Pedagogiaj modeloj por distanca lingvolernado

1,486 views

Published on

Prezentita je ILEI2006

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,486
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
190
Actions
Shares
0
Downloads
43
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Pedagogiaj modeloj por distanca lingvolernado

  1. 1. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Pedagogiaj modeloj por distanca lingvolernado La kazo de Esperanto Federico Gobbo federico.gobbo@uninsubria.it Universit` dell’Insubria a
  2. 2. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Pri retkursoj 1 En la komenco estiˆis radio... g La unua generacio de retkursoj estis unumedia La dua generacio de retkursoj estas multmedia La senˆevala kaleˆo c s 2 Neevitebla leˆog Kial krizis retlernado versio 1? Lernu! kaj la dir-kaj-testa modelo Konstruisme edukadi 3 Jam bonaj ideoj konstruisme Kelkaj proponoj 4 Unuaj proponoj... Podkasti! Vikiumi Eldoni per blogoj ...kaj aliaj proponoj Studi per ideomapoj Rolludi retletere
  3. 3. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj En la komenco estiˆis radio... g Lerni esperanton distance Kursoj por lerni esperanton perrete naskiˆis jam en la 1990aj. g Esperantistaro estas disigita homgrupo, kaj dum la tuta sia historio novaj komunikiloj rapide estis uzitaj por vivteni kontaktojn inter la membroj, ekzemple per radio. La˘ EdE, la unua radielsendo en esperanto datas 1922, de Newark u (Usono) al Londono. Jam en 1933 lingvajn kursojn dissendas stacioj el 14 landoj.
  4. 4. Ronald Reagan kiel radi-anoncisto, 1934-37.
  5. 5. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La unua generacio de retkursoj estis unumedia Lerni esperanton perrete en la 1990aj Ne surprizas, ke balda˘ aperis retkursoj post la malkovro de TTT u (1990) kaj de la unua krozilo (1993). Ka˘ze de la malrapideco, la unuaj retkursoj eldonitaj dum la u 1990aj estis strikte tekst-bazaj kaj ofte kopioj de paper- a˘ u libro-bazaj ekzistantaj lingvokursoj.
  6. 6. Unua leciono de anglalingva ELNA-retkurso, 1997
  7. 7. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La dua generacio de retkursoj estas multmedia Naskiˆas eo-portalo por ˆiu lingvo: Lernu! g c Kun la nova miljaro alvenas nova generacio de retkursoj, kiuj uzas multmedian materialon (a˘da, skriba, vida, ktp). La plej grava u retejo por lerni esperanton nun estas Lernu!, kiu startis kiel ideo en 2000 kaj danke al entuziasmo de TEJO-aktivuloj kaj al subteno de ‘Esperantic Studies Foundation’ (ESP) la 21-a de decembro 2002 ˆi estis lanˆita. g c
  8. 8. La ˆefpaˆo de Lernu! en 24 lingvoj, 23/07/2006 c g
  9. 9. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La dua generacio de retkursoj estas multmedia ˆ La enhavo de Lernu! riˆas sed iom haosas... c 12 kursoj (bazaj, progresaj, infanaj...), 1 vortaroj, 2 detalaj priskriboj de la gramatiko (“La tuta Esperanto” de 3 Seppik), elˆuteblaj libr(et)oj (ekz. “Fajron sentas min interne” de s 4 Matthias), forumoj, 5 virtualaj lecionoj (t.e. gvidanto kaj lernantoj kunvenas 6 perrete), perretaj ekzamenoj, 7 elibroj, 8 amatoraj filmetoj. 9
  10. 10. La aktuala ˆenerala paˆo de Lernu!... g g
  11. 11. ...kaj la estiˆonta, pli bona g
  12. 12. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La dua generacio de retkursoj estas multmedia Evaluado de Lernu! kaj proponoj Lernu! estas la plej bona il(ar)o por lerni esperanton distance. Mia celo estas doni konkretajn proponojn por plibonigi plue, baze de miaj spertoj ˆe itala nacia projekto por distanca lernado por c altgrada robotistiko, nome TIGER. Mia startpunkto jenas: ne estas problemo de teknologio sed de pedagogio. Alivorte, krom plibonigi la ordigon de la enhavo necesas doni aktivan taskaron por pli efike instrui kaj lerni distance la esperantan lingvon, en amuza maniero.
  13. 13. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La dua generacio de retkursoj estas multmedia Evaluado de Lernu! kaj proponoj Lernu! estas la plej bona il(ar)o por lerni esperanton distance. Mia celo estas doni konkretajn proponojn por plibonigi plue, baze de miaj spertoj ˆe itala nacia projekto por distanca lernado por c altgrada robotistiko, nome TIGER. Mia startpunkto jenas: ne estas problemo de teknologio sed de pedagogio. Alivorte, krom plibonigi la ordigon de la enhavo necesas doni aktivan taskaron por pli efike instrui kaj lerni distance la esperantan lingvon, en amuza maniero. ˆ Cu vi pretas?
  14. 14. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Neevitebla leˆo g La unua fazo de nova medio Marshall McLuhan en Understanding Media klarigis jam en la 1960aj ˆeneralan leˆon de nova medio: kiam alvenas nova medio, g g ˆi klopodas sin maski kiel malnova medio por iˆi ˆenerale g gg akceptata de la publiko. Lia ekzemplo estis pri la unuaj a˘tomobiloj, kiuj estas similaj al u senˆevalaj kaleˆoj. De tial, la ‘leˆo de la senˆevala kaleˆo’. c s g c s
  15. 15. Kaleˆo, en la Scienca Muzeo de Milano s
  16. 16. Alfa Romeo 2300 Spider Sport, samloke
  17. 17. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kial krizis retlernado versio 1? La monda krizo de retlernado en la 2000aj Jam ekde 2001 la nombro de TTT-paˆoj en la angla ne estis plu la g plejmulto, kaj la tendenco emas al plimultiˆo de la lingvoj mem. g Konsekvence la demando pri tradukado kaj lingvaj kursoj disdoneblaj perrete pli kaj pli kreskas. En esperantaj rondoj konatas la fakto, ke multaj lernantoj alprosksimiˆas per retkurso g sed je la fino ili perdiˆas. g La reta konektado en granda parto de la mondo permesas la uzon de multmedia materialo, tamen tutmonde retlernado vivas profundan krizon, aparte prilingva. Oni povas serˆi ekskuzon en c teknologio.
  18. 18. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kial krizis retlernado versio 1? La monda krizo de retlernado en la 2000aj Jam ekde 2001 la nombro de TTT-paˆoj en la angla ne estis plu la g plejmulto, kaj la tendenco emas al plimultiˆo de la lingvoj mem. g Konsekvence la demando pri tradukado kaj lingvaj kursoj disdoneblaj perrete pli kaj pli kreskas. En esperantaj rondoj konatas la fakto, ke multaj lernantoj alprosksimiˆas per retkurso g sed je la fino ili perdiˆas. g La reta konektado en granda parto de la mondo permesas la uzon de multmedia materialo, tamen tutmonde retlernado vivas profundan krizon, aparte prilingva. Oni povas serˆi ekskuzon en c teknologio. Kial do tiu ˆi krizo? c
  19. 19. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kial krizis retlernado versio 1? La “dir-kaj-testa” modelo ˆ Gis nun retlernadaj ejoj sekvas la tradicia pedagogia modelo, nome “dir-kaj-testa”. Spertuloj kaj instruantoj ofertas fiksan materialon en la˘ˆtupa maniero, kaj oni esperas, ke lernantoj absorbas kaj us eltenas. Retlernade, tio ofte implikas enˆutado de anta˘pretigitaj materialoj s u fare de la instruantoj. La testfazo iˆas a˘tomata, kaj preska˘ ˆiuj g u uc interagado inter la lernantoj kaj la lernantoj kaj la instruisto perdiˆas a˘ iˆas flanka faktoro, t.e. ˆi ne rilatas rekte nek kun g ug g lecionoj nek kun ekzamenoj.
  20. 20. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kial krizis retlernado versio 1? La “dir-kaj-testa” modelo por retlernadi ˆ Gis nun retlernadaj ejoj sekvas la tradicia pedagogia modelo, nome “dir-kaj-testa”. Spertuloj kaj instruantoj ofertas fiksan materialon en la˘ˆtupa maniero, kaj oni esperas, ke lernantoj absorbas kaj us eltenas. Retlernade, tio signifas la jenan interpreton de interagado: prenu la paˆojn de libro, alklakiˆu la paˆ-turnojn, kaj finu per memzorgaj g g g multelektaj testoj kiel ekzamenoj, kelkfoje la˘tdiritaj de teruraj u parolantaj kapoj – feliˆe, tio neniam okazis en priesperantaj kursoj. c
  21. 21. Jen la ofta rezulto...
  22. 22. Ni vidu kie Lernu! sekvas la “dir-kaj-testan” modelon
  23. 23. La kurso “Bildoj kaj demandoj” ˆ Gi sekvas la dir-kaj-testa modelo. Interese, alklake oni havas bazajn informojn pri la vortprovizo, kiu estas ne tro banala formo de alklakado.
  24. 24. Testo de la kurso “Vojaˆu kun Zam” g Same, ˆi sekvas la dir-kaj-testa modelo. Oni povas a˘di la g u frazojn...
  25. 25. Testo de la kurso “Vojaˆu kun Zam” g Same, ˆi sekvas la dir-kaj-testa modelo. Oni povas a˘di la g u frazojn... sed oni ne povas testi la kvaliton de propra la˘tlegado. u
  26. 26. Specimeno de la kurso “Ana Pana” Ana Pana (kaj la sekvo) diferencas de la anta˘aj danke al la u rakonto, kiu povas revigligi intereson...
  27. 27. Specimeno de la kurso “Ana Pana” Ana Pana (kaj la sekvo) diferencas de la anta˘aj danke al la u rakonto, kiu povas revigligi intereson... sed kial ne konstrui detektivromanon kun la lernantoj, samkiel rolludado?
  28. 28. La kursoj fare de Claude Piron La bildstrio la˘ la Zagreba metodo “Kiu estas Jozefo” a˘ la famega u u “Gerda malaperis!” ne profitis de la nova medio: oni ilin simple kopiis enreten.
  29. 29. La kursoj fare de Claude Piron La bildstrio la˘ la Zagreba metodo “Kiu estas Jozefo” a˘ la famega u u “Gerda malaperis!” ne profitis de la nova medio: oni ilin simple kopiis enreten. Jen klara ekzemplo de senˆevala kaleˆa adaptado. c s
  30. 30. La lingvo-kaj-kulturaj kursoj ˆ Ci tiu kurso, samkiel “Vojaˆo en Esperanto-lando” (beda˘rinde ne g u kompleta), superas la aliajn ˆar ili enkondukas specimenojn de c esperanta vivo. La adapto de la Kolkera libro tamen estas alia senˆevala kaleˆo. c s
  31. 31. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Lernu! kaj la dir-kaj-testa modelo Grava rimarko. Oni ne min miskomprenu. Mi ne diras, ke Gerda malaperis! ne valoras. Mi diras, ke oni devas adapti la lernigan materialon al la medio. Pozitiv-pensante: oni povas plibonigi la bonajn jamfaraˆ per alia oj perspektivo, kiu engaˆigas pli aktive kaj la lernantoj kaj la g instruantoj.
  32. 32. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Lernu! kaj la dir-kaj-testa modelo Grava rimarko. Oni ne min miskomprenu. Mi ne diras, ke Gerda malaperis! ne valoras. Mi diras, ke oni devas adapti la lernigan materialon al la medio. Pozitiv-pensante: oni povas plibonigi la bonajn jamfaraˆ per alia oj perspektivo, kiu engaˆigas pli aktive kaj la lernantoj kaj la g instruantoj. ˆ Cu vi pretas?
  33. 33. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kio estas konstruismo? Temas pri pedagogia modelo kiu substrekas la rolon de kulturo kaj kuntesto en la komprenada proceso. Bazaj referencoj: la evoluadan perspektivon, t.e. kiel infanoj lernas, influas la hipotezo Proksim-LernoAreo (PLA) la˘ Vygotsky; u la konaran perspektivon, t.e. kiel homoj strukturas informadon, influas la skolo de Gregory Bateson; la edukadan perspektivon, t.e. kiaj iloj efikas por edukado, influas la ideoj de Gredler.
  34. 34. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Limoj de la “dir-kaj-testa” modelo Kio estas lernado? Lernado estas serˆado pri signifo. La˘ c u konstruisma vidpunkto, du estas la lernadaj faktoroj malzorge de la “dir-kaj-testa” modelo:
  35. 35. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Limoj de la “dir-kaj-testa” modelo Kio estas lernado? Lernado estas serˆado pri signifo. La˘ c u konstruisma vidpunkto, du estas la lernadaj faktoroj malzorge de la “dir-kaj-testa” modelo: instruantoj povas kaj volas lerni de la lernantoj (principo de 1 retroagado, la˘ Gregory Bateson) u
  36. 36. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Limoj de la “dir-kaj-testa” modelo Kio estas lernado? Lernado estas serˆado pri signifo. La˘ c u konstruisma vidpunkto, du estas la lernadaj faktoroj malzorge de la “dir-kaj-testa” modelo: instruantoj povas kaj volas lerni de la lernantoj (principo de 1 retroagado, la˘ Gregory Bateson) u sen aktiva partopreno de la lernanto en konstruado, t.e. 2 lerni-per-fari, ˆli tute ne povas lerni pri la lernado (principo de s metalernado, a˘ lernolernado). u
  37. 37. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Limoj de la “dir-kaj-testa” modelo Kio estas lernado? Lernado estas serˆado pri signifo. La˘ c u konstruisma vidpunkto, du estas la lernadaj faktoroj malzorge de la “dir-kaj-testa” modelo: instruantoj povas kaj volas lerni de la lernantoj (principo de 1 retroagado, la˘ Gregory Bateson) u sen aktiva partopreno de la lernanto en konstruado, t.e. 2 lerni-per-fari, ˆli tute ne povas lerni pri la lernado (principo de s metalernado, a˘ lernolernado). u Sen retroagado nek metalernado finvenkas la plej grava malamiko de lernado:
  38. 38. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Limoj de la “dir-kaj-testa” modelo Kio estas lernado? Lernado estas serˆado pri signifo. La˘ c u konstruisma vidpunkto, du estas la lernadaj faktoroj malzorge de la “dir-kaj-testa” modelo: instruantoj povas kaj volas lerni de la lernantoj (principo de 1 retroagado, la˘ Gregory Bateson) u sen aktiva partopreno de la lernanto en konstruado, t.e. 2 lerni-per-fari, ˆli tute ne povas lerni pri la lernado (principo de s metalernado, a˘ lernolernado). u Sen retroagado nek metalernado finvenkas la plej grava malamiko de lernado: enuo.
  39. 39. Same, perbilde retroagado Instruanto proponas taskon estighas demandoj lernanto taskfaro fino metalernado restrukturado
  40. 40. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel okazas lernado? La konstruisma vidpunkto La˘ konstruismo, lernado okazas per konstruo, a˘ eltrovo, de u u reguloj kaj mensaj modeloj. Alivorte, ni kreas niajn lensojn por interpreti la mondon.
  41. 41. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel okazas lernado? La konstruisma vidpunkto La˘ konstruismo, lernado okazas per konstruo, a˘ eltrovo, de u u reguloj kaj mensaj modeloj. Alivorte, ni kreas niajn lensojn por interpreti la mondon. Ni difinas lernunuo kiel unu sensodonacado al (mensa) mondo. Tio valoras kaj por lernantoj kaj por instruantoj, a˘ trejnantoj. u
  42. 42. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel okazas lernado? La konstruisma vidpunkto La˘ konstruismo, lernado okazas per konstruo, a˘ eltrovo, de u u reguloj kaj mensaj modeloj. Alivorte, ni kreas niajn lensojn por interpreti la mondon. Ni difinas lernunuo kiel unu sensodonacado al (mensa) mondo. Tio valoras kaj por lernantoj kaj por instruantoj, a˘ trejnantoj. u Do, lernado estas konstanta ariˆo kaj disiˆo de lernunuoj kiuj g g kombine konstruas modelojn kaj regulojn. Lernado kaj metalernado okazas samtempe.
  43. 43. Lernunuoj estas la brikoj de lernado
  44. 44. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel ni asimilas novan informadon Informoj kiuj konfirmas regulon fortikigas nian konaran modelon.
  45. 45. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel ni asimilas novan informadon Informoj kiuj konfirmas regulon fortikigas nian konaran modelon. Informoj kiuj malkonfirmas regulon ˆanˆas nian konaran modelon. sg
  46. 46. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel ni asimilas novan informadon Informoj kiuj konfirmas regulon fortikigas nian konaran modelon. Informoj kiuj malkonfirmas regulon ˆanˆas nian konaran modelon. sg Konsekvence, eˆ eraro povas doni senson, t.e. iˆi lernunuo. c g
  47. 47. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel ni asimilas novan informadon Informoj kiuj konfirmas regulon fortikigas nian konaran modelon. Informoj kiuj malkonfirmas regulon ˆanˆas nian konaran modelon. sg Konsekvence, eˆ eraro povas doni senson, t.e. iˆi lernunuo. c g Aliflanke, informojn kiujn ni ne kapablas lokigi en nia nuna konara modelo simple oni forˆ etas.
  48. 48. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel enkonduki kontruismon en prilingvan retlernadon? Fokusi je komprenado signifas instrui al lernantoj ne anta˘fabrikitaj u konceptoj, sed male
  49. 49. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel enkonduki kontruismon en prilingvan retlernadon? Fokusi je komprenado signifas instrui al lernantoj ne anta˘fabrikitaj u konceptoj, sed male kiel fari bonajn demandojn; kiel trovi bonajn respondojn.
  50. 50. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Kiel enkonduki kontruismon en prilingvan retlernadon? Fokusi je komprenado signifas instrui al lernantoj ne anta˘fabrikitaj u konceptoj, sed male kiel fari bonajn demandojn; kiel trovi bonajn respondojn. Tial oni devas recentrigi la raporton lernanto(j)-trejnanto en la komuna, kolektiva konstruado de la komprenado.
  51. 51. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La socia ˆanˆo de la raportoj lernanto(j)-trejnanto sg Konstruism-kontekste oni preferas paroli pri ‘trejnanto’ anstata˘ u instruanto. Fakte, ˆar ˆiuj lernas dum la lernoprocezo (memoru la cc du principojn, retroagado kaj metalernado) la grupo similas pli al sporta teamo ol al lerneja klaso. Ekzemploj: lernantoj povas kunlabori la˘ specifa projektoj; u
  52. 52. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La socia ˆanˆo de la raportoj lernanto(j)-trejnanto sg Konstruism-kontekste oni preferas paroli pri ‘trejnanto’ anstata˘ u instruanto. Fakte, ˆar ˆiuj lernas dum la lernoprocezo (memoru la cc du principojn, retroagado kaj metalernado) la grupo similas pli al sporta teamo ol al lerneja klaso. Ekzemploj: lernantoj povas kunlabori la˘ specifa projektoj; u eraroj estas okazoj lernadi por ˆiuj, tiel forigante honton a˘ c u beda˘ron; u
  53. 53. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj La socia ˆanˆo de la raportoj lernanto(j)-trejnanto sg Konstruism-kontekste oni preferas paroli pri ‘trejnanto’ anstata˘ u instruanto. Fakte, ˆar ˆiuj lernas dum la lernoprocezo (memoru la cc du principojn, retroagado kaj metalernado) la grupo similas pli al sporta teamo ol al lerneja klaso. Ekzemploj: lernantoj povas kunlabori la˘ specifa projektoj; u eraroj estas okazoj lernadi por ˆiuj, tiel forigante honton a˘ c u beda˘ron; u super ˆio, kaj trejnantoj kaj lernantoj amuziˆas dum lernado. c g
  54. 54. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Trispeca klasifikado de konfliktoj En filozofia artikolo pri aikidoo, japana batalarto, mi klasifikis la eblajn poziciojn de konfliko la˘ la sekvaj specoj: u neniiga pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras konstanta cg 1 deprimado – ˆiuj malvenkas. c
  55. 55. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Trispeca klasifikado de konfliktoj En filozofia artikolo pri aikidoo, japana batalarto, mi klasifikis la eblajn poziciojn de konfliko la˘ la sekvaj specoj: u neniiga pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras konstanta cg 1 deprimado – ˆiuj malvenkas. c konkurada pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras cg 2 konstanta vivbatalo – mi gajnas, vi malgajnas.
  56. 56. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Trispeca klasifikado de konfliktoj En filozofia artikolo pri aikidoo, japana batalarto, mi klasifikis la eblajn poziciojn de konfliko la˘ la sekvaj specoj: u neniiga pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras konstanta cg 1 deprimado – ˆiuj malvenkas. c konkurada pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras cg 2 konstanta vivbatalo – mi gajnas, vi malgajnas. ludarta pozicio. Vivspiralo finfine vastiˆas kaj eliras g 3 interˆanˆa donaco kaj komuna kresko – ˆiuj gajnas. sg c
  57. 57. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Trispeca klasifikado de konfliktoj En filozofia artikolo pri aikidoo, japana batalarto, mi klasifikis la eblajn poziciojn de konfliko la˘ la sekvaj specoj: u neniiga pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras konstanta cg 1 deprimado – ˆiuj malvenkas. c konkurada pozicio. Vivspiralo kunstreˆiˆas kaj eliras cg 2 konstanta vivbatalo – mi gajnas, vi malgajnas. ludarta pozicio. Vivspiralo finfine vastiˆas kaj eliras g 3 interˆanˆa donaco kaj komuna kresko – ˆiuj gajnas. sg c Kompreneble, konstruismo situas en la tria speco, la ludarta.
  58. 58. Ni vidu kie Lernu! sekvas plimalpli la konstruisman modelon
  59. 59. Interˆanˆoj, bonaj ideoj por kontakti homojn sg Temas pri enkonduki lernantojn el la forumon, kaj trovi saminteresanojn. Oni povas voki lingvohelpanton la˘pete kaj u -bezone.
  60. 60. Interˆanˆoj, bonaj ideoj por kontakti homojn sg Temas pri enkonduki lernantojn el la forumon, kaj trovi saminteresanojn. Oni povas voki lingvohelpanton la˘pete kaj u -bezone. Tamen, tiu laborado estas for kaj de la kursoj kaj de la ekzamenoj!
  61. 61. Vidludoj: bonaj ideoj! La ekzemplo de skrablo Skrablo estas mondfama ludo, perfekta por lerni vortaron. Vi povas ludi kun la komputilo kaj kun homoj.
  62. 62. Vidludoj: bonaj ideoj! La ekzemplo de skrablo Skrablo estas mondfama ludo, perfekta por lerni vortaron. Vi povas ludi kun la komputilo kaj kun homoj. Kial ne organizi virtualajn rendevuojn kaj poentlimon kiel ekzamena parto?
  63. 63. Enmetu vidludajn matˆojn kiel ekzameneroj! c Belaj vidludoj, speciale se ludataj kun homoj, povas valori kiel ekzameneroj.
  64. 64. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Jam bonaj ideoj konstruisme Dua grava rimarko. Lernu! devas la˘ mi havi malpli fiksan manieron ekzameni, la u trejnantoj-lingvohelpantoj devas havi rolon, alivorte
  65. 65. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Jam bonaj ideoj konstruisme Dua grava rimarko. Lernu! devas la˘ mi havi malpli fiksan manieron ekzameni, la u trejnantoj-lingvohelpantoj devas havi rolon, alivorte for l’ A˘tomatismon! u
  66. 66. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Jam bonaj ideoj konstruisme Dua grava rimarko. Lernu! devas la˘ mi havi malpli fiksan manieron ekzameni, la u trejnantoj-lingvohelpantoj devas havi rolon, alivorte for l’ A˘tomatismon! u Ni vidas nun kelkajn konkretajn proponojn por plibonigi retkursojn kiel Lernu!. Grava rimarko: espereble ili povas valori por ˆiaj prilingvaj c retkursoj, t.e. ne speciale esperantaj.
  67. 67. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Unuaj proponoj... Novaj retmedioj por la nova retlernado versio 2 Enrete furoras – ne nur esperantuje – novaj tekstoj a˘ retmedioj u kiel: podkastoj; 1 vikioj; 2 blogoj. 3 Ni ekzamenu tiujn en kunteksto de distanca lingvolernado.
  68. 68. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Podkasti! Podkastoj kiel helpiloj por la a˘da parto de la lingvo u Podkasto estas perreta radistacio kiu elsendas la˘pete. Oni povas u a˘skulti per komputilo a˘ poˆa˘diloj kiel ipodo de Apple. u u su Unue, oni povas pasive akiri senpage la nunajn podkastojn en la ˆ esperanta kiel Ci Tie Nun de Krize, kun belega norma prononco, la˘ la kriterioj de Wells (1989). Ekzemple, epizodo 18 havas u amuzan skeˆon pri telefona help-sistemo perfekta por enkonduki la c esperantajn numerojn.
  69. 69. Esperanta podkasto per Apple iTunes
  70. 70. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Podkasti! Bazaj uzoj de podkasto Unue, podkasta elsendo povas uzati por diktaˆ trejnanto kaj o: lernantoj a˘skultas freˆe elsenditan epizodon, kaj poste trejnanto u s eldonas la ˆustan transskribon kaj ˆiuj povas kontroli kion ili g c komprenis. Due, oni povas kreive konstrui tekston pri podkasto. Ekzemple: kiun aktualaˆ vi taksas pli stranga en epizodo 16? Kial? on
  71. 71. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Podkasti! Progresaj uzoj de podkasto Oni povas pridiskuti ˆu elsendi propran podkaston, la˘teme. c u Ekzistas multaj manieroj elsendi podkaston tute senpage kaj en facila maniero. Ekzemple: kial ne la italaj instruantoj ne lanˆas la podkaston c “Italanto: italaj aferoj klarigitaj en esperanto”? Oni povas prikomenti italajn aferojn (ne nur primovadajn!) al esperanta publiko, kiel ekzemple: kial italaj viroj pasias tiugrade por futbalo? Instruanto iˆas peranto, lernantoj elsendas opiniojn, jen preta la g epizodo.
  72. 72. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Vikiumi Vikio kiel kunlabora skriba retspaco Vikio estas maniero perrete skribi ajnteme kaj anonime a˘ la˘ uu invito. Gravas, ke ˆiu retpaˆo ne havas specifan a˘toron, sed male c g u la informoj estas publike legeblaj kaj eˆ redakteblaj. c Unue, lingvohelpantoj povas starigi lingvajn demandojn kaj ˆ respondojn por lernantoj – per vikio oni evitas haoson tipan kaze de forumoj, kie oni ree kaj ree respondas al la samaj demandoj, ˆiufoje. Oni povas ekzemple citi specimenojn de pionirojn kaj c komenti nacilingve por komencantoj, a˘ rekte en esperanto por u progresantoj.
  73. 73. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Vikiumi Vikipedio, la plej sukcesa vikio tutmonde Vikipedio, la granda libera enciklopedio, estas impresa sukceso de la libersoftvara movado. La esperanta versio estas unu el la plej riˆaj, nun (25/07/2006) estiˆas 55 284 artikoloj. c g
  74. 74. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Vikiumi Baza uzo de Vikipedio: retserˆadoj c Trejnanto povas doni al lernanta grupo taskjon uzante vikipedion. Ekzemple, oni povas enkonduki la parizan oran periodon de esperanta literaturo kaj poste proponi profundiˆojn per g elesperantigo de vikipediaj artikoloj. Por tiuj retserˆadoj necesas c nur krozi vikipedion. Pli ˆenerale, pli efikas instrui lingvon-kaj-kulturon samtempe kaj g ekde la komenco, tiel, ke lernantoj, dum ilia ˆiutaga vivo, scipovas c respondi al la kutimaj stultaj demandoj: esperanto ne havas kulturon, oni ne povas esprimi ˆion, ktp. c
  75. 75. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Vikiumi Progresaj uzoj de Vikipedio Ne bezonatas apartaj teknologiaj konoj por kunlabori. Eˆ c komencanto povas profiti de la esperanta vikipedio, ekzemple per traduko en la nacia lingvo de informoj ankora˘ malˆeestaj. Poste, u c ˆ oni povas esperantigi el la nacia lingvo. Generale vikipedianoj estas pli toleraj pri gramatikaˆ detaloj ol la tradiciaj esperantistoj, aj miasperte. La ebloj praktike, utile, lernoplene kaj aktive kunlabori estas senfinaj. Kroma avantaˆo estas la enirigo de la lernantoj en la g parol-komunumo. Alia vikio subteninda estas Bretaro.
  76. 76. Vikipedianoj kunhelpon deziras
  77. 77. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Eldoni per blogoj Blogo, la nova formo de ˆ urnalismo Blogo estas la plej interesa kaj kompleksa formo de novaj retmedioj. Sufiˆas diri, ke temas pri retaj ˆ c urnaloj kun sola a˘u ˆ pluraj a˘toroj, male al vikioj. Generale blogaj artikoloj kunligas per u blogosferoj pri specifaj temoj a˘ interesoj. Estas tre facile eldoni u blogon, multe pli ol tradicia retejo. Krome, blogoj alproksimigas junajn novulojn kaj ili donas modernan flaron al esperanto.
  78. 78. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Eldoni per blogoj Bazaj kaj progresaj uzoj de blogoj Per lernoklasa blogo oni povas ekzemple eldoni la rezultojn de la retserˆadoj kiuj iˆas konarbazo por la estontaj komencantoj. Tiel c g lernado de ˆiuj kreskas (memoru la du principoj: retroagado kaj c metalernado). Progres-uze: malfermi blogon povas ˆ pontojn inter kulturoj, eti samkiel podkastoj. Mi esperas, ke www.esperanto.it enhavos frue en la unua paˆo novaˆ vidpunkte de itala esperantista g ojn federacio, uzante blogon, samkiel www.liberafolio.org, kaj dulingve (itale kaj esperante).
  79. 79. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj ...kaj aliaj proponoj Kromaj proponoj Mi havas kelkajn kromajn proponojn kiuj mi taksas la plej originalaj. La anta˘ajn oni povas retrovi en la literaturo. u
  80. 80. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Studi per ideomapoj ideomapoj por aktiva studado Ideomapoj estas matematike arbitraj grafoj por bildomontri rilatojn inter konceptoj, ekzemple per la libera softvaro FreeMind, freemind.sourceforge.net. Oni povas konstrui navigmapon por elˆutita kopio de PMEG fare s de Bertilo Wennergren. Tio estas maniero aktive studadi.
  81. 81. Ekzempla ideomapo: pretigi mian kontribuon
  82. 82. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Rolludi retletere Se vi timas teknologion, sufiˆas retleteri! c Interesa modo estas retletera rolludado. Ekzemple, instruanto enkondukas krimromanan scenaron, ekzemple baze de romanoj de Lovecraft, kaj ˆiu lernanto agas per avataro kiel grupo. c Per simpla dissendolisto (ekz. Yahoo- au Google-grupo) oni povas amuze lerni lingvon kune kun aliaj. La scenarojn oni povas ree proponi al novaj lernantoj, la amuza parto estas, ke la enkondukinto ne scias vere kion homoj decidos fari. Fine, se la rezulto belas, kial ne publiki la tuton en aparta vikio?
  83. 83. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Multaj retmedioj = redundanco = pli profunda lernado Ne tro proteku viajn lernantojn de elfaloj. Lasu ilin grupiˆi kaj g malkovri. Lasu vin surprizi de ili.
  84. 84. Indekso Pri retkursoj La senˆevala kaleˆo c s Konstruisme edukadi Kelkaj proponoj Konkludoj Dankon Bibliografio disdonebla la˘pete u Mi volas danki Rosario Sica’n por niaj fruktodonaj interˆanˆoj. sg Attribuzione - Non Commerciale - Condividi allo stesso modo 2.0 Italia http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.0/it/ Oni povas elˆuti ˆi tiun materialon je: http://purl.org/net/fgobbo sc Demandoj?

×