Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Mantık Devreleri Projesi ( Multisim ) - BASKETBOLDAKİ 24 SANİYE KURALI

1,419 views

Published on

Projenin amacı, 24 saniye dolduğunda sistem sürenin dolduğunu bildiriyor ve uyarı veriyor(Sayaç bu sırada 24.saniyede duruyor.) , herhangi bir zaman diliminde sayaç sıfırlanabiliyor. Başka bir işlev ise, sayaç çalışırken durdurulabiliyor ve tekrardan kaldığı yerden başlatılabiliyor.
Bu projede anlatılan bütün işlevleri yani, 24 saniye kuralının tüm işlevlerini yerine getirebilen bir sistem tasarlamak amaçlanmıştır.

Published in: Engineering
  • Be the first to comment

Mantık Devreleri Projesi ( Multisim ) - BASKETBOLDAKİ 24 SANİYE KURALI

  1. 1. MANTIK DEVRELERİ PROJE UYGULAMASI Proje Yürütücüleri Doç Dr. İbrahim TÜRKOĞLU Arş. Gör. Muhammet BAYKARA GÖKHAN AYRANCIOĞLU 12541443 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2A-GECE PROJE ADI BASKETBOLDAKİ 24 SANİYE KURALI
  2. 2. 1.Projenin Konusu ve Amacı Projenin konusunda basketboldaki 24 saniye kuralı ele alınmaktadır. Projenin amacı, 24 saniye dolduğunda sistem sürenin dolduğunu bildiriyor ve uyarı veriyor(Sayaç bu sırada 24.saniyede duruyor.) , herhangi bir zaman diliminde sayaç sıfırlanabiliyor. Başka bir işlev ise, sayaç çalışırken durdurulabiliyor ve tekrardan kaldığı yerden başlatılabiliyor. Bu projede anlatılan bütün işlevleri yani, 24 saniye kuralının tüm işlevlerini yerine getirebilen bir sistem tasarlamak amaçlanmıştır. Projenin yaptığı iş ise, 0’dan başlayarak sayma işlemi yapılıyor, bir müdahale olmazsa 24’e kadar sayıp sürenin dolduğunu bildiriyor. Ve Başlat düğmesiyle birlikte saymaya yeniden başlanıyor. Sayıcının herhangi bir sayıda durdurulup tekrar kaldığı yerden devam etmesini sağlanabiliyor. Resim 1.1 Sistemin Genel Tasarımı 24 Saniye kuralı, bir takımın topu elinde tutabileceği en uzun süredir. Herhangi bir oyun duraklamasında bu saniye durur ve oyun başladığında kaldığı yerden devam eder. Topu karşı takım ele geçirirse 24 saniye sıfırlanır ve bu takım için 24 saniye yeniden başlar.
  3. 3. 2. KULLANILAN ELEMANLAR ve KULLANIM AMAÇLARI Projenin yapımında kullanılan logic elemanlar ve metotlar bu bölümde belirtilmiştir. Proje yapımında kullanılan elmanlar şunlardır:  74LS193N(4 Bitlik ikili Sayıcı) - 2  7408J ( AND Kapısı ) - 3  74ALS32M ( OR Kapısı ) – 1  XFG1 ( Fonksiyon Üretici ) – 1  HEX_Display  NOT Kapısı  Probe Red  PB_DPST ( Buton görevinde )  Switch(DIPSW4)  VCC  GND 74LS193N (4 Bitlik ikili Sayıcı) 4-Bitlik ikili sayıcının iç yapısı şu şekildedir, pozitif kenar tetiklemeli, yukarı veya aşağı sayma yeteneğine sahiptir. Hafızanın için zaman uyumsuz olan iki girişi vardır ve biri sayacı sıfırlarken diğeri ise sayacı devam etme özelliğindedir. Resim 2.1 74LS193N Logic Diyagramı Kullanım amacı, sistemde saniye artırım önemli bir yer tutmaktadır. 24‘e kadar saydırma, durdurma, devam ettirme ve sıfırlama işlemleri için 74LS193N 2 adet (toplam 8 bitlik üretim için) sayıcısı kullanılmıştır.
  4. 4. Kullanım şekli, Load ve Down uçları bir VCC ‘ ye bağlıdır. Up ayağı ise bir fonksiyon üretici olan XFG1’e bağlıdır. Böylece sayıcıya saniye bazlı artırım yaptırmak amaçlanmıştır. Up ucu ile XFG1 arasında bir anahtar ve AND kapısı mevcuttur bu anahtar ve AND kapısı sayıcıyı durdurma ve tekrar kaldığı yerden devam etme kontrolü için kullanılmıştır. Clr ucuna ise bir buton görevinde PB_DPST sıfırlamak için kullanılmış olup , Clr ucuna bir OR kapısı bağlanmıştır. Bunda ise butona basılınca sayıcıyı sıfırlamak amaçlanmıştır. Yukarıda 74LS193N (4 Bitlik ikili Sayıcı) , yapılan sistemde kullanılma nedenleri ve şekli ifade edilmiştir. 7408J ( AND Kapısı ) And kapısının yaptığı işlev, sadece tüm girişleri 1 ise 1 çıkışı, diğer tüm hallerde 0 çıkışı vermektir. Kullanım amacı, sistem de, 3 tane and kapısı kullanılmıştır. U7A isimli and kapısının işlevi, XFG1’den aldığı ve sayıcıların 24 ‘ e ulaşmadığı anda 1 değeri göndererek sayıcı artırma işlevindedir. U4A isimli AND kapısı, Sayının 9 olduğu durumunu kontrol ediyor. U6A ise , sayıcılar 24 olup olmama kontrolünü sağlıyor. 74ALS32M ( OR Kapısı) Or kapısının yaptığı işlev, girişlerden 1 ise 1 çıkışı, iki girişinden sıfır olma halinde ise 0 çıkışı vermektir. Kullanım amacı, HEX displaylerden biri 9 değeri olunca veya butona basınca Clr ucuna giderek sayıcıyı sıfırlamayı sağlamaktadır. XFG1 ( Fonksiyon Üretici ) XFG1, Zamana bağlı olarak elektirik gönderen bir fonksiyon üreticidir ve bu amaçla kullanılmıştır. HEX Display Sayıcıların ürettiği logic değerleri gösteren ekranlardır ve bu amaçla kullanılmıştır. Not Kapısı Sayıcıların 24 e ulaşmadığını göndererek artırım yapmasını sağlamak amacıyla kullanılmıştır.
  5. 5. Probe Red Bu lambalar , sayıcıların 24 e ulaştığında devreye girer ve 24 saniyenin dolduğunu işaret eder. PB_DPST Sayıcıların sıfırlanması için buton görevinde kullanılmıştır. Butona basıldığı anda sayıcılara sıfırlama komutu gönderilir ve sayıycılar sıfırlanır. Switch(DIPSW4) Bu anahtar durdurma ve tekrar başlatma amacıyla kullanılmıştır. Anahtarın açık olduğu durum artırmayı durdurma , kapalı olduğu durum ise devam ettirme işlevi görür. VCC Dijital güç kaynağıdır ve bu amaçla kullanılmıştır. GND Topraklamadır ve bu görevde kullanılmıştır. Sistemde kullanılan tüm elemanlar üstte tanımlanmıştır ve kullanım amaçları belirtilmiştir. 3.DİYAGRAMLAR 74LS193N (4 Bitlik ikili Sayıcı) için Diyagramlar 74LS193N (4 Bitlik ikili Sayıcı) için çıkış değerleri aşağıda gösterilmiştir. Sayıcı Çıkış Değerleri QD QC QB QA Sayıcı İşlemleri0 0 0 0 0 0 0 1 Yukarı(Up) : 0 0 1 0 çıkışı Devam etme(Load) : 1 1 0 1 çıkışı Temizleme(Clr) : 1 1 1 1 çıkışı 0 0 1 0 1 1 1 0 1 1 1 1 Çıkış Değerlerine göre durum diyagramı aşağıdaki gibidir.
  6. 6. 0000 0001 0010 0011 0110 0100 0101 0111 1000100110111100 1101 1110 1111 1011 1/0 1/0 1/0 1/0 1/0 1/0 1/01/01/01/0 1/0 1/0 1/0 1/0 0/0 0/0 0/0 0/0 0/0 0/0 0/0 0/0 0/00/00/00/0 0/0 0/0 0/0 0/0 1/0 4-BİTLİK SAYICI İÇİN DURUM DİYAGRAMI Resim 3.1 – 74LS193N (4 Bitlik ikili Sayıcı) için Durum Diyagramı(Visio’da çizilmiştir.) Resim 3.2 - 74LS193N ‘ in iç yapısı
  7. 7. 4. Sistemin Multisim Ortamında Gerçekleştirimi Sistem Multisim gerçekleştirimi yapılmıştır ve dosyalar klasörün içinde mevcuttur.Sistem belirtildiği gibi tüm işlevlerini yerine getirebilmektedir. Resim 4.1 – Multisim tasarımı

×