Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Polityczna (nie)stabilność reform systemów emerytalnych

442 views

Published on

Polityczna (nie)stabilność reform systemów emerytalnych

Published in: Economy & Finance
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Polityczna (nie)stabilność reform systemów emerytalnych

  1. 1. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Krzysztof Makarski, Joanna Tyrowicz z pomocą M. Bieleckiego, O. Komady i M. Malec Joanna Tyrowicz Wydział Nauk Ekonomicznych UW Instytut Ekonomiczny, Narodowy Bank Polski Ogólnopolska Konferencja Emerytalna - 2015
  2. 2. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Motywacja Wyobraźmy sobie, że robimy reformę NDC − > FDC w Polsce w 1999 roku
  3. 3. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Motywacja Wyobraźmy sobie, że robimy reformę NDC − > FDC w Polsce w 1999 roku Czy taka reforma po jakims czasie staje się stabilna?
  4. 4. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Motywacja Cele i intuicja Cel Załóżmy, że wprowadzono reformę, która po pewnym czasie przyniesie długookresowe korzyści: czy kiedykolwiek stanie się politycznie stabilna? Intuicja Wraz z wymieraniem najstarszych kohort, korzyści dobrobytowe staną się dominujące Chęć zrozumienia/wyjaśnienia procesu odwracania reform emerytalnych
  5. 5. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Motywacja Wnioski z literatury Fala reform emerytalnych: Holzman i Stiglitz (2001), Bonoli i Shikinawa (2006), Gruber i Wise (2009). Większość z nich (częściowo) odwrócona: Jarrett (2011). (Przynajmniej) niektóre z negatywnym efektem dobrobytowym: Hagemejer et al. (2015).
  6. 6. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Motywacja Wnioski z literatury Fala reform emerytalnych: Holzman i Stiglitz (2001), Bonoli i Shikinawa (2006), Gruber i Wise (2009). Większość z nich (częściowo) odwrócona: Jarrett (2011). (Przynajmniej) niektóre z negatywnym efektem dobrobytowym: Hagemejer et al. (2015). Ekonomia polityczna systemów emerytalnych: czy reforma zostanie wprowadzona Cooley i Soares (1999), Galasso i Profeta (2002), przegląd literatury w wykonaniu de Waque (2005)
  7. 7. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Motywacja Wnioski z literatury Fala reform emerytalnych: Holzman i Stiglitz (2001), Bonoli i Shikinawa (2006), Gruber i Wise (2009). Większość z nich (częściowo) odwrócona: Jarrett (2011). (Przynajmniej) niektóre z negatywnym efektem dobrobytowym: Hagemejer et al. (2015). Ekonomia polityczna systemów emerytalnych: czy reforma zostanie wprowadzona Cooley i Soares (1999), Galasso i Profeta (2002), przegląd literatury w wykonaniu de Waque (2005) Koncentracja na korzyściach dobrobytowych z prywatyzacji systemu i redystrybucji: Conesa i Kruger (1999), Nishiyama i Smetters (2007), Fehr (2009).
  8. 8. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Konsument Gospodarstwa domowe ”urodzeni” w wieku 20 lat (j = 1), żyjący maksymalnie 100 lat(J = 80) ich prawdopodobieństwo przeżycia zależne od wieku i czasu π decydują o podaży pracy l aż do osiągnięcia wieku emerytalnego ¯J (”wypychani” na emeryturę)
  9. 9. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Konsument Gospodarstwa domowe ”urodzeni” w wieku 20 lat (j = 1), żyjący maksymalnie 100 lat(J = 80) ich prawdopodobieństwo przeżycia zależne od wieku i czasu π decydują o podaży pracy l aż do osiągnięcia wieku emerytalnego ¯J (”wypychani” na emeryturę) optymalizują użyteczność osiąganą z czasu wolnego 1 − l i konsumpcji c Uj,t = J−j s=0 δs πj+s,t+s πj,t u(cj+s,t+s , lj+s,t+s ) funkcja użyteczności przyjmuje postać u(c, l) = log(cφ (1 − l)1−φ )
  10. 10. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Konsument Gospodarstwa domowe za pracę otrzymują płacę, która równoważy rynek ich prywatne oszczędności są oprocentowane stopą, która równoważy rynek otrzymują świadczenia emerytalne oraz ”niezamierzony spadek” płacą podatki
  11. 11. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Konsument Gospodarstwa domowe za pracę otrzymują płacę, która równoważy rynek ich prywatne oszczędności są oprocentowane stopą, która równoważy rynek otrzymują świadczenia emerytalne oraz ”niezamierzony spadek” płacą podatki Ograniczenie budżetowe (1 + τc t )cj,t + sj,t = (1 − τl t )(1 − τι )wj,t lj,t ← dochód z pracy +(1 + (1 − τk t )rt )sj−1,t−1 ← dochód z kapitału +(1 − τl t )pι j,t ← emerytura +bj,t ← spadek −Υt ← podatek pogłówny
  12. 12. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Producent Firmy firmy działające w warunkach doskonałej konkurencji standardowa funkcja produkcji Cobba-Douglasa Yt = Kα t (zt Lt )1−α z warunku maksymalizacji zysku wt = zt (1 − α)kα t = zt (1 − α) Kt zt Lt α rt = αkα−1 t − d = α Kt zt Lt α−1 − d
  13. 13. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Rząd Sektor rządowy opodatkowuje wynagrodzenie z pracy i kapitału oraz konsumpcję (gromadząc T) przeznacza stałą część PKB na wydatki rządowe G
  14. 14. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Rząd Sektor rządowy opodatkowuje wynagrodzenie z pracy i kapitału oraz konsumpcję (gromadząc T) przeznacza stałą część PKB na wydatki rządowe G pobiera składki emerytalne i wypłaca emerytury z systemu NDC (oraz zobowiązania DB z przeszłosci) subsidyt = τι ¯J−1 j=1 wj,t lj,t − J j= ¯J pj,t Nj,t
  15. 15. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Rząd Sektor rządowy opodatkowuje wynagrodzenie z pracy i kapitału oraz konsumpcję (gromadząc T) przeznacza stałą część PKB na wydatki rządowe G pobiera składki emerytalne i wypłaca emerytury z systemu NDC (oraz zobowiązania DB z przeszłosci) subsidyt = τι ¯J−1 j=1 wj,t lj,t − J j= ¯J pj,t Nj,t pokrywa koszty obsługi długu D i utrzymuje stałą relację długu do PKB podatek pogłówny Υ domyka ograniczenie budżetowe rządu Gt + subsidyt + (1 + rt )Dt−1 = Tt + Dt + Υt J j=1 Nj,t
  16. 16. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Rząd System emerytalny Początkowy stan ustalony: system zdefiniowanego świadczenia (DB) Egzogeniczne składka emerytalna τ i stopa zastąpienia ρ pDB ¯J,t = ρw ¯J−1,t−1l ¯J−1,t−1 indeksacja: 0.25 stopy wzrostu funduszu płac
  17. 17. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Model Rząd System emerytalny Początkowy stan ustalony: system zdefiniowanego świadczenia (DB) Egzogeniczne składka emerytalna τ i stopa zastąpienia ρ pDB ¯J,t = ρw ¯J−1,t−1l ¯J−1,t−1 indeksacja: 0.25 stopy wzrostu funduszu płac Reforma: niefinansowy i finansowy system zdefiniowanej składki (NDC + FDC) Egzogeniczna składka emerytalna τ i konta emerytalne pDC ¯J,t = suma zgromadzonych składekFDC+NDC ¯J,t dalsze oczekiwane trwanie życia ¯J,t ZUS: indeksacja 0.25 stopy wzrostu funduszu płac OFE: akumulacja poprzez inwestycje, brak podatku od kapitału
  18. 18. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Scenariusze Ekonomia polityczna Co dzieje się w poszczególnych scenariuszach? Scenariusz 1 - przesunięcie składek: OFE ⇒ ZUS Scenariusz 2 - przesunięcie emerytur (suwak): annuitet ⇒ świadczenie Scenariusz 3 - połączenie scenariusza 1 i 2
  19. 19. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Scenariusze Ekonomia polityczna Co dzieje się w poszczególnych scenariuszach? Scenariusz 1 - przesunięcie składek: OFE ⇒ ZUS Scenariusz 2 - przesunięcie emerytur (suwak): annuitet ⇒ świadczenie Scenariusz 3 - połączenie scenariusza 1 i 2 Przeprowadzamy niezależne głosowania w kolejnych latach Jeżeli ekwiwalent konsumpcji jest dodatni, kohorta głosuje za scenariuszem Jeżeli scenariusz osiągnie większość, wcielamy go w życie Kolejność głosowania bez znaczenia (Dhami & al-Nowaihi, 2010)
  20. 20. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wyniki Wyniki głosowania
  21. 21. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wyniki Głosują za zmianami, bo mają niższe podatki (głosowanie w 2012 i 2042 roku)
  22. 22. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wyniki ... które maleją na skutek obniżenia długu ... (głosowanie w 2012 i 2042 roku)
  23. 23. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wyniki ... i to pomimo jednoznacznie niższych emerytur...
  24. 24. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wyniki ... które są niższe, bo filar kapitałowy daje szybszą akumulację “oszczędnosci”
  25. 25. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wyniki Przesunięcie emerytur (suwak) szybko przestaje być preferowany Zwycięzca głosowania Rok głosowania Zwycięzca 2012 Obie zmiany 2022 Obie zmiany 2032 Tylko przesunięcie składek 2042 Tylko przesunięcie składek 2052 Tylko przesunięcie składek 2062 Tylko przesunięcie składek 2072 Tylko przesunięcie składek 2082 Tylko przesunięcie składek 2152 Tylko przesunięcie składek
  26. 26. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wnioski Wyniki i rekomendacje Literatura implicite zakłada stabilnosć ex post - ta intuicja jest mylna Pokazaliśmy, że: Nawet, gdy wszystkie głosujące kohorty korzystają z obecnosci FDC, demontują filar kapitałowy Nie ma poparcia politycznego dla “suwaka” (po zakończeniu obsługi emerytur starego portfela)
  27. 27. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wnioski Wyniki i rekomendacje Literatura implicite zakłada stabilnosć ex post - ta intuicja jest mylna Pokazaliśmy, że: Nawet, gdy wszystkie głosujące kohorty korzystają z obecnosci FDC, demontują filar kapitałowy Nie ma poparcia politycznego dla “suwaka” (po zakończeniu obsługi emerytur starego portfela) Decyzja o odwróceniu reformy emerytalnej jest podejmowana zawsze, bo zawsze redukuje obciążenia podatkowe żyjących kohort. Głosujący decydują się na rozwiązania, które w długim okresie zmniejszają dobrobyt
  28. 28. Polityczna (nie)stabilnosć reform systemów emerytalnych Wnioski Dziękujemy za uwagę!

×