Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

ΤΠΕ και Δημοτικό Σχολείο

7,173 views

Published on

Published in: Education
  • Hi there! Get Your Professional Job-Winning Resume Here - Check our website! http://bit.ly/resumpro
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

ΤΠΕ και Δημοτικό Σχολείο

  1. 1. ΕΣΠΑ 2007-13Ε.Π. Ε&ΔΒΜΑ.Π. 1-2-3 ου«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 αιώνα) – Νέο Πρόγραμμα Σπουδών , Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Πρόγραμμα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην Πρωτοβάθμια ΕκπαίδευσηΤο παρόν έργο έχει παραχθεί από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Νέο πρόγραμμα σπουδών, στους Άξονες Προτεραιότητας1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», με κωδικό MIS 295450 και ειδικότερα στο πλαίσιο του Υποέργου 1:«Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγώνγια τον εκπαιδευτικό «Εργαλεία Διδακτικών Προσεγγίσεων».Επιστημονικό Πεδίο: Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιώνστην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση
  2. 2. Περιεχόμενα1. Οι ΤΠΕ στο Πρόγραμμα Σπουδών του Δημοτικού Σχολείου ................. 3 1.1 Εισαγωγή 1.2 Διάρθρωση του Π.Σ. για τον Πληροφορικό Γραμματισμό 1.3 Προτεινόμενες διδακτικές προσεγγίσεις 1.4 Αξιολόγηση των μαθητών 1.5 Βιβλιογραφία2. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών Α’-Β’ τάξη ................... 12 Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή Δημιουργώ και εκφράζομαι με τη Ζωγραφική Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Γνωρίζω το Διαδίκτυο – Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Μοντελοποιώ με εννοιολογικούς χάρτες Υλοποιώ σχέδια έρευνας με ΤΠΕ3. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών Γ’-Δ’ τάξη.................... 24 Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή Δημιουργώ και εκφράζομαι με παρουσιάσεις και πολυμέσα Δημιουργώ και εκφράζομαι με τη Ζωγραφική Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Γνωρίζω το Διαδίκτυο – Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Μοντελοποιώ με εννοιολογικούς χάρτες Υλοποιώ σχέδια έρευνας με ΤΠΕ4. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών Ε’ Δημοτικού ............... 38 Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Δημιουργώ και εκφράζομαι με πολυμέσα και παρουσιάσεις Επικοινωνώ και συνεργάζομαι με ΤΠΕ Λύνω προβλήματα με Υπολογιστικά Φύλλα Προγραμματίζω τον υπολογιστή Υλοποιώ σχέδια έρευνας5. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών ΣΤ’ Δημοτικού ............. 50 Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Δημιουργώ και εκφράζομαι με πολυμέσα και παρουσιάσεις Λύνω προβλήματα με Υπολογιστικά Φύλλα Προγραμματίζω τον υπολογιστή Υλοποιώ σχέδια έρευνας
  3. 3. 1. Οι ΤΠΕ στο Πρόγραμμα Σπουδών του Δημοτικού Σχολείου1.1 Εισαγωγή Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ) αποτελούνδομική συνιστώσα της σύγχρονης κοινωνίας και έχουν επηρεάσει καθοριστικά κάθεπτυχή της καθημερινότητας του πολίτη στους τομείς της διοίκησης, της οικονομίας,της εκπαίδευσης, του πολιτισμού, της ψυχαγωγίας κ.λπ. Η αλματώδης ανάπτυξη καιδιάδοση των ΤΠΕ, ο τεράστιος όγκος και η πολλαπλότητα της διαθέσιμης σήμεραψηφιακής πληροφορίας, σε συνδυασμό με την ταχύτατη παραγωγή νέας γνώσης,διαμορφώνουν ένα νέο κοινωνικό, πολιτισμικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΤΠΕ αποτελούν βασικό εργαλείο για τον μετασχηματισμότου σχολείου, την υποστήριξη και ενίσχυση της μάθησης και, τελικά, τηναναβάθμιση του εκπαιδευτικού αποτελέσματος. Τα νέα περιβάλλοντα των ΤΠΕαλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση,συγκεντρώνουν, αναλύουν, αναπαριστάνουν και παρουσιάζουν την πληροφορία,επικοινωνούν και συνεργάζονται μεταξύ τους. Διαμορφώνουν και καθορίζουν νέουτύπου ικανότητες που πρέπει να καλλιεργήσουν οι μαθητές στα πλαίσια τωνβασικών τους σπουδών, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν τις ΤΠΕ μεαποτελεσματικό, δημιουργικό και δεοντολογικά ορθό τρόπο. Στόχος είναι οι ΤΠΕνα ενισχύσουν τη μάθηση κα να προετοιμάσουν τη συνεχή ανάπτυξη των μαθητώνστο Γυμνάσιο, με στόχο συμμετοχή τους στην κοινωνία της γνώσης. Το σημερινό σχολείο οφείλει να προετοιμάσει αποτελεσματικά τον αυριανόπολίτη της Κοινωνίας της Γνώσης, προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσειτις προκλήσεις αλλά και να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της νέας εποχής. Λαμβάνονταςυπόψη ότι οι ΤΠΕ θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να διεισδύουν στοκοινωνικό πεδίο με ταχύτατους ρυθμούς, το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τις ΤΠΕκαι τον πληροφορικό γραμματισμό στο Δημοτικό Σχολείο προσδιορίζει καιεξειδικεύει τις διαστάσεις του πληροφορικού γραμματισμού, δηλαδή τις ικανότητες(γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και αξίες για τις ΤΠΕ) που θα πρέπει να αναπτύξουνόλοι οι μαθητές και είναι απαραίτητες για τη συνέχιση των σπουδών τους στοΓυμνάσιο και την παραπέρα ζωή τους. Απώτερος στόχος είναι οι ΤΠΕ να συμβάλουν
  4. 4. με νέα μέσα και νέες πρακτικές στη βελτίωση του εκπαιδευτικού αποτελέσματοςκαι, τελικά, στη διαμόρφωση ενός νέου σχολείου. Ο σκοπός του παρόντος κειμένου είναι να προσδιορίσει με ακρίβεια έναολοκληρωμένο-συνεκτικό πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για τις ΤΠΕ και τονπληροφορικό γραμματισμό στο Δημοτικό Σχολείο και να περιγράψει μελεπτομέρεια τα στοιχεία εκείνα που είναι απαραίτητα (διδακτικοί στόχοι,μαθησιακά αποτελέσματα, βασικές θεματικές ενότητες, προτεινόμενες μαθησιακέςδραστηριότητες, εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό), ώστε να επιτευχθεί ηεφαρμογή του σε κάθε σχολείο της χώρας και η συνέχεια της ανάπτυξης τωνψηφιακών ικανοτήτων των μαθητών στο Γυμνάσιο.1.2. Διάρθρωση του Π.Σ. για τον Πληροφορικό Γραμματισμό Ο όρος πληροφορικός γραμματισμός (ICT literacy) περιγράφει την ικανότητατων μαθητών να χρησιμοποιούν τις σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες, τα εργαλείαεπικοινωνίας και τις δικτυακές υπηρεσίες για την προσπέλαση, διαχείριση,ενσωμάτωση, αξιολόγηση, δημιουργία και επικοινωνία πληροφοριών, με στόχοτην επίλυση προβλημάτων και, τελικά, τη μάθηση και τη συνεχή τους ανάπτυξη. Στα σύγχρονα Προγράμματα Σπουδών ο πληροφορικός γραμματισμός θεωρείταιγνωστικό-μαθησιακό αντικείμενο αντίστοιχης σπουδαιότητας με τον γλωσσικόγραμματισμό (literacy), τα μαθηματικά και τον επιστημονικό γραμματισμό (scientificliteracy). Κατά συνέπεια, η ένταξη των ΤΠΕ στο Δημοτικό Σχολείο δεν έχει ως στόχοτην εξοικείωση των μαθητών με τους υπολογιστές και με συγκεκριμένα λογισμικάούτε, πολύ περισσότερο, την κατάρτισή τους σε εφήμερες τεχνολογικές δεξιότητες.Οι ΤΠΕ δεν αποτελούν ένα εξαιρετικό (σπάνιο) γεγονός στην τάξη αλλά είναιπλήρως ενταγμένες στην καθημερινή εργασία μαθητών και δασκάλου και σε όλατα αντικείμενα του Προγράμματος Σπουδών με στόχο • την υποστήριξη των σύγχρονων παιδαγωγικών προσεγγίσεων για τη μάθηση • την επίλυση προβλημάτων και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης της δημιουργικής ικανότητας των μαθητών • την υποστήριξη διερευνητικών, εποικοδομητικών και συνεργατικών μαθησιακών δραστηριοτήτων
  5. 5. • τη διατήρηση ενός παράθυρου επικοινωνίας με το σύγχρονο κόσμο, με στόχο την ενίσχυση της μάθησης. Το προτεινόμενο πλαίσιο ένταξης των ΤΠΕ στη βασική εκπαίδευση, ακολουθείτις αρχές και τη φιλοσοφία των προγραμμάτων επιμόρφωσης των εκπαιδευτικώνπρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την εφαρμογή και αξιοποίηση των ΤΠΕ στηδιδακτική πράξη, τα οποία υλοποιούνται την περίοδο αυτή σε ευρεία κλίμακα στηχώρα, και διαρθρώνεται σε τέσσερις αλληλοεξαρτώμενες συνιστώσες:Οι ΤΠΕ ως μαθησιακό-γνωστικό εργαλείο (cognitive tool): Οι ΤΠΕ διατρέχουνοριζόντια όλα τα αντικείμενα του Προγράμματος Σπουδών και θεωρούνται μέσουποστήριξης των σύγχρονων παιδαγωγικών προσεγγίσεων, εργαλείο επικοινωνίας,διερευνητικής και συνεργατικής μάθησης, ανάπτυξης της κριτικής σκέψης και τηςδημιουργικής ικανότητας των μαθητών.Οι ΤΠΕ ως μεθοδολογία επίλυσης προβλημάτων: Οι μαθητές εμπλέκονται σεδραστηριότητες επίλυσης προβλημάτων που έχουν ως σκοπό την καλλιέργειαδεξιοτήτων μεθοδολογικού χαρακτήρα (επεξεργασία δεδομένων, σχεδιασμός καιυλοποίηση αλγορίθμων, μοντελοποίηση λύσεων, δημιουργικότητα και καινοτομία)και δεξιοτήτων υψηλού επιπέδου (διερεύνηση, κριτική και αναλυτική σκέψη,συνθετική ικανότητα, ικανότητες επικοινωνίας και συνεργασίας).Οι ΤΠΕ ως τεχνολογικό εργαλείο: Οι μαθητές εξοικειώνονται με τους υπολογιστέςκαι τα σύγχρονα εργαλεία των ΤΠΕ. Ο άξονας αυτός στοχεύει στη συνεχή ανάπτυξητεχνικών δεξιοτήτων και στην επάρκεια χειρισμού των σύγχρονων περιβαλλόντωντων ΤΠΕ (λογισμικά γενικής χρήσης, εκπαιδευτικό λογισμικό, υπηρεσίες Διαδικτύουκ.λπ.).Οι ΤΠΕ ως κοινωνικό φαινόμενο: Οι μαθητές γνωρίζουν και αξιολογούν τιςεφαρμογές των ΤΠΕ στη σύγχρονη κοινωνία (διοίκηση, εργασία, επιστήμες,εκπαίδευση, ψυχαγωγία, πολιτισμός κ.λπ.). Απώτερος στόχος είναι να αποκτήσουνευρύτερη ψηφιακή παιδεία και να διαμορφώσουν στάσεις και αξίες, ώστε νακατανοήσουν το νέο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον που διαμορφώνεται στησημερινή εποχή. Ο γενικός σκοπός του Π.Σ. του μαθήματος των ΤΠΕ στο Δημοτικό Σχολείο είναιόλοι οι μαθητές να έχουν τις ευκαιρίες να αναπτύξουν τουλάχιστον τιςπροτεινόμενες ικανότητες (γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις) που σχετίζονται με τις
  6. 6. ΤΠΕ. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται οι άξονες γύρω από τους οποίουςδιαρθρώνονται οι μαθησιακοί στόχοι του Προγράμματος Σπουδών για τις ΤΠΕ στοΔημοτικό Σχολείο. Πίνακας 1. Άξονες μαθησιακών στόχων του Π.Σ. για τις ΤΠΕ Άξονες μαθησιακών στόχων Γνωρίζω, δημιουργώ και εκφράζομαι με τις ΤΠΕ • Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή • Δημιουργώ και εκφράζομαι με πολυμέσα και παρουσιάσεις • Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Επικοινωνώ και συνεργάζομαι με ΤΠΕ • Γνωρίζω το Διαδίκτυο • Αναζητώ πληροφορίες • Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Διερευνώ, ανακαλύπτω και λύνω προβλήματα με ΤΠΕ • Μοντελοποιώ με εννοιολογικούς χάρτες • Λύνω προβλήματα με Υπολογιστικά Φύλλα • Προγραμματίζω τον υπολογιστή • Υλοποιώ σχέδια έρευνας Οι ΤΠΕ ως κοινωνικό φαινόμενο • Ο ρόλος των ΤΠΕ στη σύγχρονη εποχή • Ψηφιακή κουλτούρα (στάσεις, συμπεριφορές, αξίες)1.3. Προτεινόμενες διδακτικές προσεγγίσεις Η διδασκαλία του Πληροφορικού Γραμματισμού στο Δημοτικό έχει σαφήεργαστηριακό προσανατολισμό. Βασικός παράγοντας είναι η ενεργός συμμετοχήκάθε μαθητή, η συνεχής αλληλεπίδραση και η συνεργασία με τον διδάσκοντα και,κυρίως, με τους συμμαθητές του. Το Εργαστήριο Πληροφορικής, συμβατικό ήκινητό (μεταφερόμενο στην τάξη), αποτελεί για τους μαθητές χώρο μελέτης,έρευνας, ενεργητικής συμμετοχής και συνεργασίας. Έτσι ενθαρρύνεται και
  7. 7. ευνοείται η διερευνητική προσέγγιση των νέων γνώσεων, η αλληλεπιδραστική καισυνεργατική μάθηση, η αυτενέργεια και η δημιουργικότητα των μαθητών. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, κάθε διδακτική ενότητα περιλαμβάνειδύο συνεχόμενες διδακτικές ώρες στο ωρολόγιο πρόγραμμα (εκτός από την Α’ καιΒ’ Τάξη που το μάθημα είναι μία ώρα την εβδομάδα), ώστε να δοθεί επαρκήςχρόνος, στους μαθητές και στον εκπαιδευτικό, για την υλοποίηση ολοκληρωμένωνμαθησιακών δραστηριοτήτων. Έτσι, οι μαθητές έχουν αυξημένες δυνατότητες ναδιερευνήσουν, να πειραματιστούν, να συνεργαστούν, να σχεδιάσουν και νααναπτύξουν ολοκληρωμένα ψηφιακά έργα με ποικίλα εργαλεία των ΤΠΕ. Το προτεινόμενο πλαίσιο ανάπτυξης των μαθητών στις ΤΠΕ συνίσταται σετέσσερις διαστάσεις (συνιστώσες) αντίστοιχες με τη διάρθρωση του Π.Σ.:Τεχνολογική: Περιλαμβάνει τεχνικές γνώσεις που αφορούν σε θεμελιώδεις έννοιεςΤΠΕ (π.χ. υλικό, λογισμικό, αρχείο, δίκτυο κ.λπ.), και ικανότητες χρήσης βασικώνπεριβαλλόντων των ΤΠΕ (εκπαιδευτικό λογισμικό, επεξεργασία κειμένου,εννοιολογική χαρτογράφηση, λογισμικό παρουσιάσεων, υπηρεσίες Διαδικτύουκ.λπ.).Γνωστική: Περιγράφει τις θεμελιώδεις δεξιότητες αξιοποίησης των ΤΠΕ ως εργαλείαέρευνας, δημιουργίας, επικοινωνίας και μάθησης στα πλαίσια όλων τωνμαθημάτων του Προγράμματος Σπουδών αλλά και της καθημερινής σχολικής ζωήςτων μαθητών.Επίλυση προβλήματος (problem solving): Αφορά στην εφαρμογή και ολοκλήρωσητων τεχνικών και γνωστικών δεξιοτήτων με στόχο την επίλυση προβλημάτων. Στοανώτατο επίπεδο, ο άξονας αυτός καταγράφει δεξιότητες δημιουργικότητας,καινοτομίας και αλλαγής στάσεων και κοινωνικών συμπεριφορών για τις ΤΠΕ.Κοινωνικές δεξιότητες: Oι μαθητές αναπτύσσουν επίσης εκείνες τις κοινωνικέςστάσεις και δεξιότητες που διαμορφώνουν τη σύγχρονη ψηφιακή κουλτούρα. Ηδιάσταση αυτή διατρέχει οριζόντια όλες τις θεματικές ενότητες και αφορά σεζητήματα ηλεκτρονικής ασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων,πληροφορικής ηθικής και δεοντολογίας, σε κώδικες διαχείρισης και αξιοποίησηςπληροφοριών από πηγές κ.λπ.). Κεντρικός στόχος της διδασκαλίας του μαθήματος είναι όλοι οι μαθητές νααναπτύξουν τις γνώσεις και τις ικανότητες χρήσης των ΤΠΕ μέσα από
  8. 8. δραστηριότητες που αφορούν στην αναζήτηση και διαχείριση πληροφοριών, στηνεπίλυση προβλημάτων και στη λήψη αποφάσεων, στη δημιουργική έκφραση καιστην επικοινωνία. Εξίσου σημαντικό είναι, μέσα από κατάλληλες χρήσεις καιδραστηριότητες βασισμένες σε ΤΠΕ, οι μαθητές να κατανοήσουν τα όρια και τηνεπίδραση που έχουν οι σύγχρονες τεχνολογίες στα άτομα και στις ομάδες, στιςκοινότητες και στην κοινωνία ευρύτερα. Οι δραστηριότητες που υλοποιούν οι μαθητές στον υπολογιστή θα πρέπει ναείναι κλιμακούμενης δυσκολίας και να στοχεύουν στη συνδυασμένη ανάπτυξητεχνικών, γνωστικών και κοινωνικών ικανοτήτων με στόχο την επίλυσηπροβλημάτων από το σχολικό πρόγραμμα σπουδών και την κοινωνική ζωή τωνμαθητών. Κατά συνέπεια, ενώ οι τεχνικές και οι γνωστικές δεξιότητες συνιστούν,κατ’ αρχήν, διακριτές περιοχές γνώσεων και δεξιοτήτων, ο συνδυασμός και ηενσωμάτωσή τους σε ένα νοηματοδοτούμενο πλαίσιο δραστηριοτήτων επίλυσηςπροβλημάτων (Σχήμα 1) διαμορφώνουν προϋποθέσεις πολύπλευρης ανάπτυξης τωνμαθητών στις ΤΠΕ. Το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαμόρφωσημαθησιακών καταστάσεων που θα επιτρέπουν την ολοκλήρωση των γνώσεων καιτων τεχνικών δεξιοτήτων, την καλλιέργεια μαθησιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτωνμεθοδολογικού χαρακτήρα στις ΤΠΕ και, τελικά, την αυτόνομη ανάπτυξη όλων τωνμαθητών. Για το λόγο αυτό έχει ενταχθεί μια σημαντική ενότητα στο Π.Σ., κατά τηνοποία οι μαθητές υλοποιούν μαθησιακά σχέδια εργασίας (projects)χρησιμοποιώντας ποικίλα εργαλεία των ΤΠΕ. Ενδεικτικά αναφέρονται λογισμικάγενικής χρήσης, επεξεργασίας και ανάπτυξης πολυμέσων, εκπαιδευτικάπεριβάλλοντα προγραμματισμού και ρομποτικής, εκπαιδευτικά λογισμικά(εννοιολογική χαρτογράφηση, προσομοιώσεις κ.λπ.), πηγές στον Παγκόσμιο Ιστόπληροφοριών (ιστοεξερευνήσεις), υπηρεσίες και εφαρμογές Web 2.0 (wikis, blogs,ηλεκτρονικές συζητήσεις, εργαλεία διαμοίρασης υλικού). Προτείνονται δύο τύποι σχεδίων έρευνας που μπορούν να ενταχθούν σε όλεςτις τάξεις του Δημοτικού Σχολείου:• Μικρής διάρκειας: Σχεδιάζονται ώστε να υλοποιηθούν σε δύο (2) διδακτικές εβδομάδες. Οι μαθητές μελετούν και αποκτούν μια ευρύτερη εικόνα για το υπό μελέτη θέμα χρησιμοποιώντας εργαλεία των ΤΠΕ.
  9. 9. • Μεγάλης διάρκειας: Τα σχέδια έρευνας της μορφής αυτής μπορούν να έχουν χρονική διάρκεια μέχρι οκτώ (8) διδακτικές εβδομάδες. Εστιάζουν στη διερεύνηση, τη διαθεματική και διεπιστημονική μελέτη ενός αντικειμένου ενώ παρέχουν τη δυνατότητα στους μαθητές να εμβαθύνουν στην εφαρμογή βασικών εργαλείων επίλυσης προβλημάτων. Οι θεματικές ενότητες του Π.Σ. έχουν σχεδιαστεί με τρόπο ώστε οι μαθησιακοίστόχοι να ανταποκρίνονται στο βαθμό ετοιμότητας και ανάπτυξης των μαθητών.Δεν είναι όμως απαραίτητο να διδαχθούν σειριακά. Η προτεινόμενη κατανομή τουδιδακτικού χρόνου είναι ενδεικτική. Ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να κάνει τονχρονοπρογραμματισμό και το σχεδιασμό της διάρθρωσης της ύλης με βάση ταμαθησιακά χαρακτηριστικά, τα ενδιαφέροντα και τις προϋπάρχουσες γνώσεις καιεμπειρίες των μαθητών της τάξης του. Επίσης, θα πρέπει να χρησιμοποιεί τησπειροειδή προσέγγιση και να επανέρχεται, με κάθε ευκαιρία και ειδικά σταπλαίσια της υλοποίησης σχεδίων έρευνας, σε βασικές ενότητες που απαιτούν τηχρήση ποικίλων εργαλείων λογισμικού. Η διδακτική πορεία θα πρέπει να αξιοποιεί την έμφυτη περιέργεια και τηναυτενέργεια των μαθητών. Να συνδυάζει τη θεωρία µε την πράξη μέσα από μιαενιαία, συνεχή και δημιουργική διαδικασία, η οποία θα ενθαρρύνει και θα βοηθάτους μαθητές να συμμετέχουν ενεργά, να συνεργάζονται μεταξύ τους, νααναπτύσσουν πρωτοβουλίες, να ανακαλύπτουν τη νέα γνώση, να εκφράζονται καινα δημιουργούν. Ο εκπαιδευτικός είναι, κατά περίπτωση, καθοδηγητής καισυντονιστής των μαθησιακών δραστηριοτήτων των μαθητών, μεσολαβητής,συνεργάτης και σύμβουλος των μαθητών στην πορεία της ανακάλυψης, τηςδημιουργίας, της καλλιέργειας δεξιοτήτων, της ανάπτυξης ικανοτήτων και, τελικά,της οικοδόμησης νέων γνώσεων. Με την ολοκλήρωση των επιμορφωτικών δράσεων του Ψηφιακού Σχολείουαναμένεται να δημιουργηθεί μια μεγάλη βάση κατάλληλα καταρτισμένωνεκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι θα είναι σε θέση ναυποστηρίξουν αποτελεσματικά το νέο Π.Σ. για τις ΤΠΕ στο Δημοτικό Σχολείο, ήτοι1. Πιστοποιημένοι εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που έχουνολοκληρώσει επιτυχώς την επιμόρφωση ΤΠΕ Β’ επιπέδου
  10. 10. 2. Επιμορφωμένοι εκπαιδευτικοί Πληροφορικής, οι οποίοι θα μπορούν επίσης ναέχουν το ρόλο του συντονιστή ΤΠΕ στο Δημοτικό Σχολείο.1.4. Αξιολόγηση των μαθητών Σύμφωνα με το πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών που περιγράφηκε παραπάνω,η ουσιαστική αξιολόγηση της ανάπτυξης των μαθητών στις ΤΠΕ δεν μπορεί ναυλοποιηθεί με τη χρήση συμβατικών τεστ ή διαγωνισμάτων με χαρτί και μολύβι. Οιδιεθνείς τάσεις στα Π.Σ. δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε διαμορφωτικού τύπουαξιολόγηση των μαθητών, η οποία βασίζεται στην αποτύπωση της καθημερινήςεργασίας τους στη σχολική τάξη. Οι μαθητές χρησιμοποιούν ποικίλα εργαλεία ΤΠΕ και δημιουργούνολοκληρωμένα ψηφιακά έργα με στόχο την επίλυση των προβλημάτων από τησχολική και κοινωνική ζωή, τα οποία αναθέτει ο εκπαιδευτικός. Τα έργα κάθεμαθητή αποθηκεύονται και διατηρούνται σε ηλεκτρονικό φάκελο (e-portfolio), οοποίος τηρείται τοπικά ή στην ψηφιακή πλατφόρμα της τάξης. Ο εκπαιδευτικός αξιοποιεί πληροφορίες από ποικίλες αναθέσεις (ασκήσεις,δραστηριότητες, σχέδια έρευνας, ηλεκτρονικά διαγωνίσματα στον υπολογιστή), οιοποίες αντανακλούν το βαθμό που κάθε μαθητής επιτυγχάνει τους μαθησιακούςστόχους του Π.Σ. της Πληροφορικής. Η εργασία κάθε μαθητή και τα έργα πουδημιουργεί στα πλαίσια του μαθήματος αξιοποιούνται, τόσο για τη διαμορφωτικήαξιολόγηση και καθοδήγησή του, ώστε να αναδειχθούν οι ενδεχόμενες αδυναμίεςκαι να βελτιώσει τα αποτελέσματά του, όσο και για τη συνολική αξιολόγησή τουστο μάθημα.1.5. ΒιβλιογραφίαACM (2003). A model curriculum for K-12 computer science. Final report of the ACM K-12 Force Curriculum Committee, NY: ACM.Jonassen, D. H. (2006). Computers as mind tools for schools. NJ: Prentice Hall.Katz, I. R. (2005). Beyond technical competence: Literacy in information and communication technology. Educational Technology Magazine, 45(6), 144-147.Van Weert T. (ed.) (2000). Information and Communication Technology in secondary education. A Curriculum for schools. Unesco/IFIP.
  11. 11. Κόμης Β. (2004). Εισαγωγή στις εκπαιδευτικές εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών. Αθήνα: Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών.Μικρόπουλος, Τ. Α. (2006). Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.Τζιμογιάννης, Α. (2007). Το παιδαγωγικό πλαίσιο αξιοποίησης των ΤΠΕ ως εργαλείο ανάπτυξης της κριτικής και δημιουργικής σκέψης. Στο Β. Κουλαϊδής (επιμ.), Σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη κριτικής-δημιουργικής σκέψης, 333-354. Αθήνα: ΟΕΠΕΚ.Τζιμογιάννης Α. & Σιόρεντα Α. (2007). Το Διαδίκτυο ως εργαλείο ανάπτυξης της κριτικής και δημιουργικής σκέψης. στο Β. Κουλαϊδής (επιμ.), Σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη κριτικής-δημιουργικής σκέψης, 355-374. Αθήνα: ΟΕΠΕΚ.
  12. 12. 2. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών Α’-Β’ τάξη Ενδεικτική κατανομή διδακτικών ωρών ανά ενότητα* Προτεινόμενες ώρες Άξονες μαθησιακών στόχων διδασκαλίας Γνωρίζω, δημιουργώ και εκφράζομαι με τις ΤΠΕ • Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή 24 • Δημιουργώ και εκφράζομαι με τη Ζωγραφική • Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Επικοινωνώ και συνεργάζομαι με ΤΠΕ • Γνωρίζω το Διαδίκτυο 12 • Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Διερευνώ, ανακαλύπτω και λύνω προβλήματα με ΤΠΕ • Μοντελοποιώ με εννοιολογικούς χάρτες 24 • Υλοποιώ σχέδια έρευνας* Η προτεινόμενη κατανομή των διδακτικών ωρών αφορά και τις δύο τάξεις. Ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να αποφασίζει για την καλύτερη κατανομήστα επιμέρους αντικείμενα, λαμβάνοντας υπόψη τα ενδιαφέροντα και τις δεξιότητες των μαθητών της τάξης του.
  13. 13. Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Υπολογιστήςικανός Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού Υπολογιστής Μονάδες εξοικειώνονται με το υπολογιστικό σύστημα και υλοποιούν Ηχεία• να διακρίνει τα βασικά μέρη ενός επικοινωνίας κατάλληλες ασκήσεις και δραστηριότητες. Παρατηρούν και Εκτυπωτής υπολογιστικού συστήματος και ανθρώπου- περιγράφουν τους υπολογιστές του εργαστηρίου, εντοπίζουν Σαρωτής τη λειτουργία τους υπολογιστή τις βασικές μονάδες για την επικοινωνία ανθρώπου- Προβολικό• να θέτει σε λειτουργία και να (οθόνη, ποντίκι, υπολογιστή, αναγνωρίζουν τις βασικές μονάδες επικοινωνίας Φωτογραφική μηχανή τερματίζει το υπολογιστικό πληκτρολόγιο, σε φωτογραφίες ποικίλων υπολογιστικών συστημάτων που Βιντεοκάμερα σύστημα μικρόφωνο, δίνονται από τον εκπαιδευτικό, συγκρίνουν τις μονάδες• να χειρίζεται αποτελεσματικά το κάμερα, ηχεία, επικοινωνίας του υπολογιστή με τα μέσα επικοινωνίας του Διαδραστικός πίνακας ποντίκι (αριστερό κλικ, διπλό εκτυπωτής). ανθρώπου με το περιβάλλον, ζωγραφίζουν στο χαρτί τον κλικ, επιλογή και μετακίνηση) υπολογιστή του εργαστηρίου τους κ.λπ.• να κατονομάζει και να χειρίζεται Έναρξη/Απενεργοπ Χρησιμοποιούν κατάλληλα εκπαιδευτικά λογισμικά για να Λογισμικό Sebran βασικά στοιχεία του γραφικού οίηση υπολογιστή ασκηθούν στην εκκίνηση/τερματισμό λογισμικού, να Λογισμικό GCompris περιβάλλοντος εργασίας εντοπίσουν τις μορφές παρουσίασης πληροφορίας μέσω (εικονίδιο, παράθυρο, γλώσσα Βασικές υπολογιστή (π.χ. ακρόαση παραμυθιού, κείμενο Λογισμικό για τη Γλώσσα Α’- εργασίας) λειτουργίες παραμυθιού, φωτογραφίες, βίντεο), να ασκηθούν στις Β’ Δημοτικού• να εφαρμόζει απλές ρυθμίσεις ποντικιού βασικές λειτουργίες ποντικιού (π.χ. παιγνιώδεις στο γραφικό περιβάλλον (μετακίνηση στην δραστηριότητες αντιστοίχισης, παρατηρητικότητας κ.λπ.) Λογισμικό για τα εργασίας (επιφάνεια εργασίας, οθόνη, αριστερό Αξιοποιούν τις ψηφιακές συσκευές του εργαστηρίου και Μαθηματικά Α’ – Β’ προφύλαξη οθόνης) και δεξί κλικ, δημιουργούν πολλαπλές αναπαραστάσεις της/του Δημοτικού• να εκκινεί και να τερματίζει επιλογή και τάξης/εργαστηρίου τους (π.χ. σάρωση ζωγραφιάς, εκτύπωση εφαρμογές λογισμικού σύρσιμο κλπ.). ψηφιακής φωτογραφίας κ.λπ.) Λογισμικό για τη Μελέτη• να διακρίνει το λογισμικό και τη Γνωρίζουν και ακολουθούν τους κανόνες εργονομίας και Περιβάλλοντος Α’ – Δ’ χρησιμότητά του στο Γραφικό σωστής χρήσης υπολογιστών (στάση σώματος και χεριών, υπολογιστικό σύστημα περιβάλλον απόσταση οθόνης κ.λπ.) εργασίας Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρες
  14. 14. • να αναγνωρίζει τις βασικές Λογισμικό μορφές ψηφιακής πληροφορίας Έναρξη και (κείμενο, εικόνα, ήχος) κλείσιμο• να αναγνωρίζει τις βασικές προγράμματος ψηφιακές συσκευές ως μέσα Μορφές ψηφιακής αναπαράστασης ψηφιακής πληροφορίας πληροφορίας (κείμενο, εικόνα,• να υιοθετεί κανόνες εργονομίας ήχος κ.λπ.) στη χρήση του υπολογιστή Αρχείο- αποθήκευση Ψηφιακές συσκευές (υπολογιστής, εκτυπωτής, ψηφιακή φωτογραφική μηχανή, σαρωτής κλπ.). Εργονομία
  15. 15. Δημιουργώ και εκφράζομαι με τη Ζωγραφική Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικούικανός/ή ασκούνται στη Ζωγραφική μέσω υπολογιστή και υλοποιούν• να χρησιμοποιεί γεωμετρικά Ζωγραφική κατάλληλες ασκήσεις και δραστηριότητες. Δημιουργούν σχήματα για τη δημιουργία Δημιουργία κατάλληλες συνθέσεις και εκφράζουν τη δημιουργικότητά ζωγραφικής σύνθεσης ζωγραφικού έργου τους. Η θεματολογία δραστηριοτήτων θα πρέπει να• να ρυθμίζει το χρώμα ενός στον υπολογιστή διαμορφώνεται σε συνεργασία με τους άλλους άξονες εργαλείου/φόντου ζωγραφικής Γεωμετρικά γραμματισμού του Π.Σ. και να αντλεί θέματα από τη σχολική• να χρησιμοποιεί τα βασικά σχήματα και κοινωνική ζωή των μαθητών/τριών. εργαλεία του λογισμικού Ρύθμιση χρώματος Ενδεικτικά προτείνονται Λογισμικό Ζωγραφικής ζωγραφικής (πινέλο, μαρκαδόρο, Εργαλεία • Θεματικές συνθέσεις για τους μήνες, τις εποχές του MsPaint σπρέι κλπ.) για ελεύθερη ελεύθερης χρόνου, φυτά-ζώα κ.λπ. TuxPaint σχεδίαση σχεδίασης • Σχεδίαση σκηνής από παραμύθι, κείμενο κ.λπ. Revelation• να επιλέγει, μετακινεί, Επιλογή, • Δημιουργία αφίσας για τη διακόσμηση της αίθουσας Natural Art επαναλαμβάνει τμήμα αντιγραφή, • Επετειακή κάρτα ζωγραφικής σύνθεσης μετακίνηση Οι μαθητές/τριες μπορούν να συνδυάσουν ποικίλα υλικά και• να προσθέτει κείμενο σε μία Εισαγωγή κειμένου τεχνικές (π.χ. δημιουργία κόμικ με ζωγραφική μέσω ζωγραφική σύνθεση στη ζωγραφική υπολογιστή, εκτύπωση της σύνθεσης, χειρόγραφη εισαγωγή• να αποθηκεύει μια ζωγραφική Αποθήκευση διαλόγων, σύνθεση αφίσας-κολλάζ με τμήματα που έχουν σύνθεση Εκτύπωση ζωγραφιστεί μέσω υπολογιστή και τμήματα που έχουν• να εκτυπώνει μια ζωγραφική ζωγραφιστεί χειρόγραφα ή έχουν επικολληθεί κ.λπ.) σύνθεση Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρες
  16. 16. Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Δημιουργία και Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού Λογισμικό επεξεργασίαςικανός/ή πληκτρολόγηση εξοικειώνονται με την επεξεργασία κειμένου και υλοποιούν κειμένου• να εκφράζεται δημιουργώντας εγγράφου κατάλληλες ασκήσεις και δραστηριότητες, εκφράζονται και Γλώσσα ψηφιακά κείμενα Αποθήκευση δημιουργούν ποικίλες μορφές κειμένου. Μαθηματικά• να χειρίζεται αποτελεσματικά Μορφοποίηση Τα θέματα των μαθητικών εργασιών θα πρέπει να Βιβλιοθήκες εικόνων βασικά πλήκτρα του γραμματοσειράς εντάσσονται σε ένα νοηματοδοτούμενο πλαίσιο πληκτρολογίου (γράμματα, Εισαγωγή εικόνας δραστηριοτήτων, σε συνεργασία με τα άλλα αντικείμενα του αριθμοί, κενό, διαγραφή, αλλαγή Εκτύπωση Π.Σ., και να σχετίζονται με τη σχολική και κοινωνική ζωή των γραμμής, κεφαλαία, αλλαγή μαθητών/τριών. Μπορούν να αξιοποιηθούν έτοιμα κείμενα γλώσσας) και φύλλα εργασίας, όπου οι μαθητές καλούνται να• να αποθηκεύει κείμενα που θα απαντήσουν σε ερωτήσεις/ασκήσεις, να εφαρμόσουν του δοθούν ή θα συνθέσει ο ίδιος μορφοποιήσεις κ.λπ. σε συνεργασία με άλλους άξονες• να μορφοποιεί ένα κείμενο με γραμματισμού του Π.Σ. βάση συγκεκριμένα Ενδεικτικά αναφέρουμε: χαρακτηριστικά γραμματοσειράς • Εντυπώσεις-συναισθήματα μετά από ένα (π.χ. μέγεθος, χρώμα, γεγονός/εκδήλωση υπογράμμιση) • Επιστολή σε ένα φίλο• να εισάγει εικόνες σε ένα κείμενο • Επιστολή σε ένα σύλλογο/φορέα• να εκτυπώνει ένα κείμενο • Περίληψη κειμένου • Συμβουλές για μια εκδρομή • Δημιουργική γραφή, συνέχιση ημιτελούς ιστορίας Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρες
  17. 17. Γνωρίζω το Διαδίκτυο – Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Φυλλομετρητής Οι μαθητές/τριες, με τη βοήθεια και την καθοδήγησηικανός/ή Ιστοσελίδα του/της εκπαιδευτικού εξοικειώνονται με τη χρήση• να χρησιμοποιεί φυλλομετρητή Δικτυακός τόπος φυλλομετρητή και την πλοήγηση σε επιλεγμένους και να πλοηγείται σε επιλεγμένους Χειρισμός βίντεο δικτυακούς τόπους. Για το σκοπό αυτό, υλοποιούν δικτυακούς τόπους σε ιστοσελίδα κατάλληλες ασκήσεις και δραστηριότητες. Η θεματολογία• να χρησιμοποιεί διαδικτυακούς θα πρέπει να διαμορφώνεται σε συνεργασία με τους άλλους Φυλλομετρητής πόρους, π.χ. βίντεο, εκπαιδευτικά άξονες γραμματισμού του Π.Σ. και να αντλεί θέματα από τη Εκπαιδευτική τηλεόραση παιχνίδια σχολική και κοινωνική ζωή των μαθητών/τριών. Ενδεικτικά Ψηφιακές εγκυκλοπαίδειες• να ανακτά πληροφορίες από προτείνονται Ηλεκτρονικά λεξικά πολυτροπικό κείμενο • Επίσκεψη της Βικιπαίδεια για αναζήτηση συγκεκριμένων Εκπαιδευτικές ιστοσελίδες• να αναγνωρίζει το Διαδίκτυο ως λημμάτων με βάση τις ανάγκες γραμματισμών του Π.Σ. Δικτυακοί τόποι μουσείων μέσο ενημέρωσης και ψυχαγωγίας • Επίσκεψη και χρήση ιστοσελίδων με εκπαιδευτικό Μαθητική πύλη βίντεο, πληροφορίες, πολυτροπικό κείμενο Ψηφιακή πλατφόρμα σχολείου • Επίσκεψη ιστοσελίδων με εκπαιδευτικά παιχνίδια • Χρήση ηλεκτρονικού λεξικού Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρεςΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Ηλεκτρονικό Οι μαθητές/τριες, με τη βοήθεια και την καθοδήγησηικανός/ή ταχυδρομείο του/της εκπαιδευτικού εξοικειώνονται με τη χρήση• να διακρίνει τις διαφορές του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και υλοποιούν μικρές ηλεκτρονικού από το συμβατικό Χρησιμότητα δραστηριότητες. Η θεματολογία θα πρέπει να Υπηρεσία ΠΣΔ για ηλεκτρονική ταχυδρομείο ηλεκτρονικού διαμορφώνεται σε συνεργασία με τους άλλους άξονες αλληλογραφία• να αναγνωρίζει τη χρησιμότητα ταχυδρομείου γραμματισμού του Π.Σ. και να αντλεί θέματα από τη σχολική του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και κοινωνική ζωή των μαθητών/τριών. Ενδεικτικά• να συνθέτει ένα ηλεκτρονικό Αποστολέας/παρα προτείνονται
  18. 18. μήνυμα λήπτης/θέμα/περιε • Αποστολή μηνύματος στο Δήμαρχο της πόλης με τις• να αναγνωρίζει βασικά στοιχεία χόμενο προτάσεις των μαθητών για βελτιώσεις στο ενός ηλεκτρονικού μηνύματος ηλεκτρονικού σχολείο/γειτονιά τους (αποστολέα, θέμα, παραλήπτη, μηνύματος • Προσομοίωση επικοινωνίας με επιστήμονα από τον περιεχόμενο)• να απαντά σε ένα ηλεκτρονικό Δημιουργία και οποίο οι μαθητές ζητούν πληροφορίες για την μήνυμα αποστολή ανακύκλωση ηλεκτρονικού • Αποστολή μηνυμάτων και επικοινωνία με μαθητές άλλου μηνύματος (συνεργαζόμενου) σχολείου • Αποστολή μηνύματος σε ΜΚΟ (π.χ. WWF) για την Ανάγνωση και προστασία ζώων που απειλούνται με εξαφάνιση απάντηση σε ηλεκτρονικό μήνυμα Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 4 ώρες
  19. 19. Μοντελοποιώ με εννοιολογικούς χάρτες Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Εννοιολογική Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού Λογισμικό εννοιολογικήςικανός χαρτογράφηση εισάγονται στη μεθοδολογία της εννοιολογικής χαρτογράφησης χαρτογράφησης και υλοποιούν κατάλληλες ασκήσεις και• να περιγράφει Έννοιες- δραστηριότητες. Σχολικά εγχειρίδια έννοιες/αντικείμενα με συσχετίσεις Αξιοποιούν κατάλληλο λογισμικό για να υλοποιήσουν προ- • Γλώσσας επίθετα/ιδιότητες ασκήσεις και να δημιουργήσουν απλούς εννοιολογικούς • Μελέτης Περιβάλλοντος• να κατατάσσει/ομαδοποιεί Περιγραφή χάρτες όπου περιγράφουν τον εαυτό τους, τη γειτονιά τους, • Μαθηματικών αντικείμενα σε κατηγορίες τον τόπο τους, τον ήρωα μιας ιστορίας, τη δομή μιας• να προσδιορίζει τις επιδράσεις Ομαδοποίηση επιστολής, ομαδοποιούν ζώα σε κατηγορίες, απεικονίζουν ενός γεγονότος τις επιδράσεις μιας νέας κατάστασης (π.χ. μιας• να αναγνωρίζει τις αιτίες και τα Επιδράσεις μετακόμισης), την αλληλουχία γεγονότων, τις ομοιότητες και αποτελέσματα ενός γεγονότος διαφορές σε διαφορετικές χώρες/εποχές κ.λπ.• να προσδιορίζει τις ομοιότητες Αιτίες και Η θεματολογία δραστηριοτήτων θα πρέπει να και τις διαφορές δύο αποτελέσματα διαμορφώνεται σε συνεργασία με τους άλλους άξονες καταστάσεων γραμματισμού του Π.Σ. και να αντλεί θέματα από τη σχολική Ομοιότητες και και κοινωνική ζωή των μαθητών/τριών. διαφορές Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 12 ώρες
  20. 20. Υλοποιώ σχέδια έρευνας με ΤΠΕ Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Οι μαθητές/τριες εργάζονται σε ομάδες και υλοποιούν Ψηφιακή φωτογραφικήικανός/ή σχέδια έρευνας μικρής και μεγάλης διάρκειας, τα οποία μηχανή• να αναλύει σύνθετες εργασίες σε βασίζονται στη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών και επιμέρους απλούστερα έργα υλικού, στη χρήση ποικίλων εργαλείων των ΤΠΕ, ψηφιακών Σαρωτής• να επιλέγει τα κατάλληλα και έντυπων πηγών και στην επίλυση προβλήματος. εργαλεία ΤΠΕ για την υλοποίηση Δημιουργούν ολοκληρωμένα έργα και τα παρουσιάζουν στην Φυλλομετρητής των εργασιών που αναλαμβάνει τάξη.• να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά Η θεματολογία των σχεδίων εργασίας εντάσσεται σε ένα Google map διάφορα εργαλεία ΤΠΕ για την νοηματοδοτούμενο πλαίσιο δραστηριοτήτων της σχολικής ολοκλήρωση των έργων του και της κοινωνικής ζωής. Προτείνεται η υλοποίηση Λογισμικό επεξεργασίας• να επιλέγει, να οργανώνει και να διαθεματικών εργασιών που συνδέουν περισσότερα του κειμένου ταξινομεί πληροφορίες ενός μαθήματα του Προγράμματος Σπουδών (γλώσσα,• να συνθέτει, να δημιουργεί και μαθηματικά, μελέτη περιβάλλοντος κ.λπ.). Λογισμικό εννοιολογικής να μετασχηματίζει πληροφορίες χαρτογράφησης• να ολοκληρώσει τις γνώσεις και Ενδεικτικές προτάσεις σχεδίων έρευνας τις δεξιότητες που έχει αναπτύξει Λογισμικό Ζωγραφικής, π.χ. στα διάφορα αντικείμενα του 1. Η γειτονιά μου χτες και σήμερα MsPaint ή TuxPaint ή Π.Σ. Οι μαθητές/τριες εργάζονται σε μικρές ομάδες και Revelation Natural Art• να εφαρμόζει τεχνικές και αναλαμβάνουν να παρουσιάσουν τη γειτονιά τους. Με την μεθόδους οργάνωσης και καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, οι μαθητές/τριες υλοποιούν Λογισμικό δημιουργίας χρονοπρογραμματισμού των συγκεκριμένες δραστηριότητες, όπως χρονογραμμής εργασιών που αναλαμβάνει • Εντοπίζουν το χάρτη της γειτονιάς• να αξιοποιεί προηγούμενα έργα • Φωτογραφίζουν χαρακτηριστικά κτίρια (π.χ. σχολείο, Υπηρεσία ΠΣΔ για και τις γνώσεις του για να εκκλησία, σούπερ μάρκετ, υπηρεσία, χαρακτηριστικό ηλεκτρονική αλληλογραφία βελτιώσει τις δημιουργίες του σπίτι, παιδική χαρά κ.λπ.)• να παρουσιάζει και να • Μοντελοποιούν σε εννοιολογικό χάρτη σημεία
  21. 21. επικοινωνεί τις ιδέες του ενδιαφέροντος της γειτονιάς τους• να συνεργάζεται και να • Δημιουργούν ηλεκτρονικά αφίσα όπου αναπαριστούν τη προσφέρει τις γνώσεις και τις γειτονιά τους σήμερα, χρησιμοποιώντας τις ικανότητές του στην ομάδα για φωτογραφίες που συγκέντρωσαν την υλοποίηση μιας δραστηριότητας-εργασίας • Τροποποιούν την αφίσα αναπαράστασης της γειτονιάς• να αναπτύσσει την αυτοεκτίμησή τους κάνοντας αισθητικές παρεμβάσεις στα κτίρια και του μέσα από την ολοκλήρωση προσθέτοντας χώρους πρασίνου και την παρουσίαση των έργων • Εντοπίζουν/επιλέγουν το σημείο της γειτονιάς που του χρειάζεται παρέμβαση (π.χ. οικόπεδο με σκουπίδια,• να αντιλαμβάνεται τη επικίνδυνη παιδική χαρά, επικίνδυνη διασταύρωση, σπουδαιότητα των ΤΠΕ στη ζωή ερειπωμένο σπίτι κ.λπ). του σημερινού ανθρώπου • Γράφουν μια φανταστική ιστορία που συνέβη εκεί. • Συζητούν, συνθέτουν και αποστέλλουν ένα ηλεκτρονικό μήνυμα προς το δήμαρχο ή άλλο αρμόδιο φορέα με τις προτάσεις τους για παρέμβαση. Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 6 ώρες 2. Τα μέσα μεταφοράς Οι μαθητές/τριες εργάζονται σε μικρές ομάδες με στόχο την παρουσίαση των μέσων μεταφοράς. Με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, οι μαθητές/τριες • Ομαδοποιούν τα μέσα μεταφοράς σε κατηγορίες • Χρησιμοποιούν βιβλιοθήκες εικόνων για να παρουσιάσουν αντιπροσωπευτικά μέσα κάθε κατηγορίας. • Οργανώνουν αντιπροσωπευτικά μέσα μεταφοράς σε χρονογραμμή
  22. 22. • Παρουσιάζουν την ιστορική εξέλιξη επιλεγμένων μέσων μεταφοράς (πώς ξεκίνησε το μέσο, πώς είναι σήμερα, πώς θα είναι στο μέλλον)• Μοντελοποιούν επιλεγμένα μέσα μεταφοράς και τα χαρακτηριστικά τους• Δημιουργούν αφίσα με τα μέσα μεταφοράς που έχουν χρησιμοποιήσει προσωπικά και παρουσιάζουν σχετικές πληροφορίες (προορισμό, διάρκεια διαδρομής, συχνότητα χρήσης, δραστηριότητες κατά τη διαδρομή)• Ζωγραφίζουν με γεωμετρικά σχήματα το μέσο μεταφοράς που προτιμούν• Ζωγραφίζουν και περιγράφουν ένα μέσο μεταφοράς από το μέλλον• Διερευνούν και καταγράφουν τα δημόσια μέσα μεταφοράς που συνδέουν τον τόπο τους με την πρωτεύουσα της χώρας ή με κάποια μεγάλη πόλη. Εντοπίζουν τα δρομολόγια, το κόστος και σχεδιάζουν το μέσο μεταφοράς και το αντίστοιχο εισιτήριο.Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 6 ώρες3. Δημιουργία μουσείου κινουμένων σχεδίωνΟι μαθητές/τριες εργάζονται σε μικρές ομάδες με στόχο τηδημιουργία εκθεμάτων για ένα μουσείο κινουμένωνσχεδίων. Με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, οιμαθητές/τριες• Συγκεντρώνουν πληροφορίες από τους γονείς τους για
  23. 23. τον αγαπημένο τους ήρωα κινουμένων σχεδίων• Καταγράφουν τις δικές τους προτιμήσεις για ήρωες κινουμένων σχεδίων• Καταγράφον τις πιο δημοφιλείς προτιμήσεις για να τις παρουσιάσουν στο μουσείο• Μοντελοποιούν σε εννοιολογικό χάρτη τα εκθέματα του μουσείου• Δημιουργούν μία σελίδα για κάθε έκθεμα του μουσείου (με φωτογραφία, λεζάντα και περίληψη για τη δράση- χαρακτήρα του ήρωα)• Σχεδιάζουν το εισιτήριο του μουσείου (φόντο, πληροφορίες).• Καταγράφουν τις προτάσεις τους για τις πληροφορίες και υπηρεσίες που θα πρέπει να παρέχει η ιστοσελίδα του μουσείου.Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρες
  24. 24. 3. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών Γ’-Δ’ τάξη Ενδεικτική κατανομή διδακτικών ωρών ανά ενότητα Προτεινόμενες ώρες Άξονες μαθησιακών στόχων διδασκαλίας Γνωρίζω, δημιουργώ και εκφράζομαι με τις ΤΠΕ • Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή 20 • Δημιουργώ και εκφράζομαι με πολυμέσα και παρουσιάσεις • Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Επικοινωνώ και συνεργάζομαι με ΤΠΕ • Γνωρίζω το Διαδίκτυο 10 • Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Διερευνώ, ανακαλύπτω και λύνω προβλήματα με ΤΠΕ • Μοντελοποιώ με εννοιολογικούς χάρτες 30 • Υλοποιώ σχέδια έρευνας
  25. 25. Γνωρίζω και χειρίζομαι τον υπολογιστή Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Μέσα Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού Λειτουργικό σύστημα καιικανός/ή αποθήκευσης εξοικειώνονται με το λειτουργικό περιβάλλον του• να κατονομάζει τις βασικές υπολογιστή και υλοποιούν κατάλληλες ασκήσεις και Βοηθητικές εφαρμογές μονάδες του υπολογιστικού Περιφερειακές δραστηριότητες. Εντοπίζουν στον υπολογιστή και εκτελούν Ζωγραφική συστήματος και να περιγράφει τη συσκευές εγκατεστημένα προγράμματα και εφαρμογές (ημερολόγιο, Ημερολόγιο λειτουργία τους αριθμομηχανή, ζωγραφική, κειμενογράφος κ.λπ.). Αριθμομηχανή• να διακρίνει τα βασικά Εκτέλεση Διακρίνουν και χρησιμοποιούν διάφορες περιφερειακές αποθηκευτικά μέσα με βάση τα προγράμματος συσκευές που υπάρχουν στην τάξη ή στο σχολικό εργαστήριο Υπολογιστικό σύστημα χαρακτηριστικά τους υπολογιστών (εκτυπωτής, σαρωτής, ψηφιακή φωτογραφική• να αναγνωρίζει και να Απλές εφαρμογές μηχανή κ.λπ.). Σκληρός δίσκος χρησιμοποιεί διάφορους τύπους περιφερειακών συσκευών (π.χ. Οργάνωση/διαχείρ Δημιουργούν απλά ψηφιακά έργα με τη ζωγραφική και τον Εξωτερικοί δίσκοι εκτυπωτής, σαρωτής, ψηφιακή ιση φακέλων κειμενογράφο και αποθηκεύουν τα αρχεία τους φωτογραφική μηχανή) χρησιμοποιώντας κατάλληλα ονόματα. Σαρωτής• να χειρίζεται βασικά στοιχεία του Βοήθεια γραφικού περιβάλλοντος εργασίας Οργανώνουν τα αποθηκευτικά μέσα που χρησιμοποιούν και Ψηφιακή φωτογραφική (εικονίδια, παράθυρα, φάκελοι, Εργονομία και αποθηκεύουν τις εργασίες τους σε φακέλους. Εξοικειώνονται μηχανή φάκελος διαγραμμένων αρχείων) σωστή χρήση με τις λειτουργίες διαχείρισης φακέλων (άνοιγμα,• να χρησιμοποιεί απλές υπολογιστών δημιουργία, μετονομασία, διαγραφή, αντιγραφής, Βιντεοκάμερα εφαρμογές, όπως ημερολόγιο, μετακίνησης). Εντοπίζουν και χρησιμοποιούν το φάκελο αριθμομηχανή, ζωγραφική, αποθήκευσης διαγραμμένων αρχείων. Επαναφέρουν αρχεία Εκτυπωτής κειμενογράφος που έχουν διαγράψει.• να αποθηκεύει στο δίσκο του τα Διαδίκτυο αρχεία που δημιουργεί δίνοντας Αναζητούν στο Διαδίκτυο και εντοπίζουν εικόνες και βίντεο κατάλληλα ονόματα σχετικά με την ορθή στάση του σώματος κατά την εργασία Εκπαιδευτικά βίντεο• να οργανώνει το χώρο με υπολογιστή.
  26. 26. αποθήκευσης που χρησιμοποιεί Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 4 ώρες και να διαχειρίζεται φακέλους• να είναι ενήμερος και ευαισθητοποιημένος σε θέματα υγείας, εργονομίας και καλών πρακτικών χρήσης των ΤΠΕ
  27. 27. Δημιουργώ και εκφράζομαι με παρουσιάσεις και πολυμέσα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Διαχείριση Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της Λογισμικό παρουσιάσεωνικανός/ή διαφανειών εκπαιδευτικού, υλοποιούν κατάλληλες ασκήσεις, εργασίες• να δημιουργεί και να τροποποιεί και σχέδια έρευνας (μικρής διάρκειας) που βασίζονται στη Διαδίκτυο παρουσιάσεις Χρήση δημιουργία πολυμεσικών παρουσιάσεων.• να εισάγει διαφάνειες κειμένου πολυμεσικών Προτείνεται οι εργασίες να ακολουθούν ένα σενάριο ή ένα Google maps στην παρουσίασή του στοιχείων σε μικρό σχέδιο έρευνας, βάσει του οποίου οι μαθητές να• να εισάγει πληροφορίες παρουσιάσεις οδηγούνται στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου έργου. Εκπαιδευτικά Λογισμικά πολυμεσικής μορφής σε Τα θέματα εργασίας μπορούν να αντλούνται από τα • Ιστορία Γ΄-Δ΄ Δημοτικού παρουσιάσεις που δημιουργεί Μορφοποίηση μαθήματα του Π.Σ. (γλώσσα, ιστορία, μελέτη περιβάλλοντος, • Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄- (κείμενο, εικόνα, κινούμενο διαφανειών φυσικές επιστήμες, κοινωνικές επιστήμες κ.λπ.), το Δ΄ Δημοτικού σχέδιο, βίντεο, ήχο) διαθεματικό πεδίο, τη συμμετοχή του σχολείου σε • Θρησκευτικά Γ΄- Δ΄• να διαγράφει διαφάνειες από την Εφέ εμφάνισης και καινοτόμες δράσεις και προγράμματα, τη σχολική και την Δημοτικού παρουσίασή του εναλλαγή κοινωνική ζωή. • «Άνθρωπος και φύση»• να μορφοποιεί κατάλληλα τις διαφανειών διαφάνειες μιας παρουσίασης Ενδεικτικά έργα που δημιουργούν οι μαθητές/τριες:• να καθορίζει τη διάταξη των • Πολυμεσικό παραμύθι ή κόμικ (με ήχους, αφήγηση και διαφανειών μιας παρουσίασης εικόνες/ζωγραφιές).• να καθορίζει εφέ εμφάνισης στα • Οπτικοποίηση και μουσική επένδυση ενός τραγουδιού, ή στοιχεία μιας διαφάνειας ποιήματος• να καθορίζει την εναλλαγή των • Το ηλιακό μας σύστημα διαφανειών της παρουσίασης που • Οι τέσσερις εποχές δημιουργεί • Πολυμεσικό φυτολόγιο • Ο ήλιος: πηγή ζωής και επικίνδυνος • Φυτά που ευδοκιμούν στην περιοχή μας • Κάστρα του τόπου μας • Οι άθλοι του Ηρακλή
  28. 28. • Η Μινωική Εποχή• Σύγχρονα μέσα μεταφοράς• Αγαπημένοι ήρωες κινουμένων σχεδίων και κόμικ• Αθλητισμός και υγιεινή διατροφή• Το γενεαλογικό μου δένδρο.Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρες
  29. 29. Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Δημιουργία και Οι μαθητές/τριες, με την καθοδήγηση του/της Λογισμικό επεξεργασίαςικανός/ή πληκτρολόγηση εκπαιδευτικού, υλοποιούν κατάλληλες ασκήσεις, εργασίες κειμένου• να αποθηκεύει τα κείμενα που εγγράφου και σχέδια έρευνας (μικρής διάρκειας) που απαιτούν τη δημιουργεί δίνοντας κατάλληλα δημιουργία εγγράφων διαφόρων τύπων και μορφών. ονόματα Αποθήκευση Προτείνεται οι εργασίες να ακολουθούν ένα σενάριο ή ένα Ηλεκτρονικά λεξικά και• να χρησιμοποιεί σύμβολα και εγγράφου μικρό σχέδιο έρευνας, βάσει του οποίου οι μαθητές σώματα κειμένων ειδικά πλήκτρα στο πληκτρολόγιο οδηγούνται στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου έργου.• να μορφοποιεί ένα κείμενο με Μορφοποίηση Τα θέματα εργασίας μπορούν να αντλούνται από τα Σχολικά εγχειρίδια βάση συγκεκριμένα γραμματοσειράς μαθήματα του Π.Σ. (γλώσσα, ιστορία, μελέτη περιβάλλοντος, Γλώσσας χαρακτηριστικά (μέγεθος, χρώμα, και παραγράφου φυσικές επιστήμες, κοινωνικές επιστήμες κ.λπ.), το Ιστορίας τύπος γραμματοσειράς, στοίχιση διαθεματικό πεδίο, τη συμμετοχή του σχολείου σε Μελέτης Περιβάλλοντος κ.λπ.) Εισαγωγή, καινοτόμες δράσεις και προγράμματα, τη σχολική και την Γεωγραφίας• να εισάγει εικόνες, έτοιμα αντιγραφή και κοινωνική ζωή. σχήματα και αντικείμενα (π.χ. μετακίνηση WordΑrt) σε ένα έγγραφο αντικειμένων Ενδεικτικά έργα που δημιουργούν οι μαθητές/τριες είναι:• να χρησιμοποιεί το σχεδιαστικό (κείμενο, εικόνα, • πρόσκληση σε σχολική εκδήλωση εργαλείο του κειμενογράφου για σχήμα κτλ) • αφίσα για τη σχολική γιορτή ή την εκδήλωση της τάξης να δημιουργήσει κατάλληλα • ημερολόγιο δραστηριοτήτων τάξης αντικείμενα Ορθογραφικός- • γράμμα σε ένα φίλο μου• να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά γραμματικός • άλμπουμ (έκθεση) εντυπώσεων από εκπαιδευτική τεχνικές αντιγραφής/μετακίνησης έλεγχος εκδήλωση ή δραστηριότητα τμήματος κειμένου, αντικειμένων • στίχοι αγαπημένου τραγουδιού-ποιήματος σε ένα έγγραφο Εισαγωγή και • δημιουργία ψηφιακού κόμικ• να αλλάζει το μέγεθος και τη θέση προσαρμογή • άρθρο για τη σχολική εφημερίδα μια εικόνας σε ένα έγγραφο εικόνας σε ένα • το πλάνο της τάξης μας• να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά έγγραφο • ημερολόγιο σχολικού έτους με ζωγραφιές των μαθητών
  30. 30. τον ορθογραφικό-γραμματικό Εκτύπωση έλεγχο σε ένα έγγραφο κειμένου Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 8 ώρες• να ορίζει τις βασικές ρυθμίσεις εκτύπωσης σε ένα έγγραφο και να χρησιμοποιεί την προεπισκόπηση εγγράφου• να αναπτύσσει και να εκφράζει τις ιδέες του δημιουργώντας ψηφιακά κείμενα
  31. 31. Γνωρίζω το Διαδίκτυο – Επικοινωνώ και συνεργάζομαι Προσδοκώμενα Μαθησιακά Βασικά θέματα Δραστηριότητες Εκπαιδευτικό υλικό ΑποτελέσματαΟ μαθητής/τρια πρέπει να είναι Αναζήτηση Οι μαθητές/τριες ανακαλούν βιώματα και εμπειρίες για το Φυλλομετρητέςικανός/ή πληροφορίας Διαδίκτυο υπό την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού. Γίνεται• να χρησιμοποιεί φυλλομετρητές συζήτηση για τις βασικές εφαρμογές και υπηρεσίες με στόχο Πλατφόρμα ψηφιακού για την πλοήγηση στο Διαδίκτυο Ιστοεξερευνήσεις να αναδειχθεί η σημασία του παγκόσμιου δικτύου στην σχολείου• να διακρίνει τον Παγκόσμιο Ιστό ατομική και κοινωνική ζωή ως μέσο επικοινωνίας, ως χώρο παρουσίασης και Επικοινωνία πληροφόρησης, συνεργασίας, έκφρασης και ψυχαγωγίας. Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο αναζήτησης πληροφοριών• να αναζητά και να βρίσκει Ηλεκτρονικό Οι μαθητές, με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, Wikipedia πληροφορίες για ένα ταχυδρομείο πλοηγούνται σε επιλεγμένους δικτυακούς τόπους και συγκεκριμένο σκοπό αναζητούν πληροφορίες, φωτογραφίες και άλλο υλικό με Εκπαιδευτική τηλεόραση• να χρησιμοποιεί μηχανές Ιστολόγια στόχο τη δημιουργία poster, ψηφιακού άλμπουμ ή http://www.edutv.gr αναζήτησης για την ανεύρεση Wikis πολυμεσικής παρουσίασης. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι πηγών για ένα συγκεκριμένο Εκπαιδευτικές πύλες οι δικτυακοί τόποι του Δήμου, του Μουσείου της Ακρόπολης, σκοπό• να εξοικειωθεί και να Ασφάλεια και καλή του Ιδρύματος Ευγενίδου, του Ιδρύματος Μείζονος Ιστολόγια χρησιμοποιεί υπηρεσίες, όπως συμπεριφορά στο Ελληνισμού, η Wikipedia κ.α. ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, διαδίκτυο Wikis ιστολόγια, wikis κ.λπ. Χρησιμοποιούν μηχανές αναζήτησης και εξοικειώνονται με• να αποθηκεύει ιστοσελίδες στο τεχνικές αναζήτησης πληροφοριών χρησιμοποιώντας Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς μέσο αποθήκευσης διαφορετικές λέξεις-κλειδιά. Εκτυπώνουν τμήματα Δικτύου• να αναγνωρίζει το Διαδίκτυο ως ιστοσελίδων που σχετίζονται με την εργασία τους. http://www.saferinternet.gr μέσο επικοινωνίας, Αποθηκεύουν στο δίσκο τους σχετικές σελίδες και ψηφιακό πληροφόρησης, συνεργασίας, έκφρασης και ψυχαγωγίας υλικό (κείμενο, εικόνες κ.λπ.).• να χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο με ασφάλεια και να ακολουθεί Εναλλακτικά, με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, οι
  32. 32. κανόνες προστασίας μαθητές/τριες αναπτύσσουν συνεργατικά υλικό στο wiki ή στο ιστολόγιο της τάξης, με θέματα από το σχολικά μαθήματα και το διαθεματικό πεδίο. Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 10 ώρες

×