Սաթենիկ Մկրտչյան Ռուզաննա Ծատուրյան
<ul><li>Հետազոտական ռեսուրսների կովկասյան կենտրոններ   ( ՀՌԿԿ ) -Հայաստան 2007թ.  </li></ul><ul><li>Միջազգային հարցերի նոր...
<ul><li>Դպրոցի խորհուրդ ն երը Հայաստանում.  ծ նողների մասնակցության հիմնախնդիրներ  (CRRC Armenia) </li></ul><ul><li>Դպրոցի...
<ul><li>Դպրոցի Խորհուրդները ներդրվեցին հանրակրթական համակարգի ավելի ընդգրկուն բարեփոխումների շրջանակներում, մասնավորապես, ...
<ul><li>Հետազոտել ծնողների մասնակցության ձևերը, հիմնավորումներն ու դրդապատճառները, խոչընդոտներն ու դժվարությունները, անհրա...
<ul><li>Ո րակական մեթոդների և մոտեցման կիրառում  </li></ul><ul><li>Խ որացված հարցազրույցներ և դիտարկում Երևանում և մարզերո...
<ul><li>Տեղեկատվության աղբյուրներ </li></ul><ul><li>Դպրոցի տնօրեն, փոխտնօրեն, ուսուցիչ </li></ul><ul><li>Ծ նող </li></ul><...
<ul><li>Սահմանափակումներ </li></ul><ul><li>Որակական մեթոդներով պայմանավորված’   դատողությունների ընդհանրացման  ս ահմանափակ...
<ul><li>1996-2002թթª արմատական կառուցվածքային բարեփոխումներ և բովանդակայինի համար հիմքերի ստեղծում </li></ul><ul><li>2003-...
վարկային ծրագրի նպատակները հանրակրթության կառավարման հետագա ապակենտրոնացումը դպրոցների կառավարման և ինքնավարության զարգացմ...
տնօրենի ընտրությունը, նրա հետ կնքվող պայմանագրի հաստատումը և վերջինիս վաղաժամկետ դադարեցումը, տնօրենի վարձատրության չափի ո...
<ul><li>Ընտրվում  է 3 տարի ժամկետով </li></ul><ul><li>Կազմը`  </li></ul><ul><li>2 մանկավարժ </li></ul><ul><li>2 ծնող </li>...
<ul><li>Միջնակարգ կրթության խնդիրներն ու մարտահրավերները , Բաց հասարակության ինստիտուտի օժանդակությամբ,  2003 </li></ul><u...
<ul><li>  « …Խորհուրդներն ակտիվ են հատկապես տնօրենի ընտրության ժամանակ, մինչդեռ դրանից դուրս մատնված են անգործության կամ հ...
<ul><li>Իրականացվում է 5 մակարդակներում </li></ul><ul><li>ՀՀ կառավարություն </li></ul><ul><li>ՀՀ կրթության և գիտության նախ...
<ul><li>Դպրոց-ՀՀ կառավարություն </li></ul><ul><li>Ապահովում է պետական կրթական քաղաքականության իրականացումը.  </li></ul><ul...
<ul><li>Դպրոց-Մարզպետարան </li></ul><ul><li>  Ապահովում է մարզի տարածքում պետական կրթական քաղաքականության իրականացումը, վե...
<ul><li>Մարզպետը ԴԽ կազմում նշանակում է 2 անդամ </li></ul><ul><li>« ...Ես շատ զբաղված եմ  նրանց  նիստերին մասնակցելու համա...
<ul><li>ՀՀ մարզերում համայնքի ղեկավարը ԴԽ կազմում նշանակում է 1 անդամ` ավագանու համաձայնությամբ, իսկ  Երևանում`քաղաքապետը`...
<ul><li>Դպրոցի մանկավարժական խորհուրդը գաղտնի քվեարկությամբ ընտրում է ԴԽ անդամ երկու մանկավարժի </li></ul><ul><li>Ներկայաց...
<ul><li>Դպրոցի ծնողական խորհուրդը իր կազմից ընտրում է ԴԽ անդամ երկու ծնողի </li></ul><ul><li>Ներկայացվող պահանջները`   </l...
 
<ul><li>«... եթե տնօրենը ասենք շատ վատ է աշխատում ու վերևում մեջք չունի, մի հատ բողոք էլ լինի, չի կարող աշխատել, իսկ եթե մ...
<ul><li>Համայնքի ղեկավարը ԴԽ կազմում նշանակում է անդամներ` ավագանու համաձայնությամբ: </li></ul><ul><li>« ... Մենք դպրոցի տ...
<ul><li>Համայնքի ղեկավարի առնչությունները դպրոցին </li></ul><ul><li>Ուս. տարվա սկիզբ` Սեպտեմբերի1 , ուս. տարվա ավարտ` Վերջ...
<ul><li>1998թ հոկտեմբերի 28-ին ՀՀ կառավարության թիվ 661 որոշումը` պետական հանրակրթական հաստատությունների համակարգի հետագա ...
<ul><li>հանրային գիտակցություն </li></ul><ul><li>ԴԽ  դերի, նշանակության ընկալում </li></ul><ul><li>ծնողը`  ԴԽ դերակատա՞ր  ...
<ul><li>« … կրթության բնագավառում ևս ինստիտուտները շարունակում են իրագործել նախորդ խորհրդային համակարգին հատուկ նպատակներ»...
<ul><li>ժողովրդավարական նոր մոդելներ` նախկին համակարգի արժեքներ և գաղափարներ </li></ul><ul><li>Օ ր-կ,   չնայած, ԴԽ` որպես ...
<ul><li>Ընդհանուր անիրազեկություն   ծնողների, իսկ  թյուրընկալում  մյուս դերակատարների շրջանում . </li></ul><ul><li>հավասար...
<ul><li>Թերագնահատվում է ԴԽ-ի կառավարման գործառույթ ունեցող մեխանիզմ լինելու նշանակությունը, և դիտարկվում է հիմնականում «օ...
<ul><li>Ծնողական համայնքը, որպես կանոն, առանձին խումբ չէ (իր համապատասխան շահերով և խնդիրներով)   ընդգրկված ԴԽ-ում. այն սե...
« …Պաշտոնի պես մի բան է էլի »   ( ԴԽ անդամ ծնող )   « …Ծնողը իրեն այնքան արժեվորված է զգում, որ պաշտոնյաների հետ մի խորհրո...
<ul><li>«… Դ ա լավա, որ ծնողները մտնում են դպրոց, կանխում է լուրերի տարածումը…որովհետև անձամբ մասնակցում են», </li></ul><u...
<ul><li>« …Մ ինույնն է ձևական բան է   { ԴԽ }, և մեզ ոչ ոք հաշվի չի առնելու » : </li></ul><ul><li>« …Չմիջամտել դպրոցի ներքի...
<ul><li>Ծնողը` ուսուցչի օգնական .   տեխնիկական օգնություն, միջոցառումների կազմակերպչական աշխատանքների մասնակից </li></ul><...
<ul><li>« …Հայկական դպրոցը ինչպես նաև ընտանիքը գործում է հիմնականում ավտորիտար, ավանդույթների վրա հիմնված սկզբունքներով.  ...
<ul><li>դպրոցի կառավարում ` խորհրդի միջոցով </li></ul><ul><li>իրական համայնքային մասնակցություն դպրոցի կառավարմանը` ԴԽ-ն շ...
<ul><li>Կ արողությունների զարգացում և իրազեկություն </li></ul><ul><li>Օրեն ս դրական և ընթացակարգային  փոփոխություններ </li...
<ul><li>Դպրոցի կառավարման գործող համակարգի վերաբերյալ կազմակերպել </li></ul><ul><ul><li>Ուսուցողական դասընթացներ ոչ միայն ...
<ul><ul><li>Կրթության ազգային ինստիտուտի կողմից կազմակերպված ԴԽ անդամների և տնօրենների դասընթացների նյութերը համալրել ԴԽ գ...
<ul><li>Համապատասխան կրթական և/կամ ժողովրդվարացման հիմնախնդիրներով զբաղվող ՀԿ-ներ, հիմնադրամներ, կամ այլ կրթական գերատեսչո...
<ul><li>ԴԽ կազմավորման ընթացակարերի վերանայում,  հաշվի առնելով ԴԽ-ում անդամների կառավարմանը առավել ռեալ մասնակցություն ուն...
<ul><li>Սահմանել, որ  </li></ul><ul><li>ԴԽ ծնող-անդամները չեն կարող միաժամանակ լինել տվյալ դպրոցում աշխատող ուսւոցիչներից ...
<ul><li>ԴԽ-ում Երևանում և մարզերում տարածքայինկառաարման մարմնի ներկայացուցիչների համար սահմանել միասնական թվաքանակ, օրինակ...
<ul><ul><li>Վերանայել համապետական և ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ դպրոցը `  որպես ընտրատեղամաս կիրառելու և դպրոցը ընտրական տ...
<ul><li>ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Հանրային մասնակցություն դպրոցի կառավարմանը Հայաստանում. դպրոցի խորհուրդներ

2,410 views

Published on

  • Be the first to comment

Հանրային մասնակցություն դպրոցի կառավարմանը Հայաստանում. դպրոցի խորհուրդներ

  1. 1. Սաթենիկ Մկրտչյան Ռուզաննա Ծատուրյան
  2. 2. <ul><li>Հետազոտական ռեսուրսների կովկասյան կենտրոններ ( ՀՌԿԿ ) -Հայաստան 2007թ. </li></ul><ul><li>Միջազգային հարցերի նորվեգական ինստիտուտի (NUPI) - Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի հետազոտական կենտրոնների տարածաշրջանային հմտությունների զարգացում 2008Ã. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Դպրոցի խորհուրդ ն երը Հայաստանում. ծ նողների մասնակցության հիմնախնդիրներ (CRRC Armenia) </li></ul><ul><li>Դպրոցի խորհուրդները Հայաստանում. հանրային մասնակցություն և իշխանությունների հավասարակշռություն ( NUPI ) </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Դպրոցի Խորհուրդները ներդրվեցին հանրակրթական համակարգի ավելի ընդգրկուն բարեփոխումների շրջանակներում, մասնավորապես, ֆինանսավորման նոր համակարգի ( աշակերտի թվով ) ներդրմանը զուգահեռ: </li></ul><ul><li>ծնողներ </li></ul><ul><li>տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմիններ, ինչպես նաև Կրթության և գիտության նախարարություն և այլ կրթական պետական գործակալություններ: </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Հետազոտել ծնողների մասնակցության ձևերը, հիմնավորումներն ու դրդապատճառները, խոչընդոտներն ու դժվարությունները, անհրաժեշտ փոփոխությունները: </li></ul><ul><li>արդյունավետ հանրային մասնակցության, հանրակրթության ղեկավարման ի՞նչ իրավական հնարավորություններ կան (օրենսդրություն, ռազմավարական փաստաթղթեր ևն), </li></ul><ul><li>Ի նչպե՞ս են այս ֆորմալ մեխանիզմները իրականացվում հիմնական դերակատարների կողմից` կառավարություն, ԿԳՆ, Տարածքային կառավարման նախարարություն, տեղական ինքնակառավարման մարմիններ, դպրոցի տնօրեններ, ուսուցիչներ, ծնողներ: </li></ul><ul><li>Ա ռաջարկել լուծումներ դպրոցի կառավարմանը հանրային մասնակցությունը լիարժեք ապահովելուն ուղղված մեխանիզմների մշակման ուղղությամբ: </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Ո րակական մեթոդների և մոտեցման կիրառում </li></ul><ul><li>Խ որացված հարցազրույցներ և դիտարկում Երևանում և մարզերում </li></ul><ul><li>Փ որձագիտական հարցազրույցներ </li></ul><ul><li>Օ րենսդրական դաշտի վերլուծություն </li></ul><ul><li>Ա ռկա հետազոտական զեկույցներ ի , հրապարակումների ուսո ւ մնասիրություն </li></ul><ul><li>Օ րենսդրական փաստաթղթերի վերլուծություն </li></ul><ul><li>Ը նտրանք և իրականացում </li></ul><ul><li>Երևան և հյուսիսային ու հարավային մարզերի երկուական ներկայացուցիչ </li></ul><ul><li>Ե րևանում` կենտրոն և ծայրամասային համայնքներ, դպրոցներ </li></ul><ul><li>Մ արզերում` քաղաքներ, հաղորդակցության ուղիների կամ քաղաքների մոտ գյուղեր, հեռավոր համայնքներ </li></ul>
  7. 7. <ul><li>Տեղեկատվության աղբյուրներ </li></ul><ul><li>Դպրոցի տնօրեն, փոխտնօրեն, ուսուցիչ </li></ul><ul><li>Ծ նող </li></ul><ul><li>ՏԻՄ ներկայացուցիչներ ( կրթական հարցերի պատասխանատուներ և ԴԽ ներկայացուցիչներ ) </li></ul><ul><li>Տարածքային կառավարման ներկայացուցիչներ ( մարզպետարան ի , Երևանի քաղաքապետարան ի կրթության վարչությունների, բաժինների ներկայացուցիչներ ) </li></ul><ul><li>ԴԽ այլ ներկայացուցիչներ </li></ul><ul><li>Ոլորտի փորձագետներ </li></ul>
  8. 8. <ul><li>Սահմանափակումներ </li></ul><ul><li>Որակական մեթոդներով պայմանավորված’ դատողությունների ընդհանրացման ս ահմանափակումներ </li></ul><ul><li>Հետազոտությունների մեջ միջազգային փորձի վերլուծությանը մանրամասնորեն չանդրադառնալը : Իրականացվել է միջազգային փորձի ընդհանրական ուսումնասիրություն: </li></ul><ul><li>Հետագա անելիքներ </li></ul><ul><li>Առաջարկությունների համապարփակ փաթեթի մշակման նպատակով անհրաժեշտ է իրականացնել միջազգային փորձի ուսումնասիրության առանձին հետազոտություն ( ԴԽ գործունեության և առկա թերությունների հաղթահարման փորձառությունների տեսանկյունից ) : </li></ul><ul><li>Մեկ այլ դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակներում Հայաստանի սույն հետազոտությ ունների մեջ չընդգրկված մարզերում նմանատիպ հետազ ո տության իրականացում: </li></ul><ul><li>“ լավագույն դեպքերի” ուսումնասիրության իրականացում: </li></ul>
  9. 9. <ul><li>1996-2002թթª արմատական կառուցվածքային բարեփոխումներ և բովանդակայինի համար հիմքերի ստեղծում </li></ul><ul><li>2003-իցª բովանդակային բարեփոխումներ և կառուցվածքայինների շարունակում: </li></ul>
  10. 10. վարկային ծրագրի նպատակները հանրակրթության կառավարման հետագա ապակենտրոնացումը դպրոցների կառավարման և ինքնավարության զարգացման նպատակով իրավական դաշտի բարելավումը ֆինանսավորման նոր սկզբունքների ներդրումը դպրոցներում (աշակերտների թվով ֆինանսավորում) դպրոցի կառավարման ժողովրդավարացումը և անցումը խորհուրդների միջոցով կառավարմանը
  11. 11. տնօրենի ընտրությունը, նրա հետ կնքվող պայմանագրի հաստատումը և վերջինիս վաղաժամկետ դադարեցումը, տնօրենի վարձատրության չափի որոշումը, հաստատության տարեկան բյուջեի, հաստիքացուցակի քննարկում եվ առաջարկությունների ներկայացում լիազորված մարմնին հա u տատության շահույթի տն o րինման հիմնական ուղղությունների որոշում հա u տատության աուդիտ անցկացնելու մա u ին (հա u տատության բյուջեի հաշվին) որոշման ընդունում դպրոցի ֆինանսատնտեսական ու ուսումնադաստիարակչական հաշվետվությունների լսումը և այլն
  12. 12. <ul><li>Ընտրվում է 3 տարի ժամկետով </li></ul><ul><li>Կազմը` </li></ul><ul><li>2 մանկավարժ </li></ul><ul><li>2 ծնող </li></ul><ul><li>2 ՏԻՄ ներկայացուցիչ` Երևանում, 1-ը` մարզերում </li></ul><ul><li>1 տարածքային կառավարման մարմնի ներկայացուցիչ Երևանում (Երևան քաղաքապետարան), 2-ը`մարզերում` մարզպետարան </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Միջնակարգ կրթության խնդիրներն ու մարտահրավերները , Բաց հասարակության ինստիտուտի օժանդակությամբ, 2003 </li></ul><ul><li>Տարածաշրջանային զարգացման կենտրոնի և Թրանսփարենսի Ինթրնեշնլի հայաստանյան մասնաճյուղի Շիրակի մարզում 2004թ. իրականացված հանրակրթության ոլորտում աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագրի միջոցառումների և դոնորական աջակցության ծրագրերի մոնիտորինգ : </li></ul><ul><li>ԱՀՌԾ վերանայման մասնակցային գործընթացի շրջանակներում դպրոցի կառավարման համակարգի գործունեության շուրջ հանրային քննարկումներ-2006 </li></ul><ul><li>«Կրթության ասպարեզե ՀԿ-ի 2007թ. իրականացրած Շիրակի մարզում դպրոցների խորհրդի արդյունավետությանը նվիրված հետազոտություն </li></ul><ul><li>« Մոր եվ մանկան առողջություն.Առողջություն, կրթություն և հատուկ կրթությունե , UNICEF </li></ul><ul><li>« Ընտանիք ինստիտուտի հետազոտությունե 2007, ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն, UNFP. </li></ul><ul><li>հետազոտություններ </li></ul>
  14. 14. <ul><li> « …Խորհուրդներն ակտիվ են հատկապես տնօրենի ընտրության ժամանակ, մինչդեռ դրանից դուրս մատնված են անգործության կամ հանդիսանում են տնօրենի կամակատար » </li></ul><ul><li>ԿԳ պաշտոնյաների հեռուստատեսային ելույթներից </li></ul><ul><li> «…Դանդաղ է ընթանում հասարակությանը կրթության կառավարմանը մասնակից դարձնելու գործընթացը: Դպրոցական խորհուրդների ձևավորումն անշուշտ նպաստել է կրթության կառավարման ժողովրդավարացմանը, սակայն որոշ դեպքերում խորհուրդները դրսևորում են ոչ թափանցիկ գործելաոճե : </li></ul><ul><li>Կրթության զարգացման ազգային ծրագիր 2008-2015 </li></ul>
  15. 15. <ul><li>Իրականացվում է 5 մակարդակներում </li></ul><ul><li>ՀՀ կառավարություն </li></ul><ul><li>ՀՀ կրթության և գիտության նախարարություն </li></ul><ul><li>ՀՀ տարածքային կառավարման մարմիններ ( մարզպետարան, Երևանի քաղաքապետարան ) </li></ul><ul><li>Տեղական ինքնակառավարման մարմիններ </li></ul><ul><li>Հանրակրթական հաստատություն` դպրոց </li></ul>
  16. 16. <ul><li>Դպրոց-ՀՀ կառավարություն </li></ul><ul><li>Ապահովում է պետական կրթական քաղաքականության իրականացումը. </li></ul><ul><li>Դպրոց-ԿԳՆ </li></ul><ul><li>Մշակում է կրթության զարգացման պետական ծրագիրը, պետական կրթական չափորոշիչների ձևավորման և հաստատման կարգը. վերահսկողություն է իրականացնում կրթության զարգացման պետական ծրագրի և պետական կրթական չափորոշիչների կիրառման նկատմամբ: </li></ul>
  17. 17. <ul><li>Դպրոց-Մարզպետարան </li></ul><ul><li> Ապահովում է մարզի տարածքում պետական կրթական քաղաքականության իրականացումը, վերահ u կում է նորմատիվ ակտերի կատարումը, ապահովում է կրթական և դա u տիարակչական ծրագրերի իրականացումը, ապահովում է պետական ու u ումնական հա u տատություններին o գտագործման իրավունքով հանձնված շենքերի կառուցումը, շահագործումը եւ պահպանումը: </li></ul><ul><li>Դպրոց-ՏԻՄ </li></ul><ul><li>Համայնքի ղեկավարը պարտադիր լիազորության կարգով աջակցում է համայնքի տարածքում պետական կրթական քաղաքականության իրականացմանը: </li></ul>
  18. 18. <ul><li>Մարզպետը ԴԽ կազմում նշանակում է 2 անդամ </li></ul><ul><li>« ...Ես շատ զբաղված եմ նրանց նիստերին մասնակցելու համար » </li></ul><ul><li>« ... Նրանք առանց մեզ էլ կարողանում են անհրաժեշտ քվորում ապահովել և նիստ անցկացնել » : </li></ul>
  19. 19. <ul><li>ՀՀ մարզերում համայնքի ղեկավարը ԴԽ կազմում նշանակում է 1 անդամ` ավագանու համաձայնությամբ, իսկ Երևանում`քաղաքապետը` երկու անդամ: </li></ul><ul><li> «...Մենք շատ լավ համագործակցում ենք դպրոցի տնօրենի հետ, մենք նաև լավ ընկերներ ենք ու իրար բարեկամ ենք» </li></ul><ul><li>Գյուղապետ </li></ul>
  20. 20. <ul><li>Դպրոցի մանկավարժական խորհուրդը գաղտնի քվեարկությամբ ընտրում է ԴԽ անդամ երկու մանկավարժի </li></ul><ul><li>Ներկայացվող պահանջները` </li></ul><ul><li>տվյալ դպրոցում առնվազն երեք տարվա աշխատանքային ստաժ </li></ul><ul><li>Իսկ իրականում` </li></ul><ul><li>« ....Եթե ես տնօրեն եմ և ունեմ ԴԽ անդամության նախընտրելի թեկնածու և, եթե մանկավարժներից մեկը առարկություններ ունի այդ հարցում, ես ընդամենը կսպասեմ մինչև հաջորդ ուսումնական տարվա սկիզբը և նրան կհայտնեմ, որ համապատասխան քանակի դասաժամեր նրա համար չկան » : </li></ul>
  21. 21. <ul><li>Դպրոցի ծնողական խորհուրդը իր կազմից ընտրում է ԴԽ անդամ երկու ծնողի </li></ul><ul><li>Ներկայացվող պահանջները` </li></ul><ul><li>առնվազն միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն կրթություն, տվյալ դպրոցում սովորող երեխայի առկայություն </li></ul><ul><li>Իրականում` </li></ul><ul><li>« ...Աշխատում եմ էնպիսի ծնող ընտրեմ, որ ակտիվ լինի, բյուջեից բան հասկանա » : </li></ul><ul><li>Դպրոցի տնօրեն </li></ul>
  22. 23. <ul><li>«... եթե տնօրենը ասենք շատ վատ է աշխատում ու վերևում մեջք չունի, մի հատ բողոք էլ լինի, չի կարող աշխատել, իսկ եթե մեջք ունի, ուզում ա ողջ դպրոցի ծնողները չէ, ողջ թաղն էլ բողոքի, մեկ ա ` նա շարունակելու ա աշխատելե: </li></ul><ul><li>Մարզպետը` մարզի կրթական քաղաքականության պատասխանատու, վերահսկիչ, կազմակերպիչ: </li></ul><ul><li>Տնօրենը` ներդպրոցական հարցերում հիմնական պատասխանատու, իսկ իրականում մարզպետին/ Երևանի քաղաքապետին հաշվետու լինելու հանգամանքով պայմանավորված` առավել լոյալ.... </li></ul><ul><li>օրենսդրական մի շարք պատճառներ` </li></ul><ul><li>Դպրոցի հաստիքային ցուցակն ու ծախսերի նախահաշիվը հաստատության խորհրդի համաձայնությամբ տնօրենը ներկայացնում է մարզպետի/երևանի քաղաքապետի հաստատմանը: </li></ul><ul><li>ԴԽ կազմը վերջնական հաստատվում է մարզպետի/ Երևանի քաղաքապետի հրամանով : </li></ul>
  23. 24. <ul><li>Համայնքի ղեկավարը ԴԽ կազմում նշանակում է անդամներ` ավագանու համաձայնությամբ: </li></ul><ul><li>« ... Մենք դպրոցի տնօրենի հետ շատ լավ հարաբերությունների մեջ ենք, նա ղեկավար է դպրոցում, գյուղապետը` գյուղում, մենք նաև մտերիմ ընկերներ ենք ու իրար բարեկամ » : </li></ul><ul><li>ԴԽ անդամ գյուղապետ </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>« ...Նրանք չեն էլ թողնում, որ մենք միջամտենք իրենց գործերին, հատկապես բյուջեին, մեզ չեն էլ թողնի մասնակցենք էդ նիստերին » : </li></ul><ul><li>Գյուղապետ </li></ul>
  24. 25. <ul><li>Համայնքի ղեկավարի առնչությունները դպրոցին </li></ul><ul><li>Ուս. տարվա սկիզբ` Սեպտեմբերի1 , ուս. տարվա ավարտ` Վերջին զանգ` հանդես է գալիս շնորհավորական ուղերձով, հնարավորության դեպքում դրամական կամ այլ նվերներով </li></ul><ul><li>Դպրոցի շենքային, գույքային պայմանների վերանորոգմանը մասնակցություն </li></ul><ul><li>Նաև` դպրոցի ներգրավում տարբեր միջազգային ծրագրերում </li></ul>
  25. 26. <ul><li>1998թ հոկտեմբերի 28-ին ՀՀ կառավարության թիվ 661 որոշումը` պետական հանրակրթական հաստատությունների համակարգի հետագա ապակենտրոնացման մասին, ըստ որի` </li></ul><ul><li>մարզային ենթկայության որոշ դպրոցներ հանձնվեցին համայնքային ենթակայության: </li></ul><ul><li>2002 թ մեկ այլ որոշմամբ բոլոր հանրակրթական դպրոցները համայնքային ենթակայությունից կրկին անցան մարզային ենթակայության: </li></ul>
  26. 27. <ul><li>հանրային գիտակցություն </li></ul><ul><li>ԴԽ դերի, նշանակության ընկալում </li></ul><ul><li>ծնողը` ԴԽ դերակատա՞ր </li></ul><ul><li>օտարվածություն դպրոցի կառավարման գործընթացից </li></ul><ul><li>ծնողը` ուսուցչի օգնական, իսկ ԴԽ-ում որոշումները լեգիտիմացնող դերակատար </li></ul><ul><li>պահանջարկի ձևակերպում կրթության նկատմամբ </li></ul>
  27. 28. <ul><li>« … կրթության բնագավառում ևս ինստիտուտները շարունակում են իրագործել նախորդ խորհրդային համակարգին հատուկ նպատակներ»: </li></ul><ul><li>Մարդկային Զարգացման Ազգային Զեկույց 2006, էջ . 22 </li></ul>
  28. 29. <ul><li>ժողովրդավարական նոր մոդելներ` նախկին համակարգի արժեքներ և գաղափարներ </li></ul><ul><li>Օ ր-կ, չնայած, ԴԽ` որպես դպրոցի կառավարման բարձրագույն կոլեգիալ մարմնի գոյությանը, տնօրենի` որպես բացարձակ իշխանությունը կրողի մտայնությունը. </li></ul><ul><li>«...դու ես տնօրենը դու էլ որոշի..., ես ինչ գործ ունեմ խառնվեմ իրա դպրոցի ծախսերին...» ( ծնողներ ) </li></ul><ul><li>«ես եմ որոշում, կուզեմ խորհուրդը գործի, կգործի, չեմ ուզի, չի գործի» ( տնօրեն ) </li></ul><ul><li>«տնօրենը` միապետ» ( պաշտոնյա ) </li></ul>
  29. 30. <ul><li>Ընդհանուր անիրազեկություն ծնողների, իսկ թյուրընկալում մյուս դերակատարների շրջանում . </li></ul><ul><li>հավասարեցում հոգաբարձուների խորհրդի գործառույթներին, </li></ul><ul><li>Խորհուրդը` որպես « դպրոցին փող կամ օգուտ բերող ծրագրեր ի » իրականացման միջոց , </li></ul><ul><li>Համադպրոցական որոշումները լեգիտիմացնող մեխանիզմ. « …Քանի որ որոշումները ընդհանուր քննարկված են, հեշտ են ընդունվում մյուսների կողմից » </li></ul><ul><li>Ծնողներին դպրոցական որոշումներին ծանոթացնելու մեխանիզմ. « …իբր թե կապող օղակ ա ծնողի և դպրոցի միջև , եթե չլիներ, ինձ կասեին ` ինչ ես քիթդ խոթում, իսկ էսպես ոտդ պինդ ա, կարողանում ես խոսել » , « …Դ Խ կար և որ է, համայնքը, ծ ն ողը պիտի իմանա, թե ինչ է կատարվում դպրոցում » : </li></ul>
  30. 31. <ul><li>Թերագնահատվում է ԴԽ-ի կառավարման գործառույթ ունեցող մեխանիզմ լինելու նշանակությունը, և դիտարկվում է հիմնականում «օգտակար լինելու տեսանկյունիցե. </li></ul><ul><li>«…Ա’յ խորհուրդ, եթե դու դպրոցի համար ոչինչ չես անում, ապա ինչո ՞ւ պետքա կանգնես տնօրենի առաջ, ի՞նչ իրավունք ունես, աշխատի օգնես, եթե չէ, ուրեմն…ե </li></ul><ul><li>«...թ՞ե դու {խորհուրդը} մենակ ֆինանսականն ես կառավարում, դե արի մյուս հարցերն էլ հարթի է~...ե </li></ul>
  31. 32. <ul><li>Ծնողական համայնքը, որպես կանոն, առանձին խումբ չէ (իր համապատասխան շահերով և խնդիրներով) ընդգրկված ԴԽ-ում. այն սերտաճած է ուսուցչական կազմին, կամ ածանցված է դրանից: </li></ul><ul><li>ԴԽ-ում «ակտիվ» և հիմնականում լոյալ ծնողներ: </li></ul><ul><li>ԴԽ-ի ծնող անդամի ծիսական ընտրություններ: </li></ul>
  32. 33. « …Պաշտոնի պես մի բան է էլի » ( ԴԽ անդամ ծնող ) « …Ծնողը իրեն այնքան արժեվորված է զգում, որ պաշտոնյաների հետ մի խորհրոդում լինելու, որ… » ( ուսմասվար ) « … Դ ե ինձ տնօրենը խնդրեց, ես էլ համաձայնեցի, համ էլ բիզնեսի բերումով կօգնեմ դպրոցին » : ( ծնող )
  33. 34. <ul><li>«… Դ ա լավա, որ ծնողները մտնում են դպրոց, կանխում է լուրերի տարածումը…որովհետև անձամբ մասնակցում են», </li></ul><ul><li>«… Ծ նողն ովա, որ թողնում ես դպրոց», </li></ul><ul><li>«…Ճիշտ ա ծնողներին ընդգրկելը, գործարար ծնողները օգնում են դպրոցին», </li></ul><ul><li>« …Դպրոցը պահելու համար պետք է , որ ծնողը ընդգրկված լինի : էսօր ծնողը ֆինանսապես շատ ա օգնում , ու դու կախված ես , պիտի ընդառաջես » , </li></ul><ul><li>« …Ծնողը մշտապես պետք է լինի դպրոցի կողքին , իհարկե , ընտր ություններին { տնօրենի } էլ պետք ա մասնակցի , ո՞վ ասեց ,որ վեր և ից պետք ա լինի »: </li></ul>
  34. 35. <ul><li>« …Մ ինույնն է ձևական բան է { ԴԽ }, և մեզ ոչ ոք հաշվի չի առնելու » : </li></ul><ul><li>« …Չմիջամտել դպրոցի ներքին գործերին » ”. </li></ul><ul><li>2.1 « … Գյուղը հարուստ է ավանդույթներով, և մարդիկ կարծում են, թե եթե նա տնօրեն է, ուսուցիչ է, ուրեմն ճիշտ է » ( գյուղական բնակավայրեր ): </li></ul><ul><li>2.2 « …Երեխայի համար լրացուցիչ պրոբլմեներ » չստեղծելու մտայնությամբ ( քաղաքային բնակավայրեր ) </li></ul><ul><li>3. « դպրոցը պետք է ամեն ինչ տա » , «էրեխուն դպրոց եմ ուղարկում, բարի եղեք ամեն ինչ անել» ( գյուղական և քաղաքային ծայրամասային բնակավայրեր ): </li></ul>
  35. 36. <ul><li>Ծնողը` ուսուցչի օգնական . տեխնիկական օգնություն, միջոցառումների կազմակերպչական աշխատանքների մասնակից </li></ul><ul><li>Ծնողը ԴԽ-ում որոշումների «թարգմանիչ» և լեգիտիմացման միջոց </li></ul><ul><li>« … Քանի որ որոշումները ընդհանուր քննարկված են, հեշտ են ընդունվում մյուսների կողմից » : </li></ul>
  36. 37. <ul><li>« …Հայկական դպրոցը ինչպես նաև ընտանիքը գործում է հիմնականում ավտորիտար, ավանդույթների վրա հիմնված սկզբունքներով. կրթական համակարգը գործում է փակ հասարակարգի տրամաբանությամբ » : </li></ul><ul><li>Մարդկային Զարգացման Ազգային Զեկույց 2006, էջ . 28-29 </li></ul><ul><li>Կրթության գործընթացի ավելի հեշտ կազմակերպում, բարվոք դասասենյա կ ներ , թե ՞ կրթության բարձր որակ </li></ul>
  37. 38. <ul><li>դպրոցի կառավարում ` խորհրդի միջոցով </li></ul><ul><li>իրական համայնքային մասնակցություն դպրոցի կառավարմանը` ԴԽ-ն շրջանցելով </li></ul>
  38. 39. <ul><li>Կ արողությունների զարգացում և իրազեկություն </li></ul><ul><li>Օրեն ս դրական և ընթացակարգային փոփոխություններ </li></ul><ul><li>ԴԽ արդյունավետ գործունեությանն առնչվող անուղղակի գործոններ </li></ul>
  39. 40. <ul><li>Դպրոցի կառավարման գործող համակարգի վերաբերյալ կազմակերպել </li></ul><ul><ul><li>Ուսուցողական դասընթացներ ոչ միայն ԴԽ անդամների, այլև դպրոցի շահառու մյուս խմբերի համար` ծնողներ, ուսւոցիչներ, ՏԻՄ ներկայացուցիչեր և այլն: </li></ul></ul><ul><ul><li>Խորհրդատվական դասընթացներ ԴԽ անդամների և տնօրենների համար՞ տրամադրելով կիրառելի գիտելիքներ և գործնական հմտություններ դպրոցի կառավարմանը արդյունավետ մասնակցելու տեսանկյունից, (օրինակ` դպրոցի արտաբյուջետային ֆինանսավորման աղբյուրների հայթայթման, բյուջեի արդյունավետ կառավարման նպատակով): </li></ul></ul>
  40. 41. <ul><ul><li>Կրթության ազգային ինստիտուտի կողմից կազմակերպված ԴԽ անդամների և տնօրենների դասընթացների նյութերը համալրել ԴԽ գործառույթների, անդամների իրավունքների և պարտավորությունների, ինչպես նաև դրանց իրացման իրական մեխանիզմների մասին առավել մատչելի, գործնական, օգտակար տեղեկատվության տրամադրմամբ: </li></ul></ul><ul><ul><li>ԴԽ անդամներին տրամադրել հանրակրթության բոլոր օրենսդրական փոփոխություններ` նպաստելով վերջիններիս օրենսդրական իրազեկվածության մակարդակի բարձրացմանը: </li></ul></ul><ul><ul><li>Անհրաժեշտ են հանրային իրազեկման ծրագրեր. ա/ ինտերնետ ռեսուրսի ստեղծում, տարածում, բ/ հեռուստա-ռադիո հաղորդումների եթերում քննարկումների, բանավեճերի խթանում, տեղեկատվական հաղորդումների պատրաստում, հեռարձակում </li></ul></ul>
  41. 42. <ul><li>Համապատասխան կրթական և/կամ ժողովրդվարացման հիմնախնդիրներով զբաղվող ՀԿ-ներ, հիմնադրամներ, կամ այլ կրթական գերատեսչություններ կարող են անդրադառնալ տեղայնացված կամ առանձին դպրոցների ԴԽ-ների հզորացման խնդիրներին: </li></ul><ul><li>Միջազգային դոնոր հանրությանն առաջարկվում է ընդլայնել դպրոցի ծնողական համայնքի մասնակցությունն ապահովող, նաև ուղղակիորեն ծնողական համայնքի հզորացմանն ուղղված ծրագրերի համար միջոցների տրամադրման ծավալները: </li></ul>
  42. 43. <ul><li>ԴԽ կազմավորման ընթացակարերի վերանայում, հաշվի առնելով ԴԽ-ում անդամների կառավարմանը առավել ռեալ մասնակցություն ունենալու տեսանկյունից. </li></ul><ul><li>օրինակ, ԴԽ անդամների ընտրության ժամանակ ծնողներն ընտրվեն համադպրոցական ընտրությունների կազմակերպմամբ` փակ, գաղտնի քվեարկությամբ (նախընտրական քարոզարշավ, ծրագիր, հանդիպումներ ևն): ԴԽ ծնող-անդամի ընտրության ժամանակ Կրթության և Գիտության նախարարության ներկայացուցչի ներկայության ապահովում: </li></ul><ul><li>վերանայել ընտրված ԴԽ կազմը մարզպետի կողմից հաստատման ենթակա լինելու դրույթը: </li></ul>
  43. 44. <ul><li>Սահմանել, որ </li></ul><ul><li>ԴԽ ծնող-անդամները չեն կարող միաժամանակ լինել տվյալ դպրոցում աշխատող ուսւոցիչներից կամ աշխատակազմի որևէ այլ անդամ: </li></ul><ul><li>ԴԽ նախագահը չի կարող ընտրվել ուսուցիչ-անդամներից: </li></ul><ul><li>ԴԽ ուսուցիչ-անդամները չեն կարող լինել դպրոցի վարչական ղեկավարությունից: </li></ul>
  44. 45. <ul><li>ԴԽ-ում Երևանում և մարզերում տարածքայինկառաարման մարմնի ներկայացուցիչների համար սահմանել միասնական թվաքանակ, օրինակ` մեկական ներկայացուցիչ: </li></ul><ul><li>Միասնականացնել և ձևայնացնել խորհրդի գործունեության ընթացակարգերը ( գործավարություն, օրինակելի ձևերի մշակում համատարած տարածում, խորհրդի անդմաների անձնական փաստաթղթերի փաթեթի ստեղծում ) : </li></ul><ul><li>Սահմանել ԴԽ գործունեության թափանցիկության և հաշվետու լինելու հստակ մեխանիզմներ ( օրինակ, ժողովների արձանագրությունների, հաշվետվությունների, որոշումների տեղադրում տեսանելի վայրում ) : </li></ul><ul><li>Խորհրդի անկախ գործունեությանը նպաստելու նպատակով հատկացնել համապատասխան աշխատանքային պայմաններ ( աշխատանքային տարածք, գույք, որոշակի բյուջե տեխնիկական ծախսերը հոգալու համար ) </li></ul>
  45. 46. <ul><ul><li>Վերանայել համապետական և ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ դպրոցը ` որպես ընտրատեղամաս կիրառելու և դպրոցը ընտրական տեղամաս կիրառելու պրակտիկան: </li></ul></ul><ul><ul><li>Մշակել մանկավարժներին աշխատանքի ընդունելու և աշխատանքից ազատելու կարգը ` մասնագիտական ունակությունների վրա հիմնված մրցակցային պայմանների ապահովման և թափանցիկության ապահովման տեսանկյունից: </li></ul></ul>
  46. 47. <ul><li>ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ </li></ul>

×