Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων - Decision Support Systems

  • Login to see the comments

Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων - Decision Support Systems

  1. 1. Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων Decision Support Systems Δρ. Κολοστούμπης Π. Γεώργιος BSc, MSc, PhD, SRF g_kolostoumpis@hotmail.com
  2. 2. Διάρθρωση• Εννοιολογικός Προσδιορισμός• Απόφαση• Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων• Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων Οργανισμών• Παραδείγματα
  3. 3. Εννοιολογικός ΠροσδιορισμόςΔεδομένα – Data Γεγονότα ή παρατηρήσεις που μπορούν να καταγραφούν. Στην πραγματικότητα είναι τιμές – μετρήσεις κάποιων χαρακτηριστικών που ανήκουν σε οντότητες.Πληροφορία – Information Είναι δεδομένα τα οποία έχουν επεξεργαστεί σε μία μορφή που είναι χρήσιμη για τους τελικούς χρήστες. Η επεξεργασία αυτή των αρχικών δεδομένων προσθέτει αξία σε αυτά.Πρόβλημα Οι αποφάσεις που λαμβάνονται από μια ομάδα ενός οργανισμού επιχειρούν να δώσουν λύσεις σε προβλήματα που εντοπίζονται. Το πρόβλημα «Θέμα» υπάρχει όταν συντρέχουν οι παρακάτω λόγοι: – Ένα άτομο ή μία ομάδα ατόμων θεωρεί την παρούσα κατάσταση μη ικανοποιητική – Υπάρχουν δυο ή περισσότεροι εναλλακτικοί τρόποι δράσεις – Υπάρχει κάποια αμφιβολία για το ποια δράση θα επιφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα – Υπάρχει ένα περιβάλλον το οποίο είναι σχετικό με το πρόβλημα Πρότυπα Τα πρότυπα (models) είναι απλοποιημένες παραστάσεις της πραγματικότητας.
  4. 4. Απόφαση …..• Απόφαση …. , είναι η επιλογή μεταξύ δύο ή περισσοτέρων εναλλακτικών επιλογών.
  5. 5. Τύποι Αποφάσεων• Καλά Δομημένα ή Προγραμματιζόμενα Προβλήματα-Αποφάσεις (Well- structured/Programmed Problems) είναι τα προβλήματα τα οποία είναι επαναλαμβανόμενα και η διαδικασία επίλυσής τους είναι γνωστή και δεν αλλάζει• Μη δομημένα ή Ασθενώς ορισμένα ή μη Προγραμματιζόμενα Προβλήματα-Αποφάσεις (Ill-structured /Non-programmed Problems) είναι τα προβλήματα τα οποία δεν επαναλαμβάνονται και έχουν πρωτότυπα στοιχεία. Σε τέτοιου είδους προβλήματα, η ανθρώπινη διαίσθηση είναι συχνά η βάση για την λήψη της απόφασης.• Ενδιαμέσως των καλά δομημένων και ασθενώς δομημένων προβλημάτων, βρίσκονται τα ημί-δομημένα προβλήματα στην συγκεκριμένη κατηγορία, η ανάλυση και αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών δράσης είναι εξαιρετικά χρήσιμη για τα διευθυντικά στελέχη.
  6. 6. Στάδια στη Λήψη Αποφάσεων• Νοημοσύνη (Intelligence) Προσδιορίζεται η ύπαρξη του προβλήματος και συλλέγονται δεδομένα σχετικά με το πρόβλημα.• Σχεδιασμός (Design) Αναπτύσσονται εναλλακτικοί τρόποι δράσης.• Επιλογή (Choice) Επιλέγεται ένας από τους τρόπους δράσης που προσδιορίστηκαν παραπάνω.• Εφαρμογή (Implementation) Υλοποίηση της δράσης που επιλέχθηκε
  7. 7. Είδη Αποφάσεων• Λειτουργικές Αποφάσεις – Operational Decisions Αφορούν τις καθημερινές λειτουργίες ενός οργανισμού που πρέπει οπωσδήποτε να επιτελέσει η οργάνωση για να εξακολουθήσει να υπάρχει λήψη και εξυπηρέτηση παραγγελιών , έλεγχος αποθεμάτων, σχεδιασμός παραγωγής κ.α.• Τακτικές Αποφάσεις – Tactical Decision Αφορούν την κατανομή και τον έλεγχο των πόρων του οργανισμού για την επίτευξη αντικειμενικών σκοπών. Οι αποφάσεις αυτές συνήθως λαμβάνονται από τους διοικητικούς μεσαίας κλίμακας που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση των μέσων που θα επιτρέψουν την επίτευξη των στόχων που τίθενται από τους διοικητικούς του υψηλότερου επιπέδου.• Στρατηγικές Αποφάσεις – Strategic Decision Αυτές που θέτουν τους μακροπρόθεσμους στόχους του οργανισμού, καθορίζουν τη βάση πάνω στην οποία θα κινηθεί η επιχείρηση και προσδιορίζουν το πλαίσιο που θα ακολουθήσουν οι λειτουργικές και τακτικές αποφάσεις. Αυτού του είδους οι αποφάσεις είναι συνήθως πολύπλοκες, μη δομημένες και μη επαναλαμβανόμενες, δεν μπορούν να προσδιοριστούν όλες οι μεταβλητές του προβλήματος και οι τιμές τους μπορεί να μην ποσοτικοποιούνται.
  8. 8. Έλεγχος vs Αποφάσεις
  9. 9. Σύστημα Ένα σύνολο που αποτελείται από αλληλεξαρτώμενα και αλληλεπιδρόμενα μέρη ενωμένα για ένα συγκεκριμένο στόχο. Τα μέρη αυτά, που ονομάζονται υπό- συστήματα, επεξεργάζονται εισροές από το περιβάλλον τους τις οποίες επεξεργάζονται με συγκεκριμένο τρόπο και παράγουν αποτελέσματα που επιστρέφουν στο περιβάλλον.
  10. 10. Σύστημα Υποστήριξης Αποφάσεων?… είναι ένα ευέλικτο, διαλογικό υπολογιστικό σύστημα που χρησιμοποιείται από τους αποφασίζοντες σε διάφορους τομείς με σκοπό να βοηθήσει στην διαδικασία λήψης κάποιας απόφασης. Χρησιμοποιούν μοντέλα (models) (είτε standard είτε προσαρμοσμένα σε ανάγκες), δημιουργείται μέσω μιας διαδικασίας αλληλεπίδρασης (στην οποία συχνά συμμετέχουν οι τελικοί χρήστες), υποστηρίζει όλες τις φάσεις της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και περιλαμβάνει (πιθανόν) μια βάση γνώσεως (knowledge base)
  11. 11. Χαρακτηριστικά ............ Ημιδομημένες αποφάσεις Για managers σε Γνώση 1 διαφορετικά επίπεδα 14 2 Για ομάδες και άτομα Μοντελοποίηση 13 3 ΑποφάσειςΕυκολία κατασκευής 12 4 αλληλεξαρτώμενες ή σε σειρά ΣΥΑ Εξελικτική χρήση Υποστήριξη ευφυίας, 11 5 σχεδιασμού, επιλογής Ελεγχος υπολογιστή από ανθρώπους 10 6 Υποστήριξη ποικιλίας στυλ αποφάσεων 9 7 Ευελιξία και 8 προσαρμοστικότητα Αποτελεσματικότητα, όχι αποδοτικότητα Ευκολία χρήσης
  12. 12. Πλεονεκτήματα ….• Υποστηρίζουν την επίλυση σύνθετων προβλημάτων2. Γρήγορη αντίδραση σε απρόβλεπτες καταστάσεις (συχνές αλλαγές σε σύνθετα σενάρια)3. Παρέχει τη δυνατότητα να δοκιμαστούν διάφορες στρατηγικές υπό διαφορετικές συνθήκες, γρήγορα και αντικειμενικά4. Παρέχει καινούργια γνώση και προοπτικές (π.χ. μέσω what-if ανάλυσης)5. Διευκολύνουν την επικοινωνία (απαιτείται επικοινωνία για τη συλλογή δεδομένων και την κατασκευή των μοντέλων)6. Βελτιώνουν τον έλεγχο και την απόδοση του management7. Μειώνουν τα έξοδα (είτε μέσω της τακτικής, επαναλαμβανόμενης χρήσης, είτε μέσω της μείωσης ή και εξάλειψης των λανθασμένων αποφάσεων)8. Αντικειμενικές αποφάσεις σε σχέση με τις αποφάσεις που λαμβάνονται από τον άνθρωπο μόνο του.9. Βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα του management, επιτρέποντας στους managers να επιτελούν έργο πιο γρήγορα και με λιγότερη προσπάθεια.10. Βελτιώνουν την αποδοτικότητα των αναλυτών συστημάτων (system analysts)
  13. 13. Χαρακτηριστικά ….• Υποστήριξη για τη λήψη αποφάσεων ειδικά για ημι-δομημένα ή μη-δομημένα προβλήματα• Παροχή υπηρεσιών σε διάφορα διοικητικά επίπεδα• Υποστήριξη σε αλληλοεπηρεαζόμενες ή διαδοχικές αποφάσεις• Υποστήριξη σε όλες τις φάσεις της διαδικασίας λήψη της απόφασης• Φιλικότητα προς τον χρήστη, δυνατότητες γραφικών παραστάσεων και διάλογος με τον χρήση σε κάποια γλώσσα που μοιάζει με την φυσική γλώσσα• Χρήση προτύπων που επιτρέπουν στον χρήστη να πειραματιστεί με διάφορες στρατηγικές• Δυνατότητες ανάλυσης «τι θα γίνει αν …»
  14. 14. Σχεδιασμός ….Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων: Τα δεδομένα που απαιτούνται για τις υποστηριζόμενεςαποφάσεις αποτελούν συνήθως μέρος των δεδομένων του οργανισμού. Έτσι απαιτείται συλλογήτων δεδομένων αυτών και κατάλληλη οργάνωση τους.Σχεδιασμός και σύνθεση λογισμικού διαχείρισης των δεδομένων: με τρόπο που ναεξασφαλίζει αμεσότητα στην προσπέλαση και ευελιξία στην αναδιοργάνωση.Επιλογή υπαρχόντων ή / και επινόηση και σχεδιασμός νέων μοντέλων: ικανών ναβοηθήσουν στη λήψη αποφάσεων (model base). Τα συστήματα αυτά είναι περισσότεροσυνδεδεμένα με μικρά και ευέλικτα μοντέλα (heuristic models) παρά με τα κλασσικά μοντέλαβελτιστοποίησης.Σχεδιασμός και σύνθεση λογισμικού διαχείρισης των μοντέλων: που να εγγυάται τηναποτελεσματική χρησιμοποίηση τουςΣχεδιασμός και σύνθεση λογισμικού διαχείρισης διαλόγου: το στάδιο αυτό είναι ίσως τοσημαντικότερο στον σχεδιασμός ενός συστήματος, το λογισμικό διαχείρισης διαλόγου είναι τομέσο που επιτρέπει την αμφίδρομη επικοινωνία χρήστη – συστήματος. Συνεπώς, ο κατάλληλοςσχεδιασμός του συμβάλλει αποφασιστικά στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του όλουσυστήματος.
  15. 15. Στάδια Χρήσης ……• Αναγνώριση του προβλήματος, ανάλυση του προβλήματος και διαπίστωση ότι δεν μπορεί να λυθεί με απλό τρόπο• Επιλογή του κατάλληλου συστήματος• Δόμηση του προβλήματος ώστε να ικανοποιεί τους περιορισμούς του επιλεγμένου συστήματος• Αναγνώριση των απαιτήσεων δεδομένων για το πρόβλημα• Μοντελοποίηση του προβλήματος στο σύστημα• Επιλογή και οργάνωση των κριτηρίων που θα χρησιμοποιηθούν για τη λήψη των αποφάσεων• Αναγνώριση, συλλογή, μορφοποίηση και εισαγωγή δεδομένων• Λειτουργία του συστήματος για η συλλογή των λύσεων μέχρι να έχουν εξεταστεί αρκετές λύσεις και να υπάρχει η πεποίθηση ότι το μοντέλο είναι σωστό.• Παρουσίαση και επανεξέταση των αποτελεσμάτων του μοντέλου. Τα αποτελέσματα είναι η βάση για τη λήψη αποφάσεων και ενεργειών.
  16. 16. Συστατικά …. Αλλα υπολογιστικά συστήματαΔεδομένα:Εξωτερικά καιεσωτερικά ιδιωτικά Διαχείριση Δεδομένων Διαχείριση Μοντέλων (Data management) (Model management) Διαχείριση Γνώσης (Knowledge management) Διαχείριση Διαλόγων (Dialog management) Χρήστης (manager)
  17. 17. Ταξινόμηση …•Εξειδικευμένα συστήματα υποστήριξης αποφάσεων – τα οποία χρησιμοποιούνταιγια την υποστήριξη μίας συγκεκριμένης απόφασης•Γεννήτριες συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων – μια γεννήτρια είναι έναπακέτο το οποίο επιτρέπει την σύντομη και εύκολη ανάπτυξη λογισμικού. Μίαγεννήτρια συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων παρέχει ευκολίες για την ανάπτυξητων προτύπων, τη δημιουργία αναφορών και γραφικών, κ.α.•Εργαλεία συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων – πρόκειται για εργαλεία πουδιευκολύνουν την ανάπτυξη είτε εξειδικευμένων είτε γεννητριών συστημάτωνυποστήριξης αποφάσεων. Στην ταξινόμηση των συστημάτων αυτών αποτελούν τοχαμηλότερο επίπεδο.
  18. 18. ΠροσομοίωσηΗ προσομοίωση είναι μία τεχνική διεξαγωγής πειραμάτων. Ελέγχουμε πωςσυγκεκριμένες τιμές μιας ή περισσότερων μεταβλητών του μοντέλου (απόφασης ή μηελεγχόμενων) επηρεάζει τις μεταβλητές αποτελέσματος. Δηλαδή ουσιαστικά ελέγχουμεκάποια σενάρια. Συνήθως χρησιμοποιείται όταν το πρόβλημα προς επίλυση είναι αρκετάπολύπλοκο για να σχηματιστεί και να λυθεί με τεχνικές βελτιστοποίησης (π.χ. γραμμικόπρογραμματισμό).Η προσομοίωση ακολουθεί τα ίδια λογικά βήματα που θαακολουθούσαμε για την επίλυση ενός προβλήματος στον πραγματικό κόσμο, υπακούειτους ίδιους λογικούς κανόνες και υπόκειται στους ίδιους περιορισμούς, μας επιτρέπειεπομένως να κάνουμε αλλαγές και να δούμε τις επιπτώσεις τους χωρίς να τιςεφαρμόσουμε στον πραγματικό κόσμο, κάνοντας έτσι εξοικονόμηση χρόνου και κόστους.Ολα αυτά γίνονται συνήθως με ταυτόχρονη εξελιγμένη οπτικοποίηση των σταδίων απότα οποία περνά η διαδικασία που προσομοιώνουμε.
  19. 19. Τι κερδίζουμε ….• Βλέπουμε την επίδραση που έχουν μεταβλητές κλειδιά στις μεταβλητές από τις οποίες χαρακτηρίζεται η απόδοση/αποτελεσματικότητα της διαδικασίας (key performance measures)• Για να ρυθμίσουμε λεπτομερώς μια διαδικασία πριν την εφαρμόσουμε στην πράξη κάτι που έχει σαν συνέπεια τη μείωση κόστους και την αποφυγή τυχόν δαπανηρών λαθών.• Συγκρίνουμε επιχειρηματικές στρατηγικές• Σχεδιάζουμε αποτελεσματικά την κατανομή πόρων
  20. 20. Συστήματα Υποστήριξης ΑποφάσεωνΟργανισμών είναι ο συνδυασμός τεχνολογιών ηλεκτρονικών υπολογιστών καιπληροφορικής που στόχο έχει να συντονίσει τη λήψη αποφάσεωνκαταλλήλως στα τμήματα και τα επίπεδα ιεραρχίας στις επιχειρήσεις έτσιώστε οι αποφάσεις να συγκλίνουν με τους επιχειρηματικούς στόχους καιτην κοινά αποδεκτή από τη διοίκηση της επιχείρησης άποψη του
  21. 21. Στο διαδίκτυο …..http://www.filebuzz.com/files/Decision_Support_System/1.htmlhttp://www.vanguardsw.com/solutions/application/decision-support/ http://sourceforge.net/projects/egadss/
  22. 22. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σαςΕρωτήσεις – Παρατηρήσεις ?

×