Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Reforma emerytalna w świetle modelu nakładających się pokoleń (OLG)

1,114 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Reforma emerytalna w świetle modelu nakładających się pokoleń (OLG)

  1. 1. Reforma emerytalna w ±wietle modelu nakªadaj¡cych si¦ pokole« (OLG) Jan Hagemejer, Krzysztof Makarski, Joanna Tyrowicz wsparcie: Marcin Bielecki, Agnieszka Borowska, Karolina Goraus GRAPE@WNE UW/SGH/NBP 17 pa¹dziernika 2013 1 / 50
  2. 2. Wprowadzenie Ukªad prezentacji 1 Wprowadzenie 2 Model 3 Kalibracja 4 Wyniki: Reforma 1999 5 Wyniki: Reformy JVR 6 Wnioski 2 / 50
  3. 3. Wprowadzenie Problemy badawcze Problemy i pytania badawcze Zmiany demograczne wpªywaj¡ na stabilno±¢ (skaln¡ i polityczn¡) systemów emerytalnych Reforma emerytalna 1999: (DB = DC) + (PAYG = cz¦±ciowe FF), w dªu»szym okresie pozwala na obni»enie obci¡»enia skalnego, ale powoduje spadek stóp zast¡pienia Pytania: jak rozªo»y¢ jej koszty mi¦dzy obecne i przyszªe pokolenia? Jaki jest wpªyw na oszcz¦dno±ci (kapitaª i PKB) oraz poda» pracy? Rozwa»ania dotycz¡ce dobrobytu Krótkookresowe koszty reformy s¡ wysokie, a krótkookresowe korzy±ci z niej zaniechania - du»e (JVR 2011 i 2013) 3 / 50
  4. 4. Wprowadzenie Model ogólnie Gªówne cechy modelu (1) Konsument (optymalizacja wewn¡trzokresowa i mi¦dzyokresowa) wybór konsumpcja/oszcz¦dno±ci, niespójno±¢ preferencji w czasie decyzje o poda»y pracy - wybór praca/czas wolny 80 pokole«, okres 1 rok Reprezentatywny producent (funkcja Cobba-Douglasa z post¦pem uciele±nionym w pracy) Rz¡d: opodatkuje czynniki produkcji i konsumpcj¦, wydaje na spo»ycie publiczne, decyt FUS i obsªug¦ dªugu Zmienny wiek emerytalny System emerytalny przed i po reformie 1999 (DB+PAYG = NDC+PAYG i FF+DC) 4 / 50
  5. 5. Wprowadzenie Model ogólnie Gªówne cechy modelu (2) Modelowanie: stan ustalony i ±cie»ka przej±cia mi¦dzy dwoma SS ±cie»ka przej±cia: 60 okresów prognozy demogracznej + nowy stan ustalony = 250 okresów scenariusz bazowy - 250 okresów bez reformy, scenariusze - 250 okresów z reform¡ Lump-Sum Redistribution Authority (LSRA) - transfery mi¦dzypokoleniowe i ocena skutków dobrobytowych Demograa (na podstawie prognozy demogracznej do 2060 r), Indywidualna produktywno±¢ pracy zale»na od wieku - BAEL ‘cie»ka tempa wzrostu produktywno±ci pracy - AWG Kalibracja w oparciu o wielko±ci z Rachunków Narodowych 5 / 50
  6. 6. Model Ukªad prezentacji 1 Wprowadzenie 2 Model 3 Kalibracja 4 Wyniki: Reforma 1999 5 Wyniki: Reformy JVR 6 Wnioski 6 / 50
  7. 7. Model Konsument (wiek j ) Maksymalizuje »yciow¡ u»yteczno±¢ z konsumpcji i czasu wolnego: Uj (cj,t, lj,t) = uj (cj,t, lj,t) + β J−j s=1 δs πj+s,t+s πj,t uj (cj+s,t+s, lj+s,t+s) Otrzymuje wynagrodzenie w zamian za prac¦. Oszcz¦dno±ci daj¡ rynkow¡ stop¦ procentow¡ Wybiera poda» pracy dopóki wiej j ¯J (wiek emerytalny) Umiera (z pewno±ci¡) w wieku J, ale z niezerowym prawdopodobie«stwem mo»e tak»e umrze¢ wcze±niej (oszcz¦dno±ci rozdzielane pomi¦dzy »yj¡cych) Kohorta urodzona w okresie t liczy Nt osób. 7 / 50
  8. 8. Model Reprezentatywny producent Funkcja produkcji CD: Yt = Kα t (ztLt)1−α Produkt na zatrudnionego ro±nie wraz z kapitaªem na zatrudnionego i produktywno±ci¡ pracy Dynamika zt ma znaczenie dla korzy±ci z przej±cia na system kapitaªowy z systemu repartycyjnego 8 / 50
  9. 9. Model Rz¡d Pobiera skªadki emerytalne oraz wypªaca emerytury. Pobiera podatki od wynagrodze«, zysków kapitaªowych i konsumpcji, a tak»e wydaje staª¡ cz¦±¢ PKB na konsumpcj¦ publiczn¡. Finansuje wydatki rz¡dowe i subsydiuje emerytury dªugiem lub podatkami. 9 / 50
  10. 10. Kalibracja Ukªad prezentacji 1 Wprowadzenie 2 Model 3 Kalibracja 4 Wyniki: Reforma 1999 5 Wyniki: Reformy JVR 6 Wnioski 10 / 50
  11. 11. Kalibracja Demograa i produktywno±¢ Demograa: Prognoza demograczna do 2060, nast¦pne 80 lat i nast¦puje nowy stan ustalony. Liczba narodzin dwudziestolatków - na podstawie prognozy demogracznej, potem staªa. ‘miertelno±¢ - na podstawie prognozy. Produktywno±¢ Zagregowana: na podstawie prognozy AWG, potem staªa na poziomie 1,7% Indywidualna: staªa lub rosn¡ca z wiekiem 11 / 50
  12. 12. Kalibracja Parametry makro Parametr Warto±¢ α udziaª kapitaªu 0.33 β niespójno±¢ czasowa 1, 0.9, 0.8 r rynkowa stop procentowa 7.5% stopa inwestycji 20.8% - 24.1% 12 / 50
  13. 13. Kalibracja Inne parametry Preferencje wzgl¦dem czasu wolnego (φ) - odpowiada stopie aktywno±ci 56.8% Cierpliwo±¢ (δ) - dobrana do rynkowej stopy procentowej = 7.5% Stopa zast¡pienia (ρ) - skalibrowana tak, aby emerytury/PKB = 5% Stawka skªadki emerytalnej (τ) - odpowiada decytowi FUS /PKB= 1.5% Podatek dochodowy (τl ) odpowiada relacji 11% PIT/PKB Podatek od konsumpcji(τl ) odpowiada relacji VAT/PKB Podatek od zysków kapitaªowych zgodnie obowi¡zuj¡cym prawem 13 / 50
  14. 14. Kalibracja Dwudziestolatkowie 14 / 50
  15. 15. Kalibracja Wspóªczynnik umieralno±ci dla 50-ków 15 / 50
  16. 16. Kalibracja Stopa wzrost produktywno±ci 16 / 50
  17. 17. Kalibracja Wiek emerytalny 17 / 50
  18. 18. Kalibracja Emeryci/pracuj¡cy 18 / 50
  19. 19. Wyniki: Reforma 1999 Ukªad prezentacji 1 Wprowadzenie 2 Model 3 Kalibracja 4 Wyniki: Reforma 1999 5 Wyniki: Reformy JVR 6 Wnioski 19 / 50
  20. 20. Wyniki: Reforma 1999 Scenariusze reformy 1999 Zaªo»enia Punkt startowy/scenariusz bazowy: system DB PAYG o stopie zast¡pienia 60% b1,j,t = ρj,twt oraz b2,j,t = 0 System docelowy: cz¦±ciowo kapitaªowy system DC cze±¢ systemu pozostaje PAYG ale tzw. NDC Model skalibrowany do danych ZUS o uczestnictwie w nowym systemie oraz kapitale pocz¡tkowym Finansowanie decytu FUS (5 alternatyw): podatek: (1) kwotowy; (2) dochodowy; (3) konsumpcyjny; (4) czasowe zwi¦kszenie dªugu, potem spªata przez zwi¦kszenie podatku od pracy lub konsumpcji Dwie stopy procentowe: stopa zwrotu z kapitaªu = kra«cowy produkt kapitaªu - deprecjacja stopa zwrotu z obligacji = 0,33*stopa zwrotu z kapitaªu stopa procentowa jest ±redni¡ wa»on¡ powy»szych stóp 20 / 50
  21. 21. Wyniki: Reforma 1999 Scenariusze reformy 1999 Podgl¡d skutków reformy Makroekonomiczne umiarkowane. Dobrobytowe i skalne istotne. Transfer pomi¦dzy kohortami. Dªug pozwala na inne rozªo»enie kosztów reformy. Wyniki odporne na niespójno±¢ preferencji w czasie (dobrobyt). 21 / 50
  22. 22. Wyniki: Reforma 1999 Scenariusz bazowy Emerytury jako % PKB (scenariusz bazowy) 22 / 50
  23. 23. Caªkowite efekty makroekonomiczne reformy 1999 Wyniki w relacji do scenariusza bazowego Closure GDP Labor supply Capital Period D97 ω at ω D97 ω at ω D97 ω at ω 10 1.005 1.007 1.000 1.000 1.016 1.023 Labor tax 50 1.025 1.029 1.002 1.012 1.083 1.092 ∞ 1.026 1.031 1.000 1.005 1.088 1.096 10 1.008 1.010 1.000 1.004 1.025 1.030 Cons. 50 1.034 1.039 1.005 1.013 1.113 1.124 tax ∞ 1.026 1.030 1.001 1.005 1.085 1.093 10 1.000 1.002 1.004 1.007 1.000 1.006 Debt with 50 1.023 1.028 1.003 1.014 1.076 1.088 τl ∞ 1.026 1.031 1.000 1.004 1.088 1.096 10 0.999 1.001 1.003 1.005 0.998 1.004 Debt with 50 1.034 1.040 1.005 1.013 1.114 1.127 τc ∞ 1.026 1.030 1.001 1.005 1.085 1.093
  24. 24. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Efekty skalne Utrzymanie starego systemu emerytalnego (z niezmienionymi stopami zast¡pienia) wymagaªoby znacznego wzrostu podatków Przez ponad 30 pierwszych lat od reformy koszty systemu emerytalnego odzwierciedlone s¡ wy»sz¡ stop¡ podatkow¡ w scenariuszach reformy Po tym nast¦puje skokowy wzrost domykaj¡cej system stopy podatkowej (w ±cie»ce bazowej). 24 / 50
  25. 25. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Dostosowanie skalne: podatek dochodowy 25 / 50
  26. 26. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Dostosowanie skalne: podatek od konsumpcji 26 / 50
  27. 27. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Dostosowanie skalne: dªug plus podatek konsumpcyjny 27 / 50
  28. 28. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Dostosowanie skalne: dªug plus podatek od pracy 28 / 50
  29. 29. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Stopy zast¡pienia w relacji do scenariusza bazowego 29 / 50
  30. 30. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Efekty dobrobytowe Reforma emerytalna powoduje (w relacji do scenariusza bazowego): spadek stóp zast¡pienia wzrost bie»¡cego opodatkowania/dªugu w celu pokrycia kosztów reformy obni»enie si¦ opodatkowania w przyszªo±ci i skali znieksztaªce« cen relatywnych w modelu Efekty te b¦d¡ wpªywaªy na: obni»enie si¦ dobrobytu bie»¡cych pokole« zwi¦kszenie si¦ dobrobytu przyszªych pokole« efekty te s¡ du»e - do 7% caªkowitej »yciowej konsumpcji 30 / 50
  31. 31. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki ‘redni efekt dobrobytowy (wynik netto LSRA) Dom- jedn. β = 1 β = 0.9 β = 0.8 kni¦cie ω = 1 = D97 ∗ ω = 1 = D97 ω = 1 = D97 τl % ∆ C 3,9% 2,9% 2,4% 2,1% 0,5% 0,3% Dªug + τl % ∆ C 3,9% 2,9% 2,3% 2,1% 0,5% 0,3% τC % ∆ C 3,8% 2,9% 2,4% 2,1% 0,5% 0,4% Debt + τC % ∆ C 3,8% 2,9% 2,3% 2,0% 0,5% 0,3% kwotowy % ∆ C 3,9% 3,1% 2,8% 2,2% 0,5% 0,3% ∗ D97 oznacza dekompozycj¦ wg. Deaton (1997). 31 / 50
  32. 32. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Rozkªad ekwiwalentu konsumpcji po kohortach 32 / 50
  33. 33. Wyniki: Reforma 1999 Wyniki Podsumowanie wyników Makroekonomiczne efekty reformy emerytalnej s¡ umiarkowane Istotny wzrost dobrobytu (unikni¦cie wzrostu podatków) Przyrost PKB 0.5% przez dekad¦, 3% przez 50 póª wieku (niewielki efekt na poda»y pracy) Dodatkowy przyrost PKB gªównie efektem przyrostu zasobu kapitaªu (8-9% w stosunku do scenariusza bazowego) Domkni¦cie skalne nie wpªywa znacz¡co na wyniki (rola dªugu za chwil¦) 33 / 50
  34. 34. Wyniki: Reforma 1999 Dekompozycja Dekompozycja skutków reformy Reforma skªada si¦ de facto z dwóch cz¦±ci: DB DC (przej±cie ze zdeniowanego ±wiadczenia na zdeniowan¡ skªadk¦) PAYGFF (przej±cie z systemu repartycyjnego na system cz¦±ciowo-kapitaªowy. Dekompozycja dwóch efektów poprzez: stworzenie hipotetycznego scenariusza, w którym reforma 1999 polega wyª¡cznie na stworzeniu pierwszego lara (100% skªadki). 34 / 50
  35. 35. Wyniki: Reforma 1999 Dekompozycja Dekompozycja skutków reformy: wyniki Wi¦kszo±¢ efektów reformy to efekty przej±cia z systemu DB na system DC te efekty s¡ ujemne dla »yj¡cych pokole« ze wzgl¦du na spadek stóp zast¡pienia dodatnie efekty dla przyszªych pokole« Reforma PAYGFF ma du»e krótkookresowe koszty dobrobytowe, gdy nansuje j¡ si¦ wzrostem bie»¡cych podatków. Domykanie podatkiem dochodowym jest mniej szkodliwe ni» domykanie podatkiem od konsumpcji. Czasowe zwi¦kszenie dªugu pozwala na rozªo»enie kosztów reformy mi¦dzy pokolenia i zmniejsza krótkookresowy ujemny wpªyw reformy na dobrobyt. 35 / 50
  36. 36. Wyniki: Reforma 1999 Dekompozycja Dekompozycja - dªug i podatek od konsumpcji 36 / 50
  37. 37. Wyniki: Reforma 1999 Dekompozycja Dekompozycja - dªug i podatek dochodowy 37 / 50
  38. 38. Wyniki: Reformy JVR Ukªad prezentacji 1 Wprowadzenie 2 Model 3 Kalibracja 4 Wyniki: Reforma 1999 5 Wyniki: Reformy JVR 6 Wnioski 38 / 50
  39. 39. Wyniki: Reformy JVR Zaªo»enia Warianty reformy Scenariusz bazowy: reforma z 1999 2011RS1: zmniejszenie skªadki do OFE z 7.3% do 2.3%-3.5% i subkonto w ZUS (wi¦kszy I lar) Reformy JVR z 2013: 2013RS2: skªadka do OFE 2.92% + tylko akcje w OFE, ZUS = 16.6% (fundusz pªac) + 4.38% (∆PKB) 2013RS3: 2013RS2 + dobrowolno±¢ OFE - wariant faktycznie wybrany 2013RS4: 2013RS3 + wzrost skªadki: ZUS = 17.52% (12.22% +5%) + OFE = 4% Dobrowolno±¢ OFE: 50% czªonków zostanie w OFE. 39 / 50
  40. 40. Wyniki: Reformy JVR Zaªo»enia Zaªo»enia symulacji W scenariuszu bazowym dªug mo»e narosn¡¢ do 55% PKB do roku 2060, potem powolne spªacanie do 45% PKB Scenariusz (zmiana skªadek) : 1 zachowujemy ±cie»k¦ podatków i dostosowujemy dªug w czterech reformach 2 (nie dzisiaj) zachowujemy ±cie»k¦ dªugu i dostosowujemy podatki w czterech reformach Od 2050 dªug ma zbiega¢ do poziomu 45% PKB 40 / 50
  41. 41. Wyniki: Reformy JVR Wyniki Podgl¡d wyników Spadek dobrobytu. Spadek stóp zast¡pienia (wyj¡tek 2011RS1). Wpªyw na PKB i kapitaª zale»y od zachowania dªugu. Poprawa skalna w obecnie obowi¡zuj¡cym 2011RS1 w ±rednim i dªugim okresie wi¦ksza ni» w implementowanym obecnie 2013RS3. Wyniki odporne na niespójno±¢ preferencji w czasie. 41 / 50
  42. 42. Wyniki: stopy zwrotu (scenariusz bazowy)
  43. 43. Wyniki: stopy zast¡pienia Scenariusz 2013RS3 daje najni»sze stopy zast¡pienia w stosunku do innych propozycji W 2011RS1 spadek o 7% w relacji do scenariusza bazowego vs 14% w 2013RS3
  44. 44. Efekty skalne: decyt FUS Scenariusz 2011RS1 jest lepszy ni» scenariusz 2013RS3 dla poziomu decytu FUS (po 2039)
  45. 45. Wyniki: dªug publiczny i kapitaª (domkni¦cie dªugiem) Spadek dªugu w relacji do PKB sprzyja wzrostowi kapitaªu przez 90-100 lat Po 2039, wariant 2011RS1 znacz¡co lepszy ni» 2013RS3 (kapitaª i dªug) Dekumulacja kapitaªu zwi¡zana z wzrostem dªugu publicznego po 2050
  46. 46. Wyniki: dªug publiczny i kapitaª (domkni¦cie podatkiem) Bez spadku relacji dªugu do PKB kapitaª spada 2011RS1 troch¦ lepszy ni» 2013RS3 (kapitaª)
  47. 47. Wyniki: Reformy JVR Wyniki Efekty dobrobytowe (wynik netto LSRA) Scenariusz Ekwiwalent konsumpcji 2011R1 -0,41% 2013R2 -0,20% 2013R3 -0,32% 2013R4 -0,49% Wszystkie scenariusze reformy pogarszaj¡ dobrobyt w stosunku do scenariusza bazowego. 47 / 50
  48. 48. Wyniki: Reformy JVR Wyniki Podsumowanie wyników Zmiany obni»aj¡ dobrobyt. Stopy zast¡pienia spadaj¡ (wyj¡tek 2011RS1). Wpªyw zmian na PKB i kapitaª warunkowany jest zachowania dªugu publicznego. Poprawa skalna w obecnie obowi¡zuj¡cym 2011RS1 w ±rednim i dªugim okresie wi¦ksza ni» w implementowanym obecnie 2013RS3. Wyniki odporne na niespójno±¢ preferencji w czasie. 48 / 50
  49. 49. Wnioski Ukªad prezentacji 1 Wprowadzenie 2 Model 3 Kalibracja 4 Wyniki: Reforma 1999 5 Wyniki: Reformy JVR 6 Wnioski 49 / 50
  50. 50. Wnioski Wnioski Model OLG, by oszacowa¢ skutki (dobrobytowe) reformy emerytalnej w Polsce + w jaki sposób nansowa¢ tego typu reformy wprowadzenie systemu cz¦±ciowo FF generuje koszt = nansowanie go dªugiem zapewnia optymaln¡ redystrybucj¦ mi¦dzypokoleniow¡ wprowadzenie systemu DC znacz¡co obni»a emerytury (demograa) i obni»a obci¡»enia skalne (dobrobyt ro±nie) Poprawianie reformy z 1999 roku nie rozpatrujemy kwestii optymalnej struktury rynkowej (efektywno±¢ inwestycji, opªaty, struktura konkurencji pomi¦dzy OFE); tylko warianty reform JVR przyj¦ta propozycja z 2013 roku pogarsza sytuacj¦ skaln¡ w ±rednim i dªugim okresie wobec zmian z 2011 roku (dobrobytowo minimalnie lepsza - likwidacja inwestowania w obligacje) Model ±lepy na kwestie ekonomii politycznej, wiarygodno±¢ obietnic, itp. 50 / 50

×