ชุมชน </li></ul><ul><li>ผู้ประกอบการ นักลงทุน / นักธุรกิจ </li></ul><ul><li>นักวิชาการ มหาวิทยาลัย ผู้เชี่ยวชาญรายบุคคล </li></ul><ul><li>( ข้อสังเกต : แต่ละฝ่ายนอกจากอาจทะเลาะกันได้แล้ว ยังอาจทะเลาะกันเองอีก ) </li></ul>
  3. 3. รัฐ ( แบ่งตามโครงสร้างทั่วไป ) <ul><li>- ราชการส่วนกลาง เช่น กรม กอง จากภายในฯลฯ </li></ul><ul><li>- ราชการส่วนภูมิภาค เช่น จังหวัด / อำเภอ ป่าไม้จังหวัด ทสจ . เจ้าท่าภูมิภาคฯ ( บางทีไม่ได้มีอยู่ในทุกจังหวัด ) </li></ul><ul><li>- ราชการส่วนท้องถิ่น เช่น เรื่องขยะ / การรักษาความสะอาดโดยทั่วไป </li></ul><ul><li>- รัฐวิสาหกิจ เช่น องค์การน้ำเสีย / ขยะ / ขยะพิษ </li></ul><ul><li>- ผู้ทำงานแทนรัฐ ( อาจจะเป็นเอกชน - บุคคล / บริษัท ) เช่นตามพระราชบัญญัติสาธารณสุข </li></ul><ul><li> มาตรา 18 การกำจัดสิ่งปฏิกูลและมูลฝอยในเขตราชการส่วนท้องถิ่นใดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของราชการส่วนท้องถิ่นนั้น </li></ul><ul><li> ในกรณีที่มีเหตุอันสมควร ราชการส่วนท้องถิ่นอาจมอบให้บุคคลใดดำเนินการตามวรรคหนึ่งแทนภายใต้การควบคุมดูแลของราชการส่วนท้องถิ่นหรืออาจอนุญาตให้บุคคลใดเป็นผู้ดำเนินการกำจัดสิ่งปฏิกูลหรือมูลฝอยตามมาตรา 19 ก็ได้ </li></ul>
  4. 4. องค์กรส่วนกลาง <ul><li>องค์กรทั่วไป </li></ul><ul><li>กรมควบคุมมลพิษ </li></ul><ul><li>สผ . ( เป็นฝ่ายเลขาฯให้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ - ทำนโยบายทั่วไป / ทำกฎหมายลำดับรอง / ทำการประเมิน EIA) </li></ul><ul><li>องค์กรเฉพาะ </li></ul><ul><li>กรมโรงงาน </li></ul><ul><li>กรมขนส่งทางน้ำและพาณิชย์นาวี </li></ul><ul><li>กรมชลประทาน </li></ul><ul><li>กรมประมง </li></ul><ul><li>กรมศิลปากร </li></ul>
  5. 5. กฎหมายที่ให้อำนาจ <ul><li>พรบ สวล </li></ul><ul><li>พรบ เดินเรือ </li></ul><ul><li>พรบ . สาธารณสุข </li></ul><ul><li>กฎหมายการแบ่งส่วนราชการและกฎหมายที่ให้อำนาจด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น ของพระราชบัญญัติสิ่งแวดล้อม ๒๕๓๕ </li></ul><ul><li>ฯลฯ </li></ul>
  6. 6. องค์กรปกครองส่วนภูมิภาคทางสิ่งแวดล้อม <ul><li>หน่วยงานของกรมอุทยานฯ </li></ul><ul><li>หน่วยงานของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมประจำจังหวัด ( ทสจ .) </li></ul><ul><li>ฯลฯ </li></ul>
  7. 7. รัฐ ( แบ่งตามอำนาจหน้าที่ ) <ul><li>หน่วยที่ทำนโยบาย / แผน ( รัฐมนตรี / คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ / คณะกรรมการมลพิษแห่งชาติ / คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนแห่งชาติ ฯลฯ ) </li></ul><ul><li>( อำนาจคณะกรรมการฯ พรบ . สวล ...) </li></ul><ul><li>๒ . หน่วยที่ทำกฎ เช่น กฎกระทรวง / ประกาศกระทรวง / กฎ / ระเบียบ / กำหนดแนวทาง เช่น ค่ามาตรฐานสิ่งแวดล้อม / มลพิษ / ข้อบังคับของท้องถิ่น เทศบัญญัติ ฯลฯ </li></ul><ul><li>( ตัวอย่างกฎท้องถิ่น หนังสือประกาศของกท . สวล ...) </li></ul><ul><li>๓ . หน่วยที่ออกใบอนุญาต เช่น รัฐมนตรี หรืออธิบดีกรมต่างๆ </li></ul><ul><li>( พรบ . ต่างๆ เช่น อธ . โรงงาน / เจ้าท่า ) </li></ul><ul><li>๔ . หน่วยที่ทำงานวิชาการ / ให้ความเห็น ประกอบการอนุญาต เช่น คณะกรรมการผู้ชำนาญการที่ให้ความเห็นประกอบ EIA </li></ul><ul><li>( มาตรา ๔๖ .... พรบ . สวล . ๓๕ ) </li></ul><ul><li>๕ . หน่วยที่บังคับใช้กฎหมาย เช่น เจ้าหน้าที่ในกรมกองต่างๆที่ดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นพิเศษ / เจ้าหน้าที่ตำรวจ </li></ul><ul><li>( กรมตำรวจ - ตำรวจจราจร ) </li></ul>
  8. 8. รัฐ ( แบ่งตามเนื้อหาหน้าที่ ) <ul><li>หน่วยที่สนับสนุนรักษาสิ่งแวดล้อม เช่น การอนุรักษ์ธรรมชาติ การรักษามาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม เช่น กรมควบคุมมลพิษ คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฯลฯ </li></ul><ul><li>หน่วยที่สนับสนุนกิจกรรมสังคม/ชุมชน เช่น การออกโฉนดให้ประชาชน/แปลงทรัพย์สินเป็นทุน </li></ul><ul><li>หน่วยที่สนับสนุนอุตสาหกรรม เช่น กรมโรงงานอุตสาหกรรม กรมการพลังงาน ฯลฯ </li></ul>
  9. 9. ปัญหาของรัฐ <ul><li>Conflict of Power/ ทับซ้อน / สับสน / เกี่ยงงาน - แย่งอำนาจ / ขาดความร่วมมือ ( องค์กรทั่วไป / องค์กรเฉพาะ / องค์กรเฉพาะที่มีอำนาจทับซ้อนกัน ) </li></ul><ul><li>Conflict of Interest </li></ul><ul><li>Conflict of Theories ( เช่น ปัญหาค่ามาตรฐานหลายแบบ - ขาด Unification ) </li></ul>
  10. 10. ปัญหาของหน่วยงานรัฐ (ขยายความเพิ่มเติม) <ul><li>ปัญหาความไม่ชัดเจนเรื่องอำนาจหน้าที่ </li></ul><ul><li>- หน่วยงานส่วนกลาง - ส่วนภูมิภาค - ส่วนท้องถิ่น ( การมอบอำนาจให้ดูแลรักษา / ไม่มอบอำนาจหน้าที่ในการจัดการให้เลย เหมาะสมหรือไม่ - มีประเด็นเรื่องความเชี่ยวชาญของหน่วยงานที่มีความรู้ความสามารถเฉพาะด้านของหน่วยงานอื่น ซึ่งหน่วยงานท้องถิ่นอาจไม่มี ) </li></ul><ul><li>ปัญหาไม่มี Unification เรื่องมาตรฐานสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>ปัญหาอำนาจในการบังคับใช้กฎหมายไม่เหมาะสม - มีไม่พอ – ปฏิบัติการได้ยาก </li></ul><ul><li>- ไม่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ ในกรณีเร่งด่วน </li></ul><ul><li>- ไม่มีอำนาจค้น เก็บพยานตัวอย่าง </li></ul><ul><li>- ไม่มีอำนาจเพิกถอน แขวนใบอนุญาตโดยตรง เช่น กรมควบคุมมลพิษมีเพียงอำนาจแนะนำตามมาตรา ๘๓ ( ๑ ) เพราะอำนาจจริงๆ อยู่ที่หน่วยเฉพาะเช่นกรมโรงงาน สาธารณสุข ฯลฯ ตามมาตรา ๘๒ ( ๒ ) </li></ul>
  11. 11. ความเห็นสคก . ตุลาคม ๒๕๓๙ ( ศ . ดร . อักขราทร ) <ul><li>เจตนารมณ์ของมาตรา ๘๓ แห่งพรบ . ๓๕ ที่ให้เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษเสนอแนะหรือให้คำปรึกษาแก่เจ้าหน้าที่ตามกฎหมายอื่นในลักษณะการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการห้ามเจ้าของอาคารปล่อยน้ำเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม เป็นเรื่องการตรวจสอบและประสานกันในกรณีปกติทั่วไป การสั่งปิด พักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตสถานประกอบการที่เป็นแหล่งกำเนิดมลพิษโดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายที่ควบคุมกิจการนั้น ถ้ากฎหมายเปิดช่องให้กระทำได้ ย่อมเป็นดุลพินิจของเจ้าพนักงานที่รับผิดชอบกฎหมายเฉพาะนั้นที่จะตัดสินใจตามควรแก่กรณี ( เจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษไม่มีอำนาจโดยตรง ) </li></ul>
  12. 12. องค์กรอิสระด้านสิ่งแวดล้อม <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ - มาตรา ๕๖ สิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการบำรุงรักษา และการได้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ และในการคุ้มครอง ส่งเสริม และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ดำรงชีพอยู่ได้อย่างปกติและต่อเนื่อง ในสิ่งแวดล้อมที่จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัย สวัสดิภาพ หรือคุณภาพชีวิตของตน ย่อมได้รับความคุ้มครอง ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ </li></ul><ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรงต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วย ผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าวทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ สิทธิของบุคคลที่จะฟ้องหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจราชการส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรอื่นของรัฐ เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ย่อมได้รับความคุ้มครอง </li></ul>
  13. 13. <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ - มาตรา ๖๗ ( หมวดย่อยสิทธิชุมชน ) กำหนดให้ </li></ul><ul><li>- ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม – และสุขภาพของประชาชนในชุมชน ก่อน </li></ul><ul><li>- กำหนดให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ให้ความเห็นประกอบก่อน - </li></ul><ul><li>- กำหนดให้จัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อ </li></ul><ul><li>- ตัดคำว่า “ทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ” ออก </li></ul><ul><li>- เพิ่มสิทธิชุมชนในการฟ้องหน่วยราชการให้ปฏิบัติตามบทบัญญัตินี้ </li></ul>
  14. 14. มาตรา ๖๗ วรรคสอง <ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว </li></ul>
  15. 15. อำนาจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น <ul><li>อำนาจตนเอง </li></ul><ul><li>- รัฐธรรมนูญให้อำนาจชัดเจนเรื่องสิ่งแวดล้อม ( รัฐธรรมนูญ ๔๐ / ๕๐ ) </li></ul><ul><li>- อำนาจตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น พรบ . เทศบาล / พรบ . สาธารณสุข ฯลฯ </li></ul><ul><li>- อำนาจตามกฎหมายกระจายอำนาจ เช่น พรบ . กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ . ศ . ๒๕๔๒ </li></ul><ul><li>- แผนแม่บทการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น </li></ul><ul><li>อำนาจที่ได้รับมอบหมาย </li></ul><ul><li>- จากหน่วยงานส่วนกลาง / ส่วนภูมิภาค ฯลฯ </li></ul><ul><li>( ตัวอย่าง หนังสือมอบอำนาจเจ้าท่า ) </li></ul><ul><li>สิทธิพิเศษของท้องถิ่น เช่น เรื่องกองทุนสิ่งแวดล้อม / ภาษีสิ่งแวดล้อม </li></ul>
  16. 16. ประชาชน <ul><li>บุคคล </li></ul><ul><li>ชุมชน </li></ul><ul><li>ผู้ประกอบการ / นักลงทุน / นักธุรกิจ </li></ul><ul><li>องค์กรพัฒนาเอกชน / องค์กรประชาชนทางสิ่งแวดล้อม / เอ็นจีโอ </li></ul><ul><li>นักวิชาการ ( มหาวิทยาลัย / จากสถาบันของรัฐ / สถาบันการศึกษาอื่นๆ ) </li></ul>
  17. 17. ปัญหาสิทธิของบุคคล <ul><li>สิทธิยังไม่ได้รับความคุ้มครอง </li></ul><ul><li>กฎหมายระดับพระราชบัญญัติไม่มีการบัญญัติไว้ชัดเจน </li></ul><ul><li>เจ้าหน้าที่ไม่บังคับใช้กฎหมาย </li></ul><ul><li>ขาดการมีส่วนร่วม </li></ul><ul><li>Access to Justice ยังไม่ มี / ยังไม่มีประสิทธิภาพ </li></ul>
  18. 18. ชุมชน <ul><li>ชุมชน ( ความต่างระหว่างชุมชน ( Community) กับสังคม ( Society) ) </li></ul><ul><li>ชุมชนท้องถิ่น ( Local Community) </li></ul><ul><li>ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ( Traditional Local Community) </li></ul><ul><li>ชุมชนคนพื้นเมือง ( Indigenous People) </li></ul>
  19. 19. รฐน <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ - มาตรา ๔๖ บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะหรือวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่นและของชาติ และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ </li></ul><ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ - มาตรา ๖๖ ( หมวดย่อยสิทธิชุมชน ) ขยายสิทธิไปยังชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม - ชุมชน - และชุมชนท้องถิ่น ด้วย - ตัดคำว่า “ทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ” ออก </li></ul>
  20. 20. <ul><li>มาตรา ๖๖ บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชน ชุมชนท้องถิ่น หรือชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่นและของชาติและมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน </li></ul>
  21. 21. ความพิเศษของชุมชน <ul><li>เน้น Collective พลังของส่วนรวม </li></ul><ul><li>Collective Right/Community Right ไม่ใช่เรื่องของปัจเจก </li></ul><ul><li>เป็นกลุ่มที่มีความหมายในความเป็นจริง </li></ul><ul><li>มีลักษณะเฉพาะบางอย่างร่วมกัน สามารถรักษาคุณค่าความเป็นส่วนรวมไว้ และเกิดเป็นประโยชน์แก่สังคมในวงกว้าง </li></ul><ul><li>มีกฎเกณฑ์ท้องที่เป็นที่ยอมรับอยู่แล้ว </li></ul><ul><li>มีภูมิปัญญาท้องถิ่น ( Local Wisdom) </li></ul>
  22. 22. ปัญหาของชุมชน <ul><li>มีความเป็นชุมชนจริงหรือไม่ </li></ul><ul><li>Rebirth of Community </li></ul><ul><li>Romanticize the Community </li></ul><ul><li>ผลประโยชน์ของชาวบ้าน / ความขัดแย้ง </li></ul><ul><li>อาสาสมัคร ( Volunteerism) vs. ความเป็นมืออาชีพ ( professionalism) </li></ul><ul><li>กฎหมายยังไม่คุ้มครองสิทธิ / กฎเกณฑ์ชุมชนไม่เป็นที่ยอมรับ ( ปัญหาเรื่อง Legal Pluralism) </li></ul>
  23. 23. ผู้ประกอบการ/นักลงทุน/นักธุรกิจ <ul><li>Polluter </li></ul><ul><li>นักธุรกิจที่เคารพกฎหมาย </li></ul><ul><li>CRS – Corporate Social Responsibility เช่น ธุรกิจที่มีธรรมาภิบาล ( Good Governance) มีการตรวจสอบตนเอง ( Self-Auditing) </li></ul><ul><li>ฯลฯ </li></ul>
  24. 24. องค์กรพัฒนาเอกชน / องค์กรประชาชนทางสิ่งแวดล้อม / เอ็นจีโอ <ul><li>ด้านสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>ด้านมลพิษ </li></ul><ul><li>ด้านชุมชน </li></ul><ul><li>หลายด้านผสมผสาน </li></ul>
  25. 25. เอ็นจีโอในรัฐธรรมนูญ <ul><li>มาตรา ๖๗ วรรคสอง </li></ul><ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทน องค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว </li></ul>
  26. 26. บทบาทเอ็นจีโอในกฎหมายระดับพระราชบัญญัติ <ul><li>พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ . ศ . 2535 </li></ul><ul><li>มาตรา 7 เพื่อเป็นการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ให้องค์กรเอกชนซึ่งมีฐานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายไทย หรือกฎหมายต่างประเทศที่มีกิจกรรมเกี่ยวข้องโดยตรงกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม หรืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และมิได้มีวัตถุประสงค์ในทางการเมือง หรือมุ่งค้าหากำไรจากการประกอบกิจกรรมดังกล่าว มีสิทธิขอจดทะเบียนเป็นองค์กรเอกชนด้านการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ - ทรัพยากรธรรมชาติต่อกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง </li></ul>
  27. 27. <ul><li>มาตรา 8 องค์กรเอกชนที่ได้จดทะเบียนตามมาตรา 7 แล้วอาจได้รับการช่วยเหลือหรือได้รับการสนับสนุนจากทางราชการในเรื่องดังต่อไปนี้ </li></ul><ul><li>(1) การจัดให้มีอาสาสมัครเพื่อช่วยเหลือการปฏิบัติงานของเจ้าพนักงานตามพระราชบัญญัตินี้หรือตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม </li></ul><ul><li>(2) การประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ ข้อมูลหรือข่าวสาร เพื่อสร้างจิตสำนึกของสาธารณชนที่ถูกต้องเกี่ยวกับการ </li></ul><ul><li>คุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ </li></ul><ul><li>(3) การช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง ริเริ่มโครงการหรือกิจกรรม เพื่อคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่นั้น </li></ul>
  28. 28. <ul><li>(4) การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และเสนอแนะความคิดเห็นต่อรัฐบาลหรือส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง </li></ul><ul><li>(5) การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชนผู้ได้รับอันตรายหรือความเสียหายจากภาวะมลพิษอันเกิดจากการรั่วไหลหรือแพร่กระจายของมลพิษ รวมทั้งเป็นผู้แทนในคดีที่มีการฟ้องร้องต่อศาล เพื่อเรียกร้องค่าสินไหม </li></ul><ul><li>ทดแทน หรือค่าเสียหายให้แก่ผู้ที่ได้รับอันตรายหรือความเสียหายนั้นด้วย </li></ul><ul><li>แล้วดำเนินกิจการโดยก่อความวุ่นวายหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือไม่เหมาะสม ให้รัฐมนตรีมีอำนาจสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนขององค์กรเอกชนนั้นได้ </li></ul>
  29. 29. <ul><li>ในกรณีที่องค์กรเอกชนที่ได้จดทะเบียนประสบปัญหาหรืออุปสรรคในการดำเนินกิจการตามวรรคหนึ่ง และร้องขอให้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติช่วยเหลือ ให้นายกรัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติมีอำนาจสั่งให้ความช่วยเหลือตามความเหมาะสม หรือสั่งให้ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้องดำเนินการช่วยเหลือหรืออำนวยความสะดวกต่อไป </li></ul><ul><li>คณะกรรมการกองทุนโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติอาจพิจารณาจัดสรรเงินทุนอุดหนุน หรือเงินกู้ให้แก่องค์กรเอกชนที่ได้จดทะเบียนแล้ว เพื่อสนับสนุนกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งได้ตามที่เห็นสมควร </li></ul><ul><li>องค์กรเอกชนที่ได้จดทะเบียนแล้วอาจเสนอชื่อผู้แทนภาคเอกชนเพื่อให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาแต่งตั้งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติได้ </li></ul><ul><li>ในกรณีที่องค์กรเอกชนใดที่ได้จดทะเบียนแล้วดำเนินกิจการโดยก่อความวุ่นวายหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือไม่เหมาะสม ให้รัฐมนตรีมีอำนาจสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนขององค์กรเอกชนนั้นได้ </li></ul>
  30. 30. ปัญหาของเอ็นจีโอ <ul><li>Romanticize the NGOs </li></ul><ul><li>ผลประโยชน์ของเอ็นจีโอ / ความขัดแย้ง ( หลักการ / ประโยชน์ส่วนตัว ) </li></ul><ul><li>อาสาสมัคร ( Volunteerism) vs. ความเป็นมืออาชีพ ( professionalism) </li></ul><ul><li>สมอง vs. หัวใจ ? </li></ul><ul><li>ความรุนแรง vs. สันติ ? </li></ul><ul><li>กฎหมายยังไม่รับรองสิทธิอย่างเพียงพอ เช่น พรบ . สิ่งแวดล้อม ๓๕ ยังให้สิทธิแค่เป็นตัวแทนในการฟ้องร้องคดีแพ่งเท่านั้น – ยังไม่สามารถใช้สิทธิของตนได้โดยตรง ) </li></ul>
  31. 31. นักวิชาการ ( มหาวิทยาลัย / จากสถาบันของรัฐ / สถาบันการศึกษาอื่นๆ ) <ul><li>รัฐธรรมนูญให้ความสนใจ </li></ul><ul><li>บทบาทที่สำคัญทางความเป็นจริง </li></ul>
  32. 32. ปัญหาเรื่องนักวิชาการ <ul><li>ไม่มีกฎหมายขยายความรับรองอำนาจหน้าที่จากที่รัฐธรรมนูญกำหนด </li></ul><ul><li>นักวิชาการที่มีความเป็นกลาง ( Neutrality) มีความรู้ความสามารถเป็นที่ยอมรับน่าเชื่อถือ ( Reliability) ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง ( Relevance) หายาก </li></ul><ul><li>ระบบการเลือกผู้เชี่ยวชาญยังไม่เป็นที่เข้าใจ เช่น ระบบการรับฟังหลายๆ ความเห็น เช่น First Opinion/Second Opinion จากหลายๆ Lab หรือ สถาบัน </li></ul><ul><li>องค์กรอิสระ - ปัญหาจะตั้งอย่างไร ?? รัฐธรรมนูญ มาตรา ๖๗ ..... </li></ul>
  33. 33. การมีส่วนร่วมขององค์การอิสระ <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ - มาตรา ๕๖ สิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการบำรุงรักษา และการได้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ และในการคุ้มครอง ส่งเสริม และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ดำรงชีพอยู่ได้อย่างปกติและต่อเนื่อง ในสิ่งแวดล้อมที่จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัย สวัสดิภาพ หรือคุณภาพชีวิตของตน ย่อมได้รับความคุ้มครอง ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ </li></ul><ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรงต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม รวมทั้งได้ให้ องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าวทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ สิทธิของบุคคลที่จะฟ้องหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจราชการส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรอื่นของรัฐ เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ย่อมได้รับความคุ้มครอง </li></ul>
  34. 34. <ul><li>รัฐธรรมนูญ ๒๕๕๐ - มาตรา ๖๗ ( หมวดย่อยสิทธิชุมชน ) กำหนดให้ </li></ul><ul><li>- ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม – และสุขภาพของประชาชนในชุมชน ก่อน </li></ul><ul><li>- กำหนดให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ให้ความเห็นประกอบก่อน - </li></ul><ul><li>- กำหนดให้จัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อ </li></ul><ul><li>- ตัดคำว่า “ทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ” ออก </li></ul><ul><li>- เพิ่มสิทธิชุมชนในการฟ้องหน่วยราชการให้ปฏิบัติตามบทบัญญัตินี้ </li></ul>
  35. 35. บทบาทนักวิชาการสิ่งแวดล้อมในรัฐธรรมนูญ <ul><li>มาตรา ๖๗ วรรคสอง </li></ul><ul><li>การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทน สถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว </li></ul>

×