Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Κτήμα και Έπαυλη ΘΩΝ

2,286 views

Published on

Κτήμα και έπαυλη ΘΩΝ.
Εργασία για το μάθημα της Πληροφορικής.
Σχολικό έτος: 2012-2013 (Πολυμέσα & «Διάλογοι»/ Τοπική Ιστορία)

  • Be the first to comment

Κτήμα και Έπαυλη ΘΩΝ

  1. 1. Κτήμα και Έπαυλη ΘΩΝΑ π όΣ ω τ η ρ ο π ο ύ λ ο υ Γ ε ω ρ γ ί ακ α ι Ρ ο υ τ σ ά ι Ί ν α5 6 ο Γ υ μ ν ά σ ι ο Α θ η ν ώ ν2 0 1 2 - 2 0 1 3Με λίγα λόγια:Η έπαυλη ΘΩΝ βρισκόταν στη Λ. Αλεξάνδραςκαι Κηφισίας και πήρε το όνομά της από τομεγάλο κτήμα του Νικολάου Θων.Ανατινάχθηκε στα Δεκεμβριανά γεγονότα του1944. Σήμερα το μοναδικό κτίσμα που σώθηκε,αλλά βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση, είναιο ναΐσκος του Αγίου Νικολάου. Το κτήμα Θωνσήμερα έχει αντικατασταθεί από διάφορακαταστήματα.
  2. 2. Άγιος Νικόλαος ΘωνΤο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου Θων, κτίστηκε και αυτό στηδεκαετία του 1880 μαζί με την ιστορική βίλα και πήρε το όνομα τουκτήτορα. Ήταν έργο του αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ. Περιελάμβανεσπάνια «βιτρό» τα οποία ο Νικόλαος Θων είχε φέρει από τη Ρωσία.Επίσης θαυμάσιες εικόνες, ολόχρυσα ιερά σκεύη και ένα πολύτιμοαδαμάντινο σταυρό. Η καμπάνα του, που κατασκευάσθηκε το 1898 απότο «Ελληνικό Πυριτιδοποιείο», έχει ανάγλυφο τον Άγιο Νικόλαο καθώςκαι άλλα ωραία σχήματα.Στο εκκλησάκι, εκκλησιαζόταν συχνά και ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄. ΟΆγιος Νικόλαος λειτουργούσε μέχρι τον θάνατο του τελευταίουιδιοκτήτη Νικολάου Ηλιόπουλου. Όταν μεταβιβάστηκε στα τρίαιδρύματα, Γηροκομείο, Άσυλο Ανιάτων και Νοσοκομείο «Σωτηρία»,αυτά απαγόρευσαν τη χρήση του. Το Υπουργείο Πολιτισμού έχειεκδώσει απόφαση (29-9-1979) με την οποία χαρακτηρίζει το εκκλησάκιως διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης «με ζώνη προστασίας πλάτους15 μέτρων από το κέντρο του Ναού». Εορτάζει στις 6 Δεκεμβρίου.Φωτογραφίες από το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου ΘΩΝ(οι φωτογραφίες είναι από τη φωτογραφική ομάδα του σχολείου)
  3. 3. ΘΩΝΟ Νικόλαος Θων γεννήθηκε στην Αθήνα το 1850.Πατέρας του ήταν ο Βαυαρός λογιστής Καρλ ΚριάνιανΦρίντριχ Θων που ήρθε στην Ελλάδα με τηνακολουθία του Όθωνα και παντρεύτηκε τη ΜαριγώΒογιατζή η οποία καταγόταν από τα Καλάβρυτα. Ο Ν.Θων υπήρξε ανώτερος αυλικός και επιμελητής τηςΒασιλικής Χορηγίας του Γεωργίου Α’ ο οποίος τουανέθεσε τη διαχείριση και φροντίδα της ανέγερσης του ΒασιλικούΘεάτρου (αργότερα ονομάστηκε Εθνικό). Απέκτησε μεγάλη ακίνητηπεριουσία και υψηλή θέση στην αθηναϊκή κοινωνία. Φέρεται ωςιδιοκτήτης ακινήτων στην οδό Ιπποκράτους, ενός άλλου κτήματοςκοντά στο Χαϊδάρι, το οποίο είχε μικρό περίπτερο που τοεπισκεπτόταν ο Γεώργιος Α΄, όπως επίσης και του κτήματος με τηνέπαυλη στους Αμπελοκήπους.Πριν χτίσει την περίφημη αυτή έπαυλη, διέμενε στην περιοχήπου ονομαζόταν «Νεάπολις», όπου είχε συγκεντρωθεί η αριστοκρατίατης εποχής εκείνης.Συμμετείχε επίσης και σε άλλα κοινωνικά και αθλητικά δρώμενα.Αναφέρεται και ως δέκατο μέλος στην εφημερίδα «Περί διορισμούεπιτροπής επί των Ολυμπιακών Αγώνων» και διατέλεσε Πρόεδρος τουΠανελληνίου Γυμναστικού Συλλόγου. Επίσης, χρηματοδότησε τοχτίσιμο του καμπαναριού του Αγίου Γεωργίου στην κορυφή τουΛυκαβηττού.Ο Ν. Θων παντρεύτηκε τη Σοφία Τριανταφύλλου καιαπέκτησε έξι παιδιά: τη Μαρία, την Αγγελική, τονΜιλτιάδη, την Ιουλία, τον Κάρολο και τον Αγαμέμνονα.Το κτήμα του Νικολάου Θων είχε πρόσοψη στη Λ.Αλεξάνδρας, στη Λ. Κηφισίας και στις σημερινές οδούςΑιτωλίας και Θεοφάνους. Έκτισε με πέτρα στηδεκαετία του 1880 την περίφημη ομώνυμη έπαυλή τουμε σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ. Η έπαυλη ήταν
  4. 4. καλοκτισμένη με ορατή λιθοδομή, με μαρμάρινα περιθώρια σταπαράθυρα, με μαρμάρινη απλόχωρη βεράντα και ωραία στέγη. Στοεπάνω πάτωμα υπήρχε ένα μεγάλο τζάκι. Χαρακτηριστικός ήταν οπράσινος κωνικός πυργίσκος με το αλεξικέραυνο και τα παράθυρα μετα θαυμάσια βιτρό.Ανάμεσα στη βλάστηση από πεύκα, φοίνικες, οπωροφόρα,καλλωπιστικά και παρτέρια με εξωτικά φυτάκαι λουλούδια, υπήρχαν οκτώ γλυπτικέςσυνθέσεις και δεκάδες προτομές αγωνιστών,φιλελλήνων, πολιτικών. Ανάμεσα στα γλυπτάξεχώριζε ένα θαυμάσιο έργο με τίτλο«Αρμονία» ή «Νύμφη με άρπα», με πιθανόγλύπτη τον Γ. Βρούτο, το «Κορίτσι με τοΖαρκάδι», έργο του Γ. Φυτάλη, το «Παιδί μετον Κάβουρα», γλυπτική σύνθεση του Γ.Βρούτου που παρίστανε άγγελο ναεναγκαλίζεται τη γήινη σφαίρα. Το πεντελικόμάρμαρο που επέλεξε ήταν πολύ διαυγές.
  5. 5. Φωτογραφίες από τον κήπο του κτήματος(οι φωτογραφίες είναι από τα βιβλία του Ν. Παραδείση)Υπήρχε ένα μαγγανοπήγαδο για το πότισμα, λιμνούλες, μεγάλακλουβιά με πουλιά, φανοστάτες γκαζιού, παγκάκια κλπ. Υπήρχανακόμη στάβλοι αλόγων και ένας διώροφος οικίσκος με ψηφιδωτόπάτωμα, όπως επίσης και το γραφικό ναΐδιο του Αγίου Νικολάου πουείναι και το μοναδικό σωζόμενο. Το κτήμα ήταν περιφραγμένο μεπέτρινη χαμηλή μάντρα και σιδερένια κάγκελα που επέτρεπαν στουςπεραστικούς να βλέπουν.
  6. 6. Τον 20οαιώνα στον κήπο τουκτήματος δημιουργήθηκε μπυραρίαπου ήταν από τις πιο φημισμένες τηςΑθήνας. Οι θαμώνες της μπορούσαννα έχουν μαζί τους φαγητά, ενώ τοκέντρο διέθετε τυριά, σαλάτες καιμπύρα χύμα σε μεγάλα ποτήρια.Το 1918 εγκαταστάθηκε εκεί το τάγμα ασφαλείας του ΠαύλουΓύπαρη, του πιο έμπιστου συνεργάτη του Ελευθέριου Βενιζέλου. Τουπόγειο της έπαυλης χρησιμοποιήθηκε τότε ως φυλακή. Σε αυτόν τονχώρο έγινε η σύλληψη του διπλωμάτη Ίωνα Δραγούμη, το απόγευματης θερμής Παρασκευής στις 31 Ιουλίου του 1920.Το 1921, οι κληρονόμοι του Ν. Θων πούλησαν ολόκληρο τοσυγκρότημα σε δύο Έλληνες επιχειρηματίες, τον Πλάτωνα Ανδριτσάκηκαι τον ξάδερφό του Νικόλαο Ι. Ηλιόπουλο. Τις διαπραγματεύσειςέκανε ο Πλάτων Ανδριτσάκης, που αγόρασε το πίσω μέρος τουκτήματος με τους καταργημένους στάβλους και τον διώροφο οικίσκο.Η έπαυλη με όλα τα αριστουργήματα τέχνης, καθώς και ο ναός τουΑγίου Νικολάου περιήλθαν στον Ν. Ι. Ηλιόπουλο.Στην έπαυλη πρωτοεγκαταστήθηκε ο Πλάτων Ανδριτσάκης με τησύζυγό του Παρασκευή. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 μιαπτέρυγα λειτούργησε ως κλινική του Καράμπελα.Το 1932 λειτούργησε,στον ίδιο χώρο για λίγαχρόνια, το ¨ΘεραπευτήριοΑμπελοκήπων – «ΈπαυλιςΘων» με εσωτερικήνοσηλεία και 15 εξωτερικάιατρεία.Το 1936 χρησιμοποιήθηκε από τον Γεώργιο Νεστορίδη ωςεκπαιδευτήριο Νεστορίδη.
  7. 7. Ο ιδιοκτήτης της έπαυλης Ν. Ι. Ηλιόπουλος δεν είχε διαδόχους,αλλά είχε δύο ανίψια με το ίδιο ονοματεπώνυμο. Στον έναν πρόσφερεένα τμήμα του οικοπέδου επί της Κηφισίας, ο οποίος το οικοδόμησεστη δεκαετία του 1960. Στον άλλο ανιψιό, που ήταν άτεκνος, έγραψετην υπόλοιπη περιουσία με τους εξής όρους: εάν αποκτούσε παιδιά, ηπεριουσία θα περιερχόταν στους απογόνους του∙ εάν όμως παρέμενεάτεκνος, η περιουσία του –σύμφωνα με τους όρους της διαθήκης- θαπεριερχόταν στα ακόλουθα ιδρύματα: Γηροκομείο Αθηνών, Σανατόριο«Σωτηρία» και Άσυλο Ανιάτων.Στη διάρκεια των Δεκεμβριανών του 1944 που ήταν σε έξαρση ταπολιτικά πάθη, το κτήμα Θων ανατινάχθηκε από τη μία παράταξη τωναντιμαχομένων. Καταστράφηκε τομεγαλύτερο μέρος της έπαυλης καιτων αγαλμάτων, ενώ διασώθηκε ομικρός ναός του Αγίου Νικολάου.Το 1946 άρχισε η εκκαθάριση καιανεγέρθηκε ένα τεράστιο ακαλαίσθητοσυγκρότημα πολλών καταστημάτων μεπρόσοψη στη Λ. Αλεξάνδρας και στη Λ.Κηφισίας. Ο ανιψιός και κληρονόμοςΝ. Ηλιόπουλος εισέπραττε τα ενοίκιααπό τα καταστήματα. Μετά τονθάνατό του τα νέα κτίσματα και ο ναόςπεριήλθαν στα ιδρύματα πουπροαναφέρθηκαν.
  8. 8. Μερικά από τα καταστήματα αυτά ήταν το ζαχαροπλαστείο«ΘΩΝ», εμποροραφείο,επιχείρηση με γεωργικάμηχανήματα, βιοτεχνίαυποκαμίσων, κατάστη-μα επισκευών ραδιο-φώνων και ηλεκτρικώνσυσκευών, καθαριστήριο, είδηκομμωτηρίου, κατάστημα σύγχρονωνεπαγγελματικών πλυντηρίων, εργαστήριοκατασκευής συρματοπλεγμάτων γιαπεριφράξεις, φωτογραφείο, βιοτεχνίακουμπιών, βιοτεχνία μπαχαρικών,πρατήριο βενζίνης SHELL.Πηγές:Παραδείσης N. (2003). Αμπελόκηποι. ΕΑΜΕ «Ο Μικρός Ρωμηός».Φωτογραφίες:Από το βιβλίο του Ν. Παραδείση, το διαδίκτυο και τη φωτογραφικήομάδα του εργαστηρίου Πληροφορικής.

×